De enquêteprocedure bij de Ondernemingskamer in Amsterdam laat onderzoeken of er binnen een vennootschap sprake is van wanbeleid, en biedt de mogelijkheid om onmiddellijke voorzieningen te treffen. Aandeelhouders, bestuurders en commissarissen zetten haar in wanneer de verhoudingen zijn vastgelopen. Laat je positie beoordelen voordat je een verzoek indient.
Hoe verloopt een enquêteprocedure bij de Ondernemingskamer?
De enquêteprocedure bij de Ondernemingskamer in Amsterdam laat onderzoeken of er binnen een vennootschap sprake is van wanbeleid, en biedt de mogelijkheid om onmiddellijke voorzieningen te treffen. Aandeelhouders, bestuurders en commissarissen zetten haar in wanneer de verhoudingen zijn vastgelopen. Laat je positie beoordelen voordat je een verzoek indient.
Geschillen die onze ondernemingsrecht advocaten vaak tegenkomen zijn o.a.: overnamegeschillen, activistische aandeelhouders, belangenverstrengeling van bestuurders en geschillen over het beleid van de rechtspersoon en zijn organen.
In Nederland bestaat er de mogelijkheid om in deze gevallen een enquêteprocedure te starten bij de Ondernemingskamer in Amsterdam. Zie in dit verband ook Reorganisatie.
De ondernemingskamer
De Ondernemingskamer (OK) is een bijzondere Kamer van het Gerechtshof Amsterdam, gespecialiseerd in het ondernemingsrecht. De OK is bevoegd om een of meer personen te benoemen tot het instellen van een onderzoek naar het beleid en de gang van zaken van een rechtspersoon. De OK is verder bevoegd om onmiddellijke voorzieningen te treffen wanneer dit noodzakelijk is. Dit kan zelfs voordat het onderzoek is begonnen, wel moet er dan sprake zijn van gegronde redenen om aan een juist beleid of juiste gang van zaken te twijfelen. De OK heeft veel vrijheid met betrekking tot het kiezen uit de verschillende soorten onmiddellijke voorzieningen, maar er zal ook rekening moet worden gehouden met het feit dat het een tijdelijke maatregel is voor de duur van het onderzoek. Ons team adviseert ook over Advocatenkantoor voor ondernemingsrecht.
Doel enquêteprocedure
De meest voornaamste redenen om een enquêteprocedure te starten zijn:
- Het herstel van gezonde verhoudingen;
- Opening van zaken;
- Vaststelling bij wie de verantwoordelijkheid berust voor wanbeleid;
- In de praktijk: een middel dat de verzoeker aanwendt om ook buiten de enquêteprocedure gelegen doelen te bereiken, zoals het verzamelen van materiaal voor aansprakelijkheidsclaims tegen bestuurders/commissarissen.
Opstarten enquêteprocedure door een advocaat
Slechts bepaalde personen/ organisaties zijn bevoegd tot het indienen van een verzoek bij de OK:
- Een of meer aandeelhouders/certificaath0uders van een NV of BV, die alleen of gezamenlijk ten minste 10% van het geplaatste kapitaal vertegenwoordigen indien het geplaatste kapitaal maximaal EUR 22,5 miljoen bedraagt of rechthebbenden zijn op een bedrag daarvan tot een nominale waarde van EUR 225.000;
- Een of meer aandeelhouders/ certificaathouders van een NV of BV, die alleen of gezamenlijk ten minste 1% van het geplaatste kapitaal vertegenwoordigen indien het geplaatste kapitaal meer dan EUR 22,5 miljoen bedraagt;
- De vennootschap zelf;
- Degenen aan wie daartoe bij de statuten of bij de overeenkomst met de rechtspersoon de bevoegdheid is toegekend;
- De advocaat-generaal om redenen van openbaar belang;
- Een vereniging van werknemers die voldoet aan bepaalde voorwaarden.
Structuur enquêteprocedure
Een verzoeker is pas ontvankelijk wanneer hij van tevoren schriftelijk zijn bezwaren tegen het beleid of de gang van zaken kenbaar hebben gemaakt aan het bestuur en de raad van commissarissen en daarbij de rechtspersoon de gelegenheid heeft gegeven deze bezwaren te onderzoeken en maatregelen te nemen.
De OK wijst het verzoek toe, wanneer blijkt van gegronde redenen om aan een juist beleid of juiste gang van zaken te twijfelen. De onderzoekers worden op dat moment ook benoemd en hiermee vangt de eerste fase van de enquêteprocedure aan. De onderzoekers doen verslag van hun uitkomst. Indien uit het verslag is gebleken dat er sprake is van wanbeleid, dan vangt de tweede fase aan. De OK kan dan eindvoorzieningen treffen op verzoek van de oorspronkelijke verzoekers. In tegenstelling tot de onmiddellijke voorzieningen, hebben eindvoorzieningen geen tijdelijk karakter. Daarnaast bestaat er een limitatieve lijst met verschillende eindvoorzieningen. Voorbeelden van eindvoorzieningen zijn de schorsing of vernietiging van een besluit en de schorsing of ontslag van een bestuurder.
Wat kenmerkt de enquêteprocedure?
Verzoekgerechtigden: Een enquêteprocedure kan worden gestart door:
- Aandeelhouders (met minimaal 10% van het geplaatste kapitaal)
- Certificaathouders
- Vakbonden
- De vennootschap zelf
- Andere in de statuten aangewezen personen
Verloop van de procedure:
- Eerste fase: De Ondernemingskamer beoordeelt of er gegronde redenen zijn om aan een juist beleid te twijfelen. Bij een positief oordeel wordt een onderzoeker benoemd.
- Onderzoeksfase: De aangewezen onderzoeker stelt een rapport op over de gang van zaken binnen de vennootschap.
- Tweede fase: Op basis van het onderzoeksrapport bepaalt de Ondernemingskamer of er sprake was van wanbeleid.
Welke doelen dient de enquêteprocedure?
De enquêteprocedure dient meerdere doelen:
- Sanering en herstel van gezonde verhoudingen
- Opening van zaken
- Vaststelling van verantwoordelijkheid voor wanbeleid
- Preventieve werking
Het enquêterecht wordt beschouwd als een krachtig instrument, vooral vanwege de mogelijkheid tot het treffen van ingrijpende (voorlopige) voorzieningen. Hoewel grote enquêteprocedures vaak in het nieuws komen, wordt deze procedure ook regelmatig toegepast bij kleinere ondernemingen.
Hoe start je een enquêteprocedure?
De procedure begint met een verzoek van enquêtegerechtigden, zoals aandeelhouders met een voldoende groot belang (art. 2:346 lid 1 sub b en c BW), om een onderzoek te laten instellen naar het beleid en de gang van zaken binnen de rechtspersoon (art. 2:345 lid 1 BW). De Ondernemingskamer kan dit verzoek toewijzen als er gegronde redenen zijn om te twijfelen aan een juist beleid of een juiste gang van zaken.
Welke rol heeft de Ondernemingskamer?
De Ondernemingskamer speelt een belangrijke rol in deze procedure en kan ook beslissen dat het onderzoeksverslag ter inzage ligt voor belanghebbenden (art. 2:353 lid 2 BW). Dit bevordert de openheid en kan bijdragen aan een oplossing van de geschillen binnen de rechtspersoon.
De enquêteprocedure is een belangrijk instrument in het Nederlandse ondernemingsrecht dat wordt gebruikt om onderzoek te doen naar het beleid en de gang van zaken binnen een vennootschap. Het hoofddoel is het herstellen van gezonde verhoudingen binnen de onderneming.
Welke voorzieningen kan de Ondernemingskamer treffen?
De Ondernemingskamer kan verschillende maatregelen treffen: Zie in dit verband ook Zakendoen in Duitsland.
Voorlopige voorzieningen: Indien de Ondernemingskamer een onderzoek gelast, kan zij ook voorlopige voorzieningen treffen die de vennootschap en haar belanghebbenden binden (art. 2:349a BW). Deze voorzieningen kunnen bijvoorbeeld inhouden dat een tijdelijk bestuurder of commissaris wordt aangesteld, of dat bepaalde besluiten worden opgeschort.
In spoedeisende gevallen kunnen tijdelijke maatregelen worden getroffen, zoals:
- Schorsing of ontslag van bestuurders of commissarissen
- Tijdelijke benoeming van bestuurders of commissarissen
- Ontzegging van stemrecht aan aandeelhouders
Definitieve voorzieningen: Na vaststelling van wanbeleid kunnen permanente maatregelen worden opgelegd, waaronder:
- Vernietiging van besluiten
- Wijziging van de samenstelling van het bestuur of de raad van commissarissen
- In extreme gevallen: ontbinding van de vennootschap
Wat gebeurt er na het onderzoek?
Na afronding van het onderzoek kunnen de enquêtegerechtigden de Ondernemingskamer verzoeken om wanbeleid vast te stellen en definitieve voorzieningen te treffen (art. 2:355 en 2:356 BW). Dit kan leiden tot maatregelen zoals het ontslag van bestuurders of commissarissen, of zelfs de ontbinding van de vennootschap.
Waarom is transparantie van belang?
Een belangrijk aspect van de enquêteprocedure is dat deze zowel gericht is op het herstellen van gezonde verhoudingen binnen de onderneming als op het bieden van transparantie en het vaststellen van verantwoordelijkheid voor mogelijk wanbeleid. Dit kan een preventieve werking hebben en bijdragen aan het vertrouwen in de rechtspersoon.
Wanneer schakel je een advocaat enquêteprocedure in?
MAAK Advocaten behartigt graag je belangen en onze gespecialiseerde advocaten hebben de kennis en ervaring die je zoekt. Door cliënten worden we aanbevolen vanwege onze daadkrachtige, to-the-point en praktische oplossingen. Voor al je vragen rondom enquêteprocedures staan we je dan ook graag bij met advies en juridische ondersteuning. Onze ervaren advocaat commercial law, Remko Roosjen, sta je graag als eerste te woord en hij bespreekt met je de zaak en de uitdagingen die voorliggen.
Wat kan ons advocatenkantoor betekenen bij een enquêteprocedure?
Zijn de verhoudingen binnen je vennootschap vastgelopen? Neem contact op met ons advocatenkantoor in Amsterdam. Wij staan aandeelhouders, bestuurders en commissarissen bij in enquêteprocedures bij de Ondernemingskamer, zowel aan de kant van de verzoeker als aan de kant van de vennootschap die zich verweert.
De enquête is een zwaar middel en dat maakt de voorbereiding bepalend. De Ondernemingskamer beoordeelt of er gegronde redenen zijn om aan een juist beleid te twijfelen, en wat je daarvoor aandraagt moet meer zijn dan onvrede over een genomen besluit. Wij beoordelen of je dossier die drempel haalt en welke feiten daadwerkelijk gewicht in de schaal leggen.
Vaak is het onmiddellijke-voorzieningenspoor belangrijker dan het onderzoek zelf. Een tijdelijke bestuurder, schorsing van een besluit of overdracht van aandelen ten titel van beheer kan een impasse doorbreken lang voordat een onderzoeker rapport uitbrengt. Wij bepalen met je welke voorziening je positie werkelijk verbetert.
Verweer je je juist tegen een verzoek, dan onderzoeken wij of de verzoeker wel bevoegd is, of het beleid de toets doorstaat en of een minder ingrijpende oplossing voorhanden is. Een enquête is voor een onderneming kostbaar en belastend; voorkomen is doorgaans beter dan winnen.
Wil je weten wat je positie is? Neem contact op met ons advocatenkantoor in Amsterdam voor een gesprek met een specialist ondernemingsrecht.
