Advocaat over

Agentuurovereenkomst

Onze advocaten contractenrecht krijgen met regelmaat vragen over agentuurovereenkomsten. Door de ingewikkelde achtergrond en ontstaansgeschiedenis is een hoog gehalte aan specifieke regelgeving ontstaan. In een reeks blogs zal een duidelijk beeld van de agentuurovereenkomst worden verschaft aan de hand van de belangrijkste kenmerken en wettelijke bepalingen. Deze eerste blog zal nadrukkelijk ingaan op de vragen wat een agentuurovereenkomst is, welke vormvereisten er van toepassing zijn bij het aangaan van een agentuurovereenkomst en welke rechten en verplichtingen de betrokken partijen hebben.

Neem contact met ons op

Agentuurovereenkomst: wat is het?

De advocaten agentuurrecht van MAAK adviseren bij het opstellen van agentuurovereenkomsten. Een agentuurovereenkomst is een overeenkomst van opdracht waarbij de ene partij, de handelsagent, zich verbindt jegens de andere partij, de principaal, om voor bepaalde of onbepaalde tijd tegen vergoeding te bemiddelen bij het sluiten van overeenkomsten tussen de principaal en derde partijen. Agentuurovereenkomsten zijn zowel bijzondere bemiddelingsovereenkomsten als duurovereenkomsten. Dit blijkt uit het vereiste dat er sprake dient te zijn van een duurzame betrekking tussen de principaal en de handelsagent, waarbij de handelsagent vast bemiddelt bij de totstandkoming van overeenkomsten. Deze relatie tussen de principaal en de handelsagent kenmerkt zich, doordat de handelsagent op basis van opdracht werkzaam is.

Agentuurovereenkomst: de kwalificatie

Het is hierbij van belang om in acht te nemen dat er van enige ondergeschiktheid in de relatie tussen de principaal en de handelsagent geen sprake is, waardoor agentuurovereenkomsten moeten worden onderscheiden van arbeidsovereenkomsten. Bovendien verschilt de regelgeving inzake agentuurovereenkomsten wezenlijk van wettelijke bepalingen omtrent andere overeenkomsten, omdat de nadruk voornamelijk ligt op bescherming van de handelsagent en niet op bescherming van de opdrachtgever of principaal.

Agentuurovereenkomsten kunnen betrekking hebben op goederen, producten, dienstverlening en reisovereenkomsten. Voor een simpel, maar relevant grensoverschrijdend voorbeeld voor de maakindustrie kan gedacht worden aan de situatie waarin een Nederlandse softwarefabrikant, oftewel principaal, een handelsagent opdraagt en deze zich verbindt om tegen vergoeding nieuwe markten in het buitenland aan te wenden en contracten met bedrijven te sluiten die deze software in hun onderneming kunnen implementeren. De handelsagent bemiddelt alleen bij de totstandkoming van dergelijke overeenkomsten. Hij gaat deze dan ook niet zelf aan, maar sluit de overeenkomsten in naam en voor rekening van de softwarefabrikant.

Agentuurovereenkomst: eisen bij het aangaan

Agentuurovereenkomsten kunnen in principe vormvrij en mondeling worden gesloten. Zij kunnen zelfs simpelweg uit de gedragingen van de principaal en de handelsagent voortvloeien. Toch is het in de praktijk wenselijk om agentuurovereenkomsten schriftelijk op te stellen. Het is namelijk dwingendrechtelijk bepaald dat zowel de principaal als de handelsagent, op verzoek van de ander, een ondertekend geschift moet kunnen overleggen dat de dan geldende inhoud van de agentuurovereenkomst weergeeft. Bovendien dienen een delcredere- en concurrentiebeding altijd schriftelijk in een agentuurovereenkomst opgenomen te worden.

Een zogenoemd delcrederebeding betekent in de kern dat de handelsagent aansprakelijk kan worden gehouden voor de naleving door de derde partij van de door hem tot stand gekomen overeenkomst. Zodoende ontstaat er voor de handelsagent een stimulans om betrouwbare contractspartijen aan te dragen en niet enkel vanuit het oogpunt van vergoeding zoveel mogelijk overeenkomsten met dubieuze partijen te sluiten. Een delcrederebeding is aan beperkingen onderhevig, zoals het vereiste dat deze schriftelijk moet zijn vastgelegd, er van aansprakelijkheid van de handelsagent pas sprake is als de derde partij in verzuim is, de aansprakelijkheid  van de handelsagent alleen strekt tot betalingsverplichtingen van de derde partij en de aansprakelijkheid op enkele uitzonderingssituaties na beperkt is tot de afgesproken vergoeding van de handelsagent.

Het concurrentiebeding begrenst de mate waarin de handelsagent na het eindigen van de agentuurovereenkomst vrij is om werkzaamheden uit te oefenen. Dit dient schriftelijk te zijn vastgelegd en verband te houden met de goederen of diensten waarvoor de handelsagent voorheen voor de principaal bemiddelde, het gebied waarin hij dit deed of de derde partijen die tot het klantenbestand van de principaal behoorden. Een concurrentiebeding is maximaal twee jaar van kracht.

Agentuurovereenkomst: rechten en verplichtingen van de principaal en de handelsagent

De principaal

In de verhouding tussen de principaal en de handelsagent heeft de principaal vanuit zijn positie een zorgplicht om erop toe te zien dat de handelsagent zijn werkzaamheden kan uitvoeren. Hierbij kan gedacht worden aan het ter beschikking stellen van benodigde documenten, het verschaffen van inlichtingen en het waarschuwen voor onvoorziene omstandigheden.

De handelsagent

Uit hoofde van zijn positie heeft de handelsagent een zorgplicht om de belangen van de principaal accuraat te behartigen. Hieronder vallen het in acht nemen van aanwijzingen en instructies door de handelsagent, het geven van informatie omtrent zijn werkzaamheden en het afleggen van verantwoording. Bovendien dient de handelsagent onderzoek te doen naar de financiële situatie van de derde partijen die hij aandraagt, zodat de risico’s voor de principaal beperkt blijven.

Het staat de handelsagent vrij om in de uitoefening van zijn werkzaamheden hulppersonen in te schakelen. Echter, indien dit gebeurt zonder uitdrukkelijke toestemming van de principaal, zal de handelsagent aansprakelijk zijn voor de gedragingen van die hulppersonen.

Voor zover de definitie van een agentuurovereenkomst, de vormvereisten bij het aangaan van een agentuurovereenkomst en de rechten en verplichtingen van de principaal en handelsagent. In de tweede blog zal nader worden ingegaan op het eindigen van agentuurovereenkomsten.

Vragen over agentuur?

Bent u in onderhandeling over een agentuurovereenkomst, of wilt u weten hoe u een zachte landing maakt bij het opzeggen ervan? De advocaten van MAAK helpen u daar graag in verder.

Neem contact met ons op