ESG en duurzaamheid

Wat is ESG-regelgeving en welke verplichtingen gelden er voor uw organisatie?

ESG-regelgeving is het geheel van Europese en nationale wet- en regelgeving dat organisaties verplicht tot transparantie, due diligence en aantoonbare duurzaamheidsprestaties op het gebied van milieu (Environmental), maatschappij (Social) en bestuur (Governance). Deze verplichtingen gelden steeds vaker ook voor kleinere schakels in de keten, niet alleen voor grote ondernemingen.

Conform de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), de CSDDD en tientallen sectorspecifieke verordeningen legt de EU verplichtingen op die de gehele waardeketen raken: van grondstoffenwinning en productie tot distributie en end-of-life. Onderzoek van de Europese Commissie toont aan dat meer dan 50.000 ondernemingen in de EU direct onder de CSRD vallen, terwijl via de keten een veelvoud daarvan indirect geraakt wordt. Bijgevolg is ESG-compliance geen HR- of communicatievraagstuk meer, maar met name een kernonderdeel van juridisch risicobeheer.

MAAK Advocaten begeleidt organisaties bij het in kaart brengen van hun ESG-verplichtingen, het opstellen van compliance-kaders en het verdedigen van hun positie bij toezichthouders en in procedures. Wilt u weten welke verplichtingen specifiek voor uw organisatie gelden? Neem dan contact op met onze specialisten in Amsterdam.

Wat houdt de CSRD in en wat moet uw organisatie rapporteren?

De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) is de Europese richtlijn die organisaties verplicht tot uitgebreide en gecontroleerde duurzaamheidsrapportage in het bestuursverslag, inclusief een gedegen beoordeling van materiële duurzaamheidsrisico’s door de gehele waardeketen heen. Conform artikel 19a van de gewijzigde Boekhoudrichtlijn (2013/34/EU) moeten ondernemingen zowel de impact op mens en milieu als de financiële risico’s van duurzaamheidskwesties openbaar maken.

De CSRD trad op 5 januari 2023 in werking en vervangt de eerdere NFRD. De rapportageverplichtingen worden gefaseerd ingevoerd op basis van bedrijfsomvang: met name grote beursgenoteerde ondernemingen rapporteren als eerste, gevolgd door grote niet-beursgenoteerde vennootschappen en uiteindelijk ook beursgenoteerde kmo’s. Organisaties moeten kwantitatieve én kwalitatieve informatie openbaar maken conform de European Sustainability Reporting Standards (ESRS), waarbij een onafhankelijke accountantscontrole vereist is. Tevens geldt de dubbele materialiteitseis: zowel de impact van uw organisatie op mens en milieu als de financiële risico’s die duurzaamheidskwesties voor uw organisatie meebrengen, moeten in kaart worden gebracht.

Valt mijn organisatie onder de CSRD?

Ja, indien uw onderneming voldoet aan minimaal twee van de drie drempelwaarden: meer dan 250 werknemers, een netto-omzet van meer dan €50 miljoen of een balanstotaal van meer dan €25 miljoen.

Hoe lang duurt de voorbereiding op CSRD-rapportage?

Een gedegen dubbele materialiteitsanalyse en de inrichting van dataverzamelingssystemen vergen doorgaans 6 tot 12 maanden.

Wat zijn de gevolgen van te late rapportage?

De sancties worden per lidstaat bepaald, maar omvatten in Nederland bestuursrechtelijke handhaving door de Autoriteit Financiële Markten (AFM).

Onze specialisten adviseren dagelijks over de interactie tussen de CSRD en andere verplichtingen zoals de CSDDD, EUDR en sectorspecifieke regelgeving. Zo zorgt u ervoor dat uw rapportage niet alleen compliant is, maar ook aansluit op uw bredere supply chain compliance-strategie.

Praktijkvoorbeeld: een Nederlandse machinefabrikant met leveranciers in Azië ontdekte bij een CSRD-materialiteitsassessment dat haar scope-3 emissies én haar risico’s op dwangarbeid bij toeleveranciers materieel waren. Met begeleiding van MAAK Advocaten stelde zij een geïntegreerd rapportagekader op dat voldeed aan zowel de CSRD als de CSDDD en dat tevens als basis diende voor haar leverancierscontracten.

Welke verplichtingen gelden er op grond van de CSDDD voor supply chain due diligence?

De Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) is de Europese richtlijn die ondernemingen verplicht tot het identificeren, voorkomen en aanpakken van negatieve effecten op mensenrechten en het milieu in hun waardeketen, met directe aansprakelijkheidsrisico’s bij niet-naleving. Conform artikel 22 van de CSDDD kunnen gedupeerde partijen civielrechtelijke schadevergoeding vorderen van ondernemingen die hun due diligence-verplichtingen niet nakomen.

De CSDDD legt afdwingbare due diligence-verplichtingen op die verder reiken dan de eigen organisatie: ook het gedrag van directe en indirecte leveranciers valt onder de reikwijdte. Grote ondernemingen vallen als eerste onder de richtlijn, maar via contractuele doorwerking raken de verplichtingen ook kleinere toeleveranciers. Niet-naleving kan leiden tot boetes van ten minste 5% van de netto-wereldomzet, uitsluiting van overheidsopdrachten en civielrechtelijke aansprakelijkheidsclaims. Daarnaast is voor de chemische samenstelling van producten in uw toeleveringsketen vaak ook de REACH-verordening relevant, met eigen registratie- en informatieverplichtingen.

Een CSDDD-compliant due diligence-proces verloopt in de volgende stappen:

1. Due diligence-beleid vaststellen — Stel een intern beleidsdocument op dat de aanpak van mensenrechten- en milieurisico’s beschrijft en integreer dit in het inkoopbeleid.
2. Risicoanalyse uitvoeren — Breng de daadwerkelijke en potentiële negatieve effecten in de waardeketen in kaart, zowel bij directe als indirecte leveranciers, op basis van sector- en landspecifieke risicofactoren.
3. Passende maatregelen nemen — Implementeer preventieve maatregelen bij potentiële risico’s en corrigerende maatregelen bij vastgestelde negatieve effecten, ook via contractuele verplichtingen aan leveranciers.
4. Klachtenmechanisme inrichten — Zorg voor een toegankelijk meldpunt voor werknemers, leveranciers en andere betrokkenen om schendingen te rapporteren.
5. Jaarlijks rapporteren — Publiceer jaarlijks een rapport over de uitgevoerde due diligence-activiteiten, de geïdentificeerde risico’s en de genomen maatregelen.

Geldt de CSDDD ook voor mijn toeleveranciers buiten de EU?

Ja, de due diligence-verplichting strekt zich uit tot de gehele waardeketen, inclusief niet-Europese leveranciers.

Wanneer moet mijn organisatie compliant zijn?

De eerste grote ondernemingen (meer dan 5.000 werknemers en €1,5 miljard omzet) moeten uiterlijk in 2027 voldoen.

Hoe verhoudt de CSDDD zich tot de CSRD?

De CSDDD verplicht tot actie en due diligence, terwijl de CSRD verplicht tot rapportage daarover.

MAAK Advocaten ondersteunt organisaties bij het opzetten van due diligence-systemen, het opstellen en beoordelen van leverancierscontracten met ESG-clausules, het uitvoeren van leveranciersaudits en het inrichten van interne compliance-programma’s. Neem contact op voor een analyse van de CSDDD-verplichtingen die voor uw organisatie gelden.

Hoe werkt het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) en wat zijn de gevolgen voor importeurs?

Het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) is het Europese mechanisme dat importeurs van koolstofintensieve goederen verplicht CO₂-certificaten aan te kopen voor de ingebedde emissies van die goederen, waardoor een gelijk speelveld ontstaat met Europese producenten die onder het EU-ETS vallen. Conform de CBAM-verordening (EU) 2023/956 geldt de volledige aangifteplicht vanaf 1 januari 2026, een termijn die door de recente CBAM-wijzigingsverordening op onderdelen is aangescherpt.

Importeurs van ijzer, staal, aluminium, cement, kunstmest, waterstof en elektriciteit die meer dan 50 ton per jaar invoeren, moeten de status van geautoriseerde CBAM-declarant hebben en jaarlijks een CBAM-aangifte indienen bij de Europese Commissie. Per ton CO₂-equivalent moeten CBAM-certificaten worden aangekocht. De productcatalogus wordt de komende jaren uitgebreid naar meer douanetariefnummers. Fouten in de verwerking van emissiegegevens of bij de aangifte kunnen leiden tot aanzienlijke boetes en verstoringen van de goederenstroom.

Een CBAM-compliancetraject verloopt doorgaans als volgt:

1. Importstromen inventariseren — Breng in kaart welke goederen onder de CBAM-productcategorieën vallen en of de drempelwaarde van 50 ton per jaar wordt overschreden.
2. Autorisatie aanvragen — Vraag de status van geautoriseerde CBAM-declarant aan bij de bevoegde nationale autoriteit, in Nederland de Douane.
3. Emissiedata ophalen bij leveranciers — Verzamel gegevens over de ingebedde emissies van uw leveranciers en leg contractuele verplichtingen vast om deze data tijdig aan te leveren.
4. CBAM-aangifte indienen — Dien jaarlijks vóór 31 mei de CBAM-aangifte in via het CBAM-register van de Europese Commissie.
5. CBAM-certificaten aankopen — Koop het vereiste aantal certificaten aan op basis van de gerapporteerde CO₂-equivalenten.

Wat kost CBAM per ton CO₂?

De certificaatprijs is gekoppeld aan de EU-ETS-prijs, die in 2024 gemiddeld rond de €60 tot €70 per ton schommelde.

Wie moet CBAM-aangifte doen?

Elke importeur van meer dan 50 ton CBAM-goederen per jaar moet geautoriseerd CBAM-declarant zijn.

Geldt CBAM ook voor indirecte importeurs?

Nee, de verplichting rust op de douane-aangever bij invoer in de EU.

Bijgevolg raakt CBAM niet alleen de importeur, maar werkt het door in de gehele inkoopstrategie en het leveranciersbeleid. Onze advocaten in Amsterdam adviseren over CBAM-compliance, de juridische structurering van importstromen en de contractuele verdeling van CBAM-kosten in de supply chain.

Wat zijn de verplichtingen van de EUDR voor ontbossingsvrije toeleveringsketens?

De EU Deforestation Regulation (EUDR) verplicht ondernemingen die specifieke grondstoffen en daarvan afgeleide producten op de EU-markt brengen of exporteren tot uitgebreide due diligence om aan te tonen dat die producten vrij zijn van ontbossing en geproduceerd zijn conform de wetgeving van het productieland. Conform artikel 3 van Verordening (EU) 2023/1115 is het in de handel brengen van relevante producten zonder geldige due diligence-verklaring verboden.

De EUDR is van toepassing op de volgende primaire grondstoffen en daarvan afgeleide producten:

• Rundvee
• Koffie
• Cacao
• Palmolie
• Soja
• Rubber
• Hout

Ondernemingen moeten voor elk product een due diligence-verklaring indienen in het EU-informatiesysteem, met geolokalisatiegegevens die de herkomst van de grondstof traceerbaar maken tot op perceelniveau. Voor middelgrote en grote ondernemingen gelden de verplichtingen, na uitstel van de EUDR, vanaf 30 december 2026. Niet-naleving kan leiden tot een importverbod, boetes van ten minste 4% van de jaarlijkse EU-omzet en inbeslagname van producten. Onze advocaten volgen de recente ontwikkelingen rond de ontbossingsverordening en de aankomende inwerkingtreding van de ontbossingsverordening op de voet.

Welke producten vallen onder de EUDR?

Naast de zeven primaire grondstoffen vallen ook afgeleide producten eronder, waaronder chocolade, leer, bandenmaterialen, papier en spaanplaat.

Hoe ver moet de traceerbaarheid reiken?

Tot op perceelniveau in het productieland, inclusief gps-coördinaten.

Wat is het verschil tussen een operator en een handelaar onder de EUDR?

Operators brengen producten voor het eerst op de EU-markt en hebben de zwaarste verplichtingen, terwijl handelaren die al op de markt zijn kunnen verwijzen naar de verificatie door de operator.

Namelijk: de EUDR vereist een fundamentele aanpassing van datastromen, leverancierscontracten en interne processen. Onze specialisten begeleiden u bij het opzetten van traceerbaarheidssystemen, het opstellen van EUDR-conforme leverancierscontracten en het indienen van due diligence-verklaringen, en adviseren over de bredere juridische implicaties van ontbossing voor uw organisatie. Voor specifiek juridisch advies over de ontbossingsverordening kunt u vrijblijvend contact opnemen.

Wat houdt het EU-verbod op producten gemaakt met dwangarbeid in?

Het EU-verbod op dwangarbeid is de Europese verordening die de verkoop, import en export van producten die geheel of gedeeltelijk met dwangarbeid zijn vervaardigd op de EU-markt verbiedt, met als doel de bescherming van mensenrechten in internationale toeleveringsketens te versterken. De verordening trad in werking in december 2024 en complementeert de CSDDD als een zelfstandig markttoegangsinstrument.

Toezichthouders kunnen producten aan de grens tegenhouden of van de markt halen wanneer zij vermoeden dat dwangarbeid in de productieketen is gebruikt. Risicogebieden en risicosectoren worden door de Europese Commissie gepubliceerd en vormen een belangrijk vertrekpunt voor de verplichte risicoanalyse. Bijgevolg is een actieve aanpak vereist: afwachten leidt tot importverboden en reputatieschade. Onderzoek van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) toont aan dat wereldwijd meer dan 27 miljoen mensen slachtoffer zijn van gedwongen arbeid, waarvan een significant deel in mondiale productieketens.

Hoe weet ik of mijn leveranciers gebruik maken van dwangarbeid?

Via een risicogebaseerde due diligence-analyse op basis van de gepubliceerde risicosectoren en risicolanden van de Europese Commissie.

Wat gebeurt er als mijn product aan de grens wordt tegengehouden?

De autoriteiten kunnen het product in beslag nemen en een verkoopverbod opleggen totdat u het tegendeel aantoont.

Geldt het verbod ook voor producten die al op de EU-markt zijn?

Ja, toezichthouders kunnen ook al verhandelde producten van de markt halen.

MAAK Advocaten adviseert over het opzetten van due diligence-programma’s, het contractueel vastleggen van anti-dwangarbeidverplichtingen bij leveranciers, het trainen van interne teams en het verweer bij handhavingsacties door toezichthouders zoals de Douane en de NVWA.

Welke ecodesign-verplichtingen gelden er onder de ESPR voor uw producten?

De EU Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR) is de Europese verordening die duurzame productontwerpeisen stelt aan vrijwel alle productcategorieën, gericht op energieverbruik, repareerbaarheid, recyclebaarheid en circulariteit, en de eerdere Ecodesign Richtlijn 2009/125/EC vervangt. Conform artikel 4 van Verordening (EU) 2024/1781 mogen producten die niet aan de toepasselijke ecodesign-eisen voldoen niet op de EU-markt worden gebracht.

De ESPR is een kernelement van de European Green Deal en vereist dat producten voldoen aan specifieke duurzaamheidseisen gedurende hun gehele levenscyclus, vaak in combinatie met NEN-normen en geharmoniseerde normen. Een bijzonder kenmerk is de verplichting tot een digitaal productpaspoort, dat informatie toegankelijk maakt voor consumenten, reparateurs en recyclers via een QR-code of vergelijkbare drager, waaronder:

• De samenstelling van het product
• De repareerbaarheid
• De recyclebaarheid
• De herkomst van materialen

De eerste gedelegeerde handelingen voor textiel, staal en meubels worden in 2026 gepubliceerd en gelden vanaf 2027. Tevens introduceert de ESPR een verbod op de vernietiging van onverkochte consumentenproducten.

Voor welke producten gelden de eerste ESPR-eisen?

Textiel, staal en meubels zijn de eerste productgroepen waarvoor gedelegeerde handelingen worden verwacht in 2026.

Wat is een digitaal productpaspoort?

Een gestandaardiseerde digitale gegevensdrager die informatie bevat over de samenstelling, repareerbaarheid, recyclebaarheid en herkomst van een product.

Geldt de ESPR ook voor producten die buiten de EU worden geproduceerd?

Ja, de ESPR geldt voor alle producten die op de EU-markt worden gebracht, ongeacht het productieland.

Onze advocaten begeleiden fabrikanten en importeurs bij de implementatie van ESPR-verplichtingen, de conformiteitsbeoordeling, het opstellen van technische documentatie en het inrichten van digitale productpaspoorten. Dit doet u echter het best in combinatie met advies over de juridische aspecten van eco-design en uw bredere productregelgevingsstrategie.

Hoe beïnvloedt de nieuwe afvalverzendingsverordening de grensoverschrijdende handel in afvalstoffen?

De EU-afvalverzendingsverordening is het Europese regelgevingskader dat toezicht op en controle van grensoverschrijdende afvaltransporten regelt, met als doel illegale afvalstromen te voorkomen en een circulaire economie over de grenzen heen te bevorderen. Verordening (EU) 2024/1157, die op 20 mei 2024 in werking trad, vervangt het eerdere regime en introduceert ingrijpende exportbeperkingen.

Vanaf november 2026 mag geen plastic afval meer worden geëxporteerd naar niet-OESO-landen. Vanaf mei 2027 gelden aanvullende exportbeperkingen voor andere afvalstromen en hun verwerking. Bedrijven die afvalstoffen exporteren, moeten aantonen dat de verwerking bij de ontvangende faciliteit milieuhygiënisch verantwoord plaatsvindt. Een Europees handhavingsnetwerk wordt opgericht om illegale afvaltransporten effectiever te bestrijden. Tevens moeten organisaties die afvalstoffen als secundaire grondstoffen inzetten, voldoen aan uitgebreide traceerbaarheidseisen onder de regelgeving voor productrecycling.

Mag ik na november 2026 nog plastic afval exporteren naar niet-OESO-landen?

Nee, dit is per die datum verboden.

Wat zijn de gevolgen van illegale afvalverzending?

Bestuursrechtelijke boetes, strafrechtelijke vervolging en aansprakelijkheid voor reinigingskosten.

Geldt de verordening ook voor export van secundaire grondstoffen?

Secundaire grondstoffen die voldoen aan de end-of-waste-criteria vallen in beginsel buiten de reikwijdte, maar de kwalificatie vereist zorgvuldige analyse.

MAAK Advocaten adviseert over de juridische gevolgen van de afvalverzendingsverordening voor uw supply chain, de vergunnings- en documentatieverplichtingen bij grensoverschrijdende afvaltransporten en de compliance met uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (EPR). Voor een eerste analyse kunt u terecht voor juridisch advies over afval of juridisch advies over recycling.

Welke verplichtingen stelt de PPWR aan verpakking en verpakkingsafval?

De EU Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) is de Europese verordening die ontwerpeisen stelt aan verpakking, recyclagedoelstellingen oplegt, specifieke verboden introduceert en de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (EPR) harmoniseert, met als doel alle verpakking in de EU uiteindelijk recyclebaar te maken. De PPWR is van toepassing vanaf 12 augustus 2026 en vervangt de eerdere verpakkingenrichtlijn 94/62/EG.

De verpakkingsverordening vereist onder meer minimale gerecyclede inhoud in verpakkingen, beperkingen op overbodige verpakking en een verbod op bepaalde verpakkingsformaten voor eenmalig gebruik. De Europese Commissie werkt de specifieke technische eisen verder uit via gedelegeerde handelingen. Bijgevolg is de exacte impact voor uw productcategorie nog in ontwikkeling, maar de hoofdverplichtingen gelden al met ingang van augustus 2026. Tevens moeten producenten die producten in de EU op de markt brengen, aansluiten bij een EPR-systeem en voldoen aan landspecifieke registratieverplichtingen, zoals het Nederlandse gewijzigde besluit beheer verpakkingen voor statiegeld.

Welke verpakkingen zijn verboden onder de PPWR?

Onder meer de volgende verpakkingstypes worden gefaseerd verboden:

• Bepaalde miniatuurverpakkingen in de horeca
• Niet-recyclebare voedselverpakkingen
• Overbodige combinatieverpakkingen

Wanneer moet alle verpakking recyclebaar zijn?

De doelstelling is dat alle verpakking uiterlijk in 2030 recyclebaar is.

Geldt de PPWR ook voor verpakkingen die buiten de EU worden geproduceerd?

Ja, de verplichting rust op degene die het verpakte product op de EU-markt brengt.

Onze specialisten adviseren over de PPWR-verplichtingen die gelden voor uw verpakkingen, de wettelijke eisen voor verpakkingen, de interactie met nationale EPR-regelgeving, de vereisten rond productdossiers en minimaal toereikend gewicht van verpakkingen, en de contractuele verdeling van verpakkingsverplichtingen in de supply chain. Neem contact op voor een analyse van uw verpakkingsportfolio.

Welke juridische verplichtingen gelden er op grond van de Batterijenverordening?

De EU-Batterijenverordening is de Europese verordening die eisen stelt aan het duurzame ontwerp, de veiligheid, de etikettering, de due diligence in de supply chain en het einde-levensduurtraject van alle batterijen die op de Europese markt worden gebracht, van consumentenbatterijen tot industriële accu’s en EV-batterijen. Verordening (EU) 2023/1542 trad op 17 augustus 2023 in werking en geldt voor alle marktdeelnemers in de batterijketen.

CE-markering is verplicht voor batterijen die in de EU worden verhandeld. Daarnaast vereist de verordening de registratie van een digitaal productpaspoort voor industriële batterijen, EV-batterijen en LMT-batterijen. Bijzonder aan de nieuwe Europese batterijenverordening is dat hoofdstuk VII uitgebreide due diligence-verplichtingen voor de supply chain oplegt ten aanzien van grondstoffen zoals lithium, kobalt, nikkel en mangaan, vergelijkbaar met de systematiek van de CSDDD. Tevens gelden strikte EPR-verplichtingen en recycledoelstellingen die oplopen tot 70% voor lithium in 2030. Voor de meest actuele eisen, waaronder de verwijderbaarheidseis voor batterijen in producten, raadpleeg onze actuele analyse.

Geldt de Batterijenverordening ook voor producten die een batterij bevatten?

Ja, fabrikanten en importeurs van batterijhoudende producten vallen eveneens onder de verordening.

Wanneer is een digitaal productpaspoort verplicht voor batterijen?

Voor EV-batterijen en industriële batterijen geldt dit per 18 februari 2027.

Wat zijn de recycledoelstellingen?

De verordening schrijft voor dat tegen 2031 de volgende percentages uit batterijen moeten worden teruggewonnen:

• Lithium: 95%
• Kobalt: 95%
• Nikkel: 90%

MAAK Advocaten begeleidt fabrikanten, importeurs en distributeurs van batterijen en batterijhoudende producten bij CE-markering, conformiteitsbeoordeling, digitale productpaspoorten en supply chain due diligence conform de batterijverordening. Dit is bovendien een expertise waarbij onze kennis van zowel productregelgeving als contractenrecht direct meerwaarde oplevert.

Hoe voldoet uw organisatie aan de EU-verordening conflictmineralen?

De EU-verordening conflictmineralen verplicht importeurs van tin, tantaal, wolfraam en goud (de zogenoemde 3TG-mineralen) die afkomstig zijn uit conflict- of hoogrisicogebieden tot het doorlopen van een gedegen due diligence-procedure conform de OESO-richtlijnen, met als doel te voorkomen dat de handel in deze mineralen gewapende conflicten financiert. Verordening (EU) 2017/821 is van kracht sinds 1 januari 2021 en geldt voor alle ondernemingen die 3TG-mineralen of metalen importeren, ongeacht hun omvang.

Organisaties moeten een managementsysteem inrichten, risicobeoordelingen uitvoeren, onafhankelijke audits organiseren en jaarlijks transparant rapporteren over hun due diligence-praktijken. Bijgevolg raken de verplichtingen niet alleen rechtstreekse importeurs, maar via contractuele doorwerking ook een brede groep fabrikanten van elektronica, automotive-onderdelen en medische hulpmiddelen. De verordening legt drempelwaarden vast per mineraal: importeurs die onder de jaarlijkse drempelvolumes blijven, zijn vrijgesteld van de volledige due diligence-verplichting, maar moeten wel kunnen aantonen dat zij onder die drempel blijven.

Welke mineralen vallen onder de conflictmineralenverordening?

De verordening omvat de volgende 3TG-mineralen:

• Tin (cassiteriet)
• Tantaal (columbiet-tantaliet)
• Wolfraam (wolframiet)
• Goud

Gelden er drempelwaarden?

Ja, per mineraal gelden jaarlijkse importdrempelwaarden in tonnen, waaronder importeurs zijn vrijgesteld van de zwaardere due diligence-verplichtingen.

Moeten downstream-fabrikanten ook voldoen?

De directe verplichting rust op importeurs, maar downstream-fabrikanten worden via contractuele doorwerking en de CSDDD indirect geraakt.

Onze advocaten adviseren over de due diligence-verplichtingen onder de conflictmineralenverordening, de interactie met de CSDDD en de contractuele verankering van transparantieverplichtingen bij leveranciers.

Hoe integreert u ESG-verplichtingen in uw commerciële contracten?

ESG-contractuele integratie is het proces waarbij duurzaamheids- en ketenverantwoordelijkheidsverplichtingen, zoals due diligence-eisen, rapportageverplichtingen en remediëringsmaatregelen, contractueel worden verankerd in inkoop-, productie- en distributieovereenkomsten met leveranciers en afnemers, zodat uw organisatie juridisch afdoende beschermd is bij niet-naleving door ketenpartners.

Naarmate toeleveringsketens langer, internationaler en minder transparant worden, nemen ook de juridische en compliance-verplichtingen toe. Europese ESG-regelgeving stelt namelijk steeds strengere eisen aan de inrichting, monitoring en documentatie van de keten. Zonder heldere contractuele afspraken loopt uw organisatie het risico aansprakelijk te worden gesteld voor claims in verband met de zorgplicht in de supply chain van leveranciers waarop u feitelijk beperkte invloed heeft. Onderzoek toont aan dat meer dan 65% van de ESG-risico’s in industriële ketens bij indirecte leveranciers ligt.

Een goed ingericht ESG-contractenraamwerk bevat ten minste de volgende elementen:

1. Duurzaamheidsclausules en gedragscodes — Leg specifieke ESG-verplichtingen vast in leverancierscontracten en gedragscodes (Supplier Code of Conduct), afgestemd op de toepasselijke regelgeving zoals de CSDDD, EUDR en Batterijenverordening.
2. Auditrechten en monitoringverplichtingen — Bedinge het recht om leveranciers te auditen op ESG-naleving, zowel via documentatie als via fysieke inspecties.
3. Remediëringsverplichtingen en actieplannen — Leg vast welke corrigerende maatregelen een leverancier moet nemen bij geconstateerde ESG-tekortkomingen en binnen welke termijn.
4. Dataverplichtingen voor rapportage — Verplicht leveranciers tot het tijdig aanleveren van emissiedata, herkomstinformatie en andere gegevens die nodig zijn voor uw CSRD-rapportage en CBAM-aangiften.
5. Beëindigingsrecht bij ESG-schending — Neem een ontbindingsgrond op voor het geval een leverancier structureel in strijd handelt met de overeengekomen ESG-verplichtingen.

Kan ik bestaande contracten aanpassen voor ESG-verplichtingen?

Ja, via een contractaudit brengen wij de ESG-risico’s in bestaande overeenkomsten in kaart en adviseren wij over aanpassingen.

Hoe dwing ik ESG-naleving af bij buitenlandse leveranciers?

Via keuze voor het toepasselijke recht, forumkeuzeclausules en arbitragebedingen afgestemd op de jurisdictie van de leverancier.

Wat is een Supplier Code of Conduct?

Een gedragscode die u als bijlage bij uw leverancierscontracten voegt en waarin u de minimale ESG-eisen voor uw leveranciers vastlegt.

MAAK Advocaten stelt ESG-conforme leverancierscontracten op, inclusief duurzaamheidsclausules, gedragscodes, auditrechten, remediëringsverplichtingen en correctieve actieplannen. Tevens beoordelen wij bestaande overeenkomsten op ESG-risico’s en optimalisatiemogelijkheden. Heldere ESG-afspraken voorkomen geschillen over de zorgplicht in de supply chain of bepalen een duidelijk traject bij niet-naleving. Neem contact op met onze specialisten om uw contractenportfolio te laten analyseren.

Hoe treedt MAAK Advocaten op bij handhaving door toezichthouders op het gebied van ESG?

Regulatory litigation op het gebied van ESG is de specialistische rechtspraktijk waarbij advocaten organisaties vertegenwoordigen en adviseren bij handhavingsacties door nationale en Europese toezichthouders op het snijvlak van product compliance, duurzaamheidsregelgeving en markttoezicht, met als doel de juridische en commerciële positie van de organisatie zo effectief mogelijk te beschermen.

MAAK Advocaten vertegenwoordigt en ondersteunt organisaties bij handhavingsacties door de NVWA, Douane, ILT, RDI en andere nationale en Europese toezichthouders. Onze aanpak is assertief en doortastend: waar mogelijk zoeken wij het constructieve overleg met toezichthouders, waar nodig procederen wij voortvarend. Zodra een handhavingsactie zich aandient, is snel schakelen essentieel, omdat termijnen voor bezwaar in een boeteprocedure doorgaans slechts 6 weken bedragen.

Een handhavingstraject bij een ESG-gerelateerde actie verloopt bij MAAK als volgt:

1. Directe analyse van de juridische positie — Onze specialisten brengen onmiddellijk de feiten en de juridische houdbaarheid van het handhavingsbesluit in kaart.
2. Contact met de toezichthouder overnemen — Wij nemen het contact met de toezichthouder uit handen, bewaken termijnen en positioneren uw organisatie strategisch verantwoord.
3. Bezwaar of constructief overleg — Afhankelijk van de situatie maken wij bezwaar, voeren wij constructief overleg of vragen wij een voorlopige voorziening in kort geding aan om de handhavingsmaatregel te schorsen.
4. Beroepsprocedure indien nodig — Indien bezwaar geen soelaas biedt, procederen wij bij de bestuursrechter, inclusief spoedprocedures bij de voorzieningenrechter.
5. Reputatie- en schadebeperking — Parallel aan de procedure adviseren wij over communicatie, schadebeperking en herstelmaatregelen om uw marktpositie en klantrelaties te beschermen.

Tevens begeleiden wij organisaties bij het offensieve gebruik van toezichthouders: wanneer een concurrent structureel ESG-regelgeving niet naleeft en daardoor een oneerlijk concurrentievoordeel behaalt, kan een goed onderbouwde melding bij de NVWA, RDI of ILT het gelijke speelveld herstellen. MAAK Advocaten begeleidt dit traject van de eerste analyse tot de opvolging van de handhavingsactie.

Met name onjuiste of misleidende duurzaamheidsclaims vormen een groeiend handhavingsrisico. Wij adviseren over duurzaamheidsclaims en greenwashing, begeleiden bij handhaving bij duurzaamheidsclaims en treden op tegen greenwashing door concurrenten, mede in het licht van de EU-richtlijn inzake groene claims bij producten en de bredere Europese regelgeving tegen greenwashing. Onze advocaat greenwashing staat u bij zowel defensief als offensief.

Wat is de bezwaartermijn bij een handhavingsbesluit?

In Nederland bedraagt de bezwaartermijn doorgaans 6 weken na bekendmaking van het besluit.

Kan ik een dwangsom of boete aanvechten?

Ja, zowel de hoogte als de grondslag van dwangsommen en boetes kunnen in bezwaar en beroep worden aangevochten.

Hoe lang duurt een bestuursrechtelijke procedure?

Een bezwaarprocedure duurt doorgaans 3 tot 6 maanden; een beroepsprocedure bij de rechtbank neemt gemiddeld 12 tot 18 maanden in beslag.

Waarom kiezen organisaties in de maakindustrie voor MAAK Advocaten?

MAAK Advocaten is een gespecialiseerd advocatenkantoor gevestigd op het Kraanspoor 34 in Amsterdam, met een exclusieve focus op de juridische uitdagingen van de maakindustrie en de supply chain. Onze zes geïntegreerde expertises, te weten product en supply chain compliance, markttoegang, regulatory litigation, commercieel contracteren en ESG, geschillen en procedures, en logistiek, industrie en handel, vormen samen één samenhangende dienstverlening.

Dit betekent in de praktijk dat onze compliance-specialisten en procesadvocaten nauw samenwerken: in een ESG-geschil profiteert u namelijk direct van onze diepgaande kennis van productregelgeving én van de proceservaring die nodig is om uw positie effectief te verdedigen. U heeft altijd direct contact met een ervaren advocaat. Wij onderscheiden ons door heldere communicatie, concrete adviezen en een toegankelijke, proactieve benadering.

Ons internationaal en Europees netwerk van juridische en technische partners stelt ons tevens in staat om grensoverschrijdende ESG-vraagstukken integraal te begeleiden, van EUDR-compliance in Aziatische ketens tot CBAM-aangifte voor importeurs en CSRD-rapportage voor multinationale groepen.

Neem vrijblijvend contact op voor een kosteloos kennismakingsgesprek:

Veelgestelde vragen over juridisch advies ESG

Wat is ESG-juridisch advies?

ESG-juridisch advies is gespecialiseerde rechtsbijstand waarbij advocaten organisaties begeleiden bij de naleving van Europese en nationale duurzaamheidsregelgeving, de contractuele verankering van ESG-verplichtingen in de supply chain en de verdediging van hun positie bij toezichthouders en in procedures.

Welke Europese ESG-regelgeving geldt er voor mijn bedrijf?

Dit hangt af van uw sector, bedrijfsomvang en positie in de keten. De meest relevante regelgeving voor de maakindustrie omvat de CSRD, CSDDD, CBAM, EUDR, de dwangarbeidverordening, de ESPR, de Batterijenverordening en de conflictmineralenverordening. Een ESG-scan door onze specialisten in Amsterdam brengt uw specifieke verplichtingen snel in kaart.

Wat kost juridisch advies over ESG-compliance?

De kosten zijn afhankelijk van de omvang van de opdracht en de complexiteit van uw supply chain. MAAK Advocaten biedt een kosteloos kennismakingsgesprek aan voor een eerste verkenning van uw situatie. Neem contact op via +31 (0)20 210 31 38 of mail@maakadvocaten.nl.

Hoe lang duurt het opzetten van een CSDDD-compliant due diligence-systeem?

Een volledig operationeel due diligence-systeem dat voldoet aan de CSDDD vergt doorgaans 6 tot 18 maanden, afhankelijk van de complexiteit van uw waardeketen en de bestaande compliance-infrastructuur.

Wat is het verschil tussen ESG-compliance en duurzaamheidsrapportage?

ESG-compliance omvat alle maatregelen die uw organisatie neemt om te voldoen aan duurzaamheidsregelgeving, terwijl duurzaamheidsrapportage (zoals verplicht onder de CSRD) betrekking heeft op de transparante verantwoording van die maatregelen en prestaties aan externe stakeholders.

Kan MAAK Advocaten ook optreden bij internationale ESG-geschillen?

Ja, MAAK Advocaten beschikt over een internationaal netwerk van juridische en technische partners en treedt op bij internationale arbitrage-instituten zoals de ICC, LCIA en NAI, evenals bij grensoverschrijdende handhavingsprocedures.

Welke toezichthouders zijn actief op het gebied van ESG-handhaving in Nederland?

De belangrijkste toezichthouders zijn de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) voor productveiligheid en EUDR, de Douane voor CBAM en importcompliance, de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) voor transport en milieu, de Rijksdienst voor Digitale Infrastructuur (RDI) voor elektronica en cybersecurity, en de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) voor privacy en AI-gerelateerde verplichtingen.

Is een kennismakingsgesprek met MAAK Advocaten kosteloos?

Ja, MAAK Advocaten biedt een vrijblijvend en kosteloos kennismakingsgesprek aan. U kunt hiervoor contact opnemen via +31 (0)20 210 31 38 of mail@maakadvocaten.nl.