Nakoming overeenkomst vorderen in kort geding: hoe werkt dat?

Gepubliceerd · bijgewerkt

Blog delen

WhatsAppLinkedIn

Komt je contractpartij een afspraak niet na, dan kun je de voorzieningenrechter in kort geding vragen haar te veroordelen tot nakoming (artikel 3:296 BW en artikel 254 Rv). Dat kan als je zaak spoedeisend is en het voldoende aannemelijk is dat de rechter je vordering ook in een bodemprocedure zou toewijzen. Meestal vraag je er een dwangsom bij.

Denk bijvoorbeeld aan het nakomen van een distributieovereenkomst of andere samenwerkingsvorm die ineens wordt beëindigd, zonder dat een redelijke opzegtermijn in acht wordt genomen. Onze advocaten contractenrecht gaan in op de beste aanpak voor zo’n situatie.

Wat is een vordering tot nakoming in kort geding?

Nakoming vorderen betekent dat je een contractpartij via de rechter dwingt om alsnog aan contractuele verplichtingen te voldoen. In een kort geding vraag je de voorzieningenrechter om een spoedvoorziening waarbij je wederpartij veroordeeld wordt tot het nakomen van specifieke afspraken uit de overeenkomst. Het civiele kort geding is een spoedprocedure, waarbij je binnen enkele weken (en soms zelfs binnen een tijdsbestek van dagen) een oordeel van de rechter krijgt over je positie. Deze belangenafweging wordt dus snel gemaakt en is een effectief middel tegen een (acute) situatie waarbij opzegging van een duurrelatie voorligt.

Volgens artikel 3:296 lid 1 Burgerlijk Wetboek geldt als uitgangspunt dat een schuldenaar die verplicht is iets te geven, te doen of na te laten, daartoe door de rechter kan worden veroordeeld op vordering van de schuldeiser:

Artikel 296

1. Tenzij uit de wet, uit de aard der verplichting of uit een rechtshandeling anders volgt, wordt hij die jegens een ander verplicht is iets te geven, te doen of na te laten, daartoe door de rechter, op vordering van de gerechtigde, veroordeeld.

2. Hij die onder een voorwaarde of een tijdsbepaling tot iets is gehouden, kan onder die voorwaarde of tijdsbepaling worden veroordeeld.

Deze regel vormt de juridische basis voor nakoming, tenzij uit de wet, de aard van de verplichting of een rechtshandeling iets anders volgt. In een kort geding gelden aanvullende voorwaarden vanwege het voorlopige karakter van deze procedure. Ons team adviseert ook over schade vorderen arbitrageprocedure.

De voorzieningenrechter verleent uitsluitend voorlopige voorzieningen. Dit betekent dat het vonnis geldt totdat de bodemrechter definitief uitspraak doet. Daarom moet je in een kort geding twee belangrijke elementen aantonen: spoedeisend belang en voldoende aannemelijkheid van je vordering.

Waarom kiezen voor een kort geding bij wanprestatie?

Een kort geding biedt snelheid wanneer nakoming urgent is. Bovendien voorkom je hiermee verdere schade door contractbreuk. De uitspraak volgt in beginsel twee weken na de zitting (artikel 12.2 Landelijk procesreglement kort gedingen rechtbanken), terwijl een bodemprocedure maanden of jaren kan duren.

Let op: Een gewonnen kort geding biedt geen definitieve zekerheid. De bodemrechter kan namelijk anders oordelen dan de voorzieningenrechter. Tevens kan de wederpartij in een bodemprocedure alsnog gelijk krijgen, waardoor je datgene wat je door het kortgedingvonnis verkreeg mogelijk moet teruggeven.

Wanneer kun je nakoming vorderen in kort geding?

Spoedeisend belang aantonen

Spoedeisend belang bestaat wanneer je niet kunt wachten op een uitspraak in een bodemprocedure zonder aanzienlijke schade te lijden. Bijvoorbeeld: een distributeur die voor 85% van zijn omzet afhankelijk is van leveringen van één leverancier heeft bij plotselinge stopzetting spoedeisend belang.

Rechtbanken beoordelen spoedeisendheid aan de hand van concrete omstandigheden. Dreigend omzetverlies, reputatieschade bij klanten of nakende contractuele deadlines kunnen voldoende grond vormen. Daarentegen wijst de rechter vorderingen zonder urgentie af, bijvoorbeeld wanneer je maanden heeft gewacht met dagvaarden terwijl de tekortkoming al lang bekend was.

Voldoende aannemelijkheid van je vordering

De voorzieningenrechter toetst of het voldoende aannemelijk is dat de bodemrechter je vordering zal toewijzen. Je moet daarom met stukken onderbouwen dat de overeenkomst bestaat, dat je wederpartij de verplichting moet nakomen en dat zij dat niet doet. Of de tekortkoming haar kan worden toegerekend, maakt voor een vordering tot nakoming niet uit; dat speelt pas bij schadevergoeding (artikel 6:74 lid 1 BW). Vorder je een geldbedrag, dan weegt de rechter bovendien het risico mee dat dit bedrag later niet kan worden terugbetaald als de bodemrechter anders oordeelt (HR 28 mei 2004, ECLI:NL:HR:2004:AP0263).

Bewijs verzamelen is belangrijk. Contracten, correspondentie, ingebrekestellingen en getuigenverklaringen versterken je positie. Hoe sterker je bewijs, hoe groter de kans dat de rechter je vordering aannemelijk acht.

Welke voorbereidende stappen zijn verstandig?

Ingebrekestelling versturen

Voor een vordering tot nakoming hoeft je wederpartij niet in verzuim te zijn: het is genoeg dat zij de verplichting nu moet nakomen (artikel 3:296 BW). Toch is een schriftelijke ingebrekestelling bijna altijd verstandig. Daarin sommeer je de wederpartij binnen een redelijke termijn alsnog te presteren. Blijft nakoming binnen die termijn uit, dan is zij in verzuim (artikel 6:82 lid 1 BW). Dat verzuim heb je nodig als je daarnaast schadevergoeding wilt vorderen of de overeenkomst wilt ontbinden, zolang nakoming nog mogelijk is (artikel 6:74 lid 2 en artikel 6:265 lid 2 BW). In de praktijk wordt vaak een termijn van veertien dagen gebruikt; wat redelijk is, hangt af van de omstandigheden.

De ingebrekestelling moet concreet vermelden welke verplichtingen uit de overeenkomst niet zijn nagekomen. Vermeld tevens de juridische consequenties bij uitblijven van nakoming, zoals het starten van een kort geding of het vorderen van schadevergoeding. Deze brief vormt belangrijk bewijsmateriaal in de procedure.

Soms treedt verzuim in zonder ingebrekestelling. Dat is zo als een voor de nakoming bepaalde termijn verstrijkt, tenzij blijkt dat die termijn een andere strekking heeft, en als je uit een mededeling van je wederpartij moet afleiden dat zij zal tekortschieten (artikel 6:83 onder a en c BW). Is nakoming blijvend onmogelijk geworden, dan is voor schadevergoeding geen verzuim nodig (artikel 6:74 lid 2 BW). Nakoming kun je dan niet meer vorderen.

Bewijsmateriaal organiseren

Verzamel alle relevante documenten voorafgaand aan de procedure bij de rechter. Dit omvat de overeenkomst zelf, wijzigingen daarop, e-mailcorrespondentie, facturen, leveringsbewijzen en de ingebrekestelling. Organiseer deze chronologisch en zorg voor duidelijke koppelingen tussen verplichtingen uit het contract en de gestelde tekortkomingen.

Daarnaast kunnen getuigenverklaringen en deskundigenrapporten je zaak versterken. Bijvoorbeeld bij technische prestaties kan een deskundige bevestigen dat geleverd werk niet aan contractspecificaties voldoet.

Hoe verloopt de kortgedingprocedure?

Dagvaarding en zittingsdatum

Een advocaat stelt namens je een dagvaarding op waarin de feiten, het juridisch kader en de gevorderde voorziening worden uiteengezet. Een gerechtsdeurwaarder betekent de dagvaarding aan de gedaagde. De voorzieningenrechter bepaalt de dag en het uur van de zitting en kan daaraan voorwaarden verbinden, die uit de dagvaarding moeten blijken (artikel 254 lid 2 Rv).

Tegelijkertijd vraagt je advocaat een zittingsdatum aan bij de voorzieningenrechter. Rechtbanken hanteren doorgaans zittingen binnen twee tot drie weken na binnenkomst van het verzoek. Bij extreme urgentie kan een spoedbehandeling binnen enkele dagen worden aangevraagd.

Het griffierecht voor een kort geding bij de rechtbank in een zaak van onbepaalde waarde is sinds 1 januari 2026 € 735 voor rechtspersonen en € 341 voor natuurlijke personen. Vorder je een geldbedrag, dan hangt het tarief af van de hoogte van de vordering; bij de kantonrechter gelden lagere tarieven. De eiser is het griffierecht verschuldigd vanaf de eerste zitting en moet het binnen vier weken betalen (artikel 3 lid 1 en 3 en bijlage Wet griffierechten burgerlijke zaken).

Zitting en pleidooi

Tijdens de zitting mogen beide partijen hun standpunt toelichten. Je advocaat presenteert de feiten, het juridisch kader en onderbouwt waarom nakoming urgent en aannemelijk is. De wederpartij krijgt vervolgens gelegenheid om verweer te voeren.

De voorzieningenrechter kan tijdens de zitting vragen stellen om onduidelijkheden op te helderen. Ook onderzoekt de rechter op de zitting vaak of partijen een schikking kunnen bereiken. Hierdoor voorkom je kostbare en langdurige procedures.

Voor de zitting reserveert de rechtbank de daar gebruikelijke tijd (artikel 10.7 en bijlage III Landelijk procesreglement kort gedingen rechtbanken). Verwacht je dat die tijd niet genoeg is, dan kun je de rechter vragen meer tijd te reserveren. Dat kan nodig zijn, met name wanneer meerdere getuigen worden gehoord of technische kwesties aan de orde komen.

Uitspraak en executie

Doorgaans doet de voorzieningenrechter binnen twee weken na de zitting uitspraak. Het vonnis wordt aan beide partijen toegestuurd. Wanneer de rechter je vordering toewijst, wordt de gedaagde veroordeeld tot nakoming binnen een bepaalde termijn, vaak gekoppeld aan een dwangsom bij niet-nakoming.

Een dwangsom werkt als financiële prikkel: voor elke dag of week dat de gedaagde niet aan het vonnis voldoet, is een bedrag verschuldigd. De rechter legt een dwangsom alleen op als je die vordert, en niet bij een veroordeling tot betaling van een geldsom (artikel 611a lid 1 Rv). Hij kan een bedrag ineens, per tijdseenheid of per overtreding vaststellen en kan daarbij een maximum bepalen (artikel 611b Rv). Bijvoorbeeld: € 1.000 per dag met een maximum van € 50.000.

Bij niet-nakoming kun je de verbeurde dwangsommen via een gerechtsdeurwaarder innen op grond van het vonnis zelf (artikel 611c Rv). Een dwangsom kan pas worden verbeurd nadat het vonnis aan de gedaagde is betekend (artikel 611a lid 3 Rv). Een kortgedingvonnis wordt vaak uitvoerbaar bij voorraad verklaard; de voorzieningenrechter kan dat ook ambtshalve doen (artikel 258 Rv). Je kunt het vonnis dan na betekening ten uitvoer leggen, ook als de gedaagde hoger beroep instelt (artikel 350 lid 1 en artikel 430 lid 3 Rv).

Welke risico’s zijn verbonden aan nakoming vorderen?

Voorlopig karakter van het vonnis

Volgens artikel 257 Rv brengen beslissingen in kort geding geen nadeel toe aan de zaak ten principale. De bodemrechter is dus niet aan het kortgedingvonnis gebonden en kan tot een andere conclusie komen. Oordeelt hij bijvoorbeeld dat er geen overeenkomst bestond of dat je geen recht had op nakoming, dan gaat zijn oordeel voor.

Je moet dan mogelijk teruggeven wat je op basis van het kortgedingvonnis hebt ontvangen. Dit kan aanzienlijke financiële consequenties hebben, vooral bij voortdurende prestaties zoals leveringen of dienstverlening gedurende maanden.

Proceskosten en advocaatkosten

Naast het griffierecht komen advocaatkosten. Die hangen af van de complexiteit en de urgentie van de zaak.

Wanneer je wint, veroordeelt de rechter de wederpartij in de regel in de proceskosten (artikel 237 lid 1 Rv). Dit omvat het griffierecht en een forfaitair bedrag voor advocaatkosten volgens het liquidatietarief van de rechtspraak. Dat bedrag dekt zelden de werkelijke advocaatkosten. Het verschil blijft voor je rekening.

Wat gebeurt er na het kort geding?

Hoger beroep mogelijk

Tegen een kortgedingvonnis staat hoger beroep open bij het gerechtshof. De termijn is vier weken, gerekend vanaf de dag van de uitspraak (artikel 339 lid 1 en 2 Rv). Is het vonnis uitvoerbaar bij voorraad verklaard, dan schorst het hoger beroep de tenuitvoerlegging niet (artikel 350 lid 1 Rv). Het hof kan de tenuitvoerlegging op vordering van een partij wel alsnog schorsen (artikel 351 Rv).

Hoger beroep biedt kansen om nieuwe argumenten aan te dragen of bewijsmateriaal te overleggen dat in eerste aanleg ontbrak. Wel verlengt dit de procedure.

Bodemprocedure voor definitieve beslissing

Voor een definitief oordeel kun je een bodemprocedure starten; verplicht is dat niet. Hierin beoordeelt de rechter uitgebreid alle juridische en feitelijke aspecten zonder de tijdsdruk van een kort geding. Bewijs kan uitgebreider worden geleverd, getuigen kunnen worden gehoord en deskundigen kunnen rapporten opstellen.

De bodemrechter kan anders oordelen dan de voorzieningenrechter. Daarom is een gewonnen kort geding geen garantie voor succes in de bodemprocedure. Wel heeft het kortgedingvonnis praktisch effect: het dwingt de wederpartij tot nakoming totdat de bodemrechter anders beslist of het vonnis in hoger beroep wordt vernietigd.

Waarom heb je een advocaat nodig bij een kort geding?

Een kort geding vereist snelle actie, juridische precisie en processuele ervaring. Bij de rechtbank kun je als eiser alleen via een advocaat procederen (artikel 79 lid 2 Rv); de gedaagde mag in kort geding ook zelf verschijnen (artikel 255 lid 1 Rv). Bij de kantonrechter kun je in persoon procederen (artikel 79 lid 1 Rv). Advocaten gespecialiseerd in contractenrecht en procesrecht kennen de eisen die voorzieningenrechters stellen aan spoedeisendheid en aannemelijkheid. Daarnaast formuleren zij effectieve vorderingen en anticiperen op verweer van de wederpartij.

Bovendien zorgt een advocaat voor correcte dagvaarding, tijdige betekening en naleving van procesregels. Fouten hierin kunnen leiden tot niet-ontvankelijkheid, waardoor de rechter je vordering niet inhoudelijk beoordeelt. Tevens onderhandelt een advocaat vaak achter de schermen over een schikking, waarmee je langdurige procedures vermijdt.

Wil je zekerheid over je juridische positie bij wanprestatie? Onze gespecialiseerde advocaten in contractenrecht analyseren je situatie en adviseren over de beste strategie voor het vorderen van nakoming in kort geding.

Veelgestelde vragen over nakoming vorderen in kort geding

Kan ik nakoming vorderen zonder ingebrekestelling?

Ja. Voor een vordering tot nakoming is geen verzuim nodig; het is genoeg dat je wederpartij de verplichting nu moet nakomen (artikel 3:296 BW). Een ingebrekestelling heb je wel nodig om je wederpartij in verzuim te brengen als je daarnaast schadevergoeding of ontbinding wilt, tenzij verzuim zonder ingebrekestelling intreedt, bijvoorbeeld na het verstrijken van een fatale termijn (artikel 6:82 en 6:83 BW). Bovendien laat de brief de rechter zien dat je je wederpartij een kans hebt gegeven.

Wat is het verschil tussen een kort geding en een bodemprocedure bij nakoming?

In kort geding geeft de voorzieningenrechter snel een voorlopige voorziening als je zaak spoedeisend is (artikel 254 lid 1 Rv). Hij beoordeelt of het voldoende aannemelijk is dat je vordering in een bodemprocedure wordt toegewezen. De bodemrechter geeft een definitief oordeel en is niet aan het kortgedingvonnis gebonden (artikel 257 Rv). Oordeelt hij anders, dan moet je mogelijk teruggeven wat je via het kort geding hebt gekregen.

Wat als nakoming onmogelijk is geworden?

Is nakoming blijvend onmogelijk, dan kan de rechter je wederpartij niet tot nakoming veroordelen. Kan de tekortkoming haar worden toegerekend, dan kun je schadevergoeding vorderen wegens wanprestatie, zonder ingebrekestelling (artikel 6:74 lid 2 BW). Ook kun je de overeenkomst ontbinden (artikel 6:265 BW). Wordt nakoming onmogelijk nadat een dwangsom is opgelegd, dan kan de rechter de dwangsom opheffen, opschorten of verminderen; wat al verbeurd was, blijft verschuldigd (artikel 611d Rv).

Hoeveel kost een kort geding over nakoming?

Het griffierecht voor een kort geding bij de rechtbank in een zaak van onbepaalde waarde is sinds 1 januari 2026 € 735 voor rechtspersonen en € 341 voor natuurlijke personen (bijlage bij de Wet griffierechten burgerlijke zaken). Vorder je een geldbedrag, dan hangt het tarief af van de hoogte van de vordering. Daarnaast betaal je advocaatkosten en deurwaarderskosten. Win je, dan veroordeelt de rechter de wederpartij in de regel in de proceskosten, maar die vergoeding dekt zelden alle werkelijke advocaatkosten.

Wat gebeurt er als de wederpartij het vonnis negeert?

Dan verbeurt zij de dwangsommen die de rechter heeft opgelegd, maar pas nadat het vonnis aan haar is betekend (artikel 611a lid 3 Rv). Je kunt die dwangsommen via een gerechtsdeurwaarder innen op grond van het vonnis (artikel 611c Rv). Daarnaast kun je het vonnis zelf laten executeren, bijvoorbeeld door beslag te leggen op bankrekeningen of goederen.

Primaire bronnen

Neem contact op met ons advocatenkantoor voor persoonlijk juridisch advies over je specifieke situatie bij contractbreuk en het vorderen van nakoming via een kort geding.

Blijf op de hoogte van onze nieuwsberichten en events
Over welke onderwerpen wil je updates ontvangen?
Wie ben je?
In welke branche of sector ben je actief? (optioneel)

Waar ben je naar op zoek?