Wie onrechtmatig handelt en daarmee schade veroorzaakt, moet die schade vergoeden. Artikel 6:162 BW stelt daarvoor vijf eisen: onrechtmatigheid, toerekenbaarheid, schade, causaal verband en relativiteit. Ondernemers en bestuurders krijgen hiermee te maken bij schade buiten contract. Laat beoordelen of alle vijf vereisten in je zaak zijn vervuld.
Wanneer is een gedraging onrechtmatig?
Er is sprake van onrechtmatigheid wanneer er:
- Een inbreuk wordt gemaakt op een recht van een ander
- Gehandeld wordt in strijd met een wettelijke plicht
- Gehandeld wordt in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt
Een daad kan zijn onrechtmatige karakter verliezen als er een rechtvaardigingsgrond is, zoals overmacht, noodweer, wettelijk voorschrift of ambtelijk bevel. Niet elke inbreuk leidt automatisch tot onrechtmatigheid. Er moet sprake zijn van een opzettelijke inbreuk of een handeling die de grenzen van het toelaatbare overschrijdt.
Wanneer is de daad toerekenbaar?
De onrechtmatige daad moet aan de dader kunnen worden toegerekend. Dit kan zijn door schuld van de dader of door een oorzaak die krachtens de wet of de in het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening komt. In sommige gevallen kan een onrechtmatige daad worden toegerekend, zelfs als er geen sprake is van verwijtbaarheid, zoals bij personen met een geestelijke of lichamelijke beperking (art. 6:165 BW).
Welke schade komt voor vergoeding in aanmerking?
Er moet schade zijn geleden door de benadeelde. Dit kan vermogensschade (materiële schade) of ander nadeel (immateriële schade) zijn. Vermogensschade omvat zowel geleden verlies als gederfde winst, terwijl immateriële schade betrekking heeft op bijvoorbeeld pijn en leed bij letselschade.
Wanneer is er causaal verband?
Er moet een causaal verband zijn tussen de onrechtmatige handeling en de geleden schade. De schade moet in zodanig verband staan met de gebeurtenis waarop de aansprakelijkheid berust, dat deze als een gevolg van die gebeurtenis aan de dader kan worden toegerekend. Dit wordt ook wel het condicio sine qua non-verband genoemd: zonder de onrechtmatige handeling zou de schade niet zijn ontstaan.
Wat houdt het relativiteitsvereiste in?
De geschonden norm moet strekken ter bescherming tegen de schade zoals de benadeelde die heeft geleden. Dit relativiteitsvereiste is vastgelegd in art. 6:163 BW.
Als aan al deze vereisten is voldaan, kan er sprake zijn van aansprakelijkheid op grond van onrechtmatige daad, tenzij er een rechtvaardigingsgrond aanwezig is die de onrechtmatigheid wegneemt.
Welke verweren kun je voeren?
De verweerder kan zich mogelijk verweren door:
– Het aanvoeren van een rechtvaardigingsgrond die de onrechtmatigheid wegneemt
– Het betwisten van de causaliteit tussen de handeling en de schade
– Het beroepen op eigen schuld van de benadeelde
Het is belangrijk op te merken dat de exacte gevolgen kunnen variëren afhankelijk van de specifieke omstandigheden van het geval en de aard van de onrechtmatige daad.
Wat zijn de gevolgen als onrechtmatige daad vaststaat?
De juridische gevolgen van een onrechtmatige daad zijn dat de verweerder verplicht is de schade die de ander dientengevolge lijdt, te vergoeden. De schadevergoeding kan bestaan uit materiële schade of immateriële schade. De benadeelde kan verschillende vorderingen instellen, zoals schadevergoeding, een verklaring van recht dat de handeling onrechtmatig was, een verbod op het verrichten van bepaalde handelingen in de toekomst of een verplichting om handelend op te treden om een einde te maken aan de onrechtmatige situatie.
Als de partijen er onderling niet uitkomen, kan de zaak voor de rechter worden gebracht. Sinds 1 juli 2013 is in de meeste gevallen de bestuursrechter bevoegd om te oordelen over schadevergoeding bij overheidshandelen. Voor andere onrechtmatige handelingen blijft de burgerlijke rechter bevoegd.
Wanneer schakel je een advocaat onrechtmatige daad in?
MAAK Advocaten behartigt graag je belangen en onze gespecialiseerde advocaten hebben de kennis en ervaring die je zoekt. Door cliënten worden we aanbevolen vanwege onze daadkrachtige, to-the-point en praktische oplossingen. Voor al je vragen rondom onrechtmatige daad staan we je dan ook graag bij met advies en juridische ondersteuning. Onze ervaren advocaat commercial law, Remko Roosjen, sta je graag als eerste te woord en hij bespreekt met je de zaak en de uitdagingen die voorliggen.
Wat kan ons advocatenkantoor betekenen bij onrechtmatige daad?
Heb je schade geleden buiten een contract om, of word je aansprakelijk gesteld? Neem contact op met ons advocatenkantoor in Amsterdam. Wij staan ondernemers, bestuurders en organisaties bij in zaken over onrechtmatige daad: van schade door een concurrent of een adviseur tot aansprakelijkheid voor gedragingen van medewerkers.
Een vordering staat of valt bij vijf vereisten die alle vijf moeten zijn vervuld. In de praktijk sneuvelen claims zelden op de onrechtmatigheid, maar op het causaal verband en op relativiteit: is de geschonden norm wel geschreven ter bescherming van de schade die je lijdt? Wij toetsen je zaak op elk vereist onderdeel voordat je kosten maakt.
Word je aangesproken, dan onderzoeken wij welke verweren openstaan. Eigen schuld, een rechtvaardigingsgrond, het ontbreken van toerekenbaarheid of een geslaagd beroep op verjaring kunnen een claim volledig doen stranden. Ook de omvang van de gevorderde schade is vaak vatbaar voor gemotiveerde betwisting.
Loopt de zaak naar de rechter, dan behartigen onze procesadvocaten je belangen. Daarnaast beperken wij risico’s vooraf, door in je contracten en algemene voorwaarden vast te leggen waar je aansprakelijkheid ophoudt en hoe die zich verhoudt tot je verzekering.
Wil je weten of je claim of je verweer standhoudt? Neem contact op met ons advocatenkantoor in Amsterdam voor een gesprek met een specialist aansprakelijkheidsrecht.
