Verordening (EU) 2019/1781 stelt minimumrendementen aan elektromotoren en frequentieregelaars die in de EU in de handel komen, ook ingebouwd in een pomp of machine. Sinds 1 juli 2021 moeten de meeste driefasemotoren IE3 halen en sinds 1 juli 2023 driefasemotoren van 75 tot en met 200 kW met 2, 4 of 6 polen IE4. Laat je motoren, datasheets en leverancierscontracten toetsen voordat een toezichthouder of afnemer dat doet.
Deze pagina is voor fabrikanten en importeurs van elektromotoren en frequentieregelaars (in de verordening: variable speed drives, VSD’s), voor machinebouwers die motoren inbouwen en voor inkopers van aandrijvingen. Je leest welke motoren onder de verordening vallen, welke rendementsklasse vanaf welke datum geldt, welke uitzonderingen er zijn, welke gegevens je moet leveren en wat je in je contracten regelt. De verordening geldt in haar geconsolideerde versie van 24 januari 2023, met de wijzigingen van Verordening (EU) 2021/341.
Wat regelt Verordening (EU) 2019/1781?
Ecodesigneisen voor het in de handel brengen en in gebruik nemen van elektromotoren en frequentieregelaars, ook ingebouwd in andere producten. De verordening geldt sinds 1 juli 2021 en verving toen Verordening (EG) nr. 640/2009.
De verordening is een uitvoeringsmaatregel onder de Ecodesignrichtlijn 2009/125/EG (artikel 1). Ze is van toepassing vanaf 1 juli 2021 (artikel 12) en trok op die datum Verordening (EG) nr. 640/2009 in (artikel 10). De Ecodesignrichtlijn is inmiddels vervangen door de Ecodesignverordening (EU) 2024/1781, maar de bestaande uitvoeringsmaatregelen blijven gelden totdat ze worden ingetrokken (artikel 79 lid 1 onder b ESPR). Wat de ESPR verder betekent, lees je op onze pagina over juridisch advies over ecodesign en de ESPR.
| Product | Valt onder de verordening als het | Bron |
|---|---|---|
| Elektromotor | een inductiemotor is zonder borstels, commutator, sleepringen of elektrische verbinding met de rotor, voor 50 Hz, 60 Hz of 50/60 Hz, met 2, 4, 6 of 8 polen, een nominale spanning boven 50 V tot en met 1.000 V, een nominaal vermogen van 0,12 kW tot en met 1.000 kW, voor continubedrijf en direct-on-line-bedrijf | artikel 2 lid 1 onder a |
| Frequentieregelaar (VSD) | driefasig gevoed wordt, bedoeld is voor één motor van 0,12 tot 1.000 kW, een nominale spanning boven 100 V tot en met 1.000 V AC heeft en één AC-uitgang | artikel 2 lid 1 onder b |
Welke rendementseisen gelden voor elektromotoren?
Voor de meeste driefasemotoren van 0,75 tot en met 1.000 kW geldt sinds 1 juli 2021 IE3. Sinds 1 juli 2023 geldt IE4 voor driefasemotoren van 75 tot en met 200 kW met 2, 4 of 6 polen.
Het rendement wordt uitgedrukt in internationale efficiëntieklassen (IE) en bepaald bij nominaal vermogen, nominale spanning en een referentietemperatuur van 25 °C (bijlage I, punt 1). Voor 50/60 Hz-motoren moet de eis bij beide frequenties worden gehaald. Het schema:
| Sinds | Motoren | Minimaal |
|---|---|---|
| 1 juli 2021 | driefasemotoren van 0,75 tot en met 1.000 kW, 2 tot 8 polen, geen Ex eb-motor | IE3 |
| 1 juli 2021 | driefasemotoren van 0,12 tot 0,75 kW, 2 tot 8 polen, geen Ex eb-motor | IE2 |
| 1 juli 2023 | Ex eb-motoren (verhoogde veiligheid) van 0,12 tot en met 1.000 kW en eenfasemotoren vanaf 0,12 kW | IE2 |
| 1 juli 2023 | driefasemotoren van 75 tot en met 200 kW met 2, 4 of 6 polen, geen remmotor, Ex eb-motor of andere explosieveilige motor | IE4 |
| 1 juli 2021 | frequentieregelaars voor motoren van 0,12 tot en met 1.000 kW | IE2 (maximale verliezen 25% onder de referentiewaarde) |
Een 4-polige IE3-motor van 90 kW die vóór 1 juli 2023 nog mocht worden geleverd, mag sindsdien dus niet meer als nieuwe motor in de handel worden gebracht, tenzij hij als vervangingsmotor onder de uitzondering van artikel 2 lid 2 onder m valt. Let op: de IE-klasse van een frequentieregelaar is een andere schaal dan die van een motor (bijlage I, punt 3).
Welke motoren en frequentieregelaars zijn uitgezonderd?
Onder meer motoren die volledig in een product zijn geïntegreerd en niet los te testen zijn, motoren voor extreme omstandigheden, accu- en handgereedschap, en vervangingsmotoren voor oudere producten. Voor regelaars gelden eigen uitzonderingen.
De rendementseisen gelden volgens artikel 2 lid 2 onder meer niet voor:
- motoren die volledig zijn geïntegreerd in een product (zoals een tandwielkast, pomp, ventilator of compressor) en waarvan het rendement niet los van het product te testen is;
- motoren met een geïntegreerde frequentieregelaar (compact drives) of een geïntegreerde rem die niet los te testen zijn;
- motoren die uitsluitend zijn ontworpen voor gebruik boven 4.000 meter, bij een omgevingstemperatuur boven 60 °C of onder -30 °C, bij een bedrijfstemperatuur boven 400 °C of bij koelwater onder 0 °C of boven 32 °C;
- motoren die volledig ondergedompeld werken, motoren voor de veiligheid van kerninstallaties en explosieveilige motoren voor de mijnbouw;
- motoren in accu-apparatuur, handgereedschap en handgeleide mobiele apparatuur, motoren met mechanische commutator, TENV-motoren, meertoerenmotoren en tractiemotoren voor elektrische voertuigen;
- motoren die vóór 1 juli 2029 in de handel komen als vervanging van identieke motoren in producten die vóór 1 juli 2021 (of, voor de motoren uit de IE2/IE4-stap van 2023, vóór 1 juli 2023) in de handel kwamen, mits ze zo worden aangeboden.
Voor zo’n vervangingsmotor moeten de motor of de verpakking en de documentatie vermelden dat de motor uitsluitend bestemd is als reserveonderdeel voor het genoemde product (bijlage I, punt 2). Voor frequentieregelaars zijn onder meer geïntegreerde regelaars die niet los te testen zijn, regeneratieve regelaars en regelaars met sinusvormige ingangsstroom uitgezonderd (artikel 2 lid 3). Een uitgezonderde motor hoeft niet aan de rendementseisen en het grootste deel van de informatie-eisen te voldoen, maar fabrikant en type moeten wel worden vermeld, net als de reden waarom de motor is uitgezonderd (bijlage I, punt 2, onder 3, 4 en 12).
Welke informatie moet je bij een motor of frequentieregelaar leveren?
Rendement bij vol, 75% en 50% last, de IE-klasse, fabrikant, type en technische gegevens, op het datablad of in de handleiding, op een vrij toegankelijke website en in de technische documentatie. Rendement, IE-klasse en bouwjaar staan op of bij het typeplaatje.
Voor motoren somt bijlage I, punt 2, dertien gegevens op, waaronder de bedrijfsomstandigheden waarvoor de motor is ontworpen. Sinds 1 juli 2022 horen daar ook de verliezen op zeven werkpunten van toerental en koppel bij. Voor frequentieregelaars gelden vergelijkbare eisen, met de verliezen op acht werkpunten en de stand-byverliezen (bijlage I, punt 4). Een fabrikant mag een product niet zo ontwerpen dat het een testsituatie herkent en dan beter presteert, en een software-update mag het energieverbruik niet verslechteren zonder toestemming van de eindgebruiker (artikel 7).
Hoe toon je aan dat je motor aan de verordening voldoet?
Via de conformiteitsbeoordeling van de Ecodesignrichtlijn: interne ontwerpcontrole of een beheersysteem. De technische documentatie bevat de productinformatie en de berekeningen van bijlage II. Daarna volgen de EU-conformiteitsverklaring en de CE-markering.
Artikel 5 verwijst naar de procedures van bijlage IV (interne ontwerpcontrole) en bijlage V (beheersysteem) van de Ecodesignrichtlijn. Zijn gegevens ontleend aan een gelijkwaardig model of berekend, dan moet de documentatie die berekening en de controle daarop bevatten, met een lijst van gelijkwaardige modellen (artikel 5 lid 4). Markttoezichthouders controleren de opgegeven waarden met de verificatieprocedure van bijlage III (artikel 6). Hoe CE-markering in het algemeen werkt, lees je op onze pagina over productregelgeving en CE-markering.
Wat betekent de verordening voor machinebouwers en inkopers?
Wie een motor koopt en inbouwt, is niet de fabrikant van die motor, maar draagt wel het risico als de motor niet voldoet. Leg daarom in het inkoopcontract vast welke IE-klasse wordt geleverd en welke gegevens erbij horen.
De verordening geldt ook voor motoren die in een ander product zijn ingebouwd (artikel 1), en het datablad van het eindproduct moet de motorgegevens bevatten (bijlage I, punt 2 onder d). Een machinebouwer die een motor uit een niet-EU-land importeert, is bovendien importeur. Leg in je leverings- en inkoopvoorwaarden vast dat de leverancier instaat voor de IE-klasse op de leverdatum, de productinformatie levert en je vrijwaart als een toezichthouder of afnemer de motor afkeurt. Voor de machine zelf lees je meer op onze pagina over machinebouw en industrie.
Twijfel je of een motor onder een uitzondering valt, of eist een afnemer vervanging? Leg de vraag voor aan de advocaten product compliance van MAAK. We kijken eerst naar het typeplaatje, het datablad en de datum van in de handel brengen.
Wordt de verordening herzien?
Ja. De Commissie moest de verordening uiterlijk 14 november 2023 evalueren en is in 2025 een herziening gestart. Op 28 oktober 2026 was er nog geen nieuwe verordening vastgesteld; de huidige eisen gelden dus onverkort.
Artikel 9 noemde onder meer strengere eisen, eisen voor motoren boven 1.000 V, combinaties van motor en regelaar en permanentmagneetmotoren als punten voor de evaluatie. De Commissie publiceerde op 25 augustus 2025 een oproep tot het indienen van gegevens over de herziening. Nieuwe eisen komen er pas met een nieuwe handeling; zolang die er niet is, blijft Verordening (EU) 2019/1781 de maatstaf.
Praktijkvoorbeeld: een pompenfabrikant met geïmporteerde motoren
Stel: een Nederlandse fabrikant van industriële pompen koopt 4-polige motoren van 90 kW bij een leverancier buiten de EU en bouwt ze in zijn pompen in. De leverancier biedt een IE3-motor aan, omdat die goedkoper is.
Dit is een fictief, vereenvoudigd voorbeeld. De motor valt onder de IE4-eis die sinds 1 juli 2023 geldt voor driefasemotoren van 75 tot en met 200 kW met 2, 4 of 6 polen. Omdat de motor los te testen is, geldt de uitzondering voor volledig geïntegreerde motoren niet. De pompenfabrikant brengt de motor als importeur in de handel en kan de IE3-motor dus niet gebruiken. Hij laat in het inkoopcontract vastleggen dat de leverancier IE4 garandeert, het datablad met de verliezen op zeven werkpunten levert en de kosten draagt van vervanging als de motor bij controle niet voldoet. Voor pompen die al vóór 1 juli 2023 bij klanten stonden, mag hij als reserveonderdeel wel een identieke IE3-motor leveren, mits gemarkeerd als reserveonderdeel.
Veelgestelde vragen over Verordening (EU) 2019/1781
Sinds wanneer geldt Verordening (EU) 2019/1781?
Sinds 1 juli 2021 (artikel 12). De IE4-eis voor driefasemotoren van 75 tot en met 200 kW en de IE2-eis voor Ex eb- en eenfasemotoren gelden sinds 1 juli 2023 (bijlage I, punt 1).
Welke IE-klasse moet een driefasemotor van 15 kW halen?
Minimaal IE3, als het een gewone driefasemotor met 2 tot 8 polen is en geen Ex eb-motor (bijlage I, punt 1 onder a).
Geldt de verordening ook voor een motor die in een machine is ingebouwd?
Ja, de verordening geldt ook voor ingebouwde motoren (artikel 1). Alleen motoren die volledig zijn geïntegreerd en niet los te testen zijn, vallen buiten de rendementseisen (artikel 2 lid 2 onder a).
Mag ik een oude IE2-motor nog als reserveonderdeel leveren?
Ja, tot 1 juli 2029 als vervanging van een identieke motor in een product dat vóór 1 juli 2021 (of 2023) in de handel kwam, mits de motor en documentatie vermelden voor welk product hij bestemd is (artikel 2 lid 2 onder m en bijlage I, punt 2).
Wanneer schakel ik een advocaat in over Verordening (EU) 2019/1781?
Als je twijfelt of een uitzondering geldt, als een toezichthouder of afnemer een motor afkeurt, of als je leverancierscontracten moet aanpassen aan de rendementseisen.
Primaire bronnen
Laatst gecontroleerd op 28 oktober 2026 · volgende relevante datum: 1 juli 2029 (einde uitzondering voor vervangingsmotoren).
