De handhaving van de REACH-verordening ligt in Nederland bij de minister van Infrastructuur en Waterstaat, met de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) als toezichthouder, en voor hun terrein bij de NVWA en de Nederlandse Arbeidsinspectie. Overtreding kan leiden tot een last onder dwangsom en strafvervolging. Laat je dossier toetsen zodra een inspectie zich aankondigt.
Deze pagina is voor fabrikanten, importeurs, distributeurs, webwinkels en zakelijke gebruikers van chemische stoffen, mengsels en voorwerpen. Je leest wie REACH handhaaft, welke plichten het vaakst worden gecontroleerd, wat een inspectie inhoudt, welke sancties er zijn en hoe je reageert. Hoe de registratieplicht zelf werkt, lees je op onze hoofdpagina over de registratieverplichting onder REACH.
Wie handhaaft de REACH-verordening in Nederland?
De minister van Infrastructuur en Waterstaat is de bevoegde instantie en zorgt voor de bestuursrechtelijke handhaving (artikelen 9.3.2 en 18.2b Wet milieubeheer). Andere ministers handhaven voor hun eigen beleidsterrein.
De verordening laat het toezicht en de sancties aan de lidstaten (artikelen 125 en 126 van de REACH-verordening). In Nederland zijn de ambtenaren van de ILT belast met het toezicht op de naleving van REACH (artikel 1 van het Besluit aanwijzing toezichthouders fysieke leefomgeving). De ambtenaren van de NVWA houden mede toezicht voor zover het om de beleidsterreinen van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit gaat (artikel 6), en die van de Nederlandse Arbeidsinspectie voor zover het om de bescherming van werknemers gaat (artikel 7). Je kunt dus op hetzelfde product met meer dan één toezichthouder te maken krijgen.
| Toezichthouder | Waarop het toezicht ziet | Grondslag |
|---|---|---|
| Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) | naleving van REACH en de Wet milieubeheer in het algemeen | artikel 1 Besluit aanwijzing toezichthouders fysieke leefomgeving |
| Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) | REACH voor de beleidsterreinen van het ministerie van LNV | artikel 6 van dat besluit |
| Nederlandse Arbeidsinspectie | REACH voor zover het om de bescherming van werknemers gaat, zoals stoffen op de werkplek | artikel 7 van dat besluit |
Welke REACH-plichten worden het meest gecontroleerd?
Vooral de plichten die artikel 9.3.3 Wet milieubeheer verbiedt te overtreden: registratie, veiligheidsinformatiebladen, informatie over zeer zorgwekkende stoffen in voorwerpen, autorisatie en de restricties van bijlage XVII.
Artikel 9.3.3 van de Wet milieubeheer noemt per REACH-artikel welke plichten verboden zijn te overtreden. Daaronder vallen onder meer de regel “geen gegevens, geen markt” (artikel 5 REACH), de veiligheidsinformatiebladen (artikel 31), de informatieplicht bij voorwerpen (artikel 33), de autorisatieplicht (artikel 56) en de restricties (artikel 67 lid 1). De verboden gelden niet voor zover de Warenwet de gedraging regelt (artikel 9.3.3 lid 5).
| REACH-plicht | Artikel REACH | Wat de inspecteur vraagt |
|---|---|---|
| Registratie vóór productie of import van 1 ton of meer per jaar | artikelen 5 en 6 | registratienummer of bewijs van een enige vertegenwoordiger |
| Veiligheidsinformatieblad bij gevaarlijke stoffen en mengsels | artikel 31 | actueel VIB in het Nederlands, passend bij het gebruik |
| Informatie over zeer zorgwekkende stoffen boven 0,1 gewichtsprocent in voorwerpen | artikel 33 | informatie aan afnemers en, op verzoek, aan consumenten |
| Autorisatie voor stoffen op bijlage XIV | artikel 56 | autorisatiebesluit of vrijstelling |
| Restricties van bijlage XVII | artikel 67 | bewijs dat het product binnen de restrictie blijft, zoals testrapporten |
Over het veiligheidsinformatieblad lees je meer op onze pagina over het veiligheidsinformatieblad (VIB), over zeer zorgwekkende stoffen in producten op onze pagina over REACH en voorwerpen.
Hoe verloopt een REACH-inspectie?
De inspecteur vraagt stukken op, neemt monsters en stelt vragen. Je moet meewerken binnen een redelijke termijn (artikel 5:20 Awb), maar de inspecteur mag alleen vragen wat redelijkerwijs nodig is (artikel 5:13 Awb).
Een inspectie begint vaak met een verzoek om informatie: welke stoffen je importeert, in welke hoeveelheden, met welke registratienummers en veiligheidsinformatiebladen. Bij restricties volgen soms monsters en laboratoriumonderzoek. Wijst een vraag op een mogelijke overtreding door jouw onderneming, overleg dan eerst voordat je een verklaring aflegt; de medewerkingsplicht betreft stukken en feiten, en voor bestuurlijke boetes geldt een zwijgrecht (artikel 5:10a Awb). Zorg dat één persoon de contacten met de inspecteur voert en dat je een kopie maakt van alles wat je afgeeft.
- Houd per stof het registratienummer, het tonnage per jaar en de rol van je onderneming bij (fabrikant, importeur, downstreamgebruiker of distributeur).
- Bewaar het actuele veiligheidsinformatieblad van elke gevaarlijke stof of elk gevaarlijk mengsel dat je levert.
- Vraag leveranciers van voorwerpen schriftelijk naar zeer zorgwekkende stoffen boven 0,1 gewichtsprocent.
- Toets je assortiment periodiek aan de restricties van bijlage XVII en bewaar testrapporten.
- Leg vast wie in je onderneming het aanspreekpunt is bij een inspectie.
Welke sancties volgen op een overtreding van REACH?
Bestuursrechtelijk vooral een last onder dwangsom of bestuursdwang om de overtreding te herstellen. Daarnaast is overtreding van artikel 9.3.3 Wet milieubeheer een economisch delict, dat het Openbaar Ministerie strafrechtelijk kan vervolgen.
REACH eist dat de sancties doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn (artikel 126). De minister kan herstelsancties opleggen, zoals een last onder dwangsom om producten uit de handel te nemen of een veiligheidsinformatieblad te verbeteren (artikel 18.2b Wet milieubeheer en titel 5.3 Awb). Overtreding van artikel 9.3.3 Wet milieubeheer is een economisch delict (artikel 1a Wet op de economische delicten); dan beslist het Openbaar Ministerie over vervolging. MAAK richt zich op de bestuursrechtelijke en civielrechtelijke kant van zo’n zaak. Hoe zienswijze, bezwaar en beroep tegen een last werken, lees je op onze pagina over een geschil met een toezichthouder.
Wat doet het Europese handhavingsforum van ECHA?
Het Forum voor de uitwisseling van informatie over handhaving coördineert gezamenlijke handhavingsprojecten van de nationale inspecties (artikel 77 lid 4 REACH). Nederland benoemt een lid (artikel 86).
Het Forum stelt geharmoniseerde handhavingsprojecten en gezamenlijke inspecties voor, coördineert en evalueert ze, en adviseert over de handhaafbaarheid van voorgestelde restricties (artikel 77 lid 4 onder b en h). In zo’n project controleren de inspecties in alle lidstaten in dezelfde periode op hetzelfde onderwerp, bijvoorbeeld veiligheidsinformatiebladen of online verkochte producten. Voor jou betekent dat: kondigt het Forum een project aan dat over jouw productgroep gaat, dan is de kans op een inspectie in die periode groter. Gebruik zo’n aankondiging om je dossier vooraf na te lopen.
Hoe werkt de restrictie op verfafbijtmiddelen met dichloormethaan?
Verfafbijtmiddelen met 0,1 gewichtsprocent of meer dichloormethaan mogen niet aan consumenten of beroepsgebruikers worden geleverd, en beroepsgebruikers mogen ze niet gebruiken (bijlage XVII, punt 59 REACH). Lidstaten mogen voor opgeleide beroepsgebruikers een uitzondering maken.
Deze restrictie is een goed voorbeeld van REACH-handhaving die verder gaat dan het in de handel brengen. Ze raakt ook het gebruik op de werkplek, en daar houdt de Nederlandse Arbeidsinspectie mede toezicht. Hetzelfde geldt voor 1-methyl-2-pyrrolidon (NMP): mengsels met 0,3 % of meer mogen alleen in de handel als de chemische veiligheidsrapporten en veiligheidsinformatiebladen de blootstellingsgrenzen voor werknemers bevatten (bijlage XVII, punt 71). Wie zulke producten online verkoopt of zakelijk gebruikt, moet kunnen laten zien welk gehalte het product heeft en aan wie hij levert.
Wat doe je als de toezichthouder een overtreding vaststelt?
Herstel wat je kunt herstellen, leg dat vast en reageer op het voornemen met een zienswijze. Tegen een last onder dwangsom maak je binnen zes weken bezwaar (artikel 6:7 Awb).
Een overtreding van REACH is vaak een documentatieprobleem: een ontbrekend registratienummer, een verouderd veiligheidsinformatieblad of een leverancier die zijn informatieplicht niet nakwam. Herstel kan dan snel, en dat is je sterkste argument tegen een zware sanctie. Gaat het om een restrictie, dan moet de partij vaak uit de handel en speelt de vraag wie de schade draagt: jij, je leverancier of je afnemer. Controleer daarom direct wat je inkoopvoorwaarden zeggen over REACH-conformiteit en vrijwaring.
Wanneer schakel je een advocaat in bij REACH-handhaving?
Bij een aangekondigde inspectie, een voornemen tot een last, een proces-verbaal of een geschil met een leverancier over wie de gevolgen draagt. Dan bepalen termijnen en bewijs de uitkomst.
| Situatie | Wat er juridisch op het spel staat | Wat MAAK doet |
|---|---|---|
| De ILT vraagt registratienummers en veiligheidsinformatiebladen op | Medewerkingsplicht en de verboden van artikel 9.3.3 Wm | Bepalen wat je afgeeft en het dossier op orde brengen |
| Je ontvangt een voornemen tot een last onder dwangsom | Zienswijze, begunstigingstermijn en de hoogte van de dwangsom | Zienswijze opstellen en herstel aantonen |
| Er ligt een besluit om producten uit de handel te nemen | Bezwaar binnen zes weken, geen schorsende werking | Bezwaar en zo nodig een voorlopige voorziening |
| Een leverancier buiten de EU blijkt niet geregistreerd | Jij bent als importeur registratieplichtig (artikel 6 REACH) | Registratie of enige vertegenwoordiger regelen; verhaal op de leverancier |
| Een afnemer claimt schade door een niet gemelde stof | Informatieplicht (artikel 33) en aansprakelijkheid in de keten | Verweer of verhaal op je leverancier |
Wil je weten wat een REACH-advocaat verder doet, lees dan onze pagina over de REACH-advocaat, of leg je vraag direct voor aan de advocaten product compliance van MAAK.
Praktijkvoorbeeld: een webwinkel in schoonmaak- en klusproducten
Stel: een webwinkel verkoopt een verfafbijtmiddel van een buitenlandse leverancier. De ILT test het product en vindt dichloormethaan boven de grens van bijlage XVII, punt 59.
Dit voorbeeld is geanonimiseerd en vereenvoudigd. De webwinkel haalt het product direct offline, legt het tijdstip vast en blokkeert de voorraad. In de zienswijze toont hij aan dat hij het product heeft verwijderd, dat hij de leverancier om een testrapport had gevraagd en dat hij zijn assortiment nu periodiek laat testen. De toezichthouder ziet daardoor af van een last onder dwangsom of stelt een korte begunstigingstermijn die al is nageleefd. Daarna stelt de webwinkel de leverancier aansprakelijk voor de onverkoopbare voorraad, op grond van de garantie in de inkoopvoorwaarden dat het product aan REACH voldoet.
Veelgestelde vragen over de handhaving van REACH
Wie houdt in Nederland toezicht op REACH?
De ILT, namens de minister van Infrastructuur en Waterstaat. De NVWA en de Nederlandse Arbeidsinspectie houden mede toezicht voor hun eigen terrein (artikelen 1, 6 en 7 Besluit aanwijzing toezichthouders fysieke leefomgeving).
Is een overtreding van REACH strafbaar?
Overtreding van de REACH-plichten in artikel 9.3.3 Wet milieubeheer is een economisch delict (artikel 1a Wet op de economische delicten). Daarnaast kan de toezichthouder een last onder dwangsom of bestuursdwang opleggen.
Wat is het REACH-handhavingsforum?
Een forum van nationale handhavingsinstanties bij ECHA dat gezamenlijke handhavingsprojecten en inspecties coördineert en adviseert over de handhaafbaarheid van restricties (artikelen 77 lid 4 en 86 REACH).
Mag ik nog verfafbijtmiddelen met dichloormethaan verkopen?
Niet aan consumenten of beroepsgebruikers als het gehalte 0,1 gewichtsprocent of meer is (bijlage XVII, punt 59 REACH). Lidstaten mogen een uitzondering maken voor speciaal opgeleide beroepsgebruikers.
Wanneer schakel ik een advocaat in bij REACH-handhaving?
Bij een inspectie die stukken opvraagt, een voornemen tot een last onder dwangsom, een besluit om producten uit de handel te nemen of een geschil met je leverancier over de gevolgen.
Primaire bronnen
Laatst gecontroleerd op 28 oktober 2026.
- Verordening (EG) nr. 1907/2006 (REACH), geconsolideerde tekst 22-06-2026: artikelen 5, 6, 31, 33, 56, 67, 77, 86, 125 en 126; bijlage XVII, punten 59 en 71
- Wet milieubeheer, artikelen 9.3.2, 9.3.3 en 18.2b
- Besluit aanwijzing toezichthouders fysieke leefomgeving, artikelen 1, 6 en 7
- Wet op de economische delicten, artikel 1a
- Algemene wet bestuursrecht, artikelen 5:10a, 5:13, 5:20 en 6:7
- ECHA: Forum voor de uitwisseling van informatie over handhaving
- ECHA: handhavingsprojecten van het Forum
