Als schuldeiser vraag je het faillissement van je schuldenaar aan met een verzoekschrift dat een advocaat bij de rechtbank indient (artikel 5 lid 1 Fw). De rechtbank spreekt het faillissement uit als summierlijk blijkt dat de schuldenaar is opgehouden te betalen en dat jij een vordering op hem hebt (artikel 6 lid 3 Fw). Daarnaast moet er ten minste één andere schuldeiser zijn.
Ook de schuldenaar zelf kan aangifte doen van zijn faillissement (artikel 1 lid 1 Fw). Bij een ontbonden rechtspersoon moet de vereffenaar aangifte doen als blijkt dat de schulden de baten vermoedelijk zullen overtreffen, tenzij alle bekende schuldeisers desgevraagd instemmen met voortzetting van de vereffening buiten faillissement (artikel 2:23a lid 4 BW). Een faillissementsaanvraag mag je niet misbruiken, bijvoorbeeld door haar te doen met een ander doel dan waarvoor de bevoegdheid is gegeven (artikel 3:13 BW).
Hoe verloopt een faillissementsaanvraag?
Het aanvragen van een faillissement is vrij gebruikelijk. Je doet er goed aan om goed op de hoogte te zijn van wat dit inhoudt; of je nu de aanvrager of de (vermeende) schuldenaar van een vordering bent. Na de aanvraag behandelt de rechtbank het verzoek met de meeste spoed in raadkamer, dus niet in een openbare zitting (artikel 4 lid 1 Fw). Faillissementszittingen worden wekelijks gehouden en kunnen zelfs plaatsvinden zonder dat de onderliggende schuldeiser eerder een vonnis heeft verkregen. Naast het feit dat het een middel is voor een curator om een actief efficiënt en effectief te liquideren, is het ook een drukmiddel voor een incassant om betaald te krijgen voor de datum van de faillissementszitting.
Een vrijwillige faillissementsaanvraag vereist dat een bedrijf zich aan specifieke procedures houdt. Dit omvat het invullen van een formulier van de lokale griffie van de rechtbank en het indienen van de benodigde documenten zoals de statuten van het bedrijf, het aandeelhoudersregister en het uittreksel uit het handelsregister. Bij een bv of nv mag het bestuur in beginsel alleen aangifte doen in opdracht van de algemene vergadering, tenzij de statuten anders bepalen (artikel 2:246 BW en artikel 2:136 BW). De faillissementszitting is in de regel op dinsdag, en de rechtbank doet uitspraak op de zitting of zo spoedig mogelijk daarna (procesreglement insolventiezaken rechtbanken, art. 2.2.3.2 en 2.2.4.1).
Is het inschakelen van een advocaat verplicht bij een faillissementsaanvraag?
Bij het aanvragen van een faillissement hangt het af van de situatie of je een advocaat moet inschakelen:
- Voor je eigen faillissement
Als je zelf je faillissement wilt aanvragen, ben je niet verplicht om een advocaat in te schakelen. Je kunt de aanvraag zelf indienen bij de rechtbank van je woonplaats door het formulier “Eigen aangifte faillissement” in te vullen. - Voor het faillissement van een ander
Als je het faillissement van een andere persoon of rechtspersoon wilt aanvragen, is het inschakelen van een advocaat wel verplicht. De Faillissementswet schrijft voor dat een verzoek tot faillietverklaring van een ander door een advocaat wordt ingediend (artikel 5 lid 1 Fw). - Voor bedrijven
Bij een eigen aangifte tot faillietverklaring van een bedrijf is het mogelijk om dit zelf te doen, maar het kan ook via een verzoekschrift dat een advocaat ondertekent en indient (Landelijk procesreglement verzoekschriftprocedures insolventiezaken rechtbanken, geldend vanaf 1 juli 2026, art. 2.2.2.1). Een advocaat is voor een eigen aangifte niet verplicht (artikel 5 lid 1 Fw). Bij een bv of nv handelt het bestuur wel in opdracht van de algemene vergadering, tenzij de statuten anders bepalen (artikel 2:246 en 2:136 BW).
Hoewel het voor een eigen faillissementsaanvraag niet verplicht is om een advocaat in te schakelen, kan het wel verstandig zijn om juridisch advies in te winnen. Een advocaat gespecialiseerd in faillissementsrecht kan je adviseren over de beste aanpak en strategie, en zorgen dat alle formaliteiten correct worden afgehandeld.
Wat zijn de voorwaarden voor faillissement?
Om een faillissement aan te vragen, moet je aan bepaalde voorwaarden voldoen en de juiste faillissementsprocedure volgen:
Voorwaarden voor faillissement
- Je hebt 2 of meer schulden bij verschillende schuldeisers
- Minstens 1 schuld is opeisbaar (de betalingstermijn is voorbij)
- Je bent gestopt met betalen
Procedure voor eigen faillissementsaanvraag
- Vul het formulier “Eigen aangifte faillissement” in
- Dien dit in bij de rechtbank in je woonplaats of waar je bedrijf gevestigd is
- Voeg de vereiste documenten toe
- Dien alles in tweevoud in (procesreglement insolventiezaken rechtbanken, art. 2.2.2.3)
Belangrijke punten
- Voor een eigen aanvraag is geen advocaat verplicht
- Je moet in persoon op de zitting verschijnen, tenzij de rechtbank met jouw schriftelijke instemming zonder zitting beslist (procesreglement insolventiezaken rechtbanken, art. 2.2.3.1 en 2.2.3.4)
- Ben je getrouwd of heb je een geregistreerd partnerschap, dan heb je voor de aangifte de medewerking van je partner nodig, tenzij iedere gemeenschap is uitgesloten (artikel 4 lid 2 Fw)
- Bij een bv of nv is in beginsel een opdracht van de algemene vergadering nodig, tenzij de statuten anders bepalen
Voor het aanvragen van iemand anders’ faillissement
- Dit moet via een advocaat gebeuren
- Je moet summierlijk laten blijken dat de schuldenaar aan de voorwaarden voor faillissement voldoet (artikel 6 lid 3 Fw)
Overweeg alternatieven zoals schuldhulpverlening of de Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp) voordat je overgaat tot een faillissementsaanvraag.
Kun je faillissement aanvragen om een vordering te incasseren?
Ja. Zet je als schuldeiser het faillissement in gang, dan verplicht de wet je om een professionele advocaat in te schakelen (artikel 5 lid 1 Fw). Je moet summierlijk laten blijken dat je een vordering hebt en dat de schuldenaar is opgehouden te betalen (artikel 6 lid 3 Fw). Volgens vaste rechtspraak moet ook summierlijk blijken van een vordering van een andere schuldeiser, de steunvordering. Een faillissement is namelijk bedoeld om het vermogen van de schuldenaar te verdelen onder zijn gezamenlijke schuldeisers (HR 11 juli 2014, ECLI:NL:HR:2014:1681). Die steunvordering hoeft niet opeisbaar te zijn en de omvang hoeft niet vast te staan; het enkele bestaan ervan op het moment van de uitspraak is genoeg (HR 25 mei 2018, ECLI:NL:HR:2018:774). Meer schuldeisers is wel noodzakelijk, maar niet voldoende: de rechter onderzoekt steeds of de schuldenaar echt is opgehouden te betalen.
Of je nu aan de eisende kant staat of verweer moet voeren tegen een faillissementsaanvraag, onze advocaten kunnen je hierbij ondersteunen. Het aanvragen van een faillissement wordt vaak gebruikt in incassoprocedures en onze advocaten kunnen je begeleiden bij het bepalen van de juiste strategie en het maken van de juiste keuzes.
Wat kost een faillissementsaanvraag?
Voor het indienen van een verzoekschrift betaal je griffierecht (artikel 3 lid 2 Wet griffierechten burgerlijke zaken). Een faillissementsverzoek van een schuldeiser valt in de regel in de categorie verzoeken van onbepaalde waarde. Sinds 1 januari 2026 is het griffierecht daarvoor bij de rechtbank € 735 voor een niet-natuurlijk persoon, zoals een bv, en € 341 voor een natuurlijk persoon (tabel bij de Wet griffierechten burgerlijke zaken). Voor een eigen aangifte tot faillietverklaring betaal je geen griffierecht (artikel 4 lid 2 onder i Wgbz). Daarnaast betaal je de kosten van je advocaat.
Hoe kan de schuldenaar zich verzetten tegen een faillissement?
Het vonnis van faillietverklaring is direct uitvoerbaar, ook als er een rechtsmiddel tegen wordt ingesteld (artikel 4 lid 5 Fw). Is de schuldenaar gehoord op de aanvraag, dan kan hij binnen acht dagen na de uitspraak hoger beroep instellen. Is hij niet gehoord, dan kan hij binnen veertien dagen verzet doen (artikel 8 Fw). Andere schuldeisers dan de aanvrager en andere belanghebbenden kunnen binnen acht dagen na de uitspraak verzet doen (artikel 10 Fw). Ook die verzoeken dient een advocaat in (artikel 5 lid 1 Fw).
Wat zijn de gevolgen van een faillietverklaring?
- De schuldenaar verliest van rechtswege de beschikking en het beheer over zijn vermogen dat tot het faillissement behoort, vanaf de dag van de uitspraak (artikel 23 Fw). De rechtbank stelt een curator aan (artikel 14 lid 1 Fw).
- Lopende executies eindigen en gelegde beslagen vervallen (artikel 33 Fw).
- Pand- en hypotheekhouders kunnen hun recht uitoefenen alsof er geen faillissement was (artikel 57 lid 1 Fw).
- De rechter-commissaris kan een afkoelingsperiode van ten hoogste twee maanden afkondigen, eenmaal te verlengen met ten hoogste twee maanden. In die periode kunnen derden alleen met zijn machtiging verhaal nemen op goederen van de boedel of goederen opeisen (artikel 63a Fw).
Veelgestelde vragen over faillissement aanvragen
Wie kan een faillissement aanvragen?
De schuldenaar zelf (eigen aangifte), een of meer van zijn schuldeisers, en om redenen van openbaar belang het Openbaar Ministerie (artikel 1 Fw). Een schuldeiser heeft daarvoor een advocaat nodig (artikel 5 lid 1 Fw).
Heb je een vonnis nodig om faillissement aan te vragen?
Nee. Het is genoeg dat summierlijk blijkt van je vordering en van feiten en omstandigheden waaruit volgt dat de schuldenaar is opgehouden te betalen (artikel 6 lid 3 Fw). Betwist de schuldenaar je vordering gemotiveerd, dan kan het zijn dat er niet summierlijk van blijkt en dat de rechtbank de aanvraag afwijst.
Wat is een steunvordering?
Een steunvordering is de vordering van een andere schuldeiser dan de aanvrager. Zij laat zien dat er meer dan één schuldeiser is. De steunvordering hoeft niet opeisbaar te zijn en de omvang hoeft niet vast te staan (HR 11 juli 2014, ECLI:NL:HR:2014:1681; HR 25 mei 2018, ECLI:NL:HR:2018:774). Een toekomstige vordering telt niet mee, omdat onvoldoende zeker is dat die ontstaat (HR 11 juli 2014, ECLI:NL:HR:2014:1681).
Wat kost een faillissementsaanvraag aan griffierecht?
Sinds 1 januari 2026 betaalt een schuldeiser bij de rechtbank voor een verzoek van onbepaalde waarde € 735 als niet-natuurlijk persoon en € 341 als natuurlijk persoon (tabel bij de Wet griffierechten burgerlijke zaken). Voor een eigen aangifte geldt geen griffierecht (artikel 4 lid 2 onder i Wgbz).
Heb je een advocaat nodig voor je eigen faillissement?
Nee. De advocaatplicht van artikel 5 lid 1 Fw geldt voor verzoeken, zoals dat van een schuldeiser, en niet voor een eigen aangifte (artikel 4 lid 1 Fw). Ben je getrouwd of heb je een geregistreerd partnerschap, dan heb je wel de medewerking van je partner nodig, tenzij iedere gemeenschap is uitgesloten (artikel 4 lid 2 Fw).
Primaire bronnen
- Faillissementswet: artikel 1, 4, 5, 6, 8, 10, 14, 23, 33, 57 en 63a
- Burgerlijk Wetboek: artikel 2:23a, 2:136, 2:246 en 3:13
- Wet griffierechten burgerlijke zaken: artikel 3, 4 en tabel (bijlage), geldend vanaf 1 januari 2026
- HR 11 juli 2014, ECLI:NL:HR:2014:1681 (ABN AMRO/Berzona)
- HR 25 mei 2018, ECLI:NL:HR:2018:774
MAAK Advocaten gespecialiseerd in faillissementsrecht
MAAK Advocaten helpt je graag verder bij al je vragen rondom een faillissementsaanvraag. Wanneer je juridisch advies wilt inwinnen, dan biedt ons kantoor daartoe mogelijkheden. Wij zijn in heel Nederland actief en bieden ook support bij internationale vraagstukken. Ons team van advocaten staat je hierin graag bij. Onze advocaat commercial law Remko Roosjen geeft leiding aan dit team en we horen graag hoe we je het beste kunnen ondersteunen. Ben je op zoek naar andere praktijkgebieden, dan kunnen onze advocaten in Amsterdam je mogelijk ook ondersteunen, of aan een geschikte partner doorverwijzen. Je belang staat bij ons te allen tijde voorop en we zoeken graag naar praktische oplossingen en snel resultaat. Neem contact op met onze advocaat contractenrecht in Amsterdam en ontdek je mogelijkheden.
