Annemetje Koburg is gespecialiseerd in ESG en duurzaamheid. Zij treedt op voor organisaties bij de implementatie van de nieuwste (EU) regelgeving en staat partijen bij binnen de keten bij samenwerkingen of geschillen. 

ESG-regelgeving verandert sneller dan menig bestuur kan bijbenen. Van duurzaamheidsclaims op een verpakking tot de CO2-rekening aan de grens: vrijwel elke onderneming krijgt er vroeg of laat mee te maken. Annemetje Koburg volgt alle ontwikkelingen op de voet en kan u direct bijstaan. 

Wie is Annemetje Koburg en wat is haar expertise binnen ESG?

Annemetje Koburg is een advocaat ESG met een achtergrond in complexe (internationale) geschillen, waaronder commerciële en ESG-litigation. Voordat zij zich bij MAAK Advocaten vestigde, bouwde zij ervaring op binnen de litigation-praktijk van een groot Nederlands kantoor, waar zij ondernemingen, bestuurders en aandeelhouders bijstond in zowel onderhandelingen als procedures.

Vanuit die achtergrond in governance vormt ESG een logische volgende stap: namelijk de juridische vertaling van duurzaamheidsambities naar concrete, afdwingbare verplichtingen. Annemetje adviseert bedrijven over de naleving van Europese duurzaamheidswetgeving, over bestuurdersaansprakelijkheid bij gebrekkig ESG-beleid, en over de juridische risico’s van duurzaamheidscommunicatie. Daarbij werkt zij nauw samen met collega’s binnen ons team contractenrecht en handelsrecht, zodat uw onderneming integraal wordt geadviseerd.

Wat zijn duurzaamheidsclaims en wanneer is sprake van greenwashing?

Een duurzaamheidsclaim is een uitspraak over de milieu- of klimaatprestaties van een product, dienst of onderneming die het koopgedrag van consumenten of zakelijke afnemers beïnvloedt. Wanneer een dergelijke claim niet kan worden onderbouwd, is sprake van greenwashing en daarmee van een oneerlijke handelspraktijk.

Volgens cijfers van de Europese Commissie is 53% van de milieuclaims in de EU vaag, misleidend of ongefundeerd, en wordt 40% geleverd zonder enig onderbouwend bewijs. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) handhaaft dit nu al actief op basis van haar Leidraad Duurzaamheidsclaims en de bestaande regels tegen oneerlijke handelspraktijken. Tevens treedt per 27 september 2026 de Empowering Consumers for the Green Transition Directive (Richtlijn (EU) 2024/825) in werking, die generieke termen als “milieuvriendelijk” of “klimaatneutraal” zonder bewijs verbiedt en boetes mogelijk maakt tot 4% van de jaaromzet. Bijgevolg doet u er goed aan uw marketinguitingen tijdig te laten toetsen, vóórdat een toezichthouder dit voor u doet.

Veelvoorkomende risicovolle claims zijn onder meer:

• Generieke termen zoals “groen”, “eco” of “duurzaam” zonder onderliggende meetbare onderbouwing
• Vergelijkende claims (“duurzamer dan”) zonder vergelijkbare meetmethode
• Toekomstgerichte beloftes (“klimaatneutraal in 2030”) zonder concreet, openbaar transitieplan
• Keurmerken of labels die niet zijn gecertificeerd door een onafhankelijke partij

Wat houdt de CSRD-rapportageverplichting in en wie moet hieraan voldoen?

De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD, Richtlijn (EU) 2022/2464) is de Europese richtlijn die grote ondernemingen verplicht te rapporteren over hun klimaat-, milieu- en sociale impact volgens een gestandaardiseerde methodiek. Met name na het Omnibus I-akkoord van 24 februari 2026 is de reikwijdte van deze verplichting echter aanzienlijk versmald.

Sindsdien gelden hogere drempelwaarden: EU-ondernemingen vallen onder de CSRD bij een jaaromzet vanaf €1,5 miljard en 5.000 medewerkers. Voor niet-EU-bedrijven geldt de verplichting wanneer de moedermaatschappij twee jaar achtereen meer dan €450 miljoen omzet behaalt én de EU-vestiging of dochteronderneming meer dan €200 miljoen omzet draait. Uiteindelijk vallen aanzienlijk minder bedrijven direct onder de rapportageplicht, maar wie als toeleverancier zaken doet met een rapportageplichtige onderneming, krijgt hoe dan ook te maken met ketenvragen over CO2-uitstoot, arbeidsomstandigheden en herkomst van grondstoffen.

Wat verandert er door de EUDR (Europese ontbossingsverordening)?

De EUDR (Verordening (EU) 2023/1115) is de Europese verordening die de import, export en verhandeling van grondstoffen zoals hout, soja, cacao, koffie, rubber, palmolie en vee verbindt aan een ontbossingsvrije productieketen. Bedrijven moeten daarom met een due-diligenceverklaring aantonen dat hun producten niet zijn geproduceerd op grond die na 31 december 2020 is ontbost.

De ingangsdatum is inmiddels tweemaal uitgesteld: voor middelgrote en grote marktdeelnemers geldt nu 30 december 2026, voor micro- en kleine ondernemingen 30 juni 2027. Bedrijven die al onder de voorganger van de EUDR (de EUTR) vielen, zoals houtimporteurs, profiteren echter niet van dit uitstel voor kleine bedrijven. Wie internationaal handelt in grondstoffen, doet er daarom goed aan de eigen keten nu al in kaart te brengen, in plaats van te wachten op een volgende uitstelronde.

Wat is CBAM en welke gevolgen heeft dit voor importerende bedrijven?

Het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM, Verordening (EU) 2023/956) is het Europese grensmechanisme dat een CO2-prijs koppelt aan de invoer van koolstofintensieve producten zoals staal, cement, aluminium, kunstmest, waterstof en elektriciteit. Sinds 1 januari 2026 is de definitieve fase gestart, waarin importeurs zich moeten registreren als erkende CBAM-aangever.

Importeurs die jaarlijks minder dan 50 ton CBAM-goederen invoeren, zijn vrijgesteld; voor waterstof en elektriciteit geldt deze drempel echter niet. De daadwerkelijke financiële afrekening via CBAM-certificaten start in 2027, over de emissies van de import in 2026. Bijgevolg loopt u als importeur nu al risico op handhaving wegens het ontbreken van een geldige toelating, ook al volgt de eerste betaling pas later.

Wat regelt de EU Forced Labour Regulation (anti-dwangarbeidverordening)?

De Forced Labour Regulation (Verordening (EU) 2024/3015) is de Europese verordening die de verkoop, invoer en export van producten die geheel of gedeeltelijk met dwangarbeid zijn vervaardigd, verbiedt op de Europese markt. De verordening is op 13 december 2024 in werking getreden en wordt vanaf 14 december 2027 daadwerkelijk gehandhaafd.

Volgens schattingen van de Internationale Arbeidsorganisatie bevinden zich wereldwijd circa 27,6 miljoen mensen in een situatie van dwangarbeid, verspreid over sectoren als textiel, landbouw, elektronica en mijnbouw. Anders dan de EUDR, die zich beperkt tot specifieke grondstoffen, geldt deze verordening voor alle producten, alle sectoren en ook voor e-commerce. Uw onderneming moet op verzoek van de toezichthouder due-diligence-informatie kunnen overleggen waaruit blijkt dat dwangarbeid in de keten is uitgesloten.

Hoe kan Annemetje Koburg uw onderneming begeleiden bij ESG-vraagstukken?

Of het nu gaat om het laten toetsen van uw duurzaamheidsclaims, het opzetten van een CSRD-rapportageproces, het in kaart brengen van uw ontbossingsrisico’s of het beoordelen van uw blootstelling aan CBAM en de Forced Labour Regulation: Annemetje Koburg adviseert vanuit haar achtergrond in ondernemingsrecht en governance, met oog voor zowel het juridische kader als de praktische uitvoerbaarheid binnen uw organisatie.

Wilt u weten welke ESG-verplichtingen voor uw onderneming gelden? Neem vrijblijvend contact op met Annemetje Koburg bij MAAK Advocaten in Amsterdam voor een eerste verkennend gesprek.