Het Weens Koopverdrag (CISG) is het VN-verdrag uit 1980 met eenvormige regels voor de internationale koop van roerende zaken. Het geldt vanzelf als koper en verkoper in verschillende staten gevestigd zijn en dat verdragsstaten zijn, of als zij in verschillende staten gevestigd zijn en het internationaal privaatrecht naar het recht van een verdragsstaat zoals Nederland verwijst (artikel 1 lid 1 CISG). Wil je het niet, sluit het dan uit (artikel 6).
Het Verdrag der Verenigde Naties inzake internationale koopovereenkomsten betreffende roerende zaken uit 1980, ook wel bekend als het Weens Koopverdrag of onder de Engelse benaming “United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods (Vienna, 1980) (CISG)” is een internationaal verdrag dat het recht inzake internationale koop- en verkoopovereenkomsten van roerende zaken eenmaakt. Wanneer internationaal zaken wordt gedaan, is het belangrijk te beseffen welke risico’s én kansen het Weens Koopverdrag voor internationale handelsondernemingen biedt. Het is een zogeheten eenvormig verdrag: het geldt als koper en verkoper in verschillende staten gevestigd zijn en dat verdragsstaten zijn, en ook als zij in verschillende staten gevestigd zijn en het internationaal privaatrecht naar het recht van een verdragsstaat verwijst (artikel 1 lid 1 onder a en b CISG). Onze advocaat contractenrecht krijgt vaker vragen over het Weens Koopverdrag. Wat houdt dit verdrag in? Geldt het Weens Koopverdrag in al mijn internationale koopcontracten? Hoe regel ik het Weens Koopverdrag in mijn algemene inkoopvoorwaarden en verkoopvoorwaarden? Wanneer heb ik baat bij het Weens Koopverdrag? Deze en vele andere vragen passeren vaker de revue. In deze bijdrage bespreekt onze ervaren advocaat Weens Koopverdrag een aantal belangrijke aspecten van het Weens Koopverdrag. Ons team adviseert ook over ambtshalve toepassing van het weens koopverdrag.
Wanneer is het Weens Koopverdrag van toepassing?
Het Weens Koopverdrag wordt bestempeld als een van de meest succesvolle internationale verdragen in de wereld. Volgens het statusoverzicht van UNCITRAL zijn 97 staten partij bij het verdrag (stand bij raadpleging in oktober 2026), waaronder Nederland. Dat maakt het een verdrag om rekening mee te houden. Wanneer een onderneming internationaal zakendoet, kan het Weens Koopverdrag al snel van toepassing zijn. Onze advocaat contractenrecht die veel over Weens Koopverdrag adviseert en procedeert, ziet dat er in de praktijk vaak onduidelijkheid is over de vraag wanneer dit internationale verdrag nu geldt. Wij helpen je ook met commissieovereenkomst.
Internationale koopovereenkomst sluiten onder het CISG
Het Weens Koopverdrag geldt alleen voor een internationale koopovereenkomst over roerende zaken. Koper en verkoper moeten in verschillende staten gevestigd zijn (artikel 1 lid 1). Beslissend is dus de vestiging van partijen, niet of de zaken de grens over gaan. Die vestiging moet blijken uit de overeenkomst, uit eerdere transacties of uit informatie die partijen vóór of bij het sluiten hebben gegeven (artikel 1 lid 2). Tussen twee in Nederland gevestigde partijen geldt het verdrag dus niet. Nationaliteit en de vraag of partijen kooplieden zijn, spelen geen rol (artikel 1 lid 3). In de praktijk gaat het vooral om koop tussen bedrijven, omdat consumentenkoop in de regel buiten het verdrag valt. Het verdrag regelt alleen de totstandkoming van de koop en de rechten en plichten van koper en verkoper (artikel 4); voor een tussenpersoon kijk je bijvoorbeeld naar de bemiddelingsovereenkomst. Het Weens Koopverdrag is niet van toepassing op (artikel 2):
- de koop van roerende zaken, gekocht voor persoonlijk gebruik of voor gebruik in gezin of huishouding, tenzij de verkoper te eniger tijd vóór of bij het sluiten van de overeenkomst niet wist of had behoren te weten dat de zaken voor zodanig gebruik werden gekocht;
- de koop op een openbare veiling;
- een executoriale of anderszins gerechtelijke verkoop;
- de koop van effecten, waardepapieren en betaalmiddelen;
- de koop van zeeschepen, binnenvaartschepen, luchtkussenvaartuigen of luchtvaartuigen;
- de koop van elektrische energie.
Belangrijk om te beseffen is dat het Weens Koopverdrag (binnen de hierboven genoemde grenzen) geldt, tenzij partijen het uitsluiten. Partijen hoeven dus niet eerst af te spreken dát het verdrag geldt. Ze kunnen het geheel uitsluiten of, behalve van artikel 12, van elke bepaling afwijken (artikel 6). Doe dat het liefst uitdrukkelijk, want een keuze voor Nederlands recht alleen sluit het verdrag niet uit. Dat uitsluiten gebeurt vaak in de inkoopvoorwaarden van een afnemer of de verkoopvoorwaarden van een leverancier.
Moet je het Weens Koopverdrag in je inkoop- of verkoopvoorwaarden uitsluiten?
Wanneer je leverancier bent van roerende zaken in een B2B-verhouding en je handelt internationaal, dan is er bijna altijd veel voor te zeggen dat je in je algemene voorwaarden het Weens Koopverdrag niet uitsluit. In standaardcontracten of algemene voorwaarden staat heel vaak het zinnetje (of woorden van gelijke strekking): ‘het Weens Koopverdrag is op alle bestaande en toekomstige overeenkomsten niet van toepassing’. Vaak stappen partijen hier makkelijk overheen, omdat men de toegevoegde waarde van het Weens Koopverdrag niet kent.
Volgens onze advocaat contractenrecht is dat vaak een gemiste kans. Onder het verdrag kan de koper de overeenkomst in de regel alleen ontbinden bij een wezenlijke tekortkoming (artikel 25 en 49). De koper moet de zaken zo snel als de omstandigheden toelaten keuren (artikel 38). Hij verliest het recht zich op een gebrek te beroepen als hij de verkoper niet binnen een redelijke termijn waarschuwt, en in ieder geval als hij dat niet binnen twee jaar na de afgifte doet, tenzij dat niet strookt met een afgesproken garantietermijn (artikel 39). Daarom is er veel voor te zeggen om als leverancier wél onder het Weens Koopverdrag te contracteren. Staat in je algemene verkoopvoorwaarden “Op iedere door partijen gesloten overeenkomst is Nederlands recht van toepassing” en zijn die voorwaarden geldig van toepassing, dan geldt bij een internationale koop die onder het verdrag valt het Weens Koopverdrag, tenzij je het daarnaast uitsluit.
Weens Koopverdrag uitsluiten in algemene inkoopvoorwaarden?
Omgekeerd: als afnemer kan er wél een belang bestaan om met je leverancier af te spreken dat het Weens Koopverdrag uitgesloten wordt. In die situatie is het zaak om wel expliciet afspraken te maken, of bijvoorbeeld in inkoopvoorwaarden op te nemen, dat het Weens Koopverdrag wordt uitgesloten. Hiermee voorkom je als afnemer dat je tegen een hogere drempel aankijkt wanneer je onder de overeenkomst uit wilt, of sneller moet klagen over een gebrek.
Kortom, laat je bij het commercieel contracteren bijstaan door een advocaat Weens Koopverdrag die je wijst op valkuilen en commerciële kansen. Het Weens Koopverdrag wordt meestal enkel uitgesloten, omdat men er geen kennis van heeft. Volgens onze advocaten kan en mag dat geen reden zijn om dan maar over het verdrag heen te stappen.
Wat als er een geschil ontstaat over het Weens Koopverdrag?
Een zakelijk geschil over het Weens Koopverdrag kan natuurlijk voorkomen. Dit kan zien op de toepasselijkheid van het Weens Koopverdrag. Meestal ligt hieraan de voorvraag ten grondslag of algemene inkoopvoorwaarden of leveringsvoorwaarden op een juiste manier ter hand zijn gesteld. In het internationaal contracteren speelt dan vaker de vraag op welke rechtsregel hoort te gelden bij de toepasselijkheid van algemene voorwaarden (first shot rule, last shot rule, knock out rule etc. ). Dit kan tamelijk complex zijn in een internationale contractuele setting en je doet er bij dergelijke discussies goed aan een ervaren advocaat contractenrecht met kennis van het Weens Koopverdrag in te schakelen.
Een ander geschil over het Weens Koopverdrag kan gaan over het inhoudelijke debat. Is er bijvoorbeeld sprake van een wezenlijke tekortkoming onder het Weens Koopverdrag? Zijn de vorderingen verjaard onder het Weens Koopverdrag? Op welk recht val je terug als het verdrag een vraag niet uitdrukkelijk regelt? Gaat het om een onderwerp dat het verdrag regelt maar niet uitdrukkelijk beslist, dan gelden eerst de algemene beginselen van het verdrag en anders het recht dat volgens het internationaal privaatrecht van toepassing is (artikel 7 lid 2). Onderwerpen die het verdrag niet regelt, zoals de geldigheid van de overeenkomst en de gevolgen voor de eigendom van de zaken (artikel 4), en de verjaring, waarover het verdrag geen bepaling bevat, beoordeel je naar het nationale recht dat volgens het internationaal privaatrecht van toepassing is. Bij de uitleg moet de rechter rekening houden met het internationale karakter van het verdrag en de eenvormige toepassing ervan (artikel 7 lid 1). Daarom moet vaak worden teruggegrepen naar internationale rechtspraak. De CISG-AC, CISG Advisory Council, is een particulier initiatief dat tot doel heeft een uniforme interpretatie van het CISG te bevorderen. Er is geen supranationale rechter die uitspraken doet over het Weens Koopverdrag, dus ook uitspraken van buitenlandse rechters kunnen van groot belang zijn bij de uitleg van het Weens Koopverdrag. De CISG-adviesraad is opgericht op initiatief van de inspirerende wijlen prof. Albert Kritzer van het Instituut voor Internationaal Handelsrecht in 2001. Prof. Kritzer stond aan de wieg van de bevordering van de harmonisatie van het internationale handelsrecht met initiatieven als de CISG-Adviesraad, de databank van het Instituut over het CISG en de Willem C Vis Moot.
Wanneer kun je een koopovereenkomst ontbinden onder het Weens Koopverdrag?
Ontbinding in het Nederlands recht (artikel 6:265 lid 1 BW) is een remedie om in te roepen wanneer bij de uitvoering van overeenkomst gebrekkig wordt gepresteerd. De Nederlandse wet schrijft voor dat iedere tekortkoming van een partij in de nakoming van een van haar verbintenissen geeft aan de wederpartij de bevoegdheid om de overeenkomst geheel of gedeeltelijk te ontbinden. Dit kan evenwel niet wanneer de tekortkoming, gezien haar bijzondere aard of geringe betekenis, deze ontbinding met haar gevolgen niet rechtvaardigt. Met andere woorden: ontbinding is de hoofdregel, en alleen een tekortkoming die de ontbinding met haar gevolgen niet rechtvaardigt, staat daaraan in de weg.
Daarnaast moet de schuldenaar eerst in verzuim zijn, tenzij nakoming blijvend of tijdelijk onmogelijk is (artikel 6:265 lid 2 BW). Verzuim ontstaat in de regel na een schriftelijke ingebrekestelling met een redelijke termijn voor nakoming, als nakoming binnen die termijn uitblijft (artikel 6:82 BW). Soms is geen ingebrekestelling nodig, bijvoorbeeld als een fatale termijn is verstreken of als je uit een mededeling van de schuldenaar moet afleiden dat hij tekort zal schieten (artikel 6:83 BW).
Het Weens Koopverdrag kent geen verzuim als voorwaarde. Je ontbindt door een kennisgeving aan de andere partij (artikel 26). Daarvoor is in de regel een wezenlijke tekortkoming nodig: de andere partij wordt in aanmerkelijke mate onthouden wat zij uit de overeenkomst mocht verwachten, tenzij de partij die tekortschiet dat gevolg niet voorzag en een redelijk persoon in dezelfde omstandigheden het evenmin zou hebben voorzien (artikel 25). Levert de verkoper niet, dan kan de koper ook ontbinden als de verkoper niet aflevert binnen een aanvullende termijn die de koper heeft gesteld (artikel 49 lid 1 onder b). Voor de verkoper geldt iets vergelijkbaars als de koper niet betaalt of de zaken niet in ontvangst neemt (artikel 64 lid 1 onder b). Heeft de verkoper al afgeleverd, dan moet de koper binnen een redelijke termijn ontbinden (artikel 49 lid 2). Wat wel of geen wezenlijke tekortkoming is, is niet eenduidig aan te geven. Een afnemer kan onder het verdrag in de regel minder snel een order annuleren of terugsturen als er een gebrek in de prestatie zit. Klagen over een gebrek moet binnen een redelijke termijn nadat de koper het heeft ontdekt of had behoren te ontdekken, en uiterlijk twee jaar na de afgifte, tenzij dat niet strookt met een afgesproken garantietermijn (artikel 39). Wie te laat klaagt, verliest het recht zich op het gebrek te beroepen. Dat geldt niet als de verkoper het gebrek kende of moest kennen en het niet heeft gemeld (artikel 40). Heeft de koper een redelijke verontschuldiging voor het niet tijdig klagen binnen de redelijke termijn van artikel 39 lid 1, dan houdt hij recht op prijsvermindering of op schadevergoeding zonder gederfde winst; de uiterste termijn van twee jaar van artikel 39 lid 2 blijft wel gelden (artikel 44).
Hoe vorder je schadevergoeding onder het Weens Koopverdrag?
Naast of in plaats van ontbinding kan de partij die schade lijdt schadevergoeding vorderen onder het Weens Koopverdrag (artikel 45 lid 1 onder b en lid 2 voor de koper, artikel 61 voor de verkoper). In artikel 74 van het Weens Koopverdrag is bepaald dat de schadevergoeding wegens een tekortkoming van een partij bestaat uit een bedrag gelijk aan de schade, met inbegrip van de gederfde winst, die door de andere partij als gevolg van de tekortkoming wordt geleden. Een zodanige schadevergoeding mag evenwel niet hoger zijn dan de schade die de partij die in de nakoming is tekortgeschoten bij het sluiten van de overeenkomst voorzag of had behoren te voorzien als mogelijk gevolg van de tekortkoming, gegeven de feiten die zij kende of die zij had behoren te kennen.
Bij een ontbinding van de overeenkomst heeft, wanneer de betreffende producten een dagprijs hebben, de partij die schadevergoeding eist, zo zij niet is overgegaan tot een dekkingskoop als bedoeld in artikel 75 (artikel 76 lid 1), recht op het verschil tussen de in de overeenkomst bepaalde prijs en de ten tijde van de ontbinding geldende dagprijs, onverminderd haar recht op vergoeding van andere schade overeenkomstig artikel 74. Wanneer evenwel de partij die schadevergoeding eist de overeenkomst ontbindt na de zaken te hebben overgenomen, wordt de dagprijs ten tijde van die overname gehanteerd in plaats van de dagprijs ten tijde van de ontbinding.
Een partij is niet aansprakelijk als zij aantoont dat de tekortkoming werd veroorzaakt door een verhindering die buiten haar macht lag, en dat van haar redelijkerwijs niet kon worden verwacht dat zij daarmee bij het sluiten van de overeenkomst rekening hield of dat zij de verhindering of de gevolgen ervan vermeed of te boven kwam (artikel 79 lid 1). Die bevrijding geldt alleen voor schadevergoeding: andere rechten, zoals ontbinding, blijven bestaan (artikel 79 lid 5).
Veelgestelde vragen over het Weens Koopverdrag
Wat is het Weens Koopverdrag?
Het Weens Koopverdrag, ook CISG genoemd, is het Verdrag der Verenigde Naties inzake internationale koopovereenkomsten betreffende roerende zaken van 11 april 1980. Het regelt de totstandkoming van internationale koopovereenkomsten en de rechten en plichten van koper en verkoper (artikel 4 CISG). In Nederland geldt het sinds 1 januari 1992.
Kun je het Weens Koopverdrag uitsluiten?
Ja. Partijen kunnen het verdrag helemaal uitsluiten of, behalve van artikel 12, van elke bepaling afwijken (artikel 6 CISG). Doe dat het liefst uitdrukkelijk, bijvoorbeeld: “Op deze overeenkomst is Nederlands recht van toepassing, met uitsluiting van het Weens Koopverdrag.” Een keuze voor Nederlands recht alleen sluit het verdrag niet uit.
Kun je het Weens Koopverdrag in je algemene voorwaarden uitsluiten?
Ja, maar dan moeten die voorwaarden wel deel van de overeenkomst zijn geworden. Bij een koop onder het verdrag wordt de totstandkoming in de regel beoordeeld volgens het verdrag zelf (artikelen 14 tot en met 24 CISG). Een antwoord met aanvullingen of wijzigingen geldt als verwerping en tegenaanbod (artikel 19 lid 1 CISG). Tasten de afwijkingen de voorwaarden van het aanbod niet wezenlijk aan, dan geldt het antwoord toch als aanvaarding, tenzij de aanbieder zonder onnodig uitstel bezwaar maakt (artikel 19 lid 2 CISG). Afwijkingen over onder meer prijs, betaling, kwaliteit, hoeveelheid, plaats en tijd van aflevering, aansprakelijkheid en geschillenbeslechting gelden als wezenlijk (artikel 19 lid 3 CISG).
Welke landen zijn partij bij het Weens Koopverdrag?
Volgens het statusoverzicht van UNCITRAL zijn 97 staten partij (stand bij raadpleging in oktober 2026), waaronder Nederland, de meeste andere EU-lidstaten, de Verenigde Staten en China. Een staat kan verklaren dat hij niet gebonden is aan artikel 1 lid 1 onder b (artikel 95 CISG); controleer daarom de actuele status voor het land van je wederpartij.
Waar vind je de Nederlandse tekst van het Weens Koopverdrag?
De Nederlandse vertaling en de Engelse tekst staan op wetten.overheid.nl. Gelijkelijk authentiek zijn de Arabische, Chinese, Engelse, Franse, Russische en Spaanse tekst (slotformulering van het verdrag). De Nederlandse tekst is dus een vertaling.
Primaire bronnen
- Verdrag der Verenigde Naties inzake internationale koopovereenkomsten betreffende roerende zaken (Weens Koopverdrag, CISG): artikelen 1, 2, 4, 6, 7, 19, 25, 26, 38, 39, 40, 44, 45, 49, 61, 64, 74, 75, 76, 79 en 95
- Burgerlijk Wetboek Boek 6: artikel 6:82, 6:83 en 6:265
- UNCITRAL, Status: United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods (Vienna, 1980)
Wil je advies van een advocaat over het Weens Koopverdrag?
Wil je advies inwinnen over het Weens Koopverdrag, dan helpen onze advocaten contractenrecht je graag verder. Wij stellen waar gewenst inkoopvoorwaarden en verkoopvoorwaarden op. Omgekeerd kunnen we je ook bijstaan als er een geschil ontstaan is waar het Weens Koopverdrag een rol speelt. Onze procesadvocaten procederen veel internationaal en weten waar de voordelen, nadelen en risico’s zitten wanneer het over het Weens Koopverdrag gaat. Je kunt met onze ervaren advocaat Weens Koopverdrag, Remko Roosjen, contact opnemen. Hij helpt je graag verder.
