Breng je soja, palmolie, hout, koffie, cacao, rundvee of rubber op de EU-markt, dan moet je kunnen aantonen dat die producten niet van ontboste grond komen. De ontbossingsverordening verlangt een zorgvuldigheidsverklaring met geolocatiegegevens van de percelen. Importeurs, handelaren en producenten moeten hun keten daarop inrichten. Laat je due diligence toetsen.
Welke producten vallen onder de ontbossingsverordening?
Relevante producten onder Verordening over ontbossingsvrije toeleveringsketens zijn alle producten en productgroepen die in Bijlage I van de Verordening over ontbossingsvrije toeleveringsketens zijn vermeld als ze relevante grondstoffen bevatten, met deze grondstoffen zijn geproduceerd of met deze grondstoffen zijn gevoerd. De relevante grondstoffen zijn rundvlees, cacao, koffie, palmolie, rubber, soja en hout.
Welke bedrijven vallen eronder?
Betrokken bedrijven onder de nieuwe Europese Verordening over ontbossing en bosdegradatie zijn alle bedrijven die relevante producten binnen de EU in de handel brengen, ter beschikking stellen of uit de EU uitvoeren. Ze worden als “marktdeelnemers” beschouwd, voor wie het volledige takenpakket van de Verordening geldt. De Verordening biedt slechts bepaalde versoepelingen voor kleine en middelgrote handelaren in de zin van Richtlijn 2013/34/EU (zogenaamde MKB-detailhandelaren).
Welke plichten heb je onder de verordening?
Noodzakelijke plichten van de betrokken bedrijven onder de nieuwe Europese Verordening over ontbossing en bosdegradatie zijn in essentie dat relevante producten ontbossingsvrij moeten zijn. Dit betekent onder andere dat er geen ontbossing van bossen naar landbouwgrond is opgetreden op de productielocaties. Bovendien moeten de toepasselijke wetten van het land van herkomst zijn nageleefd. Dit omvat zowel wetten op bos- en natuurbescherming als arbeidsrechten, mensenrechten, rechten van inheemse volkeren en lokale anti-corruptiewetten.
Om aan deze vereisten te voldoen, eist de EU-ontbossingsverordening van alle marktdeelnemers in de toeleveringsketen een uitgebreide documentatie van de relevante informatie die de naleving van de voorschriften van de Verordening bewijst (bijv. geolokalisatiegegevens van productiebedrijven), de uitvoering van een risicobeoordeling voor elk betrokken product en de elektronische indiening van een zorgvuldigheidsverklaring bij de bevoegde autoriteiten.
De marktdeelnemers moeten dus proactief vaststellen en documenteren dat het risico van een overtreding van de EU-ontbossingsverordening niet bestaat of in ieder geval verwaarloosbaar is. Daarvoor moeten zij regelmatig informatie verzamelen en beschikbaar houden over het product, het land van herkomst, de specifieke productielocaties en de hele toeleveringsketen. De benodigde inspanning hiervoor wordt grotendeels bepaald door het landenbenchmarkingsysteem van de Europese Commissie. De Europese Commissie zal landen tot 31 december 2024 in bepaalde risicocategorieën indelen. Afhankelijk van de risiconiveau gelden strengere eisen voor de risicobeoordeling die door de marktdeelnemers per product moeten worden uitgevoerd.
Wat zijn de gevolgen bij overtreding?
De gevolgen bij overtreding van de Verordening over ontbossingsvrije toeleveringsketens voor bedrijven zijn bijv. boetes van maximaal 4% van hun jaarlijkse omzet. Bovendien kunnen de bevoegde nationale toezichthoudende autoriteiten zowel de verkoop van niet-conforme relevante producten verbieden als de terugname van de markt en het terugroepen van deze producten van de eindgebruikers afdwingen. Dit laatste brengt naar mening van onze advocaten Product Compliance aanzienlijke aansprakelijkheidsrisico’s met zich mee voor toeleveranciers, bijvoorbeeld als producten vanwege de niet-naleving van de voorschriften van de EU-ontbossingsverordening achteraf uit andere producten moeten worden verwijderd.
Wanneer schakel je een advocaat ontbossingsverordening in?
Het Product Compliance & Regulations team van MAAK advocaten zal de ontwikkeling van de nieuwe Europese Verordening over ontbossing en bosdegradatie en de mogelijke gevolgen daarvan voor de huidige praktijken in de sector in de gaten houden. Mocht je ondersteuning nodig hebben bij het beoordelen van de gevolgen van de Verordening over ontbossingsvrije toeleveringsketens voor je bedrijf of het opstellen van een interne compliance structuur, dan wel de ontbossingsverordening in het algemeen, neem dan graag contact op met een advocaat van het MAAK Advocaten Product Compliance team. Onze specialisten voor regelgeving ter zake ontbossing helpen je graag verder met de uitdagingen binnen je organisatie.
Wat kan ons advocatenkantoor betekenen bij de ontbossingsverordening?
Importeert of verhandel je grondstoffen die onder de ontbossingsverordening vallen? Neem contact op met ons advocatenkantoor in Amsterdam. Wij adviseren importeurs, handelaren, producenten en retailers over de vraag welke verplichtingen op hen rusten en hoe zij die aantoonbaar naleven. De verordening verlangt meer dan een verklaring van je leverancier: je moet zelf kunnen laten zien waar een product vandaan komt.
Wij brengen in kaart waar je keten kwetsbaar is. Wie levert de geolocatiegegevens, en hoe controleer je die? Wat doe je met een leverancier die de gevraagde informatie niet aanlevert? Welk risiconiveau geldt voor het land van herkomst, en welke aanvullende maatregelen vraagt dat? Op die punten valt of staat je zorgvuldigheidsverklaring.
Vervolgens vertalen wij dat naar je contracten. Informatieverplichtingen, auditrechten, garanties en een vrijwaring horen bij je leverancier te liggen, niet stilzwijgend bij je. Zonder die afspraken draag je het volledige risico van gegevens die je niet zelf kunt verifiëren.
Ontstaat er een discussie met de toezichthouder of wordt een zending tegengehouden, dan staan onze advocaten je bij. Snelheid telt daarbij: hoe eerder je dossier op orde is, hoe kleiner de commerciële schade van een stilgelegde levering.
Wil je weten of je keten voldoet? Neem contact op met ons advocatenkantoor in Amsterdam voor een gesprek met een specialist product compliance.
