Vermogensschade is schade aan je vermogen die je in geld kunt uitdrukken. Volgens artikel 6:96 lid 1 BW gaat het om geleden verlies en gederfde winst. Ook redelijke kosten om schade te beperken, schade en aansprakelijkheid vast te stellen of buiten rechte betaling te krijgen, vallen eronder (lid 2). Het doel is je financieel zo veel mogelijk terug te brengen in de positie zonder de schadeveroorzakende gebeurtenis.
Wat is de wettelijke basis?
De wettelijke grondslag voor vermogensschade is te vinden in het Burgerlijk Wetboek, met name in de artikelen 6:95 BW en 6:96 BW.
Artikel 6:95 lid 1 BW bepaalt:
“De schade die op grond van een wettelijke verplichting tot schadevergoeding moet worden vergoed, bestaat in vermogensschade en ander nadeel, dit laatste voor zover de wet op vergoeding hiervan recht geeft.”
Uit welke componenten bestaat vermogensschade?
Volgens artikel 6:96 lid 1 BW omvat vermogensschade twee onderdelen:
- Geleden verlies: de achteruitgang van je vermogen, bijvoorbeeld schade aan je eigendommen of medische kosten.
- Gederfde winst: voordeel dat je zonder de gebeurtenis zou hebben gehad, zoals inkomsten die je misloopt doordat je arbeidsongeschikt bent.
Welke voorbeelden van vermogensschade zijn er?
Bij een ongeval met letsel of zaakschade kunnen onder meer deze posten vermogensschade zijn:
– Medische kosten (eigen risico, fysiotherapie)
– Beschadiging van goederen (auto, fiets)
– Misgelopen inkomsten
– Kosten voor woningaanpassing
– Kosten voor vervangend vervoer
– Kosten voor huishoudelijke hulp
Redelijke kosten
Artikel 6:96 lid 2 BW bepaalt dat ook deze redelijke kosten als vermogensschade voor vergoeding in aanmerking komen:
- kosten om schade te voorkomen of te beperken die als gevolg van de gebeurtenis mocht worden verwacht (onderdeel a);
- kosten om de schade en de aansprakelijkheid vast te stellen (onderdeel b);
- kosten om buiten rechte betaling te krijgen, zoals buitengerechtelijke incassokosten (onderdeel c).
Komt het tot een procedure, dan vallen kosten die de proceskostenvergoeding al dekt, zoals het voorbereiden van processtukken, niet onder lid 2 onder b en c. Daarvoor gelden alleen de regels over proceskosten (artikel 6:96 lid 3 BW en artikel 241 Rv).
Zuivere vermogensschade
Dit is een specifieke vorm van vermogensschade die verwijst naar financiële schade zonder dat er sprake is van letsel, overlijden, of de beschadiging of vernietiging van een zaak. Het gaat puur om economische verliezen als gevolg van een gebeurtenis. Voorbeelden hiervan zijn schade door een onjuist juridisch of beleggingsadvies, beroepsfouten, oneerlijke concurrentie, en inbreuken op intellectuele eigendomsrechten.
Waardevermindering van eigendommen
Vermogensschade kan ook bestaan uit de waardevermindering van onroerend goed en de gebruikswaardevermindering van machines en installaties die nog niet volledig zijn afgeschreven.
Vertraging in de voldoening van een geldsom
Schade door vertraging in de voldoening van een geldsom kan ook als vermogensschade worden aangemerkt. De vergoeding hiervoor bestaat uit de wettelijke rente over de tijd dat de schuldenaar in verzuim is geweest (artikel 6:119 lid 1 BW).
Het is belangrijk om te benadrukken dat vermogensschade een puur feitelijk begrip is en dat het erom gaat de benadeelde zoveel mogelijk in de oorspronkelijke vermogenstoestand te brengen.
Hoe wordt de omvang van vermogensschade bepaald?
De rechter begroot de schade op de manier die het best past bij de aard ervan. Kan de omvang niet precies worden vastgesteld, dan schat hij de schade (artikel 6:97 BW).
Vergoed wordt alleen schade die zo samenhangt met de gebeurtenis waarop de aansprakelijkheid berust, dat zij de aansprakelijke partij als gevolg daarvan kan worden toegerekend. Daarbij tellen de aard van de aansprakelijkheid en de aard van de schade mee (artikel 6:98 BW).
Heb je zelf bijgedragen aan de schade, dan wordt de vergoeding in beginsel verminderd naar de mate waarin ieders omstandigheden tot de schade hebben bijgedragen. De billijkheid kan een andere verdeling vragen (artikel 6:101 lid 1 BW). Zou volledige vergoeding tot kennelijk onaanvaardbare gevolgen leiden, dan kan de rechter haar bovendien matigen (artikel 6:109 lid 1 BW).
Wat is het verschil met immateriële schade?
De belangrijkste verschillen tussen vermogensschade en immateriële schade zijn:
Aard van de schade
– Vermogensschade: Dit betreft schade die het vermogen in feitelijk-economische zin raakt en die zich in geld laat uitdrukken. Het gaat om materiële schade die direct financiële gevolgen heeft.
– Immateriële schade: Dit betreft ‘ander nadeel’ dat niet direct in geld is uit te drukken. Het gaat om niet-financiële schade zoals pijn, verdriet en gederfde levensvreugde.
Wettelijke basis
– Vermogensschade: Geregeld in artikel 6:96 BW, waarin specifieke componenten worden genoemd.
– Immateriële schade: Artikel 6:95 lid 1 BW bepaalt dat ander nadeel alleen wordt vergoed voor zover de wet daar recht op geeft. Die gevallen staan met name in artikel 6:106 BW, bijvoorbeeld als je lichamelijk letsel hebt opgelopen, in je eer of goede naam bent geschaad of op andere wijze in je persoon bent aangetast.
Vergoedingscriteria
– Vermogensschade: Komt in beginsel volledig voor vergoeding in aanmerking, voor zover de schade aan de aansprakelijke partij kan worden toegerekend (artikel 6:98 BW). De vergoeding kan lager uitvallen door eigen schuld (artikel 6:101 BW) of matiging (artikel 6:109 BW).
– Immateriële schade: De vergoeding wordt ‘naar billijkheid’ vastgesteld (artikel 6:106 BW), rekening houdend met alle omstandigheden van het geval.
Karakter van de vergoeding
– Vermogensschade: Gericht op het herstellen van de financiële situatie van het slachtoffer.
– Immateriële schade: Heeft een meer hoogstpersoonlijk karakter en is bedoeld om leed te verzachten of genoegdoening te bieden.
Deze verschillen maken duidelijk dat vermogensschade en immateriële schade twee fundamenteel verschillende concepten zijn binnen het schadevergoedingsrecht, elk met hun eigen kenmerken en behandeling in de rechtspraktijk.
Veelgestelde vragen over vermogensschade
Wat is het verschil tussen geleden verlies en gederfde winst?
Geleden verlies is de achteruitgang van je bestaande vermogen, zoals reparatiekosten of medische kosten. Gederfde winst is voordeel dat je zonder de gebeurtenis zou hebben gehad, zoals gemiste omzet of inkomsten. Beide vallen onder vermogensschade (artikel 6:96 lid 1 BW).
Kun je de kosten van een expert of advocaat vóór een procedure terugvorderen?
Ja, redelijke kosten om schade en aansprakelijkheid vast te stellen en om buiten rechte betaling te krijgen zijn vermogensschade (artikel 6:96 lid 2 onder b en c BW). Komt het tot een procedure, dan gaan kosten die onder de proceskostenvergoeding vallen daarin op (artikel 6:96 lid 3 BW en artikel 241 Rv).
Wat als de omvang van de schade niet precies vast te stellen is?
Dan schat de rechter de schade. Hij begroot de schade op de wijze die het meest past bij de aard ervan (artikel 6:97 BW). Je moet de schade wel zo goed mogelijk onderbouwen.
Krijg je minder vergoed als je zelf ook schuld hebt?
In beginsel wel. Is de schade mede het gevolg van een omstandigheid die aan jou kan worden toegerekend, dan wordt de schade verdeeld naar de mate waarin ieders omstandigheden hebben bijgedragen. De billijkheid kan een andere verdeling vragen (artikel 6:101 lid 1 BW).
Krijg je naast vermogensschade ook smartengeld?
Alleen als de wet dat toestaat (artikel 6:95 lid 1 BW). Dat is met name het geval bij lichamelijk letsel, aantasting van je eer of goede naam of een andere aantasting in je persoon, of als de aansprakelijke het oogmerk had je zulk nadeel toe te brengen (artikel 6:106 BW). De vergoeding wordt dan naar billijkheid vastgesteld.
Primaire bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 6: artikel 6:95, 6:96, 6:97, 6:98, 6:101, 6:106, 6:109 en 6:119
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering: artikel 241
Wanneer schakel je een advocaat vermogensschade in?
MAAK Advocaten behartigt graag je belangen en onze advocaten hebben de kennis en ervaring die je zoekt. Door cliënten worden we aanbevolen vanwege onze daadkrachtige, to-the-point en praktische oplossingen. Voor al je vragen rondom vermogensschade staan we je dan ook graag bij met advies en juridische ondersteuning. Onze ervaren advocaat commercial law, Remko Roosjen, sta je graag als eerste te woord en hij bespreekt met je de zaak en de uitdagingen die voorliggen.
Wat kan ons advocatenkantoor betekenen bij vermogensschade?
Heb je vermogensschade geleden en wil je weten of je die kunt verhalen? Neem contact op met ons advocatenkantoor in Amsterdam. Wij staan ondernemers, bestuurders en organisaties bij die schade lijden door wanprestatie, een onrechtmatige daad of een beroepsfout. Vermogensschade raakt je vermogen rechtstreeks: geleden verlies en gederfde winst, maar ook redelijke kosten ter beperking van de schade en ter vaststelling van aansprakelijkheid.
De praktijk draait zelden om de vraag óf er schade is, maar om de omvang en het causaal verband. Welk deel van je omzetverlies is toe te rekenen aan de tekortkoming en welk deel aan de markt? Welke kosten mag je meenemen? Hoe onderbouw je gederfde winst als de order nooit is uitgevoerd? Wij helpen je die schade te begroten en te bewijzen, zo nodig met een deskundigenrapport.
Loopt de discussie vast, dan behartigen onze procesadvocaten je belangen bij de rechter. Maar procederen over schade is bewerkelijk en kostbaar. Vaak levert een goed onderbouwde schadestaat, gevolgd door onderhandeling, sneller resultaat op. Wij bespreken die afweging met je voordat je kosten maakt.
Daarnaast beperken wij schade vooraf. In je contracten leggen wij vast welke schade wel en niet voor vergoeding in aanmerking komt, met een exoneratie die standhoudt en aansprakelijkheidslimieten die aansluiten op je verzekering.
Wil je weten wat je schade juridisch waard is? Neem contact op met ons advocatenkantoor in Amsterdam voor een gesprek met een specialist aansprakelijkheidsrecht.
