Greenwashing voorkom je door alleen milieuclaims te gebruiken die specifiek, juist en aantoonbaar zijn. Sinds 16 juli 2026 verbiedt het Burgerlijk Wetboek tegenover consumenten bovendien uitdrukkelijk vage claims als “groen” of “duurzaam” zonder erkende voortreffelijke milieuprestaties, klimaatneutraal-claims op basis van CO2-compensatie en zelfbedachte keurmerken (artikel 6:193g BW). Laat je claims toetsen voordat je ze gebruikt.
Deze pagina is voor merkeigenaren, fabrikanten, retailers en webshops die duurzaamheidsclaims gebruiken op verpakkingen, in reclame of op hun website. Je leest wat er sinds de invoering van de Europese richtlijn “consumenten in de groene transitie” verboden is, hoe de rechter greenwashing beoordeelt, wat de stand is van de voorgestelde richtlijn groene claims en wanneer je een advocaat inschakelt.
Wat is greenwashing in juridische zin?
Greenwashing is geen wettelijk begrip. Juridisch gaat het om een milieuclaim die de consument misleidt: een boodschap die suggereert dat een product, merk of bedrijf beter is voor het milieu dan het is. Dat is een oneerlijke handelspraktijk (artikelen 6:193a-6:193j BW).
Sinds 16 juli 2026 definieert de wet een milieuclaim als een niet-verplichte boodschap of voorstelling, in welke vorm ook, zoals tekst, beeld, label, merknaam of productnaam, waarin wordt gesteld of geïmpliceerd dat een product, merk of handelaar een positief of geen effect op het milieu heeft, minder schadelijk is dan andere, of zijn effect heeft verbeterd (artikel 6:193a lid 1 onder q BW). Ook een merknaam of productnaam kan dus een milieuclaim zijn. Deze regels gelden voor handelspraktijken tegenover consumenten.
Welke duurzaamheidsclaims zijn sinds 2026 altijd verboden?
Artikel 6:193g BW bevat een lijst van praktijken die onder alle omstandigheden misleidend zijn. Sinds 16 juli 2026 staan daarop onder meer generieke milieuclaims zonder bewijs, claims over het hele product terwijl alleen een onderdeel beter is, en klimaatclaims op basis van compensatie.
| Verboden praktijk | Voorbeeld | Artikel 6:193g BW |
|---|---|---|
| Een duurzaamheidskeurmerk dat niet op een certificeringsregeling is gebaseerd en niet door de overheid is ingesteld | Een eigen “eco-label” van het merk zelf | onder ab |
| Een generieke milieuclaim zonder aantoonbare erkende voortreffelijke milieuprestaties | “Milieuvriendelijk”, “groen”, “duurzaam” zonder nadere specificatie | onder ac |
| Een claim over het hele product of bedrijf terwijl die maar op een onderdeel slaat | “Gemaakt van gerecycled materiaal” als alleen de verpakking gerecycled is | onder ad |
| Op basis van CO2-compensatie beweren dat een product een neutraal, verminderd of positief klimaateffect heeft | “Klimaatneutraal” door bosaanplant elders | onder ae |
| Wettelijke eisen presenteren als bijzonder kenmerk van je aanbod | “Zonder verboden stoffen” | onder af |
“Erkende voortreffelijke milieuprestaties” zijn prestaties die voldoen aan de EU-milieukeur, een officieel erkend type I-milieukeur volgens EN ISO 14024, of de hoogste prestaties volgens ander Unierecht (artikel 6:193a lid 1 onder u BW). Een certificeringsregeling moet onder meer open staan voor alle handelaren en onafhankelijk worden gecontroleerd (onder t). Daarnaast is een claim over toekomstige milieuprestaties, zoals “in 2030 klimaatneutraal”, in de regel misleidend als hij het besluit van de consument kan beïnvloeden en er geen concreet, openbaar en onafhankelijk geverifieerd uitvoeringsplan met meetbare doelen (artikel 6:193c lid 2 onder d BW).
Vanaf wanneer gelden deze regels?
De Nederlandse implementatiewet is op 16 juli 2026 in werking getreden. De richtlijn zelf schrijft voor dat de lidstaten de regels vanaf 27 september 2026 toepassen (artikel 4 Richtlijn (EU) 2024/825).
| Moment | Datum | Bron |
|---|---|---|
| Richtlijn (EU) 2024/825 (“consumenten in de groene transitie”) vastgesteld | 28 februari 2024 | Richtlijn (EU) 2024/825 |
| Uiterste datum omzetting in nationaal recht | 27 maart 2026 | artikel 4 lid 1 van de richtlijn |
| Nederlandse implementatiewet in werking (wijziging Boek 6 BW) | 16 juli 2026 | Stb. 2026, 152; inwerkingtreding bij Stb. 2026, 204 |
| Toepassing in alle lidstaten | 27 september 2026 | artikel 4 lid 1 van de richtlijn |
Verkoop je ook in andere EU-landen, dan gelden daar vanaf 27 september 2026 in beginsel dezelfde verboden, via de nationale omzetting van dezelfde richtlijn. Hoe de Europese regels zich tot elkaar verhouden, lees je op onze pagina over Europese regelgeving tegen greenwashing.
Wat is de stand van de richtlijn groene claims?
De richtlijn groene claims, die vooraf geverifieerde onderbouwing van expliciete milieuclaims zou verplichten, is nog een voorstel van de Europese Commissie (COM(2023) 166). Een vastgestelde richtlijn hebben wij in het Publicatieblad niet gevonden (gecontroleerd op 28 oktober 2026).
Dat betekent dat er op dit moment geen Europese plicht bestaat om een claim vooraf door een onafhankelijke partij te laten verifiëren. Wel moet je een claim kunnen onderbouwen als de ACM of een rechter erom vraagt, en gelden de verboden van artikel 6:193g BW al. Wie op de richtlijn groene claims wacht voordat hij iets doet, loopt dus achter.
Hoe beoordeelt de rechter greenwashing?
Aan de hand van de regels over oneerlijke handelspraktijken: is de claim juist, duidelijk en onderbouwd, en kan zij het besluit van de gemiddelde consument beïnvloeden? In de KLM-zaak oordeelde de rechtbank Amsterdam dat vijftien reclame-uitingen misleidend en onrechtmatig waren.
Het ging om uitingen die suggereerden dat vliegen duurzaam kan zijn of worden, en om uitingen die suggereerden dat de aankoop van een “compensatie”-product het klimaateffect van vliegen daadwerkelijk vermindert of compenseert (Rb. Amsterdam 20 maart 2024, ECLI:NL:RBAMS:2024:1512, r.o. 4.55 en dictum 5.1). De zaak was een collectieve actie van een stichting; de rechtbank gaf een verklaring voor recht en wees de overige vorderingen af. De uitspraak dateert van vóór de nieuwe wet, maar laat zien dat rechters vage en rooskleurige claims al streng beoordeelden. Een claim die je concurrent hindert, kan ook leiden tot een procedure tussen bedrijven; zie wat je kunt doen tegen greenwashing door je concurrent.
Twijfel je of je huidige claims, labels of merknamen nog door de beugel kunnen? Laat de advocaten greenwashing van MAAK je claims toetsen en, waar nodig, herformuleren.
Hoe maak je een duurzaamheidsclaim die standhoudt?
Maak de claim specifiek, onderbouw haar met feiten die je kunt overleggen, beperk haar tot het deel van het product waarop zij slaat en gebruik alleen keurmerken met een onafhankelijke certificeringsregeling.
- Inventariseer al je milieuclaims: verpakking, website, reclame, social media, productnamen en merknamen (artikel 6:193a lid 1 onder q BW).
- Schrap generieke claims zoals “groen” of “eco”, tenzij je erkende voortreffelijke milieuprestaties kunt aantonen (artikel 6:193g onder ac).
- Specificeer waarop de claim betrekking heeft, bijvoorbeeld “verpakking voor 80 procent van gerecycled karton”, en geef dat duidelijk aan op hetzelfde medium.
- Stop met klimaatclaims op basis van compensatie; de richtlijn licht toe dat je investeringen in klimaatprojecten wel mag noemen, als je dat niet misleidend doet (overweging 12 van Richtlijn (EU) 2024/825; artikel 6:193g onder ae BW).
- Controleer keurmerken: alleen keurmerken met een certificeringsregeling of van de overheid (onder ab).
- Toekomstclaims alleen met een openbaar uitvoeringsplan met meetbare doelen en onafhankelijke verificatie (artikel 6:193c lid 2 onder d).
- Bewaar het bewijs, zodat je de claim kunt onderbouwen als de ACM of een rechter erom vraagt.
Wanneer schakel je een advocaat in?
Een duurzaamheidsadviseur kan je milieuprestaties meten. Een advocaat beoordeelt of de formulering juridisch houdbaar is, regelt claims in contracten met leveranciers en staat je bij als de ACM, een concurrent of een belangenorganisatie je aanspreekt.
| Situatie | Wat er op het spel staat | Wat MAAK doet |
|---|---|---|
| Je lanceert een product of campagne met milieuclaims | Een verboden praktijk (artikel 6:193g BW) | Claims toetsen en herformuleren |
| Je leverancier levert de onderbouwing | Aansprakelijkheid als de onderbouwing niet klopt | Garanties en informatieplichten in het inkoopcontract |
| De ACM stelt vragen of een concurrent stuurt een sommatie | Maatregelen, procedures en reputatie | Reactie, verweer en eventueel kort geding |
| Een collectieve actie dreigt | Verklaring voor recht en andere vorderingen | Processtrategie in eerste aanleg en hoger beroep |
Raakt de claim ook je verslaglegging over duurzaamheid, lees dan onze pagina over ESG-regelgeving. Een overzicht van EU-productregels vind je bij advocaat productregelgeving.
Praktijkvoorbeeld: een webshop met een eigen eco-label
Een webshop in huishoudproducten gebruikt een eigen groen blaadje met de tekst “eco-keuze” en de slogan “klimaatneutraal verzonden” omdat het bedrijf bomen laat planten.
Dit voorbeeld is geanonimiseerd en vereenvoudigd. Het eigen blaadje is een duurzaamheidskeurmerk zonder certificeringsregeling (artikel 6:193g onder ab BW), “eco-keuze” is een generieke milieuclaim (onder ac) en “klimaatneutraal verzonden” berust op compensatie (onder ae). Alle drie zijn sinds 16 juli 2026 verboden. De oplossing: het eigen label verdwijnt, “eco-keuze” wordt vervangen door concrete informatie per product, en de bosaanplant wordt genoemd als investering van het bedrijf, zonder klimaatclaim over de verzending.
Veelgestelde vragen over duurzaamheidsclaims en greenwashing
Mag ik nog “duurzaam” of “milieuvriendelijk” op mijn product zetten?
Alleen als je erkende voortreffelijke milieuprestaties kunt aantonen die relevant zijn voor de claim, of als je de claim duidelijk specificeert op hetzelfde medium. Anders is het een verboden generieke milieuclaim (artikel 6:193g onder ac BW).
Mag ik zeggen dat mijn product klimaatneutraal is door CO2-compensatie?
Nee. Sinds 16 juli 2026 is het verboden om op basis van compensatie te beweren dat een product een neutraal, verminderd of positief klimaateffect heeft (artikel 6:193g onder ae BW).
Is de richtlijn groene claims al van kracht?
Nee. Het is een voorstel van de Europese Commissie uit 2023 (COM(2023) 166). De verboden uit Richtlijn (EU) 2024/825 gelden in Nederland wel al, via artikel 6:193g BW.
Wat besliste de rechter in de KLM-zaak over greenwashing?
De rechtbank Amsterdam oordeelde op 20 maart 2024 dat vijftien reclame-uitingen van KLM misleidend en onrechtmatig waren, omdat zij suggereerden dat vliegen duurzaam kan zijn of dat compensatie een deel van het klimaateffect van vliegen daadwerkelijk vermindert of compenseert (ECLI:NL:RBAMS:2024:1512).
Wanneer schakel ik een advocaat in voor duurzaamheidsclaims?
Voordat je een campagne of verpakking met milieuclaims lanceert, als je leverancier de onderbouwing levert, en zodra de ACM, een concurrent of een belangenorganisatie je aanspreekt.
Primaire bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikelen 193a, 193c en 193g (zoals gewijzigd per 16 juli 2026)
- Stb. 2026, 152 (Implementatiewet richtlijn betere duurzaamheidsinformatie voor consumenten)
- Richtlijn (EU) 2024/825 (consumenten in de groene transitie), artikelen 1 en 4 en bijlage
- Rb. Amsterdam 20 maart 2024, ECLI:NL:RBAMS:2024:1512 (Fossielvrij/KLM)
