Claims in verband met de zorgplicht in de supply chain

Bedrijven kunnen aansprakelijk zijn voor misstanden bij leveranciers in hun keten wanneer zij contractuele afspraken of hun eigen CSR-beleid niet naleven; de rechtbank Amsterdam oordeelde hierover in ECLI:NL:RBAMS:2023:7299. Inkopers, merkeigenaren en importeurs met productie in het buitenland lopen dit risico. Laat je leveranciersvoorwaarden en gedragscode toetsen voordat een claim binnenkomt.

Wanneer schend je de zorgplicht in de keten?

G-Star Raw had een langdurige samenwerking met de Vietnamese kledingfabriek Vert Fashion, onderdeel van Vert Asia uit Hongkong. Deze fabriek produceerde jarenlang grote hoeveelheden kleding voor het Nederlandse modemerk, waaronder honderdduizenden winterjassen van het type Whistler. Deze zaak gaat over het schenden van de zorgplicht binnen de waardeketen en de vraag og G-Star toerekenbaar tekort is geschoten in haar contractuele verplichtingen.

Waar ging het geschil over?

Het conflict ontstond toen G-Star in 2020, mede door de coronapandemie, in financiële problemen kwam. Het bedrijf besloot plotseling geen bestellingen meer te plaatsen bij Vert Fashion, ondanks eerdere afspraken om gedurende drie jaar alle jassen van een bepaald type af te nemen. Dit leidde ertoe dat de Vietnamese fabriek moest sluiten en werknemers hun baan verloren.

De rechtbank heeft eerder geoordeeld dat G-Star tekort is geschoten in haar verplichtingen tegenover Vert en dat zij de schade die Vert heeft geleden moet vergoeden. De schadeposten zijn in dit vonnis verder beoordeeld, waarbij de rechtbank schattingen heeft gemaakt voor de schade, gezien niet alle schade nauwkeurig kon worden vastgesteld. Zowel een ‘sluitingsscenario’ als een ‘doorstartscenario’ wordt in dit geval reëel geacht.

Wat overwoog de rechtbank?

• G-Star heeft betoogd dat er geen causaal verband is tussen haar tekortkoming en de schade van Vert, maar dit verweer is door de rechtbank verworpen.
• Vert heeft aanzienlijke kosten gemaakt, waaronder ontslagvergoedingen voor werknemers en doorlopende kosten zoals rente, beveiliging, elektriciteit, en accountantskosten.
• De rechtbank oordeelt dat G-Star tekort is geschoten door abrupt te stoppen met bestellingen en dat zij Vert een redelijke termijn had moeten geven om zich voor te bereiden op de beëindiging van de samenwerking.
• De rechtbank bevestigt dat de schade die Vert heeft geleden door het plotselinge stoppen van de bestellingen moet worden vergoed.
• De kosten die Vert heeft gemaakt, zoals ontslagvergoedingen en andere doorlopende kosten, zijn voldoende onderbouwd en verband houden met het onrechtmatig handelen van G-Star.

Welke rol spelen contractuele afspraken en CSR-beleid?

De rechtbank Amsterdam oordeelde dat G-Star’s handelen een “evidente en grove schending” was van de gemaakte afspraken. Enkele belangrijke punten uit de uitspraak:

1. G-Star werd aansprakelijk gesteld voor de schade die Vert had geleden.

2. De rechtbank vond dat G-Star de leverancier te plotseling en hard had laten vallen.

3. Het CSR-beleid (Corporate Social and Environmental Responsibility) van G-Star werd meegewogen in de beoordeling.

De rechtbank oordeelt dat G-Star aansprakelijk is voor de schade die Vert heeft geleden door de plotselinge beëindiging van de samenwerking. De totale schadevergoeding wordt vastgesteld op USD 2.547.972,40, inclusief wettelijke rente vanaf 1 januari 2021. Daarnaast moet G-Star de kosten van vaststelling van schade, buitengerechtelijke kosten en beslagkosten betalen, evenals de proceskosten in conventie en reconventie.

Wat betekent dit voor je keten?

Deze uitspraak benadrukt het belang van een zorgvuldige omgang met leveranciers in de toeleveringsketen:

1. Verantwoordelijkheid voor afspraken: Bedrijven moeten hun toezeggingen nakomen, zelfs in moeilijke economische omstandigheden.

2. Geleidelijke afbouw van relaties: Bij het beëindigen van samenwerkingen moet rekening worden gehouden met de impact op leveranciers en hun werknemers.

3. Consistentie met MVO-beleid: Bedrijven die claimen maatschappelijk verantwoord te ondernemen, worden hier ook op afgerekend in juridische context.

4. Financiële consequenties: Het niet nakomen van de zorgplicht kan leiden tot aanzienlijke schadeclaims. Hoewel Vert initieel 16 miljoen euro claimde, zal het uiteindelijke bedrag lager uitvallen.

Hoe ontwikkelt ketenaansprakelijkheid zich?

Zorgplicht in de Supply Chain:

1. Verantwoordelijkheid: De uitspraak kan verduidelijken welke verantwoordelijkheden bedrijven hebben binnen hun supply chain. Dit kan betrekking hebben op het naleven van bepaalde standaarden, zoals mensenrechten, arbeidsomstandigheden, milieunormen, enz.
2. Due Diligence: Bedrijven kunnen verplicht worden om due diligence uit te voeren om ervoor te zorgen dat hun leveranciers aan deze standaarden voldoen. Dit kan betekenen dat bedrijven meer moeten investeren in monitoring en auditing van hun supply chain.

Toekomstige Claims:

1. Aansprakelijkheid: Als de uitspraak een precedent schept, kunnen bedrijven in de toekomst aansprakelijk worden gesteld voor schendingen van de zorgplicht binnen hun supply chain. Dit kan leiden tot meer rechtszaken en claims van bijvoorbeeld werknemers, consumenten of andere belanghebbenden.
2. Preventieve Maatregelen: Bedrijven kunnen genoodzaakt zijn om preventieve maatregelen te nemen om toekomstige claims te voorkomen. Dit kan inhouden dat ze hun contracten met leveranciers herzien, strengere controles invoeren, of meer transparantie bieden over hun supply chain praktijken.

Juridische Precedenten:

1. Rechtsontwikkeling: De uitspraak kan een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van het recht met betrekking tot de zorgplicht in de supply chain. Dit kan invloed hebben op toekomstige wetgeving en jurisprudentie.
2. Internationale Invloed: Als de uitspraak veel aandacht krijgt, kan deze ook invloed hebben op internationale standaarden en praktijken, vooral als multinationale ondernemingen betrokken zijn.

Deze zaak staat niet op zichzelf. Tijdens de COVID-19-pandemie waren er meer gevallen van modemerken die bestellingen annuleerden, wat leidde tot problemen bij leveranciers. De uitspraak in de G-Star-zaak kan een precedent scheppen voor vergelijkbare gevallen.

Het is waarschijnlijk dat deze uitspraak bedrijven zal aanmoedigen om:

• Hun supply chain-relaties zorgvuldiger te managen

• Meer aandacht te besteden aan de implementatie van hun MVO-beleid

• Beter voorbereid te zijn op crisissituaties en de gevolgen daarvan voor hun toeleveringsketen

Wat betekent dit voor je organisatie?

De G-Star-zaak onderstreept dat de zorgplicht in de supply chain verder reikt dan alleen contractuele verplichtingen. Bedrijven moeten rekening houden met de bredere impact van hun beslissingen op leveranciers en werknemers in de keten. Deze uitspraak kan leiden tot een heroverweging van supply chain-praktijken in de mode-industrie en daarbuiten, met een grotere nadruk op verantwoord en duurzaam ketenbeheer.

Wanneer schakel je een advocaat ketenaansprakelijkheid in?

MAAK Advocaten behartigt graag je belangen en onze gespecialiseerde advocaten hebben de kennis en ervaring die je zoekt. Door cliënten worden we aanbevolen vanwege onze daadkrachtige, to-the-point en praktische oplossingen. Voor al je vragen rondom claims in verband met de zorgplicht in de supply chain staan we je dan ook graag bij met advies en juridische ondersteuning. Onze ervaren advocaat commercial law, Remko Roosjen, sta je graag als eerste te woord en hij bespreekt met je de zaak en de uitdagingen die voorliggen.