Duurzaamheidsclaims van banken, verzekeraars, beleggingsondernemingen, fondsbeheerders en adviseurs vallen onder toezicht van de AFM. Een claim moet correct, duidelijk en niet misleidend zijn (artikel 4:19 Wft), en sinds 16 juli 2026 gelden ook voor financiële ondernemingen de nieuwe Europese verboden op vage milieuclaims. Laat je claims toetsen voordat de AFM haar onderzoek uitvoert.
Deze pagina is voor financiële ondernemingen en hun marketing- en compliance-afdelingen. Je leest welke regels gelden, wat de AFM in 2026 verwacht, hoe zij kan handhaven en wat je doet als zij vragen stelt. Voor claims op producten zoals voedsel, kleding of elektronica, waarop de ACM toezicht houdt, lees je onze pagina over duurzaamheidsclaims en greenwashing.
Welke regels gelden voor duurzaamheidsclaims in de financiële sector?
Drie lagen tegelijk: de Wft-norm dat informatie correct, duidelijk en niet misleidend is, de regels over oneerlijke handelspraktijken in Boek 6 BW, en voor fondsen en vermogensbeheer de Europese duurzaamheidsverordening voor de financiële sector (SFDR).
| Regel | Wat het eist | Bron |
|---|---|---|
| Informatie en reclame over financiële producten | Correct, duidelijk en niet misleidend | artikel 4:19 lid 2 Wft |
| Oneerlijke handelspraktijken tegenover consumenten, sinds 16 juli 2026 met de nieuwe verboden op milieuclaims | Geen misleidende of verboden duurzaamheidsclaims | artikelen 6:193a-6:193j BW |
| Reclame van financiëlemarktdeelnemers en financieel adviseurs | Mag niet in strijd zijn met wat zij op grond van de SFDR openbaar maken | artikel 13 Verordening (EU) 2019/2088 |
| Fondsen met duurzaamheidstermen in hun naam | Uitsluitingen en doorlopende controle volgens de Europese richtsnoeren voor fondsnamen | AFM, 11 maart 2026 |
Let op: artikel 4:19 leden 1 tot en met 3 Wft geldt niet voor reclame van beheerders van beleggingsinstellingen en icbe’s en van kredietservicers (lid 4); voor hen gelden de regels voor fondsen en de SFDR. De regels in Boek 6 BW gelden alleen voor handelspraktijken tegenover consumenten.
Wat verandert er door de nieuwe Europese regels tegen greenwashing?
Richtlijn (EU) 2024/825 verbiedt onder meer generieke milieuclaims zonder erkende voortreffelijke milieuprestatie, klimaatclaims die alleen op compensatie berusten en eigen duurzaamheidslabels zonder certificering. In Nederland gelden die verboden sinds 16 juli 2026, ook voor financiële ondernemingen.
Dat staat in het bericht van de AFM van 9 oktober 2026: de Implementatiewet richtlijn betere duurzaamheidsinformatie voor consumenten is op 24 juni 2026 in het Staatsblad gepubliceerd en op 16 juli 2026 in werking getreden, en de AFM kan daarop al handhaven. Valt een claim onder zo’n verbod, dan is hij altijd verboden, ook als de Wft er niets over zegt. Een claim over een toekomstige prestatie, zoals een net-zerodoel, moet steunen op een duidelijk, objectief en controleerbaar plan met meetbare doelen. Welke praktijken precies verboden zijn, lees je op onze pagina over de Europese regels tegen greenwashing.
Wat verwacht de AFM van je duurzaamheidsclaims?
Uit haar verkenning onder banken, verzekeraars, beleggingsondernemingen en pensioenuitvoerders haalde de AFM vier verbeterpunten: een juist en representatief beeld, concreet maken wat de claim betekent, vindbare onderbouwing en uitleg bij klimaatneutraliteit, ESG-ratings en impact.
- Zorg dat de claim een juist beeld geeft en representatief is voor de onderneming of het product.
- Maak concreet wat de claim betekent; een zin als “wij vinden een duurzame wereld belangrijk” wekt verwachtingen zonder iets te zeggen.
- Zet de onderbouwing dicht bij de claim, op een plek die de lezer zonder zoeken vindt.
- Leg uit wat je bedoelt met klimaatneutraliteit, met een ESG-rating en met impact.
Die punten staan in de ESG-update van de AFM van 27 januari 2026, naast de Leidraad duurzaamheidsclaims van de AFM. De AFM meldde daarin dat zij in 2026 opnieuw onderzoek doet naar duurzaamheidsclaims. Bij fondsen met een duurzame naam zag zij in een verkenning van ongeveer 50 fondsen dat uitsluitingen niet altijd volledig in de documentatie staan en dat de controle op doorlopende naleving beter kan.
Hoe kan de AFM handhaven?
De AFM kan een aanwijzing geven en een last onder dwangsom of bestuurlijke boete opleggen bij overtreding van de daarvoor aangewezen Wft-regels (artikelen 1:75, 1:79 en 1:80 Wft). Voor oneerlijke handelspraktijken bij financiële diensten is de AFM bevoegd, niet de ACM.
Dat laatste volgt uit de Wet handhaving consumentenbescherming: de ACM is niet bevoegd als de inbreuk een financiële dienst betreft (artikel 2.2), en de AFM is voor die inbreuken aangewezen (artikelen 3.1 en 3.2). Voor de SFDR moeten de lidstaten zorgen dat de sectorale toezichthouders de naleving controleren en over de nodige bevoegdheden beschikken (artikel 14 SFDR). Tegen een besluit van de AFM maak je bezwaar en ga je daarna in beroep; hoe die procedure loopt, lees je op onze pagina over de bestuurlijke boete van een toezichthouder.
Wil je weten of je duurzaamheidsclaims, labels of fondsnamen standhouden na 16 juli 2026, of heb je vragen van de AFM ontvangen? Laat de advocaten product compliance van MAAK je uitingen en je dossier beoordelen.
Hoe bereid je je organisatie voor?
Breng al je duurzaamheidsuitingen in kaart, toets ze aan de verboden en aan de Wft-norm, leg per claim de onderbouwing vast en regel wie de uitingen vooraf controleert. Begin bij de claims die consumenten het meest zien.
| Stap | Wat je doet | Toetssteen |
|---|---|---|
| 1. Inventariseren | Website, reclame, productinformatie, fondsnamen, labels en jaarverslag | Alle commerciële communicatie |
| 2. Verboden eruit | Generieke claims, compensatieclaims en eigen labels schrappen of specificeren | Artikel 6:193g BW |
| 3. Concreet en vindbaar | Elke claim onderbouwen, met de bron dicht bij de claim | Artikel 4:19 Wft; ESG-update AFM |
| 4. Consistent | Reclame laten aansluiten op de SFDR-informatie en de fondsdocumentatie | Artikel 13 SFDR |
| 5. Borgen | Vaste controle vooraf door compliance en juridische zaken | Toezicht AFM in 2026 |
Wanneer schakel je een advocaat in?
Als de AFM vragen stelt of een maatregel aankondigt, als je twijfelt of een claim onder een verbod valt, als een concurrent of consumentenorganisatie je aanspreekt, of als je reclame en SFDR-informatie niet op elkaar aansluiten.
| Situatie | Wat er juridisch op het spel staat | Wat MAAK doet |
|---|---|---|
| De AFM vraagt informatie op over je duurzaamheidsclaims | Aanwijzing, last onder dwangsom of boete (artikelen 1:75, 1:79 en 1:80 Wft) | Reactie voorbereiden, claims aanpassen, zienswijze |
| Je gebruikt “klimaatneutraal” op basis van compensatie | Verboden praktijk sinds 16 juli 2026 (artikel 6:193g BW) | Claim herformuleren en onderbouwing vastleggen |
| Een concurrent of stichting stuurt een sommatie | Onrechtmatige daad, verbod of rectificatie | Verweer, schikking of procedure |
| Er ligt een boete- of lastbesluit | Fatale bezwaartermijn van zes weken (artikel 6:7 Awb) | Bezwaar en beroep |
Hoe je zelf optreedt tegen misleidende claims van een ander bedrijf, lees je op onze pagina over greenwashing door een concurrent.
Praktijkvoorbeeld: een vermogensbeheerder met een groen fonds
Stel: een vermogensbeheerder adverteert een fonds als “klimaatneutraal beleggen” en gebruikt een eigen groen keurmerk op de website, terwijl de uitstoot van de beleggingen alleen wordt gecompenseerd.
Dit voorbeeld is geanonimiseerd en vereenvoudigd. Tegenover consumenten is de claim “klimaatneutraal” op basis van alleen compensatie sinds 16 juli 2026 verboden, en een eigen keurmerk zonder certificeringsregeling ook (artikel 6:193g BW). De beheerder schrapt het keurmerk, vervangt de claim door concrete informatie over het beleggingsbeleid en de uitsluitingen, en controleert of de reclame niet in strijd is met de SFDR-informatie in het prospectus (artikel 13 SFDR). Draagt het fonds een duurzaamheidsterm in de naam, dan toetst hij ook de uitsluitingen aan de Europese richtsnoeren voor fondsnamen. Hij legt per uiting vast waar de onderbouwing staat.
Veelgestelde vragen over handhaving bij duurzaamheidsclaims
Wie houdt toezicht op duurzaamheidsclaims van financiële ondernemingen?
De AFM. Zij houdt toezicht op de Wft en op oneerlijke handelspraktijken bij financiële diensten; de ACM is daarvoor niet bevoegd (artikelen 2.2 en 3.1 Wet handhaving consumentenbescherming).
Gelden de nieuwe regels tegen greenwashing ook voor banken en verzekeraars?
Ja. Volgens de AFM gelden de regels uit Richtlijn (EU) 2024/825 ook voor financiële ondernemingen. In Nederland zijn ze op 16 juli 2026 in werking getreden.
Wat is de Leidraad duurzaamheidsclaims van de AFM?
Een leidraad met uitgangspunten voor correcte, duidelijke en niet-misleidende duurzaamheidsclaims. In haar ESG-update van 27 januari 2026 noemt de AFM daarnaast vier verbeterpunten.
Mag ik nog “duurzaam” of “groen” gebruiken in reclame voor een financieel product?
Als losse, algemene claim alleen als je een erkende voortreffelijke milieuprestatie kunt aantonen die relevant is voor de claim. Geef je op dezelfde plek duidelijk en opvallend aan waar de claim precies op slaat, dan is het geen generieke claim meer, maar moet hij wel juist en onderbouwd zijn (artikelen 6:193a lid 1, onder r, en 6:193g BW).
Wanneer schakel ik een advocaat in bij een duurzaamheidsclaim?
Als de AFM vragen stelt of een maatregel aankondigt, als je twijfelt of een claim onder een verbod valt, of als een concurrent of consumentenorganisatie je aanspreekt.
Primaire bronnen
- Wet op het financieel toezicht, artikelen 1:75, 1:79, 1:80 en 4:19
- Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikelen 6:193a-6:193j (sinds 16 juli 2026)
- Wet handhaving consumentenbescherming, artikelen 2.2, 3.1 en 3.2
- Richtlijn (EU) 2024/825 (consumenten in de groene transitie)
- Verordening (EU) 2019/2088 (SFDR), artikelen 13 en 14
- AFM, Eerlijke duurzaamheidsclaims: 4 verbeterpunten voor marktpartijen (27 januari 2026)
- AFM, Breng uw duurzaamheidsclaims ook in lijn met nieuwe Europese regels (9 oktober 2026)
- AFM, Breng duurzame fondsnamen in lijn met vereisten (11 maart 2026)
