Meteen naar de inhoud

Noodzakelijkheids­vereiste bij conservatoir beslag

Noodzakelijkheidsvereiste bij conservatoir beslag

Conservatoir beslag is bij uitstek een middel om uw verhaalspositie ten opzichte van uw wederpartij te versterken. Maar de feiten en omstandigheden worden door een civiele rechter getoetst. U moet dus toestemming vragen aan de rechter voor het leggen van beslag via een verzoekschriftprocedure. En u krijgt dus niet zomaar toestemming. Zo wordt onder andere de noodzaak van het beslag beoordeeld. Deze specifieke maatstaf wordt in deze blog besproken aan de hand van een recent arrest van het gerechtshof Amsterdam van 31 mei 2022. In dat arrest wordt een uitspraak van de voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Holland ter zake een verzoek van BAM Bouw en Techniek B.V. vernietigd en het verzoek alsnog toegewezen. In deze blog zullen we het noodzakelijkheidsvereiste bij conservatoir beslag verder uiteenzetten.

Wilt u eerst weten wat een conservatoir beslag betekent? In een eerdere blog over conservatoir beslag is door onze procesrecht advocaten toegelicht wat een conservatoir beslag precies inhoudt, hoe het proces in zijn werk gaat en wat u als partij ook eventueel als tegengas van uw wederpartij (de beslagene) kan verwachten. Lees ook een daaropvolgende blog wat ingaat op het toetsingskader voor het leggen van conservatoir beslag.

Hoe krijg je verlof tot het leggen van conservatoir beslag?

Een verlof tot het mogen leggen van conservatoir beslag wordt aangevraagd door middel van een verzoekschrift. In dit verzoekschrift worden aan de voorzieningenrechter (die treft de voorziening: het leggen van beslag) de aard van het te leggen beslag en van het door de verzoeker ingeroepen recht en, zo dit recht een geldvordering is, ook het bedrag of, zo dit nog niet vaststaat, het maximum bedrag daarvan, worden vermeld, onverminderd de bijzondere eisen door de wet gesteld voor een beslag van de soort waarom het gaat (artikel 700 lid 2 Rv).

De voorzieningenrechter (in dit geval de voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Holland) beslist na summier onderzoek of er wel/geen gegronde vordering bestaat, maar ook of er een noodzaak is tot het leggen van conservatoir beslag. In geval van een geldvordering stelt de voorzieningenrechter het bedrag vast waarvoor het verlof wordt verleend, met inbegrip van de kosten waarin de schuldenaar zal kunnen worden veroordeeld.

Wanneer mocht conservatoir beslag worden gelegd?

VOORZIENINGENRECHTER VAN 19 OKTOBER 2021 VERNIETIGD

BAM had toestemming gevraagd aan de rechtbank Noord-Holland voor het leggen van conservatoir beslag op bezittingen van AZ Vastgoed. BAM en AZ voeren namelijk een juridische discussie over de financiële afwikkeling van de renovatie van het dak van het AZ-stadion. Volgens BAM moet AZ haar nog een bedrag van EUR 5 miljoen betalen. Daarmee is in haar visie de vordering ‘summierlijk deugdelijk’ en zou er een noodzaak zijn om vermogensbestanddelen te mogen beslaan. Om die reden heeft BAM de voorzieningenrechter verlof gevraagd voor het leggen van conservatoir beslag. De voorzieningenrechter heeft dit verzoek afgewezen omdat BAM volgens de voorzieningenrechter de noodzaak van het leggen van het conservatoir beslag onvoldoende zou hebben onderbouwd.

Daartoe heeft de voorzieningenrechter onder meer als volgt overwogen:

“3.1. De voorzieningenrechter heeft BAM in de gelegenheid gesteld het verzoekschrift aan te vullen met een onderbouwing van de noodzaak tot het leggen van het verzochte conservatoire beslag. Dat was mede gebaseerd op het feit dat uit de stukken blijkt dat BAM en AZ Vastgoed (ook via hun advocaten) al geruime tijd een discussie voeren over de juistheid van de vordering van BAM. Daarnaast kan uit de stukken worden afgeleid dat de aanneemsom van het hele project € 21.850.000,- bedroeg. Niet blijkt dat AZ Vastgoed in gebreke is gebleven met voldoening van het verschuldigde, met uitzondering van het deel waarover de discussie nog loopt. Ten slotte geeft BAM in het verzoekschrift zelf aan dat zij geen vrees voor verduistering aannemelijk kan maken.

3.2. BAM heeft aanvullend aangevoerd dat zij gelet op de zeer substantiële omvang van de vordering recht op en belang heeft bij het verkrijgen van zekerheid van AZ Vastgoed voor de voldoening van die vordering. Dat leidt echter niet tot de vereiste noodzaak om conservatoir beslag te leggen; belang heeft BAM ongetwijfeld, maar recht daartoe niet. De reden dat AZ Vastgoed, zoals BAM stelt, geen bankgarantie wil stellen, is gelegen in haar betwisting van de vordering.”

In hoger beroep bestrijdt BAM voornoemde overwegingen van de voorzieningenrechter en de daarop rustende beslissing. 

HOGER BEROEP TEGEN EEN AFGEWEZEN VERZOEK TOT BESLAGLEGGING

Volgens het gerechtshof Amsterdam dient een voorzieningenrechter te beslissen over een verzoek tot het leggen van conservatoir beslag, na een summier onderzoek. Op grond van die maatstaf komt het gerechtshof Amsterdam tot de conclusie dat BAM wel degelijk voldoende heeft onderbouwd waarom het leggen van beslag noodzakelijk is.

Het gerechtshof te Amsterdam stelt vast dat in het kader van de verlofverlening als bedoeld in artikel 700 lid 1 Rv aan de verzoeker (mede) verzocht is de noodzaak tot het leggen van het verzochte conservatoire beslag te onderbouwen. Dat was in eerste aanleg onvoldoende gebeurd.

Toetsingskader gerechtshof over noodzaak conservatoir beslag

Of grond bestaat voor het verlenen van verlof tot het leggen van een conservatoir beslag zoals door BAM verzocht, moet worden beoordeeld aan de hand van de maatstaf neergelegd in artikel 700 lid 2 Rv.

Onder meer moet dus de deugdelijkheid van de vordering tot verzekering waarvan het beslag strekt blijken uit het verzoek tot het leggen van conservatoir beslag. Het is daarbij aan de verzoeker om feiten en omstandigheden aan te voeren die summierlijk de deugdelijkheid van de door hem gestelde vordering voldoende inzichtelijk maken. Een en ander brengt niet mee dat de voorzieningenrechter bij de beoordeling van het verzoek om beslagverlof een voorlopig oordeel moet verstrekken over de gegrondheid van die vordering, dus over het conflict, maar wel dat hij na het door artikel 700 lid 2 Rv bepaalde summiere onderzoek de deugdelijkheid daarvan zal moeten kunnen bepalen. In hoger beroep is het hof aan dezelfde maatstaf gebonden.

BAM voldeed volgens het hof aan de eisen en bijkomend aan de proportionaliteit en subsidiariteit om beslag te mogen leggen. Daarbij neemt het hof mede in aanmerking dat BAM voldoende onderbouwd heeft gesteld dat er grote schulden zijn en de voetbalindustrie zware financiële gevolgen heeft ondervonden van de coronapandemie. Daarbij neemt het hof verder mede in aanmerking dat het leggen van een beslag hier te lande geen prioriteit schept en dat de vorderingen waarvoor BAM beslag beoogt te leggen geen bevoorrechte vorderingen zijn.

Kortom, het verzoek tot het leggen van beslag wordt door een voorzieningenrechter kritisch bekeken en verdiend een goede motivering van een advocaat. Zitten er teveel gaten in het verzoek, dan wijst de voorzieningenrechter het verlof (terecht) af. Het is derhalve van belang ook de noodzaak van het te leggen beslag goed te motiveren. Dit had een nieuwe procedure kunnen voorkomen in deze zaak.

ADVOCAAT IN AMSTERDAM GESPECIALISEERD IN CONSERVATOIR BESLAG

Ons gespecialiseerde advocatenkantoor helpt u graag verder bij al uw vragen rondom het leggen en opheffen van beslag. Wanneer u daarover juridisch advies wilt inwinnen, dan biedt ons kantoor daartoe mogelijkheden. Wij zijn in heel Nederland actief en bieden ook support bij internationale vraagstukken. We hebben een sterk team van advocaten met als specialisatie contractenrecht. Onze advocaat commercial law Remko Roosjen geeft leiding aan dit team en we horen graag hoe we u het beste kunnen ondersteunen.

Bent u op zoek naar andere praktijkgebieden, dan kunnen onze advocaten in Amsterdam u mogelijk ook ondersteunen, of aan een geschikte partner doorverwijzen. Uw belang staat bij ons te allen tijde voorop en we zoeken graag naar praktische oplossingen en snel resultaat. Neem contact op met onze specialist contractenrecht in Amsterdam en ontdek uw mogelijkheden.

+31 (0)20 – 210 31 38
remko.roosjen@maakadvocaten.nl

De juridische informatie in deze blog is uitsluitend bedoeld voor algemene informatieve doeleinden, en geen juridisch advies door een advocaat. Hoewel wij als Nederlands  advocatenkantoor in Amsterdam streven naar nauwkeurigheid en actualiteit van de verstrekte juridische informatie, kunnen onze advocaten niet garanderen dat alle informatie volledig, juist of actueel is en accepteren wij geen aansprakelijkheid. Voor persoonlijk juridisch advies, raadpleeg altijd een bevoegde juridische professional, zoals onze advocaten.

Remko Roosjen

Remko Roosjen

Als partner van MAAK en advocaat commercial law geeft Remko leiding aan aan het team Commerciële Geschillen en Contractenrecht. Remko is een gespecialiseerde advocaat contractenrecht en heeft een ruime ervaring in het voeren van procedures, waaronder voor de civiele rechter, in arbitrage en mediation. Remko is verbonden aan de specialisatievereniging voor Distributie, Franchise en Agentuur en doceert regelmatig over het snijvlak van commerciële contracten en productregelgeving. Lees meer over Remko op zijn persoonlijk profiel of op LinkedIn .