Hoe start ik een procedure tegen een bedrijf?

U start een procedure tegen een bedrijf door een dagvaarding op te stellen via een deurwaarder en deze in te dienen bij de kantonrechter (bij vorderingen tot € 25.000) of de civiele rechter (boven € 25.000 of bij niet-financiële geschillen). De dagvaarding beschrijft het conflict, uw juridische grondslag en wat u van het bedrijf eist.

Een juridische procedure tegen een bedrijf begint altijd met een zorgvuldige voorbereiding. Voordat u naar de rechter stapt, moet u bepalen of uw conflict onder het civiel recht valt. Geschillen over contractbreuk, onbetaalde facturen, productaansprakelijkheid of geleverde diensten horen hierbij. Verzamel vanaf het begin alle relevante documentatie: contracten, facturen, e-mailcorrespondentie, betalingsbewijzen en andere bewijsstukken die uw claim ondersteunen.

Welke rechter behandelt uw zaak tegen een bedrijf?

De bevoegde rechter hangt af van het bedrag en de aard van uw vordering. De Nederlandse rechtspraak kent voor civiele procedures twee instanties: de kantonrechter en de civiele rechter. Deze verdeling bepaalt niet alleen de procedure, maar ook of u verplicht een advocaat moet inschakelen.

Kantonrechter: procedures tot € 25.000

De kantonrechter behandelt geschillen waarbij het gevorderde bedrag maximaal € 25.000 bedraagt. Daarnaast behandelt deze rechter specifieke geschillen ongeacht het bedrag, namelijk arbeidsconflicten, huurzaken, consumentenkoop en consumentenkrediet. Een advocaat is bij de kantonrechter niet verplicht, hoewel juridische bijstand sterk aan te raden is. Het griffierecht ligt hier lager dan bij de civiele rechter, wat de procedure financieel toegankelijker maakt.

Civiele rechter: complexe zaken en hogere bedragen

Voor vorderingen boven € 25.000 of geschillen die niet in geld uit te drukken zijn, moet u naar de civiele rechter. Denk aan het ontbinden van contracten, overlast door een bedrijf of geschillen over het wel of niet bestaan van een overeenkomst. Bij de civiele rechter bent u verplicht een advocaat in te schakelen. Het griffierecht is hoger en beide partijen betalen dit bedrag aan de rechtbank.

Wat zijn realistische alternatieven voor een rechtszaak?

Voordat u een procedure start, onderzoek eerst of het conflict buiten de rechtbank op te lossen is. Nederlandse rechtbanken moedigen partijen actief aan om eerst te onderhandelen of mediation te proberen. Deze aanpak bespaart tijd, geld en vaak ook de zakelijke relatie.

Direct onderhandelen met het bedrijf vormt de eerste stap. Leg schriftelijk vast wat u eist en waarom, bijvoorbeeld via een aangetekende brief of e-mail met leesbevestiging. Veel bedrijven reageren alsnog positief wanneer zij begrijpen dat u juridische stappen overweegt. Een formele ingebrekestelling met duidelijke termijn voor reactie kan vaak het gewenste effect hebben.

Mediation biedt een neutrale bemiddelaar die beide partijen helpt tot een oplossing te komen. Dit verloopt sneller dan een rechtszaak en de kosten zijn afhankelijk van de complexiteit. Bij geschillen met bedrijven in bepaalde sectoren kunt u terecht bij een erkende Geschillencommissie, die bindend advies geeft tegen relatief lage kosten.

De regelrechter vormt een tussenvorm: deze rechter praat met beide partijen om een oplossing te zoeken zonder formele procedure. Deze optie is sneller, laagdrempeliger en goedkoper dan een volledige dagvaardingsprocedure.

Hoe stelt u een dagvaarding op tegen een bedrijf?

Een inleidende dagvaarding is het formele document waarmee u de procedure start. Dit juridische stuk bevat specifieke verplichte elementen volgens het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Een slordige of onvolledige dagvaarding schaadt uw kansen en kan leiden tot vertraging of zelfs afwijzing.

Verplichte onderdelen van uw dagvaarding

Uw dagvaarding moet de volgende elementen bevatten:

• Identificatie van beide partijen: volledige naam, adres en rechtsvorm van het bedrijf (BV, NV, VOF)
• Feitelijke beschrijving: concrete, controleerbare feiten over het conflict
• Juridische grondslag: welke wettelijke bepalingen of contractuele afspraken zijn geschonden
• Uw vordering: precies wat u van het bedrijf eist (betaling, nakoming, schadevergoeding)
• Zittingsdatum: wanneer en waar de zaak dient

Gebruik specifieke juridische terminologie om uw claim kracht bij te zetten. Verwijs naar relevante wetsartikelen zoals artikel 6:74 BW voor schadevergoeding bij een toerekenbare tekortkoming (wanprestatie), of artikel 6:248 BW over de redelijkheid en billijkheid. Concrete bedragen, data en termijnen maken uw dagvaarding sterker dan vage beweringen.

De rol van de deurwaarder

Alleen een gerechtsdeurwaarder mag een dagvaarding officieel uitreiken aan een bedrijf. U kunt dit document niet zelf bezorgen, ongeacht hoe goed uw relatie met het bedrijf is. De deurwaarder zorgt voor formele betekening volgens artikel 45 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Dit kostenpost bedraagt gemiddeld tussen € 150 en € 400, afhankelijk van de complexiteit en of het bedrijf meerdere vestigingen heeft.

De deurwaarder reikt de dagvaarding uit aan het bedrijf en bezorgt een kopie bij de rechtbank. Hiermee is de procedure officieel gestart. Het bedrijf krijgt vervolgens tijd om te reageren, meestal minimaal vier weken voor de eerste zitting.

Welke bewijsstukken versterken uw zaak?

Sterk bewijs maakt het verschil tussen winnen en verliezen. De rechter beoordeelt uw claim op basis van feiten, niet op emoties of veronderstellingen. Verzamel daarom zoveel mogelijk objectieve documentatie die uw standpunt onderbouwt.

Essentiële documenten in procedures tegen bedrijven

Contracten en algemene voorwaarden vormen de basis van uw claim. Bewaar altijd de volledige overeenkomst inclusief bijlagen en latere wijzigingen. Bij geschillen over algemene voorwaarden moet u kunnen bewijzen dat het bedrijf deze voorafgaand aan de overeenkomst ter beschikking heeft gesteld.

E-mailcorrespondentie toont communicatie, afspraken en eventuele waarschuwingen aan. Facturen en betalingsbewijzen documenteren financiële claims. Bij schade door geleverde producten of diensten zijn foto’s, video’s en technische rapporten waardevol bewijs. Expert-rapporten van onafhankelijke deskundigen wegen zwaar, vooral bij technische geschillen.

Getuigenverklaringen kunnen uw zaak ondersteunen, maar alleen als getuigen geen direct belang hebben bij de uitkomst. Vraag getuigen direct na het incident om een schriftelijke verklaring. Details vervagen snel en consistente verklaringen zijn geloofwaardiger.

Organisatie van uw bewijsmateriaal

Sorteer alle documenten chronologisch en per onderwerp. Maak digitale back-ups en bewaar originelen op meerdere locaties. De rechter waardeert overzichtelijk gepresenteerd bewijs met duidelijke data en context. Een goed georganiseerd dossier toont professionaliteit en versterkt uw geloofwaardigheid.

Wat kost een procedure tegen een bedrijf?

Proceskosten bestaan uit meerdere componenten die snel oplopen. Een realistische kostenraming voorkomt financiële verrassingen en helpt bij de beslissing of een procedure de investering waard is.

Griffierechten 2026 bij de rechtbank (sector civiel)

De griffierechten dienen als een bijdrage in de kosten van de rechtbank. Ze zorgen ervoor dat de rechterlijke macht kan functioneren en dat het proces eerlijk wordt uitgevoerd. Het betalen van het griffierecht is een noodzakelijke stap voor zowel particulieren als bedrijven die juridische stappen willen ondernemen. Maar de tarieven kunnen aanzienlijk variëren, vooral als de zaak een hoge waarde vertegenwoordig. Voor 2026 zijn de griffierecht-tarieven voor civiele zaken opnieuw geïndexeerd. De tarieven bij de civiele rechter (eerste aanleg) voor verschillende soorten zaken zijn als volgt (bij benadering):

Wie betaalt de griffierechten?

In civiele zaken zijn zowel de eiser als de gedaagde verantwoordelijk voor het betalen van griffierechten. De hoogte van het griffierecht hangt af van de waarde van de vordering of het verzoek, zoals hierboven weergegeven. Een belangrijk punt is dat de kosten voor bedrijven vaak veel hoger zijn dan voor natuurlijke personen, omdat ze in de categorie “niet-natuurlijke personen” vallen. Het griffierecht voor bedrijven kan dus aanzienlijk oplopen, vooral in zaken met een hoge waarde.

Daarnaast bestaat er de mogelijkheid om als “onvermogende” een lager griffierecht te betalen, mits men voldoet aan de voorwaarden van de sociale zekerheid. Dit geldt voor zowel natuurlijke personen als rechtspersonen die kunnen aantonen dat zij in financiële problemen verkeren.

Advocaatkosten en procesvertegenwoordiging

Advocaatkosten vormen meestal de grootste kostenpost. Nederlandse advocaten rekenen uurtarieven, afhankelijk van hun specialisatie en ervaring.

Sommige advocatenkantoren werken met vaste prijsafspraken voor specifieke procedures. Dit geeft financiële zekerheid, hoewel complexe zaken toch op uurbasis worden afgerekend. Vraag altijd vooraf om een inschatting van de totale kosten en bespreek een betalingsregeling.

Verhaal van proceskosten op de verliezer

Wanneer de rechter u in het gelijk stelt, kunt u een deel van uw proceskosten verhalen op het bedrijf. Dit betreft het griffierecht en een forfaitaire vergoeding voor advocaatkosten volgens het liquidatietarief. Deze forfaitaire bedragen liggen echter vaak lager dan uw werkelijke advocaatkosten. Hoe reageert het bedrijf op uw dagvaarding?

Na ontvangst van de dagvaarding heeft het bedrijf verschillende opties. Hun reactie bepaalt grotendeels hoe de procedure verloopt en hoeveel tijd deze in beslag neemt.

Mogelijke reacties van de gedaagde partij

Het bedrijf kan proberen alsnog tot een schikking te komen voordat de zaak dient. Onderhandelingen op dit punt kunnen beide partijen tijd en geld besparen. Ongeveer 30% van alle civiele zaken eindigt in een schikking voor de eerste zitting.

Als het bedrijf de dagvaarding betwist, dient het een conclusie van antwoord in bij de rechtbank. Dit document bevat hun verweer, tegenargumenten en eventuele bewijsstukken. Soms dient het bedrijf ook een tegeneis in, waarbij zij juist iets van u eisen. Bij de civiele rechter is hiervoor een advocaat verplicht.

Reageert het bedrijf helemaal niet en verschijnt het niet op de zitting? Dan spreekt de rechter meestal een verstekvonnis uit waarbij u gelijk krijgt. Dit gebeurt in ongeveer 15% van alle civiele procedures. Het bedrijf kan echter binnen vier weken na betekening van het vonnis alsnog in verzet gaan.

De mondelinge behandeling ter zitting

Tijdens de zitting presenteren beide partijen hun standpunten. De rechter stelt vragen om helderheid te krijgen en probeert soms partijen tot een schikking te bewegen. Bij de kantonrechter verloopt de procedure vaak informeler dan bij de civiele rechter, waar strikte formele regels gelden.

De rechter kan besluiten tot een schriftelijke behandeling zonder zitting. Partijen wisselen dan per brief standpunten en bewijs uit. Deze aanpak verloopt vaak sneller en goedkoper, vooral bij helder gedocumenteerde zaken.

Hoeveel tijd neemt een procedure in beslag?

De doorlooptijd varieert sterk per procedure en rechtbank. Realistische verwachtingen voorkomen frustratie en helpen bij het plannen van uw strategie.

Spoedprocedures: kort geding

Een kort geding levert binnen acht weken een voorlopige beslissing. Deze spoedprocedure past bij urgente situaties zoals onbetaalde salarissen, dreigende schade of acute contractbreuk. De rechter geeft een tijdelijk oordeel dat geldt totdat er eventueel een bodemprocedure volgt.

Voorwaarden voor een kort geding zijn spoedeisend belang en een niet te complexe zaak. Bij de civiele rechter is een advocaat altijd verplicht voor kort gedingen, bij de kantonrechter niet maar wel sterk aan te raden.

Reguliere dagvaardingsprocedures

Een standaard dagvaardingsprocedure bij de kantonrechter duurt gemiddeld zes tot twaalf maanden. Bij de civiele rechter rekent u op acht maanden tot anderhalf jaar voor een eenvoudige zaak. Complexe geschillen met deskundigenonderzoek of uitgebreide bewijsvoering kunnen twee tot drie jaar duren.

Nederlandse rechtbanken werken relatief snel vergeleken met andere Europese landen. Desondanks kunnen proceduretechnische vertragingen optreden: volle agenda’s, ziekte van rechters, verzoeken om uitstel of aanvullend bewijs. Na de uitspraak hebben beide partijen drie maanden om in hoger beroep te gaan, wat de totale doorlooptijd verder verlengt.

Wanneer heeft u juridische bijstand nodig?

Een advocaat verhoogt uw slagingskans aanzienlijk, zelfs wanneer deze niet verplicht is. Juridische expertise maakt het verschil tussen een goed onderbouwde claim en een zwakke zaak die de rechter afwijst.

Verplichte advocaat bij de civiele rechter

Bij procedures voor de civiele rechter moet u altijd een advocaat inschakelen volgens artikel 79 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Deze regel geldt voor alle dagvaardingsprocedures boven € 25.000 en niet-financiële geschillen. Bij kort gedingen voor de civiele rechter is alleen de eiser verplicht een advocaat te hebben, tenzij de gedaagde een tegeneis indient.

Vrijwillige bijstand bij de kantonrechter

Hoewel u bij de kantonrechter zonder advocaat mag procederen, is professionele hulp zeer verstandig. Een advocaat kent de procedureregels, weet hoe de rechter argumenten waardeert en voorkomt procedurefouten die uw zaak schaden. Ongeveer 65% van de eisers bij de kantonrechter kiest toch voor juridische bijstand.

Wilt u meer zekerheid over uw juridische positie voordat u een procedure start? Gespecialiseerde advocaten in Amsterdam analyseren uw situatie en adviseren over de beste strategie. Zij beoordelen uw kans op succes en de te verwachten kosten.

Alternatieve juridische ondersteuning

Rechtsbijstandverzekeringen dekken vaak juridische bijstand bij geschillen met bedrijven. Check uw polis voordat u kosten maakt. Sommige verzekeraars hebben eigen advocaten, andere vergoeden een zelfgekozen advocaat tot een maximumbedrag.

Het Juridisch Loket biedt gratis advies voor eenvoudige juridische vragen. Voor complexe procedures tegen bedrijven is dit echter onvoldoende. Zij kunnen u wel doorverwijzen naar gespecialiseerde advocaten of bemiddelingsinstanties.

Wat gebeurt er na de uitspraak?

De rechter doet uitspraak na afronding van de procedure. Deze beslissing heet een vonnis bij dagvaardingsprocedures en een beschikking bij verzoekschriftprocedures. Het vonnis vermeldt welke partij gelijk krijgt en wat de proceskosten zijn.

Executie van het vonnis

Krijgt u gelijk, dan moet het bedrijf het vonnis uitvoeren. Doet het bedrijf dit niet vrijwillig, dan schakelt u een deurwaarder in voor gedwongen executie. De deurwaarder kan loonbeslag leggen, bankrekeningen blokkeren of goederen in beslag nemen volgens artikel 475 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.

Beslaglegging kost extra geld: deurwaarders rekenen tussen € 500 en € 1.500 voor executiewerkzaamheden. Bij hardnekkige weigeraars kan dit proces maanden duren, vooral als het bedrijf zijn vermogen probeert te versluieren.

Hoger beroep en cassatie

Bent u het niet eens met de uitspraak van de kantonrechter? Dan kunt u in hoger beroep bij het gerechtshof, mits de vordering meer dan € 1.750 bedraagt of de wet dit uitdrukkelijk toestaat. Voor uitspraken van de civiele rechter is hoger beroep altijd mogelijk. De termijn hiervoor bedraagt drie maanden na de uitspraak.

Hoger beroep betekent een nieuwe procedure met bijbehorende kosten en doorlooptijd. Het gerechtshof behandelt de zaak opnieuw en doet een eigen uitspraak. Gemiddeld duurt een hoger beroep anderhalf tot twee jaar. Tegen het arrest van het hof kunt u eventueel nog in cassatie bij de Hoge Raad, maar alleen op juridisch-technische gronden.

Praktische tips voor een succesvolle procedure

Goede voorbereiding bepaalt voor 70% uw succes. Deze praktische aanbevelingen helpen u een sterke zaak op te bouwen en onnodige fouten te voorkomen.

Documenteer alles vanaf het eerste contact met het bedrijf. Bewaar e-mails, noteer telefoongesprekken met datum en tijd, en leg afspraken schriftelijk vast. Deze papieren trail vormt de ruggengraat van uw bewijs.

Verstuur belangrijke communicatie altijd aangetekend met ontvangstbevestiging. Bij procedures telt alleen wat u kunt bewijzen, niet wat u zich herinnert. Een eenvoudige e-mail met leesbevestiging heeft al juridische waarde.

Blijf zakelijk en emotieloos in alle communicatie. Dreigementen, scheldwoorden of emotionele uitbarstingen schaden uw geloofwaardigheid bij de rechter. Feiten en juridische argumenten overtuigen, emoties niet.