Wat houdt een overeenkomst in?
Een overeenkomst is een afspraak waarbij een of meer partijen tegenover een of meer andere een verbintenis aangaan (artikel 6:213 lid 1 BW). Zij komt tot stand door een aanbod en de aanvaarding daarvan (artikel 6:217 lid 1 BW) en is in beginsel vormvrij (artikel 3:37 lid 1 BW): ook een mondelinge afspraak bindt. Meestal is niet de geldigheid het probleem, maar het bewijs.
Hoe komt een overeenkomst tot stand?
Een overeenkomst komt tot stand door een aanbod van de ene partij en de aanvaarding daarvan door de andere partij. Het aanbod moet zo duidelijk zijn dat door de aanvaarding een overeenkomst kan ontstaan. Punten die partijen niet regelen, kunnen door de wet, de gewoonte en de redelijkheid en billijkheid worden aangevuld (zie hieronder).
Een aanbod kan in beginsel worden herroepen, tenzij het een termijn voor de aanvaarding bevat of de onherroepelijkheid op een andere manier uit het aanbod volgt. Herroepen kan alleen zolang het aanbod niet is aanvaard en er ook nog geen aanvaarding is verzonden; bij een vrijblijvend aanbod kan dat zelfs nog onverwijld na de aanvaarding (artikel 6:219 lid 1 en 2 BW). Een mondeling aanbod vervalt als het niet onmiddellijk wordt aanvaard, een schriftelijk aanbod als het niet binnen een redelijke tijd wordt aanvaard (artikel 6:221 lid 1 BW).
Wijkt de aanvaarding af van het aanbod, dan geldt zij als een nieuw aanbod en als verwerping van het oorspronkelijke. Gaat het alleen om ondergeschikte punten, dan komt de overeenkomst toch tot stand volgens de aanvaarding, tenzij de aanbieder onverwijld bezwaar maakt (artikel 6:225 lid 1 en 2 BW). Deze regels gelden tenzij uit het aanbod, een andere rechtshandeling of een gewoonte iets anders voortvloeit (artikel 6:217 lid 2 BW).
Voor een overeenkomst is een op een rechtsgevolg gerichte wil nodig die zich door een verklaring heeft geopenbaard (artikel 3:33 BW). Ontbreekt de wil bij een partij, dan is er in beginsel geen overeenkomst. Maar heeft de ander de verklaring of gedraging, overeenkomstig de zin die hij daaraan onder de gegeven omstandigheden redelijkerwijs mocht toekennen, opgevat als een tot hem gerichte verklaring van een bepaalde strekking, dan kan tegen hem geen beroep worden gedaan op het ontbreken van een met die verklaring overeenstemmende wil (artikel 3:35 BW). De rechter kijkt naar de verklaringen, gedragingen en omstandigheden om vast te stellen of partijen overeenstemming hebben bereikt.
Een overeenkomst kan zowel mondeling als schriftelijk tot stand komen, tenzij de wet iets anders voorschrijft. Zelfs informele afspraken op een bierviltje of in een WhatsApp-gesprek kunnen rechtsgeldig zijn, mits de noodzakelijke onderdelen duidelijk zijn en partijen het daarover eens zijn. Het is echter verstandig afspraken schriftelijk vast te leggen om later bewijsproblemen te voorkomen.
Wat zijn de essentialia van een overeenkomst?
De essentialia van een overeenkomst zijn de kernonderdelen waarover partijen overeenstemming moeten bereiken om een overeenkomst tot stand te laten komen. De belangrijkste essentialia zijn:
- Het object/de prestatie
Dit betreft de kern van wat partijen overeenkomen, zoals de aan te kopen zaak bij een koopovereenkomst of de te verrichten werkzaamheden bij een overeenkomst van opdracht. - De prijs/vergoeding
Bij overeenkomsten met een financiële tegenprestatie spreken partijen meestal een prijs af. Ontbreekt die, dan vult de wet soms aan: bij koop is de koper dan een redelijke prijs verschuldigd (artikel 7:4 BW). - Overige wezenlijke voorwaarden
Afhankelijk van het soort overeenkomst kunnen ook andere zaken belangrijk zijn, zoals de leveringsdatum, betalingstermijnen, garanties etc.
Welke punten essentieel zijn, hangt af van de aard van de overeenkomst en van wat partijen belangrijk vinden; de wet gebruikt het begrip essentialia niet. Zijn partijen het over een wezenlijk punt niet eens geworden, dan is er in de regel geen overeenkomst, ook niet als zij het over ondergeschikte punten wel eens zijn. Ontbreekt een afspraak over een punt, dan kan de overeenkomst ook worden aangevuld door de wet, de gewoonte en de redelijkheid en billijkheid (artikel 6:248 lid 1 BW). De rechter beoordeelt aan de hand van verklaringen, gedragingen en omstandigheden of wilsovereenstemming is bereikt.
Zijn mondelinge afspraken rechtsgeldig?
Ja, in beginsel wel. Mondelinge afspraken zijn rechtsgeldig, maar het bewijs ervan kan lastig zijn. Daarom adviseert MAAK Advocaten doorgaans om afspraken op papier te zetten. Voor sommige overeenkomsten schrijft de wet een vorm voor. Zo moet de koop van een woning door een consument schriftelijk worden aangegaan (artikel 7:2 lid 1 BW). Wordt een voorgeschreven vorm niet in acht genomen, dan is de overeenkomst nietig, tenzij uit de wet anders voortvloeit (artikel 3:39 BW). Eist de wet een schriftelijke overeenkomst, dan volstaat onder voorwaarden ook een elektronisch gesloten overeenkomst (artikel 6:227a BW). Meer over geldigheid, vernietiging en de andere hoofdlijnen lees je op onze overzichtspagina contractenrecht.
Hoe toon je het bestaan van een overeenkomst aan?
Schriftelijke Documentatie
Het sterkste bewijs is doorgaans een schriftelijk contract dat beide partijen hebben ondertekend. Zo’n ondertekend geschrift dat bestemd is om tot bewijs te dienen, heet een akte (artikel 156 lid 1 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering). Een akte levert tussen partijen dwingend bewijs op van de waarheid van wat een partij daarin verklaart over hetgeen de akte ten behoeve van de wederpartij moet bewijzen, tenzij dat zou kunnen leiden tot een rechtsgevolg dat niet ter vrije bepaling van partijen staat (artikel 157 lid 2 Rv). Tegenbewijs staat ook dan vrij, tenzij de wet het uitsluit (artikel 151 lid 2 Rv).
Praktische Uitvoering
Bewijs kan worden geleverd door alle middelen, tenzij de wet anders bepaalt (artikel 152 lid 1 Rv). Betalingen, leveringen, e-mails en appberichten kunnen dus het bestaan en de inhoud van een overeenkomst aantonen. Wie zich op de overeenkomst beroept, moet haar in beginsel bewijzen (artikel 150 Rv).
Waarom kies je voor MAAK Advocaten?
Wij hebben bewezen expertise in Nederlands contractrecht en procesrecht. We begeleiden je door het ingewikkelde kader van overeenkomsten, zowel mondeling als schriftelijk. Ons team van contractenrecht advocaten heeft de kennis en expertise die je zoekt. Zowel bij het opstellen, beoordelen als beëindigen van overeenkomsten ben je bij ons aan het juiste adres.
Hoe voorkom je juridische geschillen?
Grondige Contractbeoordeling
Wij doorlopen elke clausule om je belangen te beschermen en toekomstige complicaties te vermijden.
Juridisch Advies
Van het adviseren over mondelinge afspraken tot het interpreteren van complexe clausules, wij bieden volledige juridische begeleiding.
Ondersteuning bij Procesvoering
Komt het tot een procedure, dan staan onze procesadvocaten je bij in de rechtbank.
Wat zijn de belangrijkste punten?
- Een Overeenkomst is niet enkel een schriftelijk contract. Het is een juridisch bindende afspraak.
- Mondelinge afspraken zijn in beginsel geldig, maar het bewijs kan lastig zijn.
- Het bestaan van een overeenkomst kan worden bewezen door schriftelijke documentatie of praktische uitvoering.
- MAAK Advocaten biedt een volledig scala aan juridische diensten, van contractbeoordeling tot vertegenwoordiging in de rechtbank.
- Komt je wederpartij de overeenkomst niet na, lees dan wat je kunt doen bij contractbreuk. Een overzicht van het hele contractenrecht vind je op onze overzichtspagina.
Of je nu een zakelijke overeenkomst aangaat of een eenvoudig contract tekent, MAAK Advocaten zorgt ervoor dat je juridisch veilig en goed vertegenwoordigd bent. Neem contact met ons op om je afspraken juridisch onberispelijk en rechtsgeldig te maken.
Veelgestelde vragen over de overeenkomst
Wat is een overeenkomst?
Een overeenkomst is een meerzijdige rechtshandeling waarbij een of meer partijen tegenover een of meer andere een verbintenis aangaan (artikel 6:213 lid 1 BW). Denk aan koop, opdracht of een samenwerkingsafspraak. Uit de overeenkomst volgen verplichtingen die je kunt afdwingen.
Wanneer is een overeenkomst rechtsgeldig?
Als er een aanbod is en een aanvaarding daarvan (artikel 6:217 lid 1 BW), partijen een op dat rechtsgevolg gerichte wil hebben verklaard (artikel 3:33 BW) en de overeenkomst niet nietig is. Een overeenkomst die in strijd is met de goede zeden of de openbare orde is bijvoorbeeld nietig (artikel 3:40 lid 1 BW), net als een overeenkomst waarvoor de wet een vorm voorschrijft die niet is gevolgd (artikel 3:39 BW). Is de overeenkomst vernietigbaar, bijvoorbeeld door dwaling of bedrog, dan blijft zij geldig totdat zij wordt vernietigd (artikel 3:49 BW).
Is een mondelinge overeenkomst bindend?
Ja, in beginsel wel: verklaringen kunnen in iedere vorm worden gedaan (artikel 3:37 lid 1 BW). Wie zich op een mondelinge overeenkomst beroept, moet die in beginsel bewijzen (artikel 150 Rv). Dat kan met alle middelen, zoals getuigen, e-mails of betalingen (artikel 152 lid 1 Rv).
Kan een aanbod worden ingetrokken?
In beginsel wel, zolang het niet is aanvaard en er nog geen aanvaarding is verzonden. Dat kan niet als het aanbod een termijn voor aanvaarding bevat of de onherroepelijkheid op een andere manier uit het aanbod volgt. Bij een vrijblijvend aanbod kan de herroeping zelfs nog onverwijld na de aanvaarding (artikel 6:219 lid 1 en 2 BW).
Welke algemene voorwaarden gelden als beide partijen naar hun eigen voorwaarden verwijzen?
Naar Nederlands recht in de regel die van de eerste verwijzing. Verwijzen aanbod en aanvaarding naar verschillende algemene voorwaarden, dan werkt de tweede verwijzing niet, tenzij daarin de toepasselijkheid van de eerst genoemde voorwaarden uitdrukkelijk van de hand wordt gewezen (artikel 6:225 lid 3 BW).
Primaire bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 3: artikel 3:33, 3:35, 3:37, 3:39, 3:40 en 3:49
- Burgerlijk Wetboek Boek 6: artikel 6:213, 6:217, 6:219, 6:221, 6:225, 6:227a en 6:248
- Burgerlijk Wetboek Boek 7: artikel 7:2 en 7:4
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (versie geldend vanaf 14 juli 2026): artikel 150, 151, 152, 156 en 157
Wanneer schakel je een advocaat overeenkomstenrecht in?
Wanneer je advies wilt inwinnen over een overeenkomst of andere verbintenisrechtelijke vraag, dan biedt ons kantoor daartoe mogelijkheden. Wij zijn in heel Nederland actief en bieden ook support bij internationale vraagstukken. Ons team van advocaten richt zich op contractenrecht. Onze advocaat commercial law Remko Roosjen geeft leiding aan dit team en we horen graag hoe we je het beste kunnen ondersteunen bij een overeenkomst. Ben je op zoek naar andere praktijkgebieden, dan kunnen onze advocaten in Amsterdam je mogelijk ook ondersteunen, of aan een geschikte partner doorverwijzen. Je belang staat bij ons te allen tijde voorop en we zoeken graag naar praktische oplossingen en snel resultaat. Neem contact op met onze advocaat contractenrecht in Amsterdam en ontdek je mogelijkheden.
