Een ingebrekestelling is een schriftelijke aanmaning waarin je je wederpartij een laatste redelijke termijn geeft om alsnog na te komen (art. 6:82 lid 1 BW). Blijft nakoming uit, dan is zij in verzuim, en pas dan kun je meestal schadevergoeding of ontbinding vorderen. Levert je leverancier niet, of betaalt je afnemer niet? Laat je ingebrekestelling dan opstellen of toetsen voordat je verdere stappen zet.
Wat houdt een ingebrekestelling in?
Met een ingebrekestelling breng je een schuldenaar die tekortschiet in verzuim. Je stelt schriftelijk een redelijke termijn; komt hij daarbinnen niet na, dan treedt het verzuim in (art. 6:82 lid 1 BW). Pas vanaf dat moment gelden de zwaardere gevolgen.
Volgens artikel 6:82 lid 1 BW moet een ingebrekestelling een schriftelijke sommatie zijn waarin een ‘redelijke termijn’ wordt gesteld voor de schuldenaar om alsnog (behoorlijk) na te komen. De lengte van deze termijn hangt af van de omstandigheden van het geval, zoals de tijd die de schuldenaar al heeft gehad om zich voor te bereiden.
De schuldenaar schiet op dat moment al tekort; de ingebrekestelling geeft hem een laatste kans om dat te herstellen. Zolang nakoming nog mogelijk is, kun je schadevergoeding op grond van artikel 6:74 BW alleen vorderen met inachtneming van de regels over verzuim (art. 6:74 lid 2 BW). Doe je zaken met een bv en wil je weten of ook de bestuurder privé kan worden aangesproken, lees dan Wat is persoonlijke aansprakelijkheid in de juridische context.
Er zijn situaties waarin een ingebrekestelling zonder termijnstelling mogelijk is, zoals wanneer de schuldenaar tijdelijk niet kan nakomen of wanneer uit zijn houding blijkt dat een aanmaning nutteloos zou zijn. In dat geval kan de ingebrekestelling plaatsvinden door een schriftelijke mededeling waarin de schuldenaar aansprakelijk wordt gesteld voor het uitblijven van de nakoming (artikel 6:82 lid 2 BW).
Een vriendelijke herinnering zonder termijn is geen ingebrekestelling. De brief moet duidelijk maken welke verplichting niet is nagekomen en tot wanneer de schuldenaar de tijd krijgt.
Waar moet een ingebrekestelling aan voldoen?
Een ingebrekestelling is schriftelijk, noemt precies welke verplichting niet is nagekomen en geeft een redelijke termijn om dat alsnog te doen (art. 6:82 lid 1 BW). Ze werkt pas als ze de schuldenaar heeft bereikt (art. 3:37 lid 3 BW).
- Leg de ingebrekestelling schriftelijk vast. Een brief geeft het duidelijkste bewijs van inhoud en datum.
- Maak duidelijk dat je nakoming verlangt en dat de schuldenaar na de termijn in verzuim is. Vaste formules schrijft de wet niet voor.
- Stel een redelijke termijn en noem een concrete einddatum, zodat vaststaat wanneer het verzuim intreedt.
- Omschrijf de tekortkoming concreet: welke prestatie, uit welke overeenkomst en wat er ontbreekt. Dan weet de schuldenaar wat hij moet herstellen.
- Vermeld welke gevolgen je verbindt aan het uitblijven van nakoming, zoals schadevergoeding of ontbinding. Dat is niet verplicht, maar voorkomt discussie achteraf.
Een ingebrekestelling die niet aan de wettelijke eisen voldoet, brengt de schuldenaar niet in verzuim. Dan kun je nog geen vertragingsschade vorderen en vaak ook nog niet ontbinden, en begin je opnieuw met een nieuwe brief.
Kan ik zelf een ingebrekestelling maken?
Ja. De wet schrijft geen advocaat of deurwaarder voor: een eigen brief met de verplichte elementen volstaat (art. 6:82 lid 1 BW). Laat de brief wel toetsen als er veel geld op het spel staat of als je daarna wilt ontbinden.
Gebruik het model hieronder als basis. Vul alle velden tussen haken in en stem de termijn af op de situatie. Gaat het om een onbetaalde factuur aan een consument, dan gelden voor incassokosten extra eisen aan de aanmaning, waaronder een betaaltermijn van veertien dagen (art. 6:96 lid 6 BW).
Voorbeeldbrief ingebrekestelling
[Naam van je bedrijf]
[Adres, postcode en plaats]Aangetekend aan:
[Naam wederpartij]
[Adres, postcode en plaats][Plaats], [datum]
Betreft: ingebrekestelling, overeenkomst van [datum], kenmerk [kenmerk]
Geachte [naam],
Op [datum] hebben wij met u een overeenkomst gesloten voor [omschrijving van de prestatie]. Volgens die overeenkomst moest u uiterlijk op [datum] [leveren / het werk opleveren / factuur nummer … van € … betalen]. Dat is niet of niet volledig gebeurd: [concrete omschrijving van wat ontbreekt].
Hierbij stellen wij u in gebreke. Wij geven u de gelegenheid uw verplichting alsnog volledig na te komen binnen [aantal] dagen na de datum van deze brief, dus uiterlijk op [datum].
Komt u niet binnen deze termijn na, dan bent u vanaf [datum] in verzuim. Wij houden u dan aansprakelijk voor de schade die wij daardoor lijden en behouden ons het recht voor de overeenkomst te ontbinden en rechtsmaatregelen te nemen.
Met vriendelijke groet,
[Naam en functie]
Hoe verstuur je een ingebrekestelling?
Verstuur de ingebrekestelling zo dat je kunt bewijzen dat zij is aangekomen, want zij werkt pas na ontvangst (art. 3:37 lid 3 BW). Een aangetekende brief of een deurwaardersexploot geeft dat bewijs; een exploot geldt ook als schriftelijk (art. 3:37 lid 2 BW).
Bij een aangetekende zending krijg jij als afzender het bewijs van verzending, en met een handtekening voor ontvangst ook het bewijs van aflevering. Een deurwaarder legt in het exploot vast wanneer en aan wie hij het stuk heeft betekend. Stuur je de brief daarnaast per e-mail, dan weet de schuldenaar er sneller van; bewaar ook dat bericht.
Is je leverancier over de leverdatum heen, of betaalt je afnemer niet? MAAK Advocaten stelt je ingebrekestelling op, controleert of de termijn houdbaar is en adviseert over ontbinding of schadevergoeding. Laat je ingebrekestelling opstellen.
Wat zijn de gevolgen van een ingebrekestelling?
Blijft nakoming binnen de termijn uit, dan is de schuldenaar in verzuim (art. 6:81 BW). Vanaf dat moment kun je vertragingsschade vorderen, de overeenkomst ontbinden of vervangende schadevergoeding eisen, en draagt hij het risico als nakoming daarna onmogelijk wordt.
- Je kunt schade door de vertraging vorderen over de tijd dat de schuldenaar in verzuim is (art. 6:85 BW).
- Je kunt de overeenkomst ontbinden. Is nakoming nog mogelijk, dan ontstaat die bevoegdheid pas bij verzuim (art. 6:265 lid 2 BW); ontbinden doe je met een schriftelijke verklaring (art. 6:267 lid 1 BW).
- Je kunt schriftelijk meedelen dat je schadevergoeding in plaats van nakoming vordert (art. 6:87 lid 1 BW). Dat kan niet als de tekortkoming door haar ondergeschikte betekenis die omzetting niet rechtvaardigt (art. 6:87 lid 2 BW).
- Wordt nakoming tijdens het verzuim onmogelijk, dan komt dat voor rekening van de schuldenaar, tenzij je de schade ook bij tijdige nakoming had geleden (art. 6:84 BW).
Nakoming zelf kun je ook zonder verzuim vorderen. Komt de schuldenaar na het intreden van het verzuim alsnog met de prestatie, dan mag je die weigeren zolang hij niet ook de schadevergoeding en de kosten aanbiedt (art. 6:86 BW).
Wat gebeurt er na een ingebrekestelling?
Na verzending loopt de termijn die je hebt gesteld. Komt de schuldenaar binnen die termijn na, dan is de zaak afgedaan. Laat hij de termijn ongebruikt verstrijken, dan is hij in verzuim (art. 6:82 lid 1 BW) en kies je je vervolgstap.
- Noteer de uiterste datum en bewaar het bewijs van verzending en ontvangst.
- Doet de schuldenaar een toezegging, leg die dan schriftelijk vast met een nieuwe datum.
- Blijft nakoming uit, kies dan tussen nakoming afdwingen via de rechter, de overeenkomst ontbinden of schadevergoeding vorderen.
- Gaat het om geld, dan volgt meestal een dagvaarding, beslag of bij een debiteur die structureel niet betaalt een faillissementsaanvraag.
Hoe zo’n traject voor een geldvordering verder verloopt, lees je bij onze advocaat voor incassozaken.
Wanneer is geen ingebrekestelling nodig?
Soms treedt het verzuim zonder ingebrekestelling in. Artikel 6:83 BW noemt drie gevallen: een fatale termijn verstrijkt, de verbintenis vloeit voort uit onrechtmatige daad of strekt tot schadevergoeding, of de schuldenaar laat weten dat hij niet zal nakomen.
- Een fatale termijn is verstreken, zoals bij een bruidsjurk die op de trouwdag geleverd moet worden. Een afgesproken termijn is niet fataal als blijkt dat hij een andere strekking heeft (art. 6:83 onder a BW).
- De verbintenis vloeit voort uit onrechtmatige daad, of strekt tot schadevergoeding en wordt niet terstond nagekomen (art. 6:83 onder b BW).
- De schuldenaar meldt dat hij niet zal nakomen, bijvoorbeeld in een e-mail waarin hij de levering afzegt (art. 6:83 onder c BW).
- Nakoming is blijvend onmogelijk geworden; voor schadevergoeding is dan geen verzuim nodig (art. 6:74 lid 2 BW).
- Bij een handelsovereenkomst loopt de wettelijke handelsrente vanaf de dag na de overeengekomen uiterste betaaldag, of zonder afspraak in de regel vanaf 30 dagen na ontvangst van de factuur (art. 6:119a lid 1 en 2 BW). De schuldenaar is dan ook zonder aanmaning ten minste € 40 aan incassokosten verschuldigd (art. 6:96 lid 4 BW).
Ook als de wet geen ingebrekestelling eist, is een brief vaak verstandig. Of een termijn fataal was, beoordeelt de rechter achteraf; met een ingebrekestelling neem je die onzekerheid weg.
Wat is een redelijke termijn?
De wet noemt geen vast aantal dagen (art. 6:82 lid 1 BW). Redelijk is een termijn waarin een schuldenaar die al wist wat hij moest doen, de prestatie alsnog kan leveren. Bij een betaling is dat korter dan bij een complex werk. Daarbij tellen onder meer:
- De aard van de verbintenis
- Gebruiken in de betreffende branche
- Eerdere afspraken tussen partijen
- Complexiteit van de te verrichten prestatie
- Urgentie van de situatie
Weeg ook mee hoeveel tijd de schuldenaar al heeft gehad. Wie al weken over de afgesproken leverdatum heen is, heeft geen nieuwe volledige levertijd nodig. Verwar de redelijke termijn niet met de veertien dagen uit de aanmaning voor incassokosten aan een consument: die termijn staat in art. 6:96 lid 6 BW en dient een ander doel.
Waar let je op bij het bepalen van de termijn?
De rechter beoordeelt achteraf of je termijn redelijk was. Kies daarom een termijn die je kunt uitleggen, noem een concrete einddatum en houd rekening met de tijd die de schuldenaar al heeft gehad (art. 6:82 lid 1 BW).
Die beoordeling weegt de belangen van beide partijen: de schuldenaar moet een reële kans krijgen om alsnog na te komen. Twijfel je, kies dan liever iets ruimer. Een paar extra dagen kosten minder dan een discussie over de vraag of het verzuim wel is ingetreden.
Veelgestelde vragen over de ingebrekestelling
Is een ingebrekestelling hetzelfde als een aanmaning?
Niet altijd. Een aanmaning of betalingsherinnering vraagt om betaling. Een ingebrekestelling stelt bovendien een redelijke termijn en brengt de schuldenaar na afloop in verzuim (art. 6:82 lid 1 BW). Een goed opgestelde sommatiebrief kan beide functies hebben.
Moet ik een ingebrekestelling sturen voor een onbetaalde factuur?
Is in de overeenkomst of de algemene voorwaarden een uiterste betaaldag bepaald, dan meestal niet: verstrijkt die, dan is de schuldenaar zonder ingebrekestelling in verzuim, tenzij blijkt dat de termijn een andere strekking heeft (art. 6:83 onder a BW). Staat de termijn alleen op de factuur, of twijfel je, stuur dan voor de zekerheid toch een ingebrekestelling. Is je klant een consument, dan moet je hem wel eerst aanmanen met een termijn van veertien dagen voordat je incassokosten mag rekenen (art. 6:96 lid 6 BW).
Wat als de schuldenaar al heeft laten weten dat hij niet nakomt?
Moet je uit een mededeling van de schuldenaar afleiden dat hij zal tekortschieten, dan treedt het verzuim zonder ingebrekestelling in (art. 6:83 onder c BW). Bewaar die mededeling en bevestig schriftelijk hoe jij haar begrijpt.
Wie betaalt de kosten van een ingebrekestelling?
In eerste instantie jij. Redelijke kosten om buiten rechte voldoening te krijgen, kun je onder voorwaarden als schade op de schuldenaar verhalen (art. 6:96 lid 2 onder c BW). Voor die kosten gelden de nadere regels uit het Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten; tegenover een consument mag je daar niet in zijn nadeel van afwijken (art. 6:96 lid 5 BW).
Stuit een ingebrekestelling de verjaring?
Ja, voor een vordering tot nakoming. Een schriftelijke aanmaning, of een schriftelijke mededeling waarin je je recht op nakoming ondubbelzinnig voorbehoudt, stuit de verjaring (art. 3:317 lid 1 BW). Daarna begint een nieuwe termijn, even lang als de oorspronkelijke maar niet langer dan vijf jaar (art. 3:319 BW). Voor andere rechtsvorderingen stuit een aanmaning alleen als binnen zes maanden een stuitingshandeling zoals een dagvaarding volgt (art. 3:317 lid 2 BW).
Primaire bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 3: artikel 3:37, 3:317, 3:319
- Burgerlijk Wetboek Boek 6: artikel 6:74, 6:81, 6:82, 6:83, 6:84, 6:85, 6:86, 6:87, 6:96, 6:119a, 6:265, 6:267
- Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten
Hulp bij een ingebrekestelling
Loopt een levering, project of betaling vast en wil je de ingebrekestelling meteen goed doen? MAAK Advocaten stelt de brief op, kiest een houdbare termijn en adviseert daarna over ontbinding, schadevergoeding of een procedure. Vraag advies over je ingebrekestelling.
