Verkoop je water of frisdrank in een plastic fles tot en met 3 liter, of drank in een blikje tot en met 3 liter, dan moet je als producent of importeur statiegeld rekenen, de verpakking terugnemen en zorgen dat 90 procent gescheiden wordt ingezameld (artikelen 6a, 6b, 12 en 13 Besluit beheer verpakkingen 2014). Laat toetsen of je assortiment en je afspraken kloppen.
Deze pagina is voor drankproducenten, importeurs, private-labelpartijen, groothandels en retailers. Je leest welke verpakkingen statiegeldplichtig zijn, hoe hoog het statiegeld minimaal is, wie wat moet doen, wat er Europees verandert door de verpakkingsverordening en welke Nederlandse wijzigingen het kabinet voorbereidt.
Op welke verpakkingen zit verplicht statiegeld?
Op plastic flessen met water of frisdrank tot en met 3 liter en op metalen drankverpakkingen tot en met 3 liter (artikelen 12 en 13 Besluit beheer verpakkingen 2014). Op andere flessen, zoals sap of zuivel, is statiegeld nu nog niet verplicht.
| Verpakking | Verplicht statiegeld | Minimaal bedrag | Bron |
|---|---|---|---|
| Plastic fles water of frisdrank, tot 1 liter | Ja, sinds 1 juli 2021 | € 0,15 | artikel 12 Bbv; artikel 6 lid 1 Regeling beheer verpakkingen |
| Plastic fles water of frisdrank, 1 tot en met 3 liter | Ja | € 0,25 | artikel 12 Bbv; artikel 6 lid 1 Rbv |
| Metalen drankverpakking (blikje), tot en met 3 liter | Ja, sinds 31 december 2022 | € 0,15 | artikel 13 Bbv; artikel 6 lid 2 Rbv |
| Plastic sap- of zuivelfles | Nee, wel vrijwillig mogelijk; het inzameldoel van 90 procent (artikel 6a Bbv) geldt wel | – | Kamerbrief 26 juni 2026 |
Frisdrank is drinkwaar in de zin van het Warenwetbesluit Gereserveerde aanduidingen (artikel 11 Besluit beheer verpakkingen 2014). De data van inwerkingtreding volgen uit het wijzigingenoverzicht van het besluit op wetten.overheid.nl. Voor andere drankflessen mag een producent vrijwillig statiegeld heffen; volgens de Kamerbrief gebeurt dat al bij het merendeel van de plastic sapflessen.
Wie moet wat regelen voor het statiegeld?
De producent of importeur die de drank in Nederland in de handel brengt, rekent het statiegeld, neemt de verpakking met terugbetaling terug, betaalt de kosten en zet een statiegeldaanduiding op de verpakking (artikelen 12, 13 en 15 Bbv).
De aanduiding is het woord “Statiegeldfles” op plastic flessen en “Statiegeld” op blikjes, in een letter van minimaal 1,2 millimeter (artikel 7 Regeling beheer verpakkingen). Daarnaast zorgt de producent of importeur dat per kalenderjaar ten minste 90 gewichtsprocent van zijn flessen en blikjes gescheiden wordt ingezameld (artikelen 6a en 6b Bbv). In de praktijk voert Verpact het systeem uit namens de producenten.
Een wettelijke innameplicht voor winkels bestaat op dit moment niet. Inname loopt via afspraken tussen Verpact en innemende partijen, vooral supermarkten; dat staat in het onderzoek van CE Delft dat bij de Kamerbrief is gevoegd. Wie in Nederland is gevestigd en drank onder eigen merk laat vullen of uit het buitenland invoert, is zelf producent of importeur in de zin van het besluit (artikel 1 onder g Bbv) en draagt dan deze plichten.
| Rol | Plicht | Bron |
|---|---|---|
| Producent of importeur | Statiegeld rekenen, terugnemen met terugbetaling, kosten dragen | artikelen 12 en 13 Bbv |
| Producent of importeur | 90 procent gescheiden inzameling per kalenderjaar (onder voorwaarden 85 procent voor flessen en 80 procent voor blikjes) | artikelen 6a en 6b Bbv |
| Producent of importeur | Aanduiding “Statiegeldfles” of “Statiegeld” op de verpakking | artikel 15 Bbv; artikel 7 Rbv |
| Retailer of horeca | Geen wettelijke innameplicht; inname via afspraken met Verpact | Onderzoek CE Delft bij Kamerbrief 26 juni 2026 |
Wat verandert er door de Europese verpakkingsverordening?
De verpakkingsverordening (EU) 2025/40 (PPWR) verplicht lidstaten om uiterlijk 1 januari 2029 te zorgen voor 90 procent gescheiden inzameling van plastic drankflessen en metalen drankverpakkingen tot drie liter, met een statiegeldsysteem (artikel 50 leden 1 en 2).
Melk en zuivel, wijn en sterke drank vallen buiten die Europese statiegeldplicht (artikel 50 lid 4). Een lidstaat mag verder gaan dan het minimum (artikel 50 lid 9). Bijlage X stelt minimumeisen aan statiegeldsystemen, zoals een onafhankelijke beheerder zonder winstoogmerk en een minimumstatiegeld dat hoog genoeg is om de inzamelpercentages te halen. Een bestaand systeem zoals het Nederlandse hoeft daar alleen aan te voldoen als het op 1 januari 2029 het doel van 90 procent niet haalt, en dan uiterlijk op 1 januari 2035 (artikel 50 lid 11). Een lidstaat die in 2026 ten minste 80 procent inzamelt, kan onder voorwaarden een uitzondering vragen (artikel 50 lid 5). De PPWR geldt sinds 12 augustus 2026 (artikel 71); meer daarover lees je op onze pagina over de EU-verpakkingsverordening (PPWR).
Wil je weten wat de huidige en de komende statiegeldregels betekenen voor jouw assortiment, je etiketten of je contracten met vullers en afnemers? Laat de advocaten product compliance van MAAK je positie beoordelen.
Welke wijzigingen bereidt het kabinet voor?
Het kabinet wil het statiegeld uitbreiden naar alle plastic flessen tot en met drie liter, ook sap en zuivel, de verkoop van flessen en blikjes zonder statiegeld verbieden en een innameplicht onderzoeken. De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2028.
Dat staat in de Kamerbrief “Verbetering statiegeldregelgeving” van 26 juni 2026 (Kamerstukken II 2025/26, 28 694, nr. 162). Volgens die brief haalde het systeem over 2024 77 procent voor plastic flessen en 83 procent voor blikjes, tegen een doel van 90 procent. Het pakket bevat ook een mogelijke verplichting voor bulkautomaten en een publieke rapportageplicht over inzamelcijfers en financiën. Het concept-wijzigingsbesluit gaat bij voorkeur in de eerste helft van 2027 in voorhang bij de Kamer. Het is dus nog geen geldend recht.
| Moment | Wat | Status en bron |
|---|---|---|
| 1 juli 2021 | Statiegeld op kleine plastic flessen water en frisdrank | geldend; artikel 12 Bbv |
| 31 december 2022 | Statiegeld op blikjes | geldend; artikel 13 Bbv |
| 12 augustus 2026 | PPWR van toepassing | geldend; artikel 71 PPWR |
| Eerste helft 2027 | Concept-wijzigingsbesluit in voorhang | voornemen; Kamerbrief 26 juni 2026 |
| 1 januari 2028 | Beoogde ingang Nederlandse uitbreiding | voornemen; Kamerbrief 26 juni 2026 |
| 1 januari 2029 | Europese plicht: 90 procent inzameling en statiegeldsysteem | artikel 50 PPWR |
Wie handhaaft het statiegeld en wat zijn de gevolgen?
Het toezicht ligt bij het Rijk; de Kamerbrief van 26 juni 2026 noemt de Inspectie Leefomgeving en Transport. Bij een overtreding kan een last onder dwangsom of bestuursdwang volgen, waartegen bezwaar en beroep openstaat.
Het besluit berust onder meer op de artikelen 9.5.2, 10.41 en 15.32 van de Wet milieubeheer; artikel 15.32 is de grondslag voor een verplicht statiegeld. Volgens de Kamerbrief zou een verkoopverbod voor flessen en blikjes zonder statiegeld handhaving door de Inspectie Leefomgeving en Transport direct bij het verkooppunt mogelijk maken. Voor producenten die het doel van 90 procent niet halen, is vooral de Europese druk relevant: haalt Nederland het doel niet vóór 2029, dan volgen volgens het kabinet strengere Europese eisen, zoals een innameplicht voor alle verkooppunten.
Wanneer schakel je een advocaat in?
Een verpakkingsadviseur helpt met etiketten en logistiek. Een advocaat zet je in als het juridisch spannend wordt: wie is producent of importeur, wie draagt de kosten in de keten, of wat te doen als de toezichthouder optreedt.
| Situatie | Wat er juridisch op het spel staat | Wat MAAK doet |
|---|---|---|
| Je laat drank onder eigen merk vullen of haalt drank uit het buitenland | Wie is producent of importeur en draagt de statiegeldplichten (artikelen 12 en 13 Bbv) | Rol vaststellen en vastleggen in het contract |
| Een afnemer verkoopt jouw flessen zonder statiegeld door | Naleving en aansprakelijkheid in de keten | Afspraken en sommatie |
| De toezichthouder kondigt een last onder dwangsom aan | Last onder dwangsom of bestuursdwang | Zienswijze, bezwaar en beroep |
| Je assortiment valt straks onder de uitbreiding naar sap en zuivel | Nieuwe etiketten, aansluiting bij het systeem en kosten | Overgang plannen en contracten met vullers en afnemers aanpassen |
Praktijkvoorbeeld: een importeur van sportdrank in blik
Stel: een groothandel haalt een partij sportdrank in blik uit Duitsland en verkoopt die aan tankstations en sportkantines in Nederland.
Een in Nederland gevestigd bedrijf dat beroepsmatig verpakte producten invoert, is producent of importeur in de zin van het besluit (artikel 1 onder g Bbv) en moet statiegeld rekenen en de aanduiding “Statiegeld” op het blikje hebben (artikelen 13 en 15 Bbv; artikel 7 Rbv). Een Duits pfand-logo is niet genoeg. De groothandel sluit zich aan bij het Nederlandse systeem van Verpact, laat stickers met de Nederlandse aanduiding aanbrengen tot de leverancier de etiketten aanpast, en legt in het inkoopcontract vast wie de kosten van de aanpassing draagt. Over de andere eisen aan verpakkingen lees je meer op onze pagina over de verpakkingenrichtlijn en over minimaal gewicht en productdossiers.
Veelgestelde vragen over statiegeld
Hoeveel statiegeld zit er minimaal op een flesje of blikje?
€ 0,15 op plastic flessen tot 1 liter en op blikjes tot en met 3 liter, en € 0,25 op plastic flessen van 1 tot en met 3 liter (artikel 6 Regeling beheer verpakkingen).
Zit er statiegeld op sap- en zuivelflessen?
Op dit moment niet verplicht. Het kabinet wil de plicht uitbreiden naar alle plastic flessen tot en met drie liter, met als beoogde ingang 1 januari 2028 (Kamerbrief 26 juni 2026).
Moet mijn winkel statiegeldflessen innemen?
Er is nu geen wettelijke innameplicht voor verkooppunten; inname loopt via afspraken met Verpact. Een innameplicht wordt onderzocht.
Wat verandert de Europese verpakkingsverordening aan statiegeld?
Lidstaten moeten uiterlijk 1 januari 2029 90 procent van plastic drankflessen en blikjes tot drie liter gescheiden inzamelen via een statiegeldsysteem (artikel 50 PPWR). Melk en zuivel vallen buiten die Europese plicht.
Wanneer schakel ik een advocaat in over statiegeld?
Als onduidelijk is of jij producent of importeur bent, bij afspraken met vullers, leveranciers en afnemers over kosten en etiketten, en als de toezichthouder een maatregel aankondigt.
Primaire bronnen
Laatst gecontroleerd op 28 oktober 2026 · volgende relevante datum: concept-wijzigingsbesluit statiegeld (beoogd eerste helft 2027); 1 januari 2029 (artikel 50 PPWR).
- Besluit beheer verpakkingen 2014, artikelen 6a, 6b, 11-15 (geldend sinds 1 januari 2024)
- Regeling beheer verpakkingen, artikelen 6 en 7
- Wet milieubeheer, artikelen 9.5.2 en 15.32 (grondslag van het besluit)
- Verordening (EU) 2025/40 (PPWR), artikelen 50 en 71 en bijlage X
- Kamerbrief “Verbetering statiegeldregelgeving” van 26 juni 2026 (Kamerstukken II 2025/26, 28 694, nr. 162)
