Onder de REACH-verordening mag je een stof die je in hoeveelheden van 1 ton of meer per jaar vervaardigt of in de EU invoert, alleen op de markt brengen als je haar bij ECHA hebt geregistreerd: “geen gegevens, geen markt” (artikelen 5 en 6). Die plicht ligt bij de fabrikant of importeur in de EU. Laat je rol en je tonnages toetsen voordat de toezichthouder dat doet.
Deze pagina is voor fabrikanten, importeurs, distributeurs en industriële gebruikers van chemische stoffen en mengsels, en voor leveranciers buiten de EU die via Nederland leveren. Je leest wie moet registreren, hoe de registratie bij het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) verloopt, welke andere REACH-plichten je raken en hoe de handhaving in Nederland werkt. Voor producten zoals kleding, meubels of elektronica lees je onze pagina over REACH-verplichtingen voor voorwerpen.
Wat is REACH en voor wie geldt de verordening?
REACH is Verordening (EG) nr. 1907/2006 over registratie, beoordeling, autorisatie en beperking van chemische stoffen. Zij geldt sinds 1 juni 2007, de registratieregels sinds 1 juni 2008, en zij legt per rol in de keten eigen plichten op (artikelen 3 en 141).
De rol bepaalt wat je moet doen. De definities van artikel 3 zijn daarbij leidend, niet hoe je je bedrijf zelf noemt. Een groothandel die een mengsel van buiten de EU haalt, is importeur en geen distributeur. Een bedrijf dat stoffen alleen opslaat en doorverkoopt, is distributeur en geen downstreamgebruiker.
| Rol (artikel 3 REACH) | Wie is dat? | Belangrijkste plicht |
|---|---|---|
| Fabrikant | In de EU gevestigd en vervaardigt een stof in de EU (punt 9) | Registreren vanaf 1 ton per jaar (artikel 6) |
| Importeur | In de EU gevestigd en verantwoordelijk voor de invoer (punt 11) | Registreren vanaf 1 ton per jaar (artikel 6) |
| Enige vertegenwoordiger | In de EU gevestigde partij die een fabrikant buiten de EU aanwijst (artikel 8) | Neemt de registratieplicht van de importeurs over; die importeurs gelden dan als downstreamgebruikers |
| Producent of importeur van voorwerpen | Maakt of assembleert een voorwerp in de EU of voert het in (punt 4) | Registratie of kennisgeving onder voorwaarden (artikel 7) |
| Downstreamgebruiker | Gebruikt een stof of mengsel beroepsmatig, maar maakt of importeert het niet (punt 13) | Geen registratie; wel informatie in de keten doorgeven (artikel 34) |
| Distributeur | Slaat stoffen of mengsels alleen op en brengt ze in de handel, ook een winkel (punt 14) | Informatie in de keten doorgeven (artikelen 31 en 34) |
Wanneer moet je een stof registreren?
Elke fabrikant of importeur van een stof, als zodanig of in een mengsel, die 1 ton of meer per jaar vervaardigt of invoert, moet een registratie indienen bij ECHA (artikel 6 lid 1). De drempel geldt per fabrikant of importeur, opgeteld over het jaar.
Zonder registratie mag je de stof niet vervaardigen of in de handel brengen (artikel 5 REACH). Invoer geldt als in de handel brengen (artikel 3 punt 12). De gefaseerde overgangstermijnen voor stoffen die al vóór REACH op de markt waren, zijn op 1 juni 2018 verstreken (artikel 23 lid 3). Voor polymeren registreer je de monomeren als het polymeer voor 2 gewichtsprocent of meer uit zo’n monomeer bestaat en het om 1 ton of meer per jaar gaat, tenzij een schakel eerder in de keten al heeft geregistreerd (artikel 6 lid 3). Voor stoffen voor productgericht onderzoek en ontwikkeling bestaat onder voorwaarden een vrijstelling van vijf jaar na kennisgeving (artikel 9).
Sta je als leverancier buiten de EU, dan registreert niet jij maar je Europese importeur, tenzij je een enige vertegenwoordiger aanwijst die de plichten van de importeurs overneemt (artikel 8). Die keuze leg je vast in een overeenkomst. Je moet de importeurs in dezelfde keten dan over die aanwijzing informeren (artikel 8 lid 3).
Hoe verloopt de registratie bij ECHA?
Je dient een registratiedossier in bij ECHA, samen met de mederegistranten. ECHA controleert binnen drie weken of het dossier volledig is en kent dan een registratienummer toe (artikel 20). Vanaf 10 ton per jaar hoort er een chemisch veiligheidsrapport bij (artikel 14).
- Stel je rol en tonnage vast per stof, per juridische entiteit en per jaar (artikelen 3 en 6).
- Zoek de mederegistranten op. Registranten van dezelfde stof dienen de kerngegevens gezamenlijk in via een hoofdregistrant (artikel 11 lid 1).
- Maak afspraken over data en kosten. Deel gegevens en kosten in een overeenkomst; zie onze pagina over de data and cost sharing agreement. Afzonderlijk indienen mag alleen als gezamenlijk indienen onevenredig duur is, vertrouwelijke informatie zou prijsgeven of als je het met de hoofdregistrant oneens bent over de selectie van de gegevens, en dan met motivering (artikel 11 lid 3).
- Lever het dossier en de vergoeding in (artikel 6 lid 4). De informatie-eisen nemen toe met de tonnageband (artikel 12).
- Wacht de volledigheidscontrole af. Hoor je binnen drie weken na indiening niets anders van ECHA, dan mag je beginnen of doorgaan met vervaardigen of invoeren (artikel 21 lid 1).
- Houd het dossier actueel, bijvoorbeeld bij een andere rol, een hogere tonnageband of nieuwe gevareninformatie (artikel 22).
Vraagt ECHA om aanvullingen en lever je die niet op tijd, dan wordt de registratie afgewezen en krijg je de vergoeding niet terug (artikel 20 lid 2). Bewaar alle informatie die je voor je REACH-plichten nodig hebt ten minste tien jaar (artikel 36).
Welke andere REACH-plichten raken je bedrijf?
Naast registratie kent REACH plichten in de hele keten: veiligheidsinformatiebladen, informatie over zeer zorgwekkende stoffen in voorwerpen, autorisatie voor stoffen op bijlage XIV en beperkingen op bijlage XVII.
| Plicht | Wanneer | Artikel REACH |
|---|---|---|
| Veiligheidsinformatieblad meeleveren | Bij een gevaarlijke stof of mengsel (CLP), een PBT- of zPzB-stof, of een stof op de kandidaatslijst | artikel 31; zie ook het veiligheidsinformatieblad |
| Informatie over zeer zorgwekkende stoffen in voorwerpen | Stof van de kandidaatslijst boven 0,1 gewichtsprocent in een voorwerp | artikel 33 |
| Autorisatie | Stof op bijlage XIV: gebruik of in de handel brengen alleen met autorisatie of vrijstelling | artikel 56 |
| Beperkingen | Stof met een restrictie in bijlage XVII: alleen volgens de voorwaarden van die restrictie | artikel 67 |
| Informatie terug in de keten | Nieuwe gevareninformatie of twijfel over de risicobeheersmaatregelen | artikel 34 |
REACH staat niet op zichzelf. Voor indeling en etikettering geldt de CLP-verordening; een overzicht van de verplichtingen voor chemische stoffen naast REACH vind je op onze pagina over compliance bij chemische stoffen.
Hoe wordt REACH in Nederland gehandhaafd?
De Wet milieubeheer verbiedt te handelen in strijd met de belangrijkste REACH-artikelen, waaronder de registratieplicht en de artikelen 5, 31, 33, 56 en 67 (artikel 9.3.3 Wm). De minister is bevoegde instantie en zorgt voor de bestuursrechtelijke handhaving (artikelen 9.3.2 en 18.2b Wm).
Voor onderdelen die bij hun beleid horen, handhaven ook de ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Volksgezondheid en van Klimaat en Groene Groei (artikel 18.2b lid 2 Wm). Overtreding van artikel 9.3.3 Wm is bovendien een economisch delict (artikel 1a Wet op de economische delicten). Dat is het strafrechtelijke sanctiekader; MAAK richt zich op de bestuursrechtelijke en civielrechtelijke kant: last onder dwangsom of bestuursdwang, zienswijze, bezwaar en beroep, en de contracten in de keten. Voor gedragingen die onder de Warenwet vallen, gelden de verboden van artikel 9.3.3 Wm niet (lid 5). Meer over het optreden van de toezichthouders lees je op onze pagina over handhaving van de REACH-verordening.
Twijfel je of je importeur bent, of je leverancier een enige vertegenwoordiger heeft of of je tonnage de drempel haalt? Laat de advocaten product compliance van MAAK je positie beoordelen voordat je de volgende partij invoert.
Wanneer schakel je een advocaat in?
Een REACH-consultant of laboratorium stelt het dossier technisch samen. Een advocaat zet je in als er juridisch iets op het spel staat: de vraag wie registreert, de afspraken met mederegistranten en leveranciers, of een maatregel van de toezichthouder.
| Situatie | Wat er juridisch op het spel staat | Wat MAAK doet |
|---|---|---|
| Je leverancier buiten de EU zegt dat hij “REACH-compliant” is | Zonder enige vertegenwoordiger ben jij als importeur registratieplichtig (artikelen 6 en 8) | Rol vaststellen; aanwijzing en vrijwaring contractueel regelen |
| Geschil met de hoofdregistrant over data of kosten | Toegang tot de gezamenlijke registratie (artikel 11) | Onderhandelen over de overeenkomst; procedure als het vastloopt |
| De toezichthouder vraagt je registratie of VIB op | Verbod van artikel 9.3.3 Wm, last onder dwangsom of bestuursdwang | Termijnen bewaken, zienswijze, bezwaar en beroep |
| Een afnemer claimt schade door een niet-geregistreerde stof | Aansprakelijkheid en verhaal in de keten | Positie beoordelen, verweer en verhaal op je leverancier |
Praktijkvoorbeeld: een groothandel die een mengsel importeert
Een Nederlandse groothandel koopt een coating in China en verkoopt die aan industriële afnemers in de EU. Hij dacht distributeur te zijn, omdat de leverancier veiligheidsinformatiebladen meelevert.
Dit voorbeeld is geanonimiseerd en vereenvoudigd. Omdat de groothandel de coating zelf in de EU invoerde, was hij importeur (artikel 3 punt 11). Voor één stof in de coating kwam hij boven 1 ton per jaar, zodat registratie nodig was (artikel 6). De oplossing: de Chinese fabrikant wees een enige vertegenwoordiger in de EU aan en meldde dat schriftelijk aan de groothandel, die daardoor als downstreamgebruiker werd aangemerkt (artikel 8 lid 3). De groothandel legde vast dat de leverancier de aanwijzing in stand houdt en hem vrijwaart als de registratie wegvalt.
Veelgestelde vragen over registratie onder REACH
Vanaf welke hoeveelheid moet ik een stof registreren onder REACH?
Vanaf 1 ton per jaar per fabrikant of importeur, voor een stof als zodanig of in een mengsel (artikel 6 lid 1). Voor stoffen in voorwerpen gelden aparte voorwaarden (artikel 7).
Moet ik als downstreamgebruiker registreren?
Nee. Een downstreamgebruiker registreert niet, maar moet wel informatie in de keten doorgeven (artikel 34) en zich houden aan autorisaties en beperkingen (artikelen 56 en 67).
Wat is een enige vertegenwoordiger?
Een in de EU gevestigde partij die een fabrikant buiten de EU aanwijst om de registratieplichten van de importeurs over te nemen. De importeurs in die keten gelden dan als downstreamgebruikers (artikel 8).
Hoe lang duurt de registratie bij ECHA?
ECHA controleert binnen drie weken na indiening of het dossier volledig is. Hoor je in die drie weken niets anders, dan mag je de stof vervaardigen of invoeren (artikelen 20 en 21).
Wanneer schakel ik een advocaat in voor REACH?
Als onduidelijk is wie in de keten moet registreren, bij een geschil over gegevens en kosten met mederegistranten, als de toezichthouder documenten opvraagt of een maatregel aankondigt, en bij schadeclaims in de keten.
Primaire bronnen
Laatst gecontroleerd op 28 oktober 2026.
