Een NEN-norm is een technische norm, geen wet: toepassing is in beginsel vrijwillig, tenzij wetgeving er dwingend naar verwijst. Voor fabrikanten en aannemers bepaalt dat verschil of afwijken is toegestaan en wie het bewijsrisico draagt bij schade. Laat toetsen welke normen in je sector bindend zijn.
NEN, wat staat voor Nederlandse Norm, is de naam van een samenwerkingsverband tussen twee belangrijke Nederlandse organisaties op het gebied van normalisatie:
1. De Stichting Koninklijk Nederlands Normalisatie Instituut
2. De Stichting Koninklijk Nederlands Elektrotechnisch Comité (NEC)
Welke taken heeft NEN?
NEN heeft als belangrijkste taken:
- Het begeleiden en stimuleren van de ontwikkeling van normen
- Het beheren en publiceren van geldende normen in Nederland
- Het vertegenwoordigen van Nederland in Europese en internationale normalisatieorganisaties
NEN richt zich op het maken van afspraken tussen marktpartijen over de kwaliteit en veiligheid van producten, diensten en processen. Deze afspraken worden vastgelegd in normen, die dienen als richtlijnen voor bedrijven en organisaties.
Welke soorten NEN-normen zijn er?
NEN beheert verschillende soorten normen:
- Nationale normen (NEN)
- Europese normen (EN)
- Internationale normen (ISO, IEC)
Er bestaan meer dan 1500 specifiek Nederlandse normen, naast vele Europese en internationale normen die ook in Nederland geldig zijn.
Welke voordelen biedt normalisatie?
Het gebruik van normen biedt verschillende voordelen:
1. Consumenten kunnen vertrouwen op de veiligheid en kwaliteit van producten en diensten
2. Bedrijven kunnen eenvoudig aantonen dat ze aan hoge standaarden voldoen
3. Bedrijven kunnen sneller nieuwe markten betreden door te voldoen aan internationale normen
4. Kennis, technologie en bedrijfspraktijken kunnen gemakkelijker internationaal worden uitgewisseld
Welke juridische status heeft een norm?
Hoewel normen meestal niet wettelijk verplicht zijn, kunnen ze wel helpen bij het voldoen aan wettelijke eisen. In sommige gevallen verwijst de wet dwingend naar specifieke normen, bijvoorbeeld bij stopcontacten of medische hulpmiddelen.
NEN speelt dus een belangrijke rol in het Nederlandse bedrijfsleven en de industrie door het faciliteren van standaardisatie en het bevorderen van kwaliteit en veiligheid.
Hoe kenbaar moet een norm zijn?
Wanneer in wetgeving naar NEN-normen wordt verwezen, moeten deze normen kenbaar zijn voor de betrokkenen. Dit kan worden bereikt door de normen ter inzage te leggen en desgevraagd papieren afschriften te verstrekken tegen een redelijke vergoeding. Dit is bijvoorbeeld van belang bij gemeentelijke belastingverordeningen, waar de Hoge Raad heeft bepaald dat de kenbaarheid van de NEN-normen voldoende is verzekerd als deze ter inzage liggen en afschriften beschikbaar zijn tegen betaling.
Sinds 1 juli 2021 is er een speciale regeling in artikel 14a van de Bekendmakingswet voor het bekendmaken van NEN-normen en andere niet-publiekrechtelijke normen waarnaar in wetgeving wordt verwezen. Deze regeling bepaalt dat van deze normen mededeling wordt gedaan in het publicatieblad waarin het algemeen verbindend voorschrift is bekendgemaakt. Indien de kosteloze beschikbaarheid van de normen voldoende verzekerd is, kan worden volstaan met de mededeling van de vindplaats van de normen.
Het is belangrijk dat de normen zodanig bekend worden gemaakt dat ze voor iedereen toegankelijk zijn en dat de authenticiteit van de normen buiten twijfel staat. Dit is belangrijk voor de vaststelling van belastingverplichtingen en andere juridische verplichtingen.
Wanneer schakel je een advocaat NEN-normen in?
MAAK Advocaten behartigt graag je belangen en onze gespecialiseerde advocaten hebben de kennis en ervaring die je zoekt. Door cliënten worden we aanbevolen vanwege onze daadkrachtige, to-the-point en praktische oplossingen. Voor al je vragen rondom de NEN staan we je dan ook graag bij met advies en juridische ondersteuning. Onze ervaren advocaat commercial law, Remko Roosjen, sta je graag als eerste te woord en hij bespreekt met je de zaak en de uitdagingen die voorliggen.
Wat kan ons advocatenkantoor betekenen bij NEN-normen?
Speelt er een discussie over de toepassing van een norm? Neem contact op met ons advocatenkantoor in Amsterdam. Wij adviseren fabrikanten, importeurs, aannemers en installateurs over de juridische status van technische normen en over de gevolgen van afwijken.
Het misverstand is hardnekkig: een norm is geen wet. Toepassing is in beginsel vrijwillig, en je mag met een andere oplossing aantonen dat je aan de wettelijke eis voldoet. Dat verandert zodra wetgeving dwingend naar een norm verwijst, of zodra je de norm zelf contractueel van toepassing hebt verklaard. Dan is naleving wel afdwingbaar.
In aansprakelijkheidszaken werkt de norm bovendien als maatstaf. Wie een norm heeft gevolgd, heeft een sterk uitgangspunt bij de vraag of hij zorgvuldig heeft gehandeld. Wie ervan afwijkt, draagt in de praktijk het bewijsrisico dat zijn alternatief minstens gelijkwaardig was. Wij beoordelen die positie voor je dossier.
Ook kenbaarheid speelt een rol: normen zijn auteursrechtelijk beschermd en niet vrij beschikbaar, wat vragen oproept wanneer wetgeving er dwingend naar verwijst. Wij adviseren over de gevolgen daarvan voor je naleving.
Wil je weten welke normen je binden? Neem contact op met ons advocatenkantoor in Amsterdam voor een gesprek met een specialist product compliance.
