UAV 2012 bij bouwcontracten: wat regelen de voorwaarden?

Gepubliceerd · bijgewerkt

Blog delen

WhatsAppLinkedIn

De UAV 2012 zijn standaardvoorwaarden voor de uitvoering van werken en van technische installatiewerken. Ze gelden alleen als je ze in het bestek of de aannemingsovereenkomst van toepassing verklaart; de actuele tekst is de UAV 2012 (versie 2025). Op oplevering, meerwerk, kortingen en geschillen vullen ze de wettelijke regels voor aanneming van werk aan of wijken ze daarvan af (artikel 7:750 en verder BW).

Wat zijn de UAV 2012 en wanneer gelden ze?

De UAV 2012 zijn Uniforme Administratieve Voorwaarden voor de uitvoering van werken en van technische installatiewerken. Het zijn geen wet maar algemene voorwaarden: ze binden je alleen als het contract of bestek ernaar verwijst. De geldende tekst is de UAV 2012 (versie 2025).

De minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening stelde die versie vast op 17 februari 2025; de tekst staat in de Staatscourant 2025, 6896. Volgens § 2 lid 1 gelden de bepalingen “voor zover daarvan in het bestek niet uitdrukkelijk is afgeweken”. Je kunt dus per project afwijken, mits je dat in het bestek opschrijft. § 2 lid 3 verklaart daarnaast Nederlands recht van toepassing.

Noem in je contract daarom de volledige naam én de versie. Een verwijzing naar “de UAV” zonder jaartal leidt achteraf tot discussie over de vraag welke tekst je bedoelde. Hoe algemene voorwaarden in het algemeen onderdeel van een overeenkomst worden, lees je in ons artikel over wanneer algemene voorwaarden van toepassing zijn.

Wat is het verschil tussen de UAV 2012 en de UAV-GC?

De UAV 2012 passen bij traditionele aanneming: de opdrachtgever levert het ontwerp en het bestek, de aannemer voert uit. Bij een geïntegreerd contract, waarin de opdrachtnemer ook ontwerpt, gebruiken partijen meestal de aparte UAV-GC.

Die rolverdeling zie je terug in § 5 lid 2 UAV 2012: de opdrachtgever draagt de verantwoordelijkheid voor de door of namens hem voorgeschreven constructies en werkwijzen, inclusief de invloed van de bodemgesteldheid, en voor zijn orders en aanwijzingen. De aannemer is daarmee niet vrij. Bevatten die klaarblijkelijk zodanige fouten dat hij in strijd met de redelijkheid en billijkheid zou handelen door zonder de directie te waarschuwen te gaan bouwen, en doet hij dat toch, dan is hij volgens § 6 lid 14 aansprakelijk voor de schadelijke gevolgen van dat verzuim.

Het BW kent een vergelijkbare waarschuwingsplicht in artikel 7:754 BW. Bij een bouwwerk moet die waarschuwing volgens lid 2 schriftelijk en ondubbelzinnig zijn, en moet de aannemer de opdrachtgever tijdig wijzen op de mogelijke gevolgen voor de deugdelijke nakoming. Waarschuw je als aannemer alleen mondeling op de bouwplaats, dan voldoe je dus niet aan lid 2, tenzij het contract met een zakelijke opdrachtgever daarvan afwijkt; ten nadele van een consument kan dat niet (artikel 7:754 lid 2 BW).

Hoe werken opneming en oplevering onder de UAV 2012?

Onder de UAV 2012 geldt het werk als opgeleverd zodra de directie het na opneming goedkeurt, of het geacht wordt goedgekeurd te zijn (§ 10 lid 1). Stuurt de directie niet binnen acht dagen na de opneming een schriftelijke mededeling over de goedkeuring, dan geldt het werk als goedgekeurd op de achtste dag na de opneming (§ 9 lid 5).

De procedure begint met een schriftelijke aanvraag van de aannemer waarin hij de dag noemt waarop het werk volgens hem klaar is (§ 9 lid 1). De opneming volgt in de regel binnen acht dagen daarna (§ 9 lid 2). Blijft die langer dan vijftien dagen uit, dan kan de aannemer per aangetekende brief vragen het werk binnen acht dagen op te nemen. Gebeurt dat niet, dan geldt het werk als goedgekeurd op de achtste dag na verzending van die brief (§ 9 lid 6).

Kleine gebreken die je vóór een volgende betalingstermijn kunt herstellen, zijn geen reden om goedkeuring te weigeren, mits ze een eventuele ingebruikneming niet in de weg staan (§ 9 lid 7). Het BW is minder precies: volgens artikel 7:758 lid 1 BW wordt de opdrachtgever, nadat de aannemer te kennen heeft gegeven dat het werk klaar is om te worden opgeleverd, geacht het werk stilzwijgend te hebben aanvaard als hij het niet binnen een “redelijke termijn” keurt en al dan niet onder voorbehoud aanvaardt, of onder aanwijzing van de gebreken weigert. De UAV vullen die open norm dus in met concrete termijnen.

Wat is de onderhoudstermijn in de UAV 2012?

De onderhoudstermijn is een periode na oplevering waarin de aannemer gebreken die aan het licht komen voor eigen rekening herstelt. Die termijn bestaat alleen als het bestek hem voorschrijft; de UAV 2012 noemen zelf geen standaardduur (§ 11 lid 1).

Buiten de herstelplicht vallen gebreken door onjuist of onzorgvuldig gebruik, normaal te verwachten slijtage, en gebreken waarvoor de opdrachtgever zelf verantwoordelijk of aansprakelijk is op grond van § 5 lid 2-4, zoals een door hem voorgeschreven constructie (§ 11 lid 2). Na afloop neemt de directie het werk opnieuw op (§ 11 lid 6). Let ook op de doorwerking: is er een onderhoudstermijn, dan start de aansprakelijkheidstermijn van § 12 pas na afloop daarvan (§ 12 lid 5).

Hoe lang is de aannemer aansprakelijk voor verborgen gebreken?

Onder de UAV 2012 (versie 2025) moet je een vordering wegens een gebrek waarvoor de aannemer krachtens de wet aansprakelijk is, instellen binnen vijf jaar na oplevering; daarna ben je niet-ontvankelijk. Tien jaar geldt als het werk (gedeeltelijk) is ingestort of dreigt in te storten, of ongeschikt is geraakt of dreigt te raken voor zijn bestemming, en dat alleen met zeer kostbare voorzieningen te verhelpen of te voorkomen is (§ 12 lid 4).

Dat is korter dan de wettelijke buitengrens. Volgens artikel 7:761 lid 2 BW verjaart een vordering wegens een gebrek bij aanneming van bouwwerken in ieder geval twintig jaar na de oplevering. Binnen die grens geldt bovendien artikel 7:761 lid 1: de vordering verjaart twee jaar nadat de opdrachtgever over het gebrek heeft geprotesteerd. Heeft hij de aannemer een termijn voor herstel gegeven, dan begint die verjaring pas aan het einde van die termijn, of eerder als de aannemer laat weten niet te zullen herstellen. Hoe je zo’n termijn op tijd onderbreekt, lees je bij het stuiten van een verjaringstermijn.

De versie 2025 heeft ook de grondslag veranderd. In de oorspronkelijke tekst uit 2012 was de aannemer na oplevering niet meer aansprakelijk, behalve voor een gebrek dat aan hem toe te rekenen was, dat de directie ondanks nauwlettend toezicht redelijkerwijs niet had kunnen onderkennen, en waarvan de aannemer binnen een redelijke termijn na ontdekking op de hoogte was gesteld. Die leden 1 en 2 zijn in de versie 2025 vervallen, omdat ze volgens de toelichting bij de publicatie in strijd waren met het nieuwe artikel 7:758 lid 4 BW. § 12 lid 4 spreekt nu van een gebrek “waarvoor de aannemer krachtens de wet aansprakelijk is”.

Die wettelijke regel staat in artikel 7:758 lid 4 BW: bij bouwwerken is de aannemer aansprakelijk voor gebreken die bij de oplevering niet zijn ontdekt, tenzij ze hem niet zijn toe te rekenen. Ten nadele van een zakelijke opdrachtgever kan daarvan alleen worden afgeweken als dat “uitdrukkelijk in de overeenkomst is opgenomen”; ten nadele van een consument helemaal niet. Lid 4 geldt niet voor aannemingsovereenkomsten die zijn gesloten vóór de inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen op 1 januari 2024 (artikel 218 lid 1 Overgangswet nieuw Burgerlijk Wetboek). Heeft de aannemer een hem bekend gebrek verzwegen, dan kan zijn aansprakelijkheid volgens artikel 7:762 BW niet worden uitgesloten of beperkt, en ook niet aan kortere verjaringstermijnen worden onderworpen dan die van artikel 7:761 BW.

Staat er in jouw contract nog een verwijzing naar de oorspronkelijke UAV 2012, of twijfel je welke aansprakelijkheidsregeling voor jouw project geldt? MAAK Advocaten adviseert opdrachtgevers en aannemers over UAV-contracten en kan je bestek en overeenkomst toetsen voordat een gebrek een geschil wordt. Neem contact op over je bouwcontract.

Hoe wordt meerwerk verrekend onder de UAV 2012?

Meerwerk ontstaat onder de UAV 2012 vooral door bestekswijzigingen: wijzigingen in het bestek, het werk of de voorwaarden van uitvoering (§ 36 lid 1). De aannemer kan alleen een hogere prijs vorderen als hij tijdig op die prijsverhoging heeft gewezen (§ 36 lid 1a).

Die regel volgt artikel 7:755 BW, met dezelfde uitzondering: de waarschuwing is niet nodig als de opdrachtgever de noodzaak van een prijsverhoging uit zichzelf had moeten begrijpen. Partijen spreken de prijs van een wijziging bij voorkeur af vóór de uitvoering (§ 36 lid 4). Bestekswijzigingen worden schriftelijk opgedragen; de aannemer kan genoegen nemen met een aantekening in het dagboek, het weekrapport of het verslag van de bouwvergadering. Ontbreekt een schriftelijke opdracht, dan blijft het recht op verrekening volgens § 36 lid 5 wel bestaan; het bewijs wordt alleen lastiger.

De UAV kennen ook grenzen. De aannemer moet een bestekswijziging uitvoeren zolang de bijbetalingen en de inhoudingen elk niet meer dan 15% van de aanneemsom bedragen, of het saldo niet meer dan 10% (§ 36 lid 3). Blijkt bij de eindafrekening dat het minderwerk het meerwerk overtreft, dan krijgt de aannemer 10% van dat verschil vergoed, behalve voor zover het minderwerk het gevolg is van zijn eigen verzoek om minder te mogen uitvoeren (§ 35 lid 5). Loopt een discussie over meerwerk al, kijk dan bij een juridisch geschil over meerwerk met een aannemer.

Wanneer krijgt de aannemer termijnverlenging?

De aannemer heeft recht op termijnverlenging als door overmacht, door omstandigheden die voor rekening van de opdrachtgever komen of door bestekswijzigingen of wijzigingen in de uitvoering niet van hem kan worden gevergd dat hij binnen de overeengekomen termijn oplevert (§ 8 lid 5). Voor een verzoek om verlenging stelt § 8 lid 4 wel eisen.

Een verzoek komt volgens § 8 lid 4 alleen in aanmerking als het schriftelijk is en ten minste veertien dagen vóór het verstrijken van de termijn bij de directie ligt, tenzij de directie ontheffing geeft. Die veertien dagen tellen dus terug vanaf de opleverdatum, niet vooruit vanaf het moment van de vertraging.

Wat kost te late oplevering onder de UAV 2012?

Bij te late oplevering kan de opdrachtgever een korting op de aanneemsom opleggen. Het bedrag staat in het bestek; ontbreekt het daar, dan bedraagt de korting € 60 per dag (§ 42 lid 2).

De korting is verschuldigd zodra de opleverdatum verstrijkt, zonder ingebrekestelling (§ 42 lid 5). Geen korting geldt voor dagen na de opleveringstermijn die geen werkdag zijn, en voor dagen waarop de oplevering door overmacht is vertraagd, voor zover een verleende termijnverlenging daar nog geen rekening mee hield (§ 42 lid 3). De opdrachtgever houdt de korting in op de eerstvolgende betalingstermijn (§ 42 lid 6). Juridisch gaat het om een boetebeding als bedoeld in artikel 6:91 BW. De rechter kan die boete op verlangen van de aannemer matigen als de billijkheid dat klaarblijkelijk eist, maar niet tot minder dan de schadevergoeding op grond van de wet (artikel 6:94 lid 1 BW).

Praktijkvoorbeeld: een bestekswijziging en een gemiste opleverdatum

Stel dat een logistiek bedrijf een aannemer opdracht geeft voor een bedrijfshal, met de UAV 2012 (versie 2025) van toepassing en een opleverdatum in het bestek. Halverwege de bouw wil de opdrachtgever een extra laaddock. De directie geeft de wijziging mondeling door tijdens een bouwvergadering; het verslag vermeldt alleen “extra dock akkoord”.

De aannemer bouwt het dock en levert twee weken te laat op. Hij heeft geen schriftelijk verzoek om termijnverlenging ingediend en ook niet gewaarschuwd dat de wijziging geld zou kosten. De opdrachtgever houdt een korting in en weigert de meerwerkfactuur.

Toch staat de aannemer niet met lege handen. Een bestekswijziging kan volgens § 8 lid 5 recht geven op termijnverlenging, als van hem niet kon worden gevergd dat hij met het extra dock op tijd opleverde. Het verslag van de bouwvergadering kan als schriftelijke opdracht gelden als de aannemer daarmee genoegen nam, en ook zonder schriftelijke opdracht blijft het recht op verrekening bestaan (§ 36 lid 5). Daar staat tegenover dat hij zijn verzoek niet op tijd deed (§ 8 lid 4) en de prijsverhoging niet aankondigde (§ 36 lid 1a). De uitkomst hangt dan mede af van de vraag of de opdrachtgever had moeten begrijpen dat een extra laaddock geld kost. Een korte schriftelijke bevestiging met prijs en nieuwe opleverdatum had deze discussie voorkomen.

Beslist een arbiter of de rechter bij een UAV-geschil?

De UAV 2012 wijzen geschillen standaard toe aan arbitrage volgens het arbitragereglement van de Raad van Arbitrage voor de Bouw, zoals dat drie maanden vóór de dag van aanbesteding luidt (§ 49 lid 2). Het instituut heet nu Raad van Arbitrage in bouwgeschillen. Partijen doen daarmee afstand van de gewone rechter (§ 49 lid 1), tenzij ze in het bestek uitdrukkelijk anders afspreken (§ 2 lid 1).

Kijk dus eerst naar de geschillenclausule in het bestek en de overeenkomst; de UAV zijn alleen het vertrekpunt. Let verder op § 49 lid 3: heeft de opdrachtgever zijn definitieve beslissing over de eindafrekening schriftelijk aan de aannemer meegedeeld, dan moet de aannemer een geschil daarover bij de Raad van Arbitrage aanhangig maken binnen zes maanden nadat de opdrachtgever hem per aangetekende brief op die termijn heeft gewezen. Daarna is hij niet-ontvankelijk in wat hij meer of anders vordert, tenzij de vordering voortvloeit uit een omstandigheid die pas later bleek.

Tijdens een geschil moet de aannemer het werk op verzoek van de directie voortzetten, tenzij de Raad van Arbitrage in een spoedgeschil anders beslist (§ 50 lid 1). Hoe een arbitrale procedure in de bouw verloopt, lees je in bouwgeschil in arbitrage: hoe werkt dat? Wil je de samenwerking juist beëindigen, lees dan eerst over een aannemingsovereenkomst beëindigen.

Wanneer laat je een UAV-bouwcontract toetsen?

Laat een UAV-bouwcontract toetsen vóór je inschrijft of tekent, en opnieuw zodra een wijziging, vertraging of gebrek geld gaat kosten. Veel UAV-termijnen zijn kort, zoals de acht dagen van § 9 en de veertien dagen van § 8.

Deze punten verdienen bij de toetsing aandacht:

  • Welke versie van de UAV 2012 het contract van toepassing verklaart, en waar het bestek daarvan afwijkt.
  • Of het bestek een onderhoudstermijn voorschrijft, en hoe lang.
  • Het kortingsbedrag bij te late oplevering, in plaats van de standaard € 60 per dag.
  • Hoe je bestekswijzigingen en prijsafspraken schriftelijk vastlegt.
  • Wie over geschillen beslist: de Raad van Arbitrage in bouwgeschillen (in de UAV: Raad van Arbitrage voor de Bouw) of de gewone rechter.

Sta je op het punt een aannemingsovereenkomst onder de UAV 2012 te tekenen, of loopt er al een discussie over oplevering, meerwerk of een korting? MAAK Advocaten adviseert ondernemers aan beide kanten van het bouwcontract en kijkt mee voordat een termijn verstrijkt. Vraag advies over je UAV-contract. Voor de bredere regels over overeenkomsten kun je terecht op onze pagina over contractenrecht.

Veelgestelde vragen over de UAV 2012

Zijn de UAV 2012 verplicht bij een bouwcontract?

Nee, de UAV 2012 zijn standaardvoorwaarden en geen wet. Ze gelden alleen als je ze in het bestek of de aannemingsovereenkomst van toepassing verklaart. Daarnaast gelden altijd de regels voor aanneming van werk uit artikel 7:750 en verder BW, voor zover de UAV daar niet geldig van afwijken.

Wat is de UAV 2012 (versie 2025)?

Dat is de herziene tekst die de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening op 17 februari 2025 vaststelde en die in de Staatscourant 2025, 6896 is gepubliceerd. Volgens de toelichting gaat de aanpassing over § 12: de leden 1 en 2 zijn geschrapt omdat ze in strijd waren met artikel 7:758 lid 4 BW, en de leden 4 en 5 zijn daarop aangepast.

Binnen welke termijn moet de opdrachtgever betalen?

Een termijn moet volgens § 40 lid 6 binnen vier weken worden betaald nadat bij de opneming is gebleken dat de aannemer er recht op heeft. Vereist het bestek een declaratie, dan loopt de termijn van vier weken vanaf het moment dat die in goede orde bij de directie binnen is.

Mag de opdrachtgever onder de UAV 2012 een bankgarantie eisen?

Ja, tenzij het bestek anders bepaalt. § 43a lid 3 noemt een bankgarantie ter waarde van 5% van de aanneemsom. Dat mag niet als partijen al hebben afgesproken dat een deel van de aanneemsom wordt ingehouden (§ 43a lid 7).

Kan ik de Raad van Arbitrage voor de Bouw uitsluiten?

Ja. De arbitrageclausule van § 49 geldt alleen voor zover het bestek er niet uitdrukkelijk van afwijkt (§ 2 lid 1). Wil je naar de gewone rechter, leg dat dan uitdrukkelijk vast in het bestek of de overeenkomst.

Primaire bronnen

Blijf op de hoogte van onze nieuwsberichten en events
Over welke onderwerpen wil je updates ontvangen?
Wie ben je?
In welke branche of sector ben je actief? (optioneel)

Waar ben je naar op zoek?