Je stelt iemand aansprakelijk met een brief waarin je de schade en de oorzaak beschrijft, vergoeding vraagt en je rechten uitdrukkelijk voorbehoudt. Aansprakelijkheid kan volgen uit een onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW) of uit een tekortkoming in de nakoming van een overeenkomst (artikel 6:74 BW). Een goede brief stuit bovendien de verjaring.
Voor het aansprakelijk stellen van iemand via een brief zijn specifieke regels. Wil je met de brief de verjaring stuiten, dan moet die een voldoende duidelijke waarschuwing aan de schuldenaar inhouden: hij moet er ook na het verstrijken van de verjaringstermijn rekening mee houden dat hij zijn gegevens en bewijsmateriaal bewaart, zodat hij zich tegen een vordering kan verweren (artikel 3:317 lid 1 BW; HR 14 februari 1997, ECLI:NL:HR:1997:ZC2274). Wij helpen je ook met ongerechtvaardigde verrijking.
Daarnaast moet in specifieke situaties zoals bij hoofdelijke aansprakelijkstelling, de aansprakelijkstelling schriftelijk worden medegedeeld onder vermelding van de gronden waarop de aansprakelijkheid berust. Een algemene verwijzing naar wetsartikelen zonder verdere toelichting is in de regel dan onvoldoende. In deze bijdrage zoomen onze advocaten aansprakelijkheidsrecht in op het aansprakelijk stellen van een schuldenaar. Dit hangt nauw samen met claims in verband met de zorgplicht in de supply chain.
Wat zijn de vereisten voor het aansprakelijk stellen van iemand via een brief?
Om iemand aansprakelijk te stellen voor schade die je hebt geleden, kun je de volgende stappen volgen:
- Stel vast dat de andere partij daadwerkelijk aansprakelijk is voor de schade. Het is belangrijk om aan te kunnen tonen dat de wederpartij schuld heeft aan het veroorzaken van de schade.
- Verzamel zoveel mogelijk bewijsmateriaal om je claim te ondersteunen. Dit kan bestaan uit foto’s, rekeningen, verklaringen van getuigen of specialisten.
- Maak een gedetailleerde lijst van de schade die je hebt geleden en de schade die je nog verwacht.
- Stel een aansprakelijkstellingsbrief op. Hierin beschrijf je de situatie, de geleden schade, en vraag je om vergoeding binnen een redelijke termijn.
- Verstuur de brief bij voorkeur aangetekend. Dit geeft je later bewijs dat je de brief daadwerkelijk heeft verstuurd, wat belangrijk kan zijn in verband met verjaringstermijnen.
- Vermeld in de brief expliciet dat je de tegenpartij zowel voor materiële als immateriële schade aansprakelijk stelt, indien van toepassing.
- Stuur de schadelijst en bewijzen mee met de brief, of geef aan dat je deze later zult opsturen.
- Houd rekening met de wettelijke verjaringstermijn. Een schadevordering verjaart vijf jaar nadat je met de schade en de aansprakelijke persoon bekend bent geworden, en in ieder geval twintig jaar na de gebeurtenis (artikel 3:310 lid 1 BW). Stuit de verjaring op tijd met een schriftelijke aansprakelijkstelling (artikel 3:317 BW).
Als je er samen niet uitkomt, kun je advies vragen aan je rechtsbijstandverzekering of contact opnemen met een jurist. In geval van ernstige letselschade is het raadzaam om zo snel mogelijk hulp te vragen aan een advocaat of je rechtsbijstandverzekeraar.
Niet iedereen is zelf aansprakelijk. Een kind onder de veertien jaar kan een onrechtmatige daad niet worden toegerekend (artikel 6:164 BW); dan zijn de ouders aansprakelijk (artikel 6:169 BW). Voor een fout van een werknemer is de werkgever onder voorwaarden aansprakelijk (artikel 6:170 BW). Iemand met een geestelijke of lichamelijke tekortkoming is daarentegen wel zelf aansprakelijk (artikel 6:165 lid 1 BW).
Als laatste stap, indien nodig, kun je naar de rechter stappen om de aansprakelijkheid en de hoogte van de schadevergoeding vast te laten stellen.
Wat moet er in de aansprakelijkstellingsbrief staan?
Een goede aansprakelijkstellingsbrief moet de volgende elementen bevatten:
- Een duidelijke beschrijving van de gebeurtenis die de schade heeft veroorzaakt, inclusief datum en locatie.
- Een verklaring dat je de ontvanger formeel aansprakelijk stelt voor zowel materiële als immateriële schade.
- Een gedetailleerde lijst van de geleden schade en de kosten die je tot nu toe heeft gemaakt.
- Vermelding dat de brief dient als stuiting van de verjaring (bijvoorbeeld: “Deze brief heeft te gelden als een stuiting van de verjaring zoals bedoeld in artikel 3:317 BW”).
- Een redelijke termijn waarbinnen je een reactie verwacht van de aansprakelijk gestelde partij.
- Je contactgegevens voor verdere correspondentie.
Daarnaast is het belangrijk om:
- De brief formeel maar respectvol te formuleren.
- Relevante bijlagen toe te voegen die je claim ondersteunen, zoals foto’s, schadeformulieren, getuigenverklaringen of een proces-verbaal.
- Niet te specifiek te zijn over de schade om te voorkomen dat je je dossier dichttimmert en later geen extra schadeposten kunt toevoegen.
- De brief te ondertekenen.
Het is aan te raden de brief aangetekend te versturen, zodat je later kunt bewijzen dat je de brief daadwerkelijk heeft verstuurd. Bewaar ook altijd een kopie van de brief voor je eigen administratie.
Gezien de juridische implicaties en het belang van een correcte formulering, kan het verstandig zijn om de hulp in te schakelen van een gespecialiseerd advocaat of jurist bij het opstellen van de aansprakelijkstellingsbrief. We behandelen dit uitgebreid in Mag de verzekeraar kwaliteitseisen stellen aan de contra-expert.
Hoe ziet een voorbeeldbrief aansprakelijkstelling eruit?
Wat zijn de belangrijkste stappen bij het aansprakelijk stellen van iemand?
De belangrijkste stappen bij het aansprakelijk stellen van iemand zijn:
- Stel vast dat de andere partij daadwerkelijk aansprakelijk is voor de schade. Het is belangrijk om aan te kunnen tonen dat de wederpartij schuld heeft aan het veroorzaken van de schade.
- Verzamel zoveel mogelijk bewijsmateriaal om je claim te ondersteunen. Dit kan bestaan uit foto’s, video’s, rekeningen, verklaringen van getuigen of specialisten.
- Maak een gedetailleerde lijst van de schade die je hebt geleden en de kosten die je tot nu toe heeft gemaakt.
- Stel een aansprakelijkstellingsbrief op. Hierin beschrijf je de situatie, de geleden schade, en vraag je om vergoeding binnen een redelijke termijn.
- Verstuur de brief bij voorkeur aangetekend. Dit geeft je later bewijs dat je de brief daadwerkelijk heeft verstuurd, wat belangrijk kan zijn in verband met verjaringstermijnen.
- Vermeld in de brief expliciet dat je de tegenpartij zowel voor materiële als immateriële schade aansprakelijk stelt, indien van toepassing.
- Stuur de schadelijst en bewijzen mee met de brief, of geef aan dat je deze later zult opsturen.
- Houd rekening met de wettelijke verjaringstermijn. Je moet de aansprakelijke partij binnen deze termijn aansprakelijk stellen en de verjaring stuiten.
Het is belangrijk om de aansprakelijkstelling op een duidelijke maar respectvolle manier te formuleren. Als je er samen niet uitkomt, kun je overwegen om juridisch advies in te winnen of contact op te nemen met je rechtsbijstandverzekering.
Hoe bereken je de incassokosten?
Voor een geldvordering uit een overeenkomst, zoals een onbetaalde factuur, bepaalt het Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten (BIK) de hoogte van de incassokosten. Op een schadevordering is het BIK in beginsel niet van toepassing, alleen als de schadevergoeding is vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst of als vervangende schadevergoeding geldt (artikel 1 BIK). Bij een gewone schadeclaim kun je wel redelijke kosten vorderen voor het vaststellen van schade en aansprakelijkheid en voor buitengerechtelijke incasso (artikel 6:96 lid 2 BW). De BIK-staffel is als volgt:
- Over de eerste €2.500 van de hoofdsom: 15% met een minimum van €40
- Over de volgende €2.500: 10%
- Over de volgende €5.000: 5%
- Over de volgende €190.000: 1%
- Over het meerdere boven €200.000: 0,5%
Er geldt een minimum van € 40 en een maximum van € 6.775 (artikel 2 BIK).
Enkele belangrijke punten:
- Deze staffel geldt voor vorderingen die opeisbaar zijn geworden op of na 1 juli 2012.
- Bij meerdere vorderingen op dezelfde schuldenaar moeten deze bij elkaar worden opgeteld voor de berekening van de incassokosten.
- Naast incassokosten mag ook wettelijke rente in rekening worden gebracht.
- Is de schuldenaar een consument, dan mag je pas incassokosten rekenen na een aanmaning met een termijn van veertien dagen (artikel 6:96 lid 6 BW).
- Een schuldeiser of incassobureau mag geen aanvullende kosten zoals aanmaningskosten in rekening brengen naast de incassokosten.
Tegenover een consument kun je niet ten nadele van de consument afwijken van deze bedragen (artikel 6:96 lid 5 BW). Bij een handelsovereenkomst mogen partijen andere afspraken maken; zonder afspraak is ten minste € 40 verschuldigd (artikel 6:96 lid 4 BW).
Veelgestelde vragen over aansprakelijk stellen
Stuit een aansprakelijkstelling de verjaring?
Ja, als de brief een voldoende duidelijke waarschuwing inhoudt dat je je recht op schadevergoeding voorbehoudt (artikel 3:317 lid 1 BW; HR 14 februari 1997, ECLI:NL:HR:1997:ZC2274). Daarna begint een nieuwe verjaringstermijn te lopen (artikel 3:319 BW).
Hoe lang heb je om iemand aansprakelijk te stellen?
Een vordering tot schadevergoeding verjaart vijf jaar nadat je zowel met de schade als met de aansprakelijke persoon bekend bent geworden, en in ieder geval twintig jaar na de gebeurtenis die de schade veroorzaakte (artikel 3:310 lid 1 BW). Een tijdige aansprakelijkstelling stuit die termijn.
Moet ik bij een vof elke vennoot apart aansprakelijk stellen?
Ja, voor de zekerheid wel. De vordering op de vof en die op elke vennoot privé verjaren afzonderlijk, dus voor elke vordering moet worden nagegaan of de verjaring tijdig is gestuit (HR 17 juli 2020, ECLI:NL:HR:2020:1315).
Wie is aansprakelijk voor schade door een kind?
Een kind onder de veertien jaar is niet zelf aansprakelijk (artikel 6:164 BW); de ouders met ouderlijk gezag zijn dat wel (artikel 6:169 lid 1 BW). Voor kinderen van veertien en vijftien jaar zijn de ouders aansprakelijk, tenzij hen niet kan worden verweten dat zij de gedraging niet hebben belet (artikel 6:169 lid 2 BW).
Moet een aansprakelijkstelling aangetekend worden verstuurd?
De wet schrijft geen aangetekende verzending voor, maar de brief werkt pas als hij de ontvanger heeft bereikt, en jij moet dat kunnen bewijzen (artikel 3:37 lid 3 BW). Aangetekend en per e-mail versturen maakt dat bewijs eenvoudiger.
Primaire bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 3: artikel 3:37, 3:310, 3:317 en 3:319
- Burgerlijk Wetboek Boek 6: artikel 6:74, 6:96, 6:162, 6:164, 6:165, 6:169 en 6:170
- Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten, artikel 1 en 2
- HR 14 februari 1997, ECLI:NL:HR:1997:ZC2274 (Van der Weide/Meneba)
- HR 17 juli 2020, ECLI:NL:HR:2020:1315
Wanneer schakel je een advocaat aansprakelijkheidsrecht in?
Ons advocatenkantoor helpt je graag verder bij al je vragen rondom de vereisten voor het aansprakelijk stellen en andere vragen uit het verbintenissenrecht.
