Wat zijn de juridische aspecten van verweer bij incasso?

Klopt een incassovordering volgens jou niet, dan voer je verweer: eerst schriftelijk en onderbouwd tegenover de schuldeiser of het incassobureau, en in een procedure met een conclusie van antwoord (art. 128 Rv). Veelgebruikte verweren zijn: de vordering bestaat niet of is betaald, is verjaard (art. 3:307 BW), kan worden verrekend (art. 6:127 BW), of de incassokosten kloppen niet (art. 6:96 BW).

Op welke gronden kun je verweer voeren tegen een incassovordering?

In het Nederlandse rechtssysteem hebben debiteuren het fundamentele recht om zich te verweren tegen vorderingen die tegen hen worden ingesteld. Dit recht is verankerd in de principes van een eerlijk proces en hoor en wederhoor. Wanneer een schuldeiser een vordering indient, kan de debiteur deze op verschillende gronden betwisten:

• Een debiteur kan bijvoorbeeld aanvoeren dat het geclaimde bedrag onjuist is, mogelijk door een berekeningsfout of een verkeerde interpretatie van de overeenkomst.
• Ook kan de debiteur stellen dat de schuld reeds is voldaan, waarbij bewijzen van betaling belangrijk zijn.
• De debiteur kan ook betwisten dat degene die int, de vordering mag innen. Een vordering wordt overgedragen met een akte en een mededeling aan de schuldenaar (art. 3:94 lid 1 BW). Is de vordering stil overgedragen, met een authentieke of geregistreerde onderhandse akte zonder mededeling, dan kan de overdracht pas na mededeling aan de schuldenaar worden tegengeworpen (art. 3:94 lid 3 BW). Na een overdracht houdt de debiteur zijn verweermiddelen tegen de vordering (art. 6:145 BW).
• De vordering kan verjaard zijn. Een vordering tot betaling uit een overeenkomst verjaart in de regel vijf jaar na de dag waarop zij opeisbaar werd (art. 3:307 lid 1 BW); bij een consumentenkoop verjaart de vordering tot betaling van de koopprijs na twee jaar (art. 7:28 BW). Verjaring moet je zelf inroepen; de rechter past haar niet uit zichzelf toe (art. 3:322 lid 1 BW). Ga wel na of de schuldeiser de verjaring heeft gestuit (art. 3:317 BW).
• De debiteur kan een tegenvordering op de schuldeiser hebben en die verrekenen (art. 6:127 BW). Is de gegrondheid van dat verweer niet eenvoudig vast te stellen, dan kan de rechter de vordering toch toewijzen (art. 6:136 BW).
• Is de schuldeiser zelf tekortgeschoten, bijvoorbeeld door gebrekkig werk, dan kan de debiteur zijn betaling opschorten. Bij gedeeltelijke of niet behoorlijke nakoming mag dat alleen voor zover de tekortkoming dat rechtvaardigt (art. 6:262 BW). Daarnaast kan hij schadevergoeding vorderen, tenzij de tekortkoming de schuldeiser niet kan worden toegerekend (art. 6:74 BW), of de overeenkomst ontbinden, tenzij de tekortkoming gezien haar bijzondere aard of geringe betekenis die ontbinding niet rechtvaardigt (art. 6:265 lid 1 BW). Voor beide is verzuim nodig, behalve als nakoming onmogelijk is (art. 6:74 lid 2 en 6:265 lid 2 BW).
• De incassokosten of de rente kunnen te hoog zijn. Voor een consument zijn incassokosten pas verschuldigd als hij na het intreden van het verzuim vruchteloos is aangemaand om binnen veertien dagen te betalen, met vermelding van de gevolgen van niet-betalen, waaronder de incassokosten die worden gevorderd. Die termijn loopt vanaf de dag na ontvangst van de brief (art. 6:96 lid 6 BW; HR 25 november 2016, ECLI:NL:HR:2016:2704, r.o. 3.4). De hoogte volgt uit het Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten (art. 2 BIK); daarvan kan niet ten nadele van een consument worden afgeweken (art. 6:96 lid 5 BW).

Reageer eerst schriftelijk op de aanmaning of de brief van het incassobureau. Leg uit welk deel van de vordering je betwist en waarom, en voeg je bewijs toe. Komt het tot een procedure, dan begint die in de regel met een dagvaarding. Je verweer heet dan een conclusie van antwoord. Die neem je op de eerste roldatum of op een latere datum die de rechter bepaalt (art. 128 lid 2 Rv). Voer daarin je excepties (bijvoorbeeld dat de rechter onbevoegd is) en je inhoudelijke verweer tegelijk; excepties die je dan niet aanvoert, vervallen (art. 128 lid 3 Rv). Bij de kantonrechter kun je zelf procederen, zonder advocaat (art. 79 lid 1 Rv), en kun je ook mondeling op de zitting antwoorden (art. 82 lid 2 Rv). Reageer je niet, dan kan de rechter bij verstek de vordering toewijzen, tenzij die hem onrechtmatig of ongegrond voorkomt (art. 139 Rv). Tegen een verstekvonnis kun je in de regel binnen vier weken in verzet komen (art. 143 lid 2 Rv).

Wie moet wat bewijzen als je de vordering betwist?

In een procedure draagt de partij die zich beroept op de rechtsgevolgen van feiten die zij stelt, de bewijslast van die feiten, tenzij een bijzondere regel of de redelijkheid en billijkheid anders meebrengt (art. 150 Rv). De schuldeiser moet dus aantonen dat de vordering bestaat, bijvoorbeeld met de overeenkomst, de opdracht of de leverbonnen. Stel jij als debiteur dat je al hebt betaald of dat je mag verrekenen, dan moet jij dat in de regel bewijzen. Wil de schuldeiser incassokosten van een consument, dan moet hij stellen en zo nodig bewijzen dat hij een juiste veertiendagenbrief heeft gestuurd en wanneer die is ontvangen (HR 25 november 2016, ECLI:NL:HR:2016:2704, r.o. 3.5.1-3.5.2).

Heb je al buiten rechte verweer gevoerd, dan moet de schuldeiser die verweren en de gronden daarvoor in de dagvaarding vermelden (art. 111 lid 3 Rv). Een zakelijke, onderbouwde reactie op elkaars standpunten helpt beide partijen: emotionele reacties of ongefundeerde beschuldigingen maken een schikking moeilijker.

Welke stukken heb je nodig in een incassogeschil?

Een grondig en goed georganiseerd dossier is van onschatbare waarde in incassozaken, vooral wanneer er sprake is van verweer. Het dossier moet een complete chronologie van de zaak bevatten, vanaf het ontstaan van de vordering tot aan de huidige situatie. Belangrijke elementen in een sterk dossier zijn:

1. De originele overeenkomst of factuur waarop de vordering is gebaseerd.
2. Alle correspondentie tussen schuldeiser en debiteur, inclusief aanmaningen en ingebrekestellingen.
3. Bewijzen van geleverde diensten of goederen.
4. Eventuele erkenningen van de schuld door de debiteur.
5. Documentatie van pogingen tot minnelijke schikking.

Een goed opgebouwd dossier dient niet alleen als bewijsmateriaal voor de rechtbank, maar helpt ook bij het formuleren van een sterke zaak en het anticiperen op mogelijke verweren van de debiteur.

Hoe verloopt de procedure als de debiteur verweer voert?

Komen partijen er niet uit, dan kan de schuldeiser een procedure beginnen. Hij laat de debiteur door een deurwaarder dagvaarden (art. 111 lid 1 Rv; art. 2 Gerechtsdeurwaarderswet). Zaken over vorderingen van ten hoogste € 25.000, inclusief de tot de dag van dagvaarding verschenen rente, behandelt de kantonrechter, tenzij de rechtstitel dat bedrag te boven gaat en wordt betwist (art. 93 onder a Rv). In andere zaken bij de rechtbank procederen partijen alleen bij advocaat (art. 79 lid 2 Rv). De dagvaarding bevat de eis, de gronden daarvan en de verweren die de debiteur al heeft gevoerd. Daarna volgt de conclusie van antwoord van de debiteur. Vervolgens beveelt de rechter in de regel een mondelinge behandeling, tenzij hij de zaak daarvoor niet geschikt vindt (art. 131 Rv). Is er geen mondelinge behandeling, dan volgen repliek en dupliek; anders alleen als dat nodig is (art. 132 Rv). De rechter weegt alle argumenten en bewijzen en doet daarna uitspraak.

Wanneer schakel je een incassoadvocaat in?

Bij een betwiste vordering is het vaak verstandig om een gespecialiseerde incassoadvocaat in te schakelen. Een advocaat beoordeelt hoe sterk de vordering en het verweer zijn en wat een procedure kan opleveren. Hij kan de dagvaarding of de conclusie van antwoord opstellen en namens je onderhandelen over een schikking, wat tijd en kosten kan besparen. Behandelt niet de kantonrechter maar de rechtbank de zaak, bijvoorbeeld bij een vordering van meer dan € 25.000, dan is een advocaat verplicht (art. 79 lid 2 Rv). Een zorgvuldige aanpak helpt de schuldeiser en waarborgt tegelijk de rechten van de debiteur.

Veelgestelde vragen over verweer bij incasso

Hoe voer je verweer tegen een incassovordering?

Reageer schriftelijk op de aanmaning of de brief van het incassobureau en leg uit wat je betwist en waarom, met bewijs. Word je gedagvaard, dan voer je verweer in een conclusie van antwoord, met je excepties en je inhoudelijke verweer tegelijk (artikel 128 lid 2 en 3 Rv). Bij de kantonrechter kan dat ook mondeling en zonder advocaat (artikel 79 lid 1 en 82 lid 2 Rv).

Wat gebeurt er als je niet reageert op een dagvaarding?

Dan kan de rechter verstek verlenen en de vordering toewijzen, tenzij die hem onrechtmatig of ongegrond voorkomt (artikel 139 Rv). Tegen een verstekvonnis kun je in verzet komen binnen vier weken na betekening van het vonnis aan jou in persoon of na een daad van jou waaruit noodzakelijk volgt dat je het vonnis of de begonnen tenuitvoerlegging kent. Heb je dan geen bekende woonplaats of verblijfplaats in Nederland, maar wel in het buitenland, dan is de termijn acht weken (artikel 143 lid 2 Rv). In andere gevallen begint de termijn op de dag waarop het vonnis ten uitvoer is gelegd (artikel 143 lid 3 Rv).

Mag een incassobureau incassokosten rekenen zonder veertiendagenbrief?

Niet bij een consument. Die is incassokosten pas verschuldigd na een aanmaning met een betaaltermijn van veertien dagen, te rekenen vanaf de dag na ontvangst (artikel 6:96 lid 6 BW; HR 25 november 2016, ECLI:NL:HR:2016:2704). Bij een handelsovereenkomst is zonder aanmaning ten minste € 40 verschuldigd vanaf de dag na de uiterste betaaldag (artikel 6:96 lid 4 BW).

Kun je je bij incasso beroepen op verjaring?

Ja. Een vordering uit een overeenkomst verjaart in de regel vijf jaar na opeisbaarheid (artikel 3:307 lid 1 BW), de koopprijs bij een consumentenkoop na twee jaar (artikel 7:28 BW). De rechter past verjaring niet uit zichzelf toe, dus je moet je er zelf op beroepen (artikel 3:322 lid 1 BW). Een tijdige aanmaning of erkenning stuit de verjaring wel (artikel 3:317 en 3:318 BW).

Wie moet bewijzen dat de schuld bestaat?

De schuldeiser, want wie zich beroept op de rechtsgevolgen van feiten die hij stelt, moet die feiten in beginsel bewijzen (artikel 150 Rv). Stel je als debiteur dat je al hebt betaald of dat je mag verrekenen, dan moet jij dat in de regel bewijzen.

Primaire bronnen

• Burgerlijk Wetboek Boek 3: artikelen 3:94, 3:307, 3:317, 3:318, 3:322
• Burgerlijk Wetboek Boek 6: artikelen 6:74, 6:96, 6:127, 6:136, 6:145, 6:262, 6:265; Boek 7: artikel 7:28
• Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering: artikelen 79, 82, 93, 111, 128, 131, 132, 139, 143, 150
• Gerechtsdeurwaarderswet, artikel 2
• Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten, artikel 2
• HR 25 november 2016, ECLI:NL:HR:2016:2704 (r.o. 3.4 en 3.5)

Advocatenkantoor in Amsterdam gespecialiseerd in verweer bij incasso

MAAK Advocaten behartigt graag je belangen en onze advocaten hebben de kennis en ervaring die je zoekt. Door cliënten worden we aanbevolen vanwege onze daadkrachtige, to-the-point en praktische oplossingen. Voor al je vragen rondom verweer bij incasso staan we je dan ook graag bij met advies en juridische ondersteuning. Onze ervaren advocaat commercial law, Remko Roosjen, sta je graag als eerste te woord en hij bespreekt met je de zaak en de uitdagingen die voorliggen.