Een kort geding procedure vereist een spoedeisend belang waarbij je niet kunt wachten op een reguliere bodemprocedure. De voorzieningenrechter beoordeelt of je zaak zich leent voor deze spoedprocedure en wijst alleen voorlopige voorzieningen toe, geen definitieve oordelen over juridische geschillen.
Het Nederlands recht biedt ondernemers en particulieren de mogelijkheid om bij dringende situaties snel een rechterlijke uitspraak te verkrijgen. Daarom speelt het spoedeisend belang een belangrijke rol bij de beoordeling of je zaak geschikt is voor kort geding. De rechtbank beoordeelt per situatie of wachten op een uitgebreide bodemprocedure onredelijke gevolgen heeft voor je positie.
Wanneer kom je in aanmerking voor kort geding bij een handelszaak?
Spoedeisendheid vormt de belangrijkste voorwaarde voor toegang tot kort geding, ook bij een handelszaak. De rechtbank kijkt of je daadwerkelijk niet kunt wachten op een reguliere procedure, die gemakkelijk een jaar of langer duurt. Denk bijvoorbeeld aan een leverancier die plots weigert belangrijke producten te leveren, waardoor je bedrijf binnen dagen stilligt. in veel gevallen waarbij ondernemers kort geding aanvragen, speelt acute financiële schade of reputatieschade een rol.
Concrete voorbeelden van spoedeisende situaties:
- Een handelspartner of concurrent publiceert (morgen) vertrouwelijke bedrijfsinformatie
- Je distributieovereenkomst of andere samenwerkingsovereenkomst wordt abrupt opgezegd
- Er wordt conservatoir beslag gelegd op je vermogen (zoals het bedrijfspand, de zakelijke bankrekeningen etc.)
- Een schuldeiser wil binnen een week beslag leggen op doorslaggevende bedrijfsmiddelen
Bovendien moet je bewijzen dat wachten op een bodemprocedure onherstelbare gevolgen heeft. De kantonrechter weegt je belangen af tegen die van de gedaagde partij. Hierdoor verkrijg je alleen een voorlopige voorziening als je spoedeisend belang zwaarder weegt.
Welke juridische voorwaarden stelt de voorzieningenrechter?
De voorzieningenrechter toetst je zaak aan strikte criteria voordat hij een voorlopige voorziening treft. Ten eerste beoordeelt hij of het geschil zich juridisch leent voor een spoedprocedure. Vervolgens kijkt hij of je voldoende aannemelijk maakt dat je vordering kans van slagen heeft in een eventuele bodemprocedure.
Juridische randvoorwaarden kort geding:
- Je toont concrete dreiging van schade of nadeel aan
- Je vordering heeft een juridische grondslag in het Burgerlijk Wetboek of andere wetgeving
- De gevraagde voorziening is uitvoerbaar en afdwingbaar
- Wachten op bodemprocedure leidt tot onredelijke gevolgen
Daarom moet je dagvaarding duidelijk specificeren waarom reguliere rechtspraak te langzaam is. In Amsterdam behandelt de voorzieningenrechter van de Rechtbank dagelijks tientallen spoedaanvragen, waarbij ongeveer 60% wordt gehonoreerd. Echter, alleen zaken met overtuigend bewijs van spoedeisendheid krijgen groen licht voor de kortgedingprocedure.
Tevens beoordeelt de rechter of de gevraagde voorziening proportioneel is. Een verbod om een pand te betreden weegt juridisch anders dan een bevel tot betaling van € 50.000 binnen 24 uur. De kantonrechter zoekt hierbij naar evenwicht tussen je spoedeisende belang en de belangen van de tegenpartij.
Hoe start je een kortgedingprocedure bij de kantonrechter?
Voor je een kort geding begint, schakel je een gerechtsdeurwaarder in die de dagvaarding uitreikt aan de gedaagde partij. Deze deurwaarder betekent het document officieel, waarna je de betekende dagvaarding naar de kantonrechter stuurt samen met een ingevuld aanvraagformulier.
De procedure begint met het opstellen van een conceptdagvaarding waarin je exact beschrijft wat je wilt bereiken en waarom spoed geboden is. Bijvoorbeeld: “Eiser vordert dat gedaagde per direct staakt met het gebruik van onze merknaam, omdat anders onherstelbare reputatieschade ontstaat.” Deze dagvaarding bevat je volledige naam en adres, de gegevens van de gedaagde, je eisenomschrijving met juridische gronden, en bewijsstukken die je spoedeisende belang onderbouwen.
Praktische stappen kort geding opstarten:
- Conceptdagvaarding opstellen met spoedeisend belang
- Aanvraagformulier invullen via rechtspraak.nl
- Verhinderdata doorgeven aan rechtbank
- Conceptdagvaarding in drievoud naar rechtbank sturen
- Rechtbank plant zitting binnen 4-6 weken
- Gerechtsdeurwaarder betekent dagvaarding aan gedaagde
- Zitting vindt plaats met mondelinge toelichting
Bovendien betaal je griffierecht voor een kantonzaak: in 2026 € 139 voor een onderneming bij vorderingen tot € 500, oplopend tot € 1.504 bij vorderingen boven € 12.500. Bij extreme spoed plant de rechtbank desnoods dezelfde dag nog een zitting. Denk aan situaties waarbij een tv-uitzending die avond nog moet worden voorkomen. Namelijk, de voorzieningenrechter werkt mee aan ultieme spoedzaken wanneer je het belang overtuigend aantoont.
Heb je juridische zekerheid nodig over je spoedzaak? Onze gespecialiseerde advocaten in Amsterdam analyseren binnen 24 uur of je situatie zich leent voor kort geding en adviseren over de beste strategie.
Wat kun je verwachten tijdens de kortgedingzitting?
De zitting bij de voorzieningenrechter duurt gemiddeld 15 tot 30 minuten. Hierbij licht je of je advocaat mondeling het standpunt toe, terwijl de gedaagde partij direct reageert. De kantonrechter stelt vragen om de feiten en het juridische geschil helder te krijgen. Deze mondelinge behandeling verschilt sterk van een bodemprocedure, waar partijen uitgebreid schriftelijk procederen.
Tijdens de zitting beoordeelt de rechter of je spoedeisend belang zwaarder weegt dan de bezwaren van de gedaagde. Bijvoorbeeld: een ondernemer uit Amsterdam eiste dat zijn concurrent direct stopte met het werven van zijn personeel met aantoonbaar oneerlijke methoden. De voorzieningenrechter woog hierbij de acute schade voor de eiser tegen het verdedigingsrecht van gedaagde.
Belangrijke aandachtspunten zitting:
- Verschijnen is niet verplicht maar sterk aanbevolen
- Nieuwe stukken minimaal 24 uur voor zitting indienen
- Rechter kan getuigen horen indien noodzakelijk
- Zitting is openbaar tenzij rechter anders beslist
- Advocaat niet verplicht voor gedaagde zonder tegeneis
Vervolgens onderzoekt de voorzieningenrechter of een schikking mogelijk is. In veel kortgedingzaken bereiken partijen tijdens de zitting alsnog een vergelijk. De rechter geeft dan zijn voorlopig oordeel, waarna partijen ‘op de gang’ onderhandelen. Dit proces-verbaal van schikking bindt beide partijen juridisch, zonder dat een vonnis volgt.
Welke uitspraak doet de voorzieningenrechter?
De voorzieningenrechter geeft binnen twee weken na de zitting een voorlopig oordeel dat geen definitief eindvonnis is. Deze uitspraak treft alleen voorlopige voorzieningen zoals geboden, verboden of voorlopige betalingen, maar laat ruimte voor een latere bodemprocedure.
Het vonnis in kort geding bevat de motivering waarom de rechter je vordering wel of niet toewijst. Bijvoorbeeld: “De voorzieningenrechter oordeelt dat voldoende aannemelijk is dat gedaagde onrechtmatig handelt door vertrouwelijke informatie te gebruiken, hetgeen spoedeisend ingrijpen rechtvaardigt.” Deze motivering geeft juridische duidelijkheid, ook al blijft het een voorlopig oordeel.
Daarom kunnen beide partijen na het kortgedingvonnis nog een bodemprocedure starten. Echter, in veel gevallen leggen partijen zich bij de uitspraak neer en volgt geen vervolgprocedure. De voorzieningenrechter kan tevens een kostenveroordeling opleggen, waarbij de verliezende partij de proceskosten van de winnende partij betaalt.
Mogelijke voorzieningen in kort geding:
- Verbod op bepaalde handelingen (bijvoorbeeld merkinbreuk)
- Gebod tot levering of uitvoering van contract
- Voorlopige betaling van schuld of voorschot op schade
- Ontruiming van pand of teruggave van goederen
- Opheffing van beslag op bedrijfsmiddelen
Bovendien staat tegen het kortgedingvonnis hoger beroep open bij het Gerechtshof, mits je zaak een bedrag van meer dan € 1.750 betreft. Dit hoger beroep moet je binnen vier weken instellen via een advocaat. Tevens kan de gedaagde in verzet komen als hij een verstekvonnis kreeg, omdat hij niet reageerde op de dagvaarding.
Hoeveel kost een kortgedingprocedure?
De kosten van kort geding bestaan uit griffierecht, deurwaarderskosten en eventueel advocaatkosten.
Voor 2026 zijn de griffierecht-tarieven voor civiele zaken opnieuw geïndexeerd. De tarieven voor verschillende soorten zaken zijn als volgt (bij benadering):
| Soort zaak | Griffierecht niet-natuurlijke personen | Griffierecht natuurlijke personen | Griffierecht onvermogenden |
|---|---|---|---|
| Zaken van onbepaalde waarde (bijvoorbeeld verzoek tot conservatoir beslag) | €735 | €341 | €93 |
| Zaken met vordering tot €100.000 | €3.083 | €1.414 | €93 |
| Zaken met vordering tussen €100.000 en €1.000.000 | €7.062 | €2.803 | €93 |
| Zaken met vordering boven €1.000.000 | €10.487 | €2.803 | €93 |
| Depot eerste uitdelingslijst of homologatie van akkoord | €820 | €820 | €820 |
| Akte nalatenschap | €165 | €165 | €165 |
Tevens variëren advocaatkosten sterk per zaak. Bij complexe zaken met veel voorbereidingstijd stijgen de kosten. Immers, je advocaat moet in korte tijd een overtuigende dagvaarding opstellen, bewijsstukken verzamelen en zich voorbereiden op de mondelinge zitting.
De voorzieningenrechter kan de verliezende partij veroordelen tot vergoeding van de proceskosten volgens het liquidatietarief. Echter, de werkelijke advocaatkosten liggen vaak ietwat hoger.
Neem contact op met ons advocatenkantoor in Amsterdam voor persoonlijk juridisch advies over je specifieke spoedzaak. Wij beoordelen of kort geding de juiste juridische route is en begeleiden je van dagvaarding tot vonnis.
Wanneer wijst de rechter je kortgedingvordering af?
De voorzieningenrechter wijst je vordering af als je onvoldoende spoedeisend belang aantoont. Bijvoorbeeld: een geschil over een factuur van drie maanden oud rechtvaardigt meestal geen spoedprocedure, omdat je kennelijk maanden gewacht heeft. De rechter oordeelt dan dat een reguliere bodemprocedure passender is voor zorgvuldige behandeling van alle juridische aspecten.
Daarnaast faalt je vordering als de juridische grondslag te zwak is. De kantonrechter toetst of je aannemelijk maakt dat je eis kans van slagen heeft. Bij twijfel over de feiten of het toepasselijk recht, verkiest de rechter een uitgebreide bodemprocedure boven een voorlopig oordeel. Kortgedingvorderingen worden regelmatig geheel of deels afgewezen vanwege onvoldoende onderbouwing.
Redenen voor afwijzing kort geding:
- Geen aantoonbaar spoedeisend belang
- Vordering vereist uitgebreid bewijsonderzoek
- Juridische complexiteit past niet bij spoedprocedure
- Gevraagde voorziening is niet uitvoerbaar
- Belangenafweging valt uit in het nadeel van eiser
Bovendien weigert de voorzieningenrechter voorzieningen die ingrijpen in langdurige juridische verhoudingen zonder voldoende waarborgen. Denk aan het ontslaan van een werknemer of het ontbinden van een meerjarig contract. In zulke gevallen verwijst de rechter partijen naar de bodemprocedure voor een definitief oordeel.
Hoe verhoudt kort geding zich tot de bodemprocedure?
Het kortgedingvonnis bindt de rechter in een eventuele bodemprocedure niet. Echter, in de praktijk neemt de bodemrechter het voorlopig oordeel vaak als uitgangspunt. Bijvoorbeeld: als de voorzieningenrechter oordeelt dat je aannemelijk een vordering heeft van € 15.000, dan kijkt de bodemrechter kritisch naar nieuwe argumenten van de gedaagde om die vordering toch af te wijzen.
Vervolgens kunnen beide partijen na kort geding alsnog een uitgebreide dagvaardingsprocedure starten. Deze bodemprocedure duurt gemiddeld 12 tot 18 maanden en biedt ruimte voor schriftelijke conclusies, getuigenverhoren en deskundigenrapporten. Namelijk, de bodemrechter geeft wel een definitief, bindend oordeel dat de juridische rechten en plichten van partijen vaststelt.
Verschillen kort geding versus bodemprocedure:
| Aspect | Kort geding | Bodemprocedure |
|---|---|---|
| Behandelduur | 4-6 weken | 12-18 maanden |
| Type uitspraak | Voorlopig oordeel | Definitief vonnis |
| Bewijsvoering | Summier | Uitgebreid |
| Kosten | griffierecht + advocaatkosten | griffierecht + advocaatkosten (afhankelijk van hoogte vordering, omvang zaak en complexiteit) |
| Vereiste | Spoedeisend belang | Geen spoedvereiste |
Desondanks starten partijen in veel gevallen geen bodemprocedure na kort geding. De voorlopige uitspraak biedt vaak voldoende juridische duidelijkheid om het geschil definitief op te lossen. Bovendien schrikken de hoge kosten en lange doorlooptijd van bodemprocedures veel partijen af.
Welke rol speelt de advocaat in kort geding?
Bij de kantonrechter moet de eiser in kort geding een advocaat inschakelen voor het indienen van de vordering. Deze advocaatplicht geldt in de meeste rechtbanken, hoewel sommige kantonrechters uitzonderingen maken bij zeer eenvoudige zaken. De advocaat stelt de dagvaarding op, verzamelt bewijsstukken en voert het woord tijdens de zitting namens je.
Daarentegen hoeft de gedaagde partij geen advocaat in te schakelen, tenzij hij een tegenvordering indient. Echter, in de praktijk neemt veel gedaagden toch juridische bijstand, omdat de mondelinge behandeling juridische kennis vereist. Een advocaat herkent zwakke punten in de vordering en formuleert effectieve verweren die de voorzieningenrechter overtuigen.
Voordelen juridische bijstand kort geding:
- Advocaat kent procedureregels en jurisprudentie
- Professionele opstelling dagvaarding verhoogt slagingskans
- Juridisch specialist anticipeert op vragen rechter
- Effectieve belangenbehartiging tijdens korte zitting
- Correcte toepassing van procesrecht voorkomt fouten
Vervolgens begeleidt je advocaat het gehele traject van conceptdagvaarding tot uitspraak. In Amsterdam werken gespecialiseerde advocatenkantoren met voorzieningenrechters die dagelijks tientallen spoedzaken behandelen. Deze lokale expertise helpt bij het inschatten welke argumenten juridisch stand houden en welke voorzieningen de rechter daadwerkelijk zal toewijzen.
Tevens onderhandelt je advocaat tijdens de zitting over een eventuele schikking. Kortgedingzaken eindigen vaak in een vergelijk waarbij beide partijen concessies doen. De advocaat beoordeelt of het schikkingsvoorstel juridisch en financieel aantrekkelijker is dan het risico van een ongunstig vonnis.
Veelgestelde vragen
Hoeveel tijd zit er tussen het indienen van een kort geding en de zitting?
De rechtbank plant een kortgedingzitting doorgaans binnen 4 tot 6 weken na indiening van de dagvaarding. Bij extreme spoedsituaties, bijvoorbeeld wanneer een tv-uitzending die avond nog moet worden voorkomen, kan de voorzieningenrechter desnoods dezelfde dag nog een zitting plannen. Je moet bij je aanvraag wel overtuigend aantonen waarom ultieme spoed geboden is.
Wat kost een kortgedingprocedure bij de kantonrechter?
Het griffierecht voor een kantonzaak in kort geding bedraagt voor een onderneming in 2026 € 139 bij vorderingen tot € 500 en loopt op tot € 1.504 bij vorderingen boven € 12.500. Daarnaast betaal je de kosten van de gerechtsdeurwaarder die de dagvaarding betekent aan de gedaagde partij. Wanneer je wint, kan de voorzieningenrechter een kostenveroordeling opleggen waarbij de verliezende partij je proceskosten moet vergoeden.
Wanneer krijg ik de uitspraak na de kortgedingzitting?
De voorzieningenrechter doet binnen twee weken na de zitting uitspraak. Dit vonnis bevat een voorlopig oordeel met voorlopige voorzieningen zoals geboden of verboden, maar geeft geen definitief eindoordeel over het juridische geschil. in veel gevallen leggen partijen zich bij de uitspraak neer en volgt geen bodemprocedure meer. Je kunt echter altijd nog een reguliere procedure starten voor een definitief oordeel.
