Advocaat Distributie­overeenkomst

Een advocaat distributieovereenkomst stelt je distributiecontract op, toetst het of staat je bij in een geschil. Anders dan agentuur (artikel 7:428 BW) heeft distributie geen eigen wettelijke regeling; er gelden vooral algemene regels, zoals de redelijkheid en billijkheid (artikel 6:248 BW). Leg dus zelf gebied, exclusiviteit, afname en opzegging vast. Meer hierover lees je in Wat is een non-concurrentie beding in een distributieovereenkomst.

Wanneer je op het punt staat een distributiecontract te gaan sluiten of je hebt een geschil over een distributieovereenkomst, kun je contact opnemen met een van onze advocaten contractenrecht. In een distributieovereenkomst naar Nederlands recht staat doorgaans een vast aantal onderwerpen geregeld en onze advocaten contractenrecht wijzen je graag op de contractuele kansen die een dergelijke overeenkomst voor je kan bieden. Een distributieovereenkomst wordt gesloten tussen de leverancier en de distributeur. Zie in dit verband ook Beëindigen van een distributie­overeenkomst.

Wat is een distributieovereenkomst?

Een distributieovereenkomst is een contract tussen een leverancier (of fabrikant) en een distributeur waarin afspraken worden vastgelegd over de verkoop en distributie van producten. De kern van deze overeenkomst is dat de distributeur producten van de leverancier koopt met als doel deze door te verkopen in een bepaald gebied. Anders dan een handelsagent koopt en verkoopt de distributeur in eigen naam en voor eigen rekening. Hoe het Nederlandse recht de distributieovereenkomst behandelt, lees je op onze pagina over de distributieovereenkomst naar Nederlands recht.

Wat zijn de belangrijkste zaken in een distributieovereenkomst?

Belangrijke elementen die vaak in een distributieovereenkomst worden opgenomen zijn:

1. Exclusiviteit: Afspraken over of de distributeur het alleenrecht heeft om de producten in een bepaalde regio of aan een specifieke klantengroep te verkopen.
2. Producten en prijzen: Welke producten worden geleverd en onder welke voorwaarden, inclusief prijsafspraken.
3. Afzetmarkt: Het gebied of de klantengroep waar de distributeur de producten mag verkopen.
4. Duur en beëindiging: De looptijd van de overeenkomst en voorwaarden voor opzegging of ontbinding.
5. Minimale afname of omzet: Eventuele verplichtingen voor de distributeur qua afnamehoeveelheden of te behalen omzet.
6. Marketing en reclame: Afspraken over promotie-activiteiten en het gebruik van merken en domeinnamen.
7. Eigendomsvoorbehoud: Bepalingen over de eigendom van de producten tot betaling heeft plaatsgevonden.
8. Concurrentiebeding: Eventuele beperkingen voor de distributeur om concurrerende producten te verkopen.

Het is belangrijk op te merken dat een distributieovereenkomst niet per se schriftelijk hoeft te zijn; deze kan ook ontstaan door langdurige samenwerking onder dezelfde voorwaarden. Echter, een schriftelijke overeenkomst biedt meer duidelijkheid en zekerheid voor beide partijen, vooral in geval van conflicten.

Aangezien de distributieovereenkomst niet specifiek in de Nederlandse wet is geregeld, hebben partijen veel vrijheid bij het opstellen ervan. Wel moeten ze rekening houden met algemene wettelijke bepalingen en mededingingsregels.

Wat doet een advocaat voor distributieovereenkomsten?

Een advocaat voor distributieovereenkomsten stelt distributieovereenkomsten op en beoordeelt ze, onderhandelt erover en adviseert over het beëindigen ervan. Hij kan optreden voor de leverancier of voor de distributeur. Beide ondernemingen hebben een eigen belang; samen met je bepaalt onze advocaat de koers. We kijken bijvoorbeeld naar leveringstermijnen en leveringseisen, de duur van de distributieovereenkomst, de mate van exclusiviteit en de manier waarop geschillen worden beslecht.

Hoe stel je een internationale distributieovereenkomst op?

Om een internationale distributieovereenkomst op te stellen, kun je de volgende stappen volgen:

1. Bepaal de kernpunten van de overeenkomst

• Exclusiviteit: Beslis of de distributeur het alleenrecht krijgt in een bepaald gebied of voor een specifieke klantengroep.
• Producten en prijzen: Specificeer welke producten geleverd worden en onder welke voorwaarden.
• Afzetmarkt: Definieer het geografische gebied of de klantengroep waar de distributeur mag verkopen.
• Duur en beëindiging: Leg de looptijd vast en bepaal de voorwaarden voor opzegging.
• Arbitrage of civiele rechter: leg goed vast welke instantie bevoegd is over een geschil te oordelen. Wanneer zaken gedaan wordt met een niet-Europese partij kan het raadzaam zijn om voor alternatieve geschilbeslechting te kiezen, zoals arbitrage.

2. Houd rekening met landspecifieke wetgeving

• Onderzoek de lokale wetten en regelgeving in de landen waar je zaken doet.
• Overweeg de hulp van een lokale specialist in te schakelen voor advies over specifieke regels en gebruiken.

3. Maak duidelijke afspraken

• Minimale afname of omzet
• Marketing en reclame
• Eigendomsvoorbehoud
• Concurrentiebeding

4. Let op mededingingsregels

Zorg ervoor dat de overeenkomst voldoet aan de mededingingsregels van de betrokken landen en de EU.

5. Bepaal de opzegtermijn

Opzegtermijnen verschillen per land en hangen af van het recht dat op de overeenkomst van toepassing is. Naar Nederlands recht geeft de wet voor distributie geen opzegtermijn. De redelijkheid en billijkheid kunnen wel meebrengen dat je een bepaalde opzegtermijn in acht neemt of een (schade)vergoeding aanbiedt (HR 14 juni 2013, ECLI:NL:HR:2013:BZ4163, r.o. 3.6). Geldt buitenlands recht, laat de termijn dan door een specialist in dat land toetsen.

6. Overweeg een klantenvergoeding (“goodwill”)

In sommige landen, zoals Duitsland, kan een distributeur onder omstandigheden recht hebben op een vergoeding voor de opgebouwde klantenkring bij beëindiging. Laat dat toetsen naar het recht van dat land. Naar Nederlands recht geeft de wet alleen de handelsagent een klantenvergoeding (artikel 7:442 BW). Een distributeur heeft die wettelijke aanspraak niet. Wel kan de redelijkheid en billijkheid bij opzegging een (schade)vergoeding vereisen.

7. Kies het toepasselijke recht en de bevoegde rechter

Bepaal welk recht van toepassing is op de overeenkomst en welke rechter bevoegd is bij geschillen.

8. Stel de overeenkomst schriftelijk op

Hoewel een distributieovereenkomst niet per se schriftelijk hoeft te zijn, biedt een schriftelijke overeenkomst meer duidelijkheid en zekerheid.

9. Laat de overeenkomst controleren

Overweeg om de overeenkomst te laten controleren door een gespecialiseerde advocaat met ervaring in internationale distributieovereenkomsten.

Door deze punten zorgvuldig te overwegen en vast te leggen, kun je een solide internationale distributieovereenkomst opstellen die de belangen van beide partijen beschermt en voldoet aan de relevante wet- en regelgeving.

Waar let je op bij exclusiviteit, opzegging en geschillen?

Advocaat over de Exclusieve distributieovereenkomst

De exclusieve en de niet-exclusieve distributieovereenkomst zijn beide mogelijk, afhankelijk van wat je afspreekt. De wet kent geen alleenrecht voor distributeurs: exclusiviteit moet je dus uitdrukkelijk afspreken. Bespreek dit met je advocaat contractenrecht (of advocaat distributieovereenkomst). Een exclusieve distributieovereenkomst kan bijvoorbeeld bepalen dat de distributeur een eigen contractsgebied krijgt en niet actief verkoopt in gebieden of aan klantengroepen die de leverancier voor zichzelf heeft voorbehouden of exclusief aan maximaal vijf andere exclusieve distributeurs heeft toegewezen. Passieve verkoop (ingaan op ongevraagde bestellingen van buiten het gebied) mag je de distributeur in beginsel niet verbieden: dat is een hardcore beperking waarvoor de groepsvrijstelling niet geldt (artikel 4, onder b, Verordening (EU) 2022/720).

Omgekeerd kan ook een leverancier exclusief worden gebonden. Dat houdt in dat de leverancier geen andere partijen in een afgesproken contractsgebied zal benaderen voor het leveren en verkopen van producten of diensten. Hoe je het distributiecontract inricht, bepaal je zelf; we wijzen je graag op de contractuele opties. Vaak zal de positie die partijen al in de markt genieten een omstandigheid zijn waarom wel of niet voor een exclusieve distributieovereenkomst wordt gekozen. Het opstellen van een exclusiviteitsbeding kun je bij je advocaat neerleggen. Onze advocaten helpen je graag om de bepaling zo goed mogelijk voor je in te richten. Ook kijken we met je naar de mededingingsrechtelijke aspecten die hieraan kunnen kleven.

Opstellen van een distributieovereenkomst door een advocaat

Onze advocaten hebben door de jaren heen vele tientallen distributieovereenkomsten opgesteld, beoordeeld en erover geprocedeerd. Dat doen wij al jaren voor de maakindustrie en we kennen de behoefte van zowel de distributeur als de leverancier. Het opstellen van een distributiecontract door een advocaat is een vak apart. Wij streven ernaar het contract zo helder mogelijk in te richten en goed uit te leggen welke bepalingen welke consequenties hebben. Het opstellen van een distributieovereenkomst is maatwerk en je doet er goed aan je hierin te laten bijstaan.

Te vaak zien we distributieovereenkomsten die geïnspireerd zijn op meerdere bestaande distributiecontracten en daarom niet sluitend of consistent. Dat is zonde en creëert onnodige aansprakelijkheidsrisico’s. Onze advocaten zullen eerst met je het gesprek aangaan om te bepalen wat voor je onderneming echt belangrijk is. Zo kunnen we ook de onderhandelingen strategischer voeren en de accenten op de juiste plaats leggen. Je wordt gaande de onderhandelingen doorlopend geadviseerd en bijgestaan door ons. Je kunt vertrouwen op gespecialiseerde advocaten met een uitmuntende kennis van het (internationale) contractenrecht. Advocaat distributieovereenkomst nodig? Schroom niet en vraag naar de mogelijkheden.

Opzeggen van een distributiecontract

Niet iedere samenwerking verloopt goed. In bepaalde gevallen wordt niet goed gepresteerd door een partij en wil je van je handelspartner af. In de eerste plaats is het goed om voor het moment van het opzeggen van een distributieovereenkomst na te gaan welke contractuele afspraken hierover in de distributieovereenkomst zijn vastgelegd. Moet je een opzegtermijn in acht nemen, en is de distributieovereenkomst voor bepaalde of onbepaalde tijd aangegaan?

Wat zijn de juridische vereisten voor het opzeggen van een distributieovereenkomst?

De juridische vereisten voor het opzeggen van een distributieovereenkomst hangen af van de specifieke bepalingen in de overeenkomst en de omstandigheden van het geval. Als de distributieovereenkomst een opzeggingsclausule bevat, moet de opzegging conform deze clausule geschieden, wat vaak inhoudt dat de opzegging schriftelijk moet gebeuren. Daarnaast kunnen de eisen van redelijkheid en billijkheid meebrengen dat er een voldoende zwaarwegende grond voor opzegging moet bestaan, vooral als de overeenkomst voor onbepaalde tijd is aangegaan en geen opzeggingsregeling kent. Ook als het contract een opzegregeling heeft, kunnen de redelijkheid en billijkheid nadere eisen aan de opzegging stellen, voor zover de wet en de afspraken daarvoor ruimte laten (HR 2 februari 2018, ECLI:NL:HR:2018:141, r.o. 3.6.3). Bij gebreke van een wettelijke of contractuele regeling zal de vraag of de opzegging het beoogde rechtsgevolg heeft gehad, beantwoord moeten worden aan de hand van de redelijkheid en billijkheid in verband met de omstandigheden van dat geval. Een distributieovereenkomst voor onbepaalde tijd zonder opzegregeling is in beginsel opzegbaar; de redelijkheid en billijkheid kunnen meebrengen dat een voldoende zwaarwegende grond nodig is, dat een bepaalde opzegtermijn in acht moet worden genomen of dat een (schade)vergoeding moet worden aangeboden (HR 14 juni 2013, ECLI:NL:HR:2013:BZ4163, r.o. 3.6).

Bij een distributieovereenkomst voor bepaalde tijd moet je in de regel de duur respecteren; zonder afgesproken opzegmogelijkheid is zij niet tussentijds opzegbaar. Een distributieovereenkomst voor onbepaalde tijd is in beginsel opzegbaar. Houd daarbij wel rekening met de duur van de samenwerking en de gerechtvaardigde belangen van je handelspartner. Omstandigheden zoals een lange samenwerking of afhankelijkheid van de distributeur brengen niet zonder meer mee dat je een zwaarwegende grond voor de opzegging nodig hebt, maar kunnen wel een langere opzegtermijn of een (schade)vergoeding vereisen (HR 14 juni 2013, ECLI:NL:HR:2013:BZ4163, r.o. 3.7). Dit luistert nauw en onze advocaten in Amsterdam zijn bekend met de actuele jurisprudentie op dit gebied. Anders dan de agentuurovereenkomst (artikel 7:428 e.v. BW) en de franchiseovereenkomst (artikel 7:911 e.v. BW) is de distributieovereenkomst niet in de wet geregeld.

Ontbinden van een distributieovereenkomst

Schiet de fabrikant of de distributeur tekort in de nakoming, dan kan de andere partij de distributieovereenkomst geheel of gedeeltelijk ontbinden. Dat kan niet als de tekortkoming, gezien haar bijzondere aard of geringe betekenis, de ontbinding met haar gevolgen niet rechtvaardigt (artikel 6:265 lid 1 BW). De tekortkoming hoeft niet toerekenbaar te zijn. Is nakoming nog mogelijk, dan ontstaat de bevoegdheid pas als de wederpartij in verzuim is (artikel 6:265 lid 2 BW). Je ontbindt met een schriftelijke verklaring of via de rechter (artikel 6:267 BW). Ontbinding is iets anders dan opzeggen, omdat er een tekortkoming aan ten grondslag moet liggen. Ontbind je zonder voldoende grond, dan loop je het risico dat de ontbinding geen effect heeft.

Geschil over een distributieovereenkomst

Niet iedere distributieovereenkomst verloopt vlekkeloos. Deels kan dat liggen aan de persoon achter de onderneming (zoals de fabrikant of de distributeur), deels kan dat liggen aan verkeerd gemaakte afspraken en verwachtingen, zoals het niet halen van targets, kwaliteitsdoelstellingen of het voldoen aan de belangrijke gezondheidseisen en veiligheidseisen, waardoor een product niet in de markt mag worden gebracht. Hoe het ook zij, er zijn uiteenlopende redenen te bedenken waarom een goed uitonderhandeld contract toch een samenwerking kan ontwrichten. Je doet er in dergelijke zaken goed aan om direct juridisch advies in te winnen van een ervaren advocaat contractenrecht die je zaak kan beoordelen en begeleiden. Een geschil over een distributieovereenkomst kan soms hoog oplopen en het is altijd aanbevelenswaardig om tijdig actie te ondernemen. Onze advocaten hebben een jarenlange ervaring met nationale en internationale distributieovereenkomsten en staan je graag bij.

Kort geding bij het niet-nakomen van een distributieovereenkomst

Wordt een distributieovereenkomst opgezegd zonder een redelijke of afgesproken opzegtermijn, dan kun je in kort geding vorderen dat de wederpartij de overeenkomst voorlopig blijft nakomen, bijvoorbeeld door nog een tijd te blijven leveren. Daarvoor moet de zaak spoedeisend zijn (artikel 254 lid 1 Rv). De rechter kan de veroordeling versterken met een dwangsom; die kan pas worden verbeurd na betekening van het vonnis (artikel 611a lid 1 en 3 Rv). Een kort geding geeft alleen een voorlopige voorziening; de bodemrechter kan anders oordelen. De procedure loopt in de regel bij de voorzieningenrechter van de bevoegde rechtbank en gaat snel: vaak volgt binnen enkele weken een zitting, en bij grote spoed sneller.

Veelgestelde vragen over de distributieovereenkomst

Is een distributieovereenkomst in de wet geregeld?

Nee. De wet kent geen aparte regeling voor distributie, anders dan voor agentuur (artikel 7:428 e.v. BW) en franchise (artikel 7:911 e.v. BW). Daarom gelden de algemene regels van het contractenrecht, zoals de redelijkheid en billijkheid (artikel 6:248 BW), en voor de afzonderlijke leveringen in de regel de regels over koop (artikel 7:1 BW). Wat je zelf afspreekt, is dus doorslaggevend.

Wat is het verschil tussen een distributeur en een handelsagent?

Een distributeur koopt de producten en verkoopt ze in eigen naam en voor eigen rekening door. Een handelsagent bemiddelt tegen beloning bij overeenkomsten voor de principaal en sluit die eventueel op naam en voor rekening van de principaal (artikel 7:428 lid 1 BW). Alleen voor de handelsagent geeft de wet opzegtermijnen (artikel 7:437 BW) en onder voorwaarden een klantenvergoeding (artikel 7:442 BW).

Wat is een exclusieve distributieovereenkomst?

In een exclusieve distributieovereenkomst krijgt de distributeur het alleenrecht voor een gebied of een klantengroep, of verbindt hij zich juist om alleen producten van de leverancier te verkopen. De wet kent geen alleenrecht voor distributeurs; exclusiviteit moet je afspreken. Leg vast welk gebied of welke klanten het betreft en wat daartegenover staat, zoals een minimumafname. Het mededingingsrecht stelt grenzen aan zulke afspraken; laat dat toetsen.

Kun je een distributieovereenkomst opzeggen?

Een distributieovereenkomst voor onbepaalde tijd is in beginsel opzegbaar, ook als het contract geen opzegregeling bevat. De redelijkheid en billijkheid kunnen meebrengen dat je een bepaalde opzegtermijn in acht neemt of een (schade)vergoeding aanbiedt, en soms dat een voldoende zwaarwegende grond nodig is (HR 14 juni 2013, ECLI:NL:HR:2013:BZ4163, r.o. 3.6). Een overeenkomst voor bepaalde tijd is in de regel niet tussentijds opzegbaar, tenzij dat is afgesproken.

Is een dealerovereenkomst hetzelfde als een distributieovereenkomst?

Vaak wel. “Dealerovereenkomst” is geen wettelijk begrip. Koopt de dealer de producten en verkoopt hij ze in eigen naam en voor eigen rekening door, dan is het in de regel een distributieovereenkomst. Exploiteert hij tegen vergoeding een formule van de leverancier op diens aanwijzingen, dan kan het een franchiseovereenkomst zijn (artikel 7:911 lid 1 BW). Bemiddelt hij alleen, dan kan het agentuur zijn (artikel 7:428 BW).

Primaire bronnen

• Burgerlijk Wetboek Boek 6: artikel 6:248, 6:265 en 6:267
• Burgerlijk Wetboek Boek 7: artikel 7:1, 7:428, 7:437, 7:442 en 7:911
• Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering: artikel 254 en 611a
• HR 14 juni 2013, ECLI:NL:HR:2013:BZ4163 (Auping/Beverslaap)
• HR 2 februari 2018, ECLI:NL:HR:2018:141

Advocaat distributieovereenkomst nodig?

Ons advocatenkantoor in Amsterdam heeft een team van advocaten dat een sterke reputatie heeft in het opstellen van distributieovereenkomsten voor nationale en internationale samenwerkingen. We treden op voor fabrikanten en voor distributeurs. Wil je advies inwinnen over een te starten procedure voor de civiele rechter, bijvoorbeeld omdat het concurrentiebeding is geschonden of de distributieovereenkomst onregelmatig is opgezegd, dan kunnen we je belangen behartigen bij de rechter. Neem hiervoor contact op met Remko Roosjen, advocaat gespecialiseerd in distributieovereenkomst, of met een van onze andere advocaten in Amsterdam.