De Nederlandse Arbeidsinspectie mag je een bestuurlijke boete opleggen als de wet de overtreding beboetbaar stelt, bijvoorbeeld de Arbowet, de Wet arbeid vreemdelingen of de Wet minimumloon. Een inspecteur legt de overtreding vast in een boeterapport, je krijgt in de regel eerst de kans je zienswijze te geven en de overtreding moet je te verwijten zijn (artikel 5:41 Awb). Ook een werknemer kan een boete krijgen. Ons team adviseert ook over productregelgeving ce markering.
Wanneer mag de Arbeidsinspectie een boete opleggen?
De regels voor een bestuurlijke boete staan in titel 5.4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) en in de arbeidswetten zelf. De belangrijkste voorwaarden zijn:
- Wettelijke grondslag: de overtreding en de boete moeten vooraf in de wet zijn omschreven (artikel 5:4 lid 2 Awb). Welke overtredingen beboetbaar zijn, staat bijvoorbeeld in artikel 33 Arbowet, artikel 18 Wet arbeid vreemdelingen, artikel 18b Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag, artikel 16 Waadi en artikel 10:1 Arbeidstijdenwet.
- Verwijtbaarheid: er komt geen boete voor zover de overtreding je niet kan worden verweten (artikel 5:41 Awb).
- Boeterapport: van de overtreding wordt een rapport of proces-verbaal opgemaakt, met je naam, de overtreding, het overtreden voorschrift en zo nodig plaats en tijdstip (artikel 5:48 lid 2 en 5:53 lid 2 Awb).
- Zienswijze: je krijgt de gelegenheid je zienswijze te geven; het rapport krijg je al bij de uitnodiging daarvoor, en je mag de stukken inzien en kopiëren (artikelen 5:53 lid 3, 5:50 lid 1 en 5:49 Awb).
- Geen dubbele bestraffing: er komt geen boete als voor dezelfde gedraging een strafvervolging loopt waarin het onderzoek ter terechtzitting is begonnen, of als een strafbeschikking is uitgevaardigd (artikel 5:44 lid 1 Awb).
- Op tijd: bij deze boetes vervalt de bevoegdheid om te beboeten vijf jaar na de overtreding (artikel 5:45 lid 1 Awb). Na een rapport beslist de inspectie binnen dertien weken na de dagtekening ervan (artikel 5:51 lid 1 Awb).
- Evenredig: de boete moet passen bij de ernst van de overtreding en de mate waarin die je kan worden verweten; zo nodig telt mee onder welke omstandigheden de overtreding plaatsvond (artikel 5:46 lid 2 Awb).
Hoe begint een boeteprocedure van de Arbeidsinspectie?
De procedure begint meestal bij een inspectie. Stelt de inspecteur een beboetbare overtreding vast, dan zegt hij een boete aan: hij laat weten dat hij een boeterapport opmaakt. Bij overtredingen van de Arbowet is dat rapport altijd verplicht (artikel 34 lid 10 Arbowet en artikel 5:53 lid 2 Awb). Het rapport noemt naast de overtreder ook de andere betrokken personen (artikel 36 lid 1 Arbowet). Word je verhoord met het oog op een boete, dan hoef je geen verklaring over de overtreding af te leggen, en de inspecteur moet je dat vooraf zeggen (artikel 5:10a Awb).
Niet elke overtreding leidt meteen tot een boete. Volgens de Beleidsregel boeteoplegging arbeidsomstandighedenwetgeving volgt bij een zware overtreding of een overtreding met directe boete direct een boete. Bij een overige overtreding krijg je eerst een waarschuwing of een eis tot naleving, en volgt een boete pas als dezelfde of een soortgelijke overtreding opnieuw wordt geconstateerd (artikel 1 lid 1 beleidsregel). De boete wordt niet opgelegd door de inspecteur zelf, maar door een andere, daarvoor aangewezen ambtenaar (artikel 34 lid 1 en 2 Arbowet).
Wat staat er in de kennisgeving boete?
Na ontvangst van het boeterapport wordt dit beoordeeld door de afdeling Boete, Dwangsom en Inning (BDI) van de Arbeidsinspectie. Als de overtreding bewezen wordt geacht, ontvangt het bedrijf een ‘kennisgeving boete’. Deze kennisgeving bevat:
- Het voornemen om een boete op te leggen
- Het voorgenomen boetebedrag
- Een omschrijving van de overtreding
- Het boeterapport en de uitnodiging om je zienswijze te geven (artikel 5:50 lid 1 onder a Awb)
Hoe hoog is een boete van de Arbeidsinspectie?
Voor Arbo-overtredingen staat de hoogte van de boete in de Beleidsregel boeteoplegging arbeidsomstandighedenwetgeving, die de minister heeft vastgesteld op grond van artikel 34 lid 10 Arbowet. Elke beboetbare overtreding valt in een van zeven categorieën normbedragen, van € 340 tot € 13.500 (artikel 1 lid 3 beleidsregel). Voor het niet direct melden van een ernstig arbeidsongeval, waardoor de inspectie geen onderzoek meer kan doen, geldt een normbedrag van € 50.000. De normbedragen gelden voor bedrijven met 500 of meer werknemers; kleinere bedrijven betalen een percentage daarvan. Bij meer overtredingen worden de boetes per overtreding opgeteld (lid 5). Voor andere wetten gelden eigen beleidsregels, zoals de Beleidsregel boeteoplegging Wet arbeid vreemdelingen 2025.
Welke factoren verhogen of verlagen de boete?
Het uiteindelijke boetebedrag kan worden aangepast op basis van verschillende factoren:
- Bedrijfsgrootte: een bedrijf met minder dan 5 werknemers betaalt 10% van het normbedrag, met 5 tot en met 9 werknemers 20%, met 10 tot en met 39 werknemers 30%, met 40 tot en met 99 werknemers 50%, met 100 tot en met 249 werknemers 60% en met 250 tot en met 499 werknemers 80%. Het gaat om het aantal werknemers van de hele juridische eenheid (artikel 1 lid 8 en 9 beleidsregel).
- Ernst en gevolgen: bij een zware overtreding wordt het normbedrag vermenigvuldigd met twee. Leidt de overtreding tot een arbeidsongeval, dan geldt een factor van drie tot vijf, afhankelijk van het letsel of de duur van de ziekenhuisopname. Zijn meer dan 10 of meer dan 50 werknemers blootgesteld aan een niet-administratieve overtreding, dan wordt het normbedrag vermenigvuldigd met anderhalf of twee (artikel 1 lid 10 beleidsregel).
- Genomen maatregelen: toont de werkgever aan dat hij de risico’s van het werk voldoende heeft geïnventariseerd en een veilige werkwijze heeft, de randvoorwaarden daarvoor heeft gecreëerd, adequate instructies heeft gegeven of adequaat toezicht heeft gehouden, dan kan de boete per onderdeel met 25% worden gematigd. Adequate maatregelen zo snel mogelijk na de overtreding kunnen leiden tot 12,5% matiging (artikel 1 lid 11 en 12 beleidsregel).
- Herhaling: is in de vijf jaar vóór de constatering al een eerdere overtreding van dezelfde of een soortgelijke verplichting geconstateerd en is de boete daarvoor onherroepelijk, dan wordt de boete met 100% verhoogd. De verhoging is 200% als beide overtredingen als ernstig zijn aangewezen, of als het om de derde overtreding gaat. Bij aangewezen ernstige overtredingen geldt een termijn van tien jaar (artikel 34 lid 5 tot en met 9 Arbowet). Na een schriftelijke waarschuwing kan de inspectie bij herhaling ook werk tot drie maanden laten stilleggen (artikel 28a Arbowet).
Daarnaast kan de boete worden verhoogd of verlaagd totdat die evenredig is (artikel 1 lid 17 beleidsregel en artikel 5:46 lid 2 Awb).
Hoe verloopt de zienswijze en kun je bezwaar maken?
Je krijgt de gelegenheid om een zienswijze te geven over het voornemen, en je kunt de stukken inzien waarop de boete berust (artikelen 5:49 en 5:53 lid 3 Awb). Daarna volgt de boetebeschikking, met in ieder geval je naam en het bedrag van de boete (artikel 5:52 Awb). Ben je het niet eens met de boete, dan kun je binnen zes weken bezwaar maken (artikelen 6:7 en 7:1 Awb) en daarna in beroep gaan bij de bestuursrechter. Let op: bij een Arbo-boete mag de rechter in beroep of hoger beroep de boete ook verhogen (artikel 34 lid 11 Arbowet).
Wat is de maximale boete van de Arbeidsinspectie?
Het maximum staat in de wet (artikel 5:46 lid 1 Awb) en is gekoppeld aan de geldboetecategorieën van artikel 23 lid 4 Wetboek van Strafrecht:
- voor overtredingen van de Arbowet, de Wet arbeid vreemdelingen, de Wet minimumloon en de Waadi: ten hoogste de vijfde categorie, sinds 1 januari 2026 € 110.000 (artikel 34 lid 3 Arbowet, artikel 19d lid 1 Wav, artikel 18f lid 1 Wml en artikel 19 lid 1 Waadi);
- voor overtredingen van de regels over zware ongevallen met gevaarlijke stoffen (artikel 6 lid 1 Arbowet): ten hoogste de zesde categorie, sinds 1 januari 2026 € 1.100.000 (artikel 34 lid 4 Arbowet).
Ook een werknemer kan een boete krijgen, bijvoorbeeld als hij beschermingsmiddelen of beveiligingen niet of verkeerd gebruikt (artikel 11 Arbowet). Voor een werknemer geldt het normbedrag voor een bedrijf met minder dan 5 werknemers, en de boete bedraagt maximaal € 450 per boetebeschikking (artikel 1 lid 6 en 8 beleidsregel).
Bij ernstige overtredingen kan het strafrecht in beeld komen. Een werkgever die de Arbowet overtreedt terwijl hij weet of redelijkerwijs moet weten dat daardoor levensgevaar of ernstige schade aan de gezondheid van werknemers ontstaat of te verwachten is, handelt in strijd met artikel 32 Arbowet. Dat is een economisch delict (artikel 1 WED). Voor strafbaar gestelde feiten legt de Arbeidsinspectie in beginsel geen bestuurlijke boete op (artikel 33 lid 3 Arbowet).
Welke bevoegdheden een inspecteur tijdens een controle heeft en welke andere maatregelen de inspectie kan nemen, lees je op onze pagina Wat zijn de taken van de Arbeidsinspectie?
Veelgestelde vragen over een boete van de Arbeidsinspectie
Kan een werknemer een boete krijgen van de Arbeidsinspectie?
Ja. Een werknemer moet onder meer arbeidsmiddelen, beveiligingen en persoonlijke beschermingsmiddelen op de juiste wijze gebruiken (artikel 11 Arbowet). Het niet of onjuist gebruiken van noodzakelijke beveiligingen of persoonlijke beschermingsmiddelen, waardoor ernstig gevaar ontstaat, is in de beleidsregel een zware overtreding. Een werknemer betaalt maximaal € 450 per boetebeschikking (artikel 1 lid 6 Beleidsregel boeteoplegging arbeidsomstandighedenwetgeving).
Wat betekent het als de inspecteur een boeterapport aanzegt?
De inspecteur laat weten dat hij een boeterapport opmaakt over de overtreding. Een andere ambtenaar beslist daarna of je een boete krijgt (artikel 34 lid 1 en 2 Arbowet). Je ontvangt het rapport bij de uitnodiging om je zienswijze te geven en in elk geval uiterlijk bij de boetebeschikking (artikelen 5:50 lid 1 en 5:48 lid 3 Awb).
Hoe hoog is een boete van de Arbeidsinspectie?
Voor Arbo-overtredingen is het normbedrag € 340 tot € 13.500, gecorrigeerd voor de bedrijfsgrootte en zo nodig vermenigvuldigd bij een zware overtreding of een arbeidsongeval (artikel 1 lid 3, 8 en 10 beleidsregel). Het wettelijk maximum is de vijfde geldboetecategorie, sinds 1 januari 2026 € 110.000 (artikel 34 lid 3 Arbowet en artikel 23 lid 4 Sr).
Krijg je direct een boete als je geen RI&E hebt?
Ja, in de regel wel. Het niet hebben van een schriftelijke risico-inventarisatie en -evaluatie (artikel 5 lid 1 Arbowet) is in de beleidsregel een overtreding met directe boete, met het normbedrag van categorie 5 (€ 4.500) vóór correctie voor de bedrijfsgrootte. Ook het ontbreken van een plan van aanpak, dat deel uitmaakt van de RI&E (artikel 5 lid 3 Arbowet), leidt direct tot een boete (normbedrag categorie 4, € 3.000).
Welke boete staat er op onveilig werken op hoogte?
Bij valgevaar is zo mogelijk een veilige steiger, stelling, bordes of werkvloer aangebracht, of wordt het gevaar tegengegaan met doelmatige hekwerken, leuningen of vergelijkbare voorzieningen. Kan dat niet, dan zijn vangnetten, veiligheidsgordels met vanglijnen of andere technische middelen met ten minste dezelfde beveiliging nodig; voor werk waarbij ladders en trappen zijn toegestaan geldt een uitzondering. Valgevaar is er in elk geval bij risicoverhogende omstandigheden, openingen in vloeren of een mogelijke val van 2,5 meter of meer (artikel 3.16 Arbobesluit). Werken op meer dan 2,5 meter hoogte zonder of met onvoldoende valbeveiliging is in de beleidsregel een zware overtreding met normbedrag categorie 6 (€ 9.000), dat wordt verdubbeld. De inspecteur kan het werk ook stilleggen (artikel 28 Arbowet).
Primaire bronnen
- Algemene wet bestuursrecht: artikel 5:4, 5:10a, 5:41, 5:44, 5:45, 5:46, 5:48, 5:49, 5:50, 5:51, 5:52, 5:53, 6:7 en 7:1
- Arbeidsomstandighedenwet: artikel 5, 6, 11, 28, 28a, 32, 33, 34 en 36
- Arbeidsomstandighedenbesluit, artikel 3.16
- Beleidsregel boeteoplegging arbeidsomstandighedenwetgeving, artikel 1 en bijlage (tarieflijst)
- Wet arbeid vreemdelingen, artikel 18 en 19d; Beleidsregel boeteoplegging Wet arbeid vreemdelingen 2025
- Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag, artikel 18b en 18f
- Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs, artikel 16 en 19
- Arbeidstijdenwet, artikel 10:1
- Wetboek van Strafrecht, artikel 23
- Wet op de economische delicten, artikel 1
Advocatenkantoor in Amsterdam voor boetes van de Arbeidsinspectie
MAAK Advocaten behartigt graag je belangen en onze advocaten hebben de kennis en ervaring die je zoekt. Door cliënten worden we aanbevolen vanwege onze daadkrachtige, to-the-point en praktische oplossingen. Voor al je vragen rondom boetes van de Arbeidsinspectie staan we je dan ook graag bij met advies en juridische ondersteuning. Onze ervaren advocaat commercial law, Remko Roosjen, sta je graag als eerste te woord en hij bespreekt met je de zaak en de uitdagingen die voorliggen.
