Bij het opstellen van een overeenkomst leg je vast wie wat levert, tegen welke prijs, binnen welke termijn en wie welk risico draagt. Een overeenkomst komt tot stand door aanbod en aanvaarding (artikel 6:217 lid 1 BW) en is in beginsel vormvrij: ook een mondelinge afspraak bindt (artikel 3:37 lid 1 BW). Schriftelijk vastleggen maakt bewijs en uitleg wel eenvoudiger.
Wijkt de aanvaarding af van het aanbod, dan geldt zij als een nieuw aanbod en tegelijk als verwerping van het oorspronkelijke (artikel 6:225 lid 1 BW). Gaat het alleen om ondergeschikte punten, dan komt de overeenkomst toch tot stand volgens de aanvaarding, tenzij de aanbieder onverwijld bezwaar maakt (artikel 6:225 lid 2 BW). Laat daarom vooraf toetsen of je tekst zegt wat je bedoelt en of de verplichtingen over en weer in verhouding staan. Ons team adviseert ook over een overeenkomst in strijd met de wet.
Waarom is duidelijke taal doorslaggevend in contracten?
Een overeenkomst onder Nederlands recht vraagt om heldere en precieze taal. Bij een geschil over de uitleg kijkt de rechter niet alleen naar de letterlijke tekst. Het komt aan op de zin die partijen in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan de bepaling mochten toekennen en op wat zij redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten (HR 13 maart 1981, ECLI:NL:HR:1981:AG4158, Haviltex). Hoe duidelijker de tekst, hoe kleiner de ruimte voor discussie. Wij helpen je ook met opstellen b2b contracten.
Wat zijn de belangrijke elementen van een contract?
Voor een geldige overeenkomst moeten de verbintenissen die partijen op zich nemen bepaalbaar zijn (artikel 6:227 BW). Ontbreekt een punt, dan vult de wet het vaak aan. Is bij een koop geen prijs bepaald, dan is de koper een redelijke prijs verschuldigd (artikel 7:4 BW). Bij een opdracht geldt dan het gebruikelijke of een redelijk loon (artikel 7:405 lid 2 BW). Verder heeft een overeenkomst ook de gevolgen die uit de wet, de gewoonte en de redelijkheid en billijkheid voortvloeien (artikel 6:248 lid 1 BW). Wil je zelf bepalen wat er geldt, neem dan in ieder geval op: de partijen, de prestaties over en weer, de prijs en betalingsvoorwaarden, de looptijd en de manier van beëindigen.
Hoe belangrijk is het om specifieke clausules op te nemen?
Specifieke clausules helpen toekomstige geschillen te voorkomen. Denk aan een geschillenregeling die bepaalt of een conflict naar de rechter, arbitrage of mediation gaat, en aan een overmachtsclausule. Zonder zo’n clausule kan een tekortkoming de schuldenaar niet worden toegerekend als die niet aan zijn schuld te wijten is en ook niet krachtens wet, rechtshandeling of verkeersopvattingen voor zijn rekening komt (artikel 6:75 BW). Met een overmachtsclausule bepaal je zelf welke situaties wel of niet onder overmacht vallen.
Sluit je een overeenkomst met een buitenlandse partij, neem dan een rechtskeuze op. Partijen mogen het toepasselijke recht kiezen (artikel 3 lid 1 Rome I-Verordening). Zonder keuze bepaalt artikel 4 welk recht geldt, bijvoorbeeld bij koop van roerende zaken het recht van het land waar de verkoper zijn gewone verblijfplaats heeft; voor onder meer consumenten- en arbeidsovereenkomsten gelden bijzondere regels (artikel 5 tot en met 8). Bij een koop van roerende zaken tussen bedrijven in verschillende verdragsstaten geldt bovendien het Weens Koopverdrag (artikel 1 lid 1 onder a), ook bij een keuze voor Nederlands recht, tenzij je het uitsluit (artikel 6); doe dat het liefst uitdrukkelijk, want een keuze voor Nederlands recht alleen sluit het verdrag niet uit. Wijs je in een binnenlandse zaak een bevoegde rechter aan, dan is die in beginsel bij uitsluiting bevoegd (artikel 108 lid 1 Rv), maar bij vorderingen tot en met € 25.000 heeft die keuze in de regel geen gevolg (artikel 108 lid 2 Rv).
Bij het opstellen van een overeenkomst zijn de volgende punten van belang:
Partijen duidelijk vermelden
Vermeld de volledige naam, rechtsvorm, vestigingsadres en het KvK-nummer van de partijen. Controleer of degene die tekent bevoegd is. Een bv wordt vertegenwoordigd door het bestuur en in beginsel ook door iedere bestuurder, maar de statuten kunnen bepalen dat een bestuurder alleen samen met een ander mag tekenen (artikel 2:240 lid 1 en 2 BW). Tekent iemand anders, vraag dan om een volmacht.
Overwegingen opnemen
Beschrijf de bedoelingen en motieven van beide partijen om de overeenkomst aan te gaan. Dit is van belang voor de latere uitleg van de overeenkomst.
Kernbepalingen opnemen
Neem de daadwerkelijke afspraken, rechten en plichten voor beide partijen duidelijk op in de overeenkomst. Denk aan beschrijvingen van diensten/producten, prijzen, termijnen, garanties, gevolgen bij niet-nakoming etc.
Hoe laat je een overeenkomst rechtsgeldig ondertekenen?
Een handtekening is in de regel geen voorwaarde voor een geldige overeenkomst. Wel geeft ze bewijskracht: een ondertekend geschrift dat bestemd is om tot bewijs te dienen, is een akte (artikel 156 lid 1 Rv), en levert tussen partijen dwingend bewijs op van de waarheid van de verklaring van de ondertekenaar over wat de akte ten behoeve van de wederpartij moet bewijzen (artikel 157 lid 2 Rv); tegenbewijs blijft mogelijk (artikel 151 lid 2 Rv). Schrijft de wet een vorm voor, dan is een overeenkomst zonder die vorm nietig, tenzij uit de wet anders voortvloeit (artikel 3:39 BW). Voorbeelden zijn de koop van een woning door een consument (artikel 7:2 lid 1 BW) en het concurrentiebeding (artikel 7:653 lid 1 BW). Eist de wet een schriftelijke overeenkomst, dan kan die onder voorwaarden ook elektronisch tot stand komen (artikel 6:227a BW). Laat beide partijen tekenen met datum en plaats.
Soort overeenkomsten
Let op de specifieke vereisten en aandachtspunten voor het soort overeenkomst dat je opstelt, zoals samenwerkingsovereenkomsten, distributiecontracten en agentuurovereenkomsten, franchiseovereenkomsten, productiecontracten, SLA’s en andere industriële contracten. Door bovenstaande punten goed in acht te nemen, voorkom je later juridische problemen met de overeenkomst.
Ervaren advocaat contractenrecht
Onze ervaren advocaten contractenrecht bij MAAK Advocaten hebben ervaring met diverse contracten. Een aantal voorbeelden van algemene voorwaarden en commerciële contracten waar wij vaker over adviseren, zijn:
- algemene verkoopvoorwaarden
- algemene inkoopvoorwaarden
- aannemingsovereenkomsten
- agentuurovereenkomsten
- automatiseringscontracten
- bemiddelingsovereenkomsten
- boetebedingen
- borgtocht
- bouwovereenkomsten
- distributieovereenkomsten
- design and manufacturing agreement
- development agreement
- financieringsovereenkomsten
- franchiseovereenkomsten
- geheimhoudingsverklaringen
- geheimhoudingsovereenkomsten (NDA)
- huurovereenkomsten
- Intentieverklaringen
- IT-contract
- Inkoopovereenkomst
- intentieovereenkomst
- koopovereenkomsten
- leaseovereenkomsten
- leenovereenkomsten
- letter of intent (LOI)
- leveringsvoorwaarden
- licentieovereenkomsten
- managementovereenkomsten
- onderhoudscontracten
- OEM contract
- outsourcingovereenkomsten
- overeenkomsten van opdracht
- pandovereenkomst
- royaltyovereenkomst
- SAAS overeenkomst
- samenwerkingsovereenkomst
- Service Level Agreement (SLA)
- softwareovereenkomst
- vaststellingsovereenkomst (VSO)
- VOF overeenkomst
- verkoopovereenkomst
- verzekeringsovereenkomst
Wat zijn de meest voorkomende fouten bij het opstellen van een overeenkomst?
De meest voorkomende fouten bij het opstellen van een overeenkomst zijn:
Vergeten te verwijzen naar algemene voorwaarden
Vergeten te verwijzen naar algemene voorwaarden kan ernstige gevolgen hebben voor de geldigheid en afdwingbaarheid van die voorwaarden. Hier zijn enkele belangrijke punten en best practices om te overwegen:
Tijdige Verwijzing
- Verwijs vóór of bij het sluiten van de overeenkomst naar je algemene voorwaarden, bijvoorbeeld in de offerte of opdrachtbevestiging. Ze worden pas onderdeel van de overeenkomst als de wederpartij de gelding ervan aanvaardt, door ondertekening of op andere wijze (artikel 6:217 lid 1 BW en de omschrijving van wederpartij in artikel 6:231 onder c BW).
- Geef de wederpartij de voorwaarden ook vóór of bij het sluiten van de overeenkomst in handen. Doe je dat niet, dan kan zij de bedingen in beginsel vernietigen (artikel 6:233 onder b en 6:234 lid 1 BW). Alleen als terhandstelling redelijkerwijs niet mogelijk is, volstaat de mededeling vóór het sluiten dat de voorwaarden ter inzage liggen of zijn gedeponeerd en op verzoek worden toegezonden. Op deze vernietigingsgrond kunnen onder meer een rechtspersoon die zijn jaarrekening openbaar heeft gemaakt, een partij met vijftig of meer werkzame personen en een partij die zelf meermalen dezelfde voorwaarden gebruikt, zich niet beroepen (artikel 6:235 lid 1 en 3 BW). Tussen bedrijven die niet beide in Nederland zijn gevestigd, gelden deze regels niet, ongeacht het toepasselijke recht (artikel 6:247 lid 2 BW).
Manieren van Verwijzen
- In offertes en contracten: vermeld dat je algemene voorwaarden van toepassing zijn en voeg ze als bijlage toe. Een verwijzing naar je website is bij een overeenkomst die niet elektronisch tot stand komt alleen voldoende als de wederpartij daar uitdrukkelijk mee instemt (artikel 6:234 lid 3 BW).
- Elektronische toegang: bij elektronische overeenkomsten stel je de algemene voorwaarden vóór of bij het sluiten langs elektronische weg ter beschikking, zodat de wederpartij ze kan opslaan en later raadplegen (artikel 6:234 lid 2 BW).
- Website: een link naar je voorwaarden in een e-mail of document helpt, maar is op zichzelf niet altijd genoeg. Bij een online gesloten overeenkomst moet de wederpartij de voorwaarden vóór of bij het sluiten kunnen opslaan en later raadplegen (artikel 6:234 lid 2 BW), bijvoorbeeld via een downloadbare pdf. Laat haar daarnaast uitdrukkelijk akkoord gaan, bijvoorbeeld met een vinkje.
Bewijslast
Het is belangrijk om te kunnen bewijzen dat de wederpartij de algemene voorwaarden heeft ontvangen en geaccepteerd. Dit kan door een ontvangstbevestiging te vragen of door de wederpartij de voorwaarden te laten ondertekenen.
Stilzwijgende Aanvaarding
Aanvaarding van algemene voorwaarden kan ook stilzwijgend gebeuren, bijvoorbeeld als je klant een offerte met een duidelijke verwijzing naar je voorwaarden aanvaardt of uitvoert (artikel 3:37 lid 1 BW). Is de wederpartij gebonden, dan maakt het niet uit dat zij de inhoud niet kende (artikel 6:232 BW). Uitdrukkelijke instemming blijft het eenvoudigst te bewijzen.
Gevolgen van Vergeten
Als je vergeet te verwijzen naar de algemene voorwaarden, zijn ze in de regel niet van toepassing en kun je je niet op de bedingen beroepen. Verwijzen aanbod en aanvaarding naar verschillende algemene voorwaarden, dan heeft de tweede verwijzing geen werking als de eerste voorwaarden daarbij niet uitdrukkelijk van de hand worden gewezen (artikel 6:225 lid 3 BW).
Volg je deze stappen, dan vergroot je de kans dat je algemene voorwaarden van toepassing zijn en dat je je op de bedingen kunt beroepen.
Welke fouten maak je bij het aanduiden van partijen?
Het is wezenlijk dat duidelijk is tussen welke partijen de overeenkomst precies is aangegaan en dat de juiste tekenbevoegden de overeenkomst ondertekenen. Controleer dit zorgvuldig.
Waarom is een vage considerans een risico?
De overwegingen en bedoelingen van partijen bij het aangaan van de overeenkomst moeten duidelijk worden opgenomen. Dit voorkomt later discussie over de uitleg.
Wanneer wordt juridisch jargon een probleem?
Gebruik bij voorkeur eenvoudige bewoordingen en korte zinnen in de overeenkomst in plaats van ingewikkeld juridisch taalgebruik. Dit voorkomt misverstanden. Dit hangt nauw samen met OEM-overeenkomst opstellen: dit leg je juridisch vast.
Door bovenstaande veelvoorkomende fouten te vermijden, verklein je de kans op latere juridische problemen met de overeenkomst aanzienlijk.
Veelgestelde vragen over het opstellen van een overeenkomst
Hoe stel je zelf een overeenkomst op?
Beschrijf de partijen met hun KvK-gegevens, de prestaties over en weer, de prijs en betalingsvoorwaarden, de looptijd en de beëindiging. Regel ook aansprakelijkheid, overmacht, de toepasselijkheid van algemene voorwaarden en, bij een buitenlandse partij, het toepasselijke recht. De verbintenissen moeten in ieder geval bepaalbaar zijn (artikel 6:227 BW).
Moet een overeenkomst schriftelijk worden opgesteld?
In beginsel niet. Een overeenkomst komt tot stand door aanbod en aanvaarding (artikel 6:217 lid 1 BW) en kan in iedere vorm worden gesloten (artikel 3:37 lid 1 BW). Soms eist de wet een schriftelijke vorm, bijvoorbeeld bij de koop van een woning door een consument (artikel 7:2 lid 1 BW).
Is een overeenkomst zonder handtekening geldig?
Ja, in de regel wel, behalve als de wet een vorm voorschrijft (artikel 3:39 BW). Een ondertekende akte levert tussen partijen wel dwingend bewijs op, behoudens tegenbewijs (artikel 157 lid 2 en 151 lid 2 Rv), en is daarom verstandig.
Wanneer zijn algemene voorwaarden van toepassing op een overeenkomst?
Als je er vóór of bij het sluiten naar verwijst en de wederpartij ze aanvaardt (artikel 6:217 lid 1 en 6:231 onder c BW). Geef ze bovendien vóór of bij het sluiten in handen; anders kan de wederpartij de bedingen in de regel vernietigen (artikel 6:233 onder b en 6:234 BW).
Welk recht is van toepassing op een overeenkomst met een buitenlandse partij?
Het recht dat partijen kiezen (artikel 3 lid 1 Rome I-Verordening). Zonder keuze geldt artikel 4, bij koop van roerende zaken bijvoorbeeld het recht van het land waar de verkoper zijn gewone verblijfplaats heeft. Bij een koop van roerende zaken tussen bedrijven in verschillende verdragsstaten geldt ook het Weens Koopverdrag, tenzij je het uitsluit (artikel 1 en 6 CISG).
Primaire bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 2: artikel 2:240
- Burgerlijk Wetboek Boek 3: artikel 3:37 en 3:39
- Burgerlijk Wetboek Boek 6: artikel 6:75, 6:217, 6:225, 6:227, 6:227a, 6:231, 6:232, 6:233, 6:234, 6:235, 6:247 en 6:248
- Burgerlijk Wetboek Boek 7: artikel 7:2, 7:4, 7:405 en 7:653
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering: artikel 108, 156 en 157
- Verordening (EG) nr. 593/2008 (Rome I), artikel 3 en 4
- Weens Koopverdrag (CISG), artikel 1 en 6
- HR 13 maart 1981, ECLI:NL:HR:1981:AG4158 (Haviltex)
Hoe laat je een overeenkomst door een advocaat opstellen?
Onze advocaten hebben veel ervaring met contracten. Of het nu gaat om het opstellen van een overeenkomst, het beoordelen ervan, of het voeren van procedures over een contract. In meerdere talen en voor uiteenlopende partijen stellen wij overeenkomsten op. Informeer naar de mogelijkheden.
Wanneer schakel je een advocaat contractenrecht in?
Ons advocatenkantoor helpt je graag verder bij al je vragen rondom het opstellen van een overeenkomst.
