CSDDD: juridische gevolgen voor bedrijven in de EU

Gepubliceerd · bijgewerkt

De CSDDD verplicht grote ondernemingen om risico’s op mensenrechtenschendingen en milieuschade in hun waardeketen te identificeren en aan te pakken. Reikwijdte en invoeringstermijnen zijn de afgelopen jaren bijgesteld. Bestuurders doen er goed aan eerst te laten vaststellen of en wanneer hun onderneming eronder valt.

De Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) is een baanbrekende EU-wetgeving die is ontworpen om bedrijven verantwoordelijk te houden voor hun impact op mensenrechten en het milieu. Deze richtlijn, die op 25 juli 2024 in werking is getreden, markeert een significante verschuiving in de manier waarop grote ondernemingen hun activiteiten en waardeketens moeten beheren. Het doel is om duurzame en verantwoorde bedrijfspraktijken te bevorderen en bedrijven aan te moedigen een actieve rol te spelen in het aanpakken van mondiale uitdagingen zoals klimaatverandering en mensenrechtenschendingen. Ons team adviseert ook over productregelgeving ce markering.

Voor welke bedrijven geldt de CSDDD?

De CSDDD is van toepassing op twee hoofdcategorieën van bedrijven. Ten eerste vallen grote EU-bedrijven met meer dan 1000 werknemers en een wereldwijde netto-omzet van meer dan €450 miljoen onder de richtlijn. Ten tweede zijn grote niet-EU bedrijven met een netto-omzet van meer dan €450 miljoen in de EU ook onderworpen aan deze regelgeving. Deze brede reikwijdte zorgt ervoor dat zowel Europese als internationale bedrijven die significant actief zijn op de EU-markt, verantwoordelijk worden gehouden voor hun impact.

Welke kernverplichtingen gelden?

De richtlijn introduceert een reeks wettelijke verplichtingen voor bedrijven. Een centrale vereiste is het uitvoeren van due diligence op het gebied van mensenrechten en milieu. Dit omvat niet alleen de eigen activiteiten van een bedrijf, maar strekt zich ook uit tot hun dochterondernemingen en de gehele waardeketen. Bedrijven moeten proactief potentiële en daadwerkelijke negatieve effecten identificeren, voorkomen, beperken en beëindigen.

Een andere belangrijke verplichting is het opstellen en implementeren van een transitieplan gericht op het beperken van klimaatverandering. Dit plan moet in lijn zijn met de doelstellingen van het Parijsakkoord, wat aantoont hoe serieus de EU is over het betrekken van het bedrijfsleven bij klimaatactie.

Bedrijven moeten ook due diligence integreren in hun bedrijfsbeleid en risicomanagementprocessen. Dit vereist een grondige herziening en mogelijk herstructurering van bestaande bedrijfsprocessen om duurzaamheid en mensenrechten centraal te stellen in de besluitvorming.

Daarnaast moeten ondernemingen de effectiviteit van hun maatregelen beoordelen en transparant communiceren over hun due diligence inspanningen. Dit vergroot de accountability en stelt stakeholders in staat om de vooruitgang van bedrijven te volgen.

Hoe wordt er gehandhaafd en wie is aansprakelijk?

De CSDDD introduceert solide handhavingsmechanismen. Lidstaten zijn verplicht om toezichthoudende autoriteiten aan te wijzen die bevoegd zijn om boetes en andere sancties op te leggen aan bedrijven die niet voldoen aan de vereisten. Deze administratieve handhaving wordt aangevuld met civielrechtelijke aansprakelijkheid, waarbij slachtoffers de mogelijkheid hebben om compensatie te eisen voor schade die is ontstaan als gevolg van het niet naleven van due diligence verplichtingen.

Welke termijnen gelden?

De implementatie van de CSDDD volgt een gefaseerde aanpak. Lidstaten hebben tot 26 juli 2026 de tijd om de richtlijn om te zetten in nationale wetgeving. De volledige toepassing van de regels is voorzien vanaf 26 juli 2029. Deze geleidelijke invoering geeft bedrijven de tijd om zich voor te bereiden en hun processen aan te passen aan de nieuwe vereisten.

Wat betekent dit voor je onderneming?

Voor bedrijven die onder de richtlijn vallen, zijn de implicaties verstrekkend. Ze moeten solide due diligence processen implementeren die hun hele waardeketen bestrijken. Dit vereist mogelijk aanzienlijke investeringen in nieuwe systemen, processen en personeel.

Bedrijven moeten ook klachtenmechanismen opzetten die toegankelijk zijn voor alle belanghebbenden. Dit zorgt voor een directe lijn van communicatie met degenen die mogelijk worden beïnvloed door de activiteiten van het bedrijf.

Jaarlijkse rapportage over due diligence inspanningen wordt een standaardvereiste, wat de transparantie en verantwoording van bedrijven verder vergroot.

De mogelijkheid van aanzienlijke boetes bij niet-naleving, tot 5% van de wereldwijde netto-omzet, onderstreept het belang dat de EU hecht aan naleving van deze richtlijn.

Wat moet je nu doen?

De Corporate Sustainability Due Diligence Directive vertegenwoordigt een paradigmaverschuiving in de manier waarop de EU duurzaam en verantwoord ondernemen benadert. Door wettelijke verplichtingen te introduceren voor due diligence op het gebied van mensenrechten en milieu, dwingt de EU grote bedrijven om duurzaamheid en respect voor mensenrechten te integreren in hun kernactiviteiten. Hoewel de implementatie van deze richtlijn een uitdaging kan vormen voor veel bedrijven, biedt het ook kansen voor innovatie, verbeterde risicobeheer en het opbouwen van vertrouwen bij stakeholders. Uiteindelijk streeft de CSDDD ernaar om een meer duurzame en rechtvaardige economie te creëren, waarbij bedrijven een centrale rol spelen in het aanpakken van enkele van de meest dringende mondiale uitdagingen.

Wanneer schakel je een advocaat CSDDD in?

MAAK Advocaten behartigt graag je belangen en onze advocaten hebben de kennis en ervaring die je zoekt. Door cliënten worden we aanbevolen vanwege onze daadkrachtige, to-the-point en praktische oplossingen. Voor al je vragen rondom CSDDD staan we je dan ook graag bij met advies en juridische ondersteuning. Onze ervaren advocaat commercial law, Remko Roosjen, sta je graag als eerste te woord en hij bespreekt met je de zaak en de uitdagingen die voorliggen. 

Heb je een andere juridische vraag, dan kunnen onze advocaten in Amsterdam je mogelijk ook ondersteunen, of aan een geschikte partner doorverwijzen. Je belang staat bij ons te allen tijde voorop en we zoeken graag naar praktische oplossingen en snel resultaat. Neem contact op met onze advocaat contractenrecht in Amsterdam en ontdek je mogelijkheden.

Blijf op de hoogte van onze nieuwsberichten en events
Over welke onderwerpen wil je updates ontvangen?
In welke branche of sector ben je actief? (optioneel)

Waar ben je naar op zoek?