Een overeenkomst die door misbruik van omstandigheden tot stand komt, is vernietigbaar. Daarvan is sprake als de wederpartij weet of moet begrijpen dat jij door bijzondere omstandigheden, zoals noodtoestand, afhankelijkheid of onervarenheid, tot het contract wordt bewogen. Zij bevordert het toch, terwijl wat zij weet of moet begrijpen haar daarvan zou behoren te weerhouden (artikel 3:44 lid 1 en 4 BW).
Deze juridische bescherming vormt een belangrijk vangnet voor partijen die onder druk contractuele verplichtingen aangaan. De rechter kijkt naar alle omstandigheden bij het sluiten van de overeenkomst. Je hoeft niet te bewijzen dat je bent benadeeld, al speelt nadeel in de praktijk vaak een belangrijke rol. Wel moet vaststaan dat je zonder het misbruik de overeenkomst niet of niet op dezelfde voorwaarden had gesloten (HR 27 januari 2017, ECLI:NL:HR:2017:95 (S’Energy/Delta)).
Wat zijn bijzondere omstandigheden volgens het Burgerlijk Wetboek?
Bijzondere omstandigheden zijn specifieke situaties waarin je vermogen om een vrije, weloverwogen beslissing te nemen ernstig is beperkt. Deze omstandigheden maken je kwetsbaar voor oneerlijke beïnvloeding bij contractonderhandelingen.
De wetgever heeft in artikel 3:44 lid 4 BW vijf concrete voorbeelden genoemd die als bijzondere omstandigheden kwalificeren. Deze lijst is echter niet uitputtend, waardoor rechters ruimte hebben voor maatwerk per situatie.
Noodtoestand: dringende situaties zonder alternatieven
Een noodtoestand kenmerkt zich door acute druk waarbij je direct moet handelen zonder realistische alternatieven. Denk aan een automobilist die midden in de nacht met pech staat en € 1.000 moet betalen voor een simpele reparatie.
Daarnaast speelt economische noodtoestand regelmatig bij bedrijven die onder acute cashflowdruk staan. Een leverancier die dreigt met leveringsstop kan bijvoorbeeld misbruik maken van je afhankelijkheid.
Afhankelijkheidsrelatie: structureel machtsverschil
Afhankelijkheid ontstaat bij een duidelijk machts- of kennisverschil tussen contractpartijen. Typerend zijn situaties waarin je voor belangrijke zaken volledig op de wederpartij bent aangewezen. De verhouding tussen zorgverlener en patiënt vormt hiervan het klassieke voorbeeld.
Afhankelijkheid kan ook spelen bij werknemers onder druk, bijvoorbeeld als de werkgever zijn positie gebruikt om een ongunstige beëindigingsovereenkomst af te dwingen.
Abnormale geestestoestand: verminderde wilsvorming
Hierbij gaat het om situaties waarin je mentale toestand het vormen van een gezonde wil belemmert. Voorbeelden zijn zware depressie, acute rouwverwerking, paniekstoornis of beginnende dementie. Het gaat erom dat je door je geestelijke toestand je belangen niet goed kunt overzien.
Rechters beoordelen dit aan de hand van concrete medische documentatie of getuigenverklaringen die de abnormale toestand onderbouwen.
Lichtzinnigheid en onervarenheid: gebrek aan inzicht
Lichtzinnigheid verwijst naar impulsief handelen zonder besef van de gevolgen. Onervarenheid betekent dat je de complexiteit of risico’s van een transactie niet kunt overzien door gebrek aan kennis. Een ondernemer die voor het eerst een ingewikkeld leasingcontract afsluit zonder juridische bijstand, kan bijvoorbeeld een beroep doen op onervarenheid.
Ook bij financiële producten met verborgen risico’s kan onervarenheid een rol spelen. De wederpartij moet die onervarenheid dan wel hebben gekend of moeten begrijpen.
Hoe bewijs je misbruik van omstandigheden juridisch?
Voor een geslaagd beroep moeten vier elementen vaststaan: (1) bijzondere omstandigheden; (2) de wederpartij wist daarvan of moest het begrijpen; (3) zij bevorderde het sluiten van de overeenkomst, terwijl die wetenschap haar daarvan had moeten weerhouden; en (4) causaal verband: zonder die omstandigheden had je de overeenkomst niet of niet op dezelfde voorwaarden gesloten.
De bewijslast ligt in beginsel bij jou: wie zich beroept op de rechtsgevolgen van door hem gestelde feiten, moet die feiten bewijzen (artikel 150 Rv). Zonder solide bewijsvoering faalt je beroep, ongeacht hoe onrechtvaardig de overeenkomst voelt. Nederlandse rechtbanken hanteren strenge eisen omdat vernietiging verstrekkende gevolgen heeft.
Documentatie verzamelen: schriftelijk bewijs is doorslaggevend
Verzamel systematisch alle relevante communicatie waarin de druk of je kwetsbaarheid blijkt. E-mailcorrespondentie, WhatsApp-berichten en brieven vormen het fundament van je bewijsvoering. Daarnaast versterken medische rapporten je zaak aanzienlijk bij een beroep op abnormale geestestoestand.
Vervolgens spelen financiële stukken een doorslaggevende rol. Bankafschriften die acute geldnood tonen, taxatierapporten die benadeling aantonen, of contractanalyses die de onevenredige voorwaarden blootleggen, wegen zwaar mee.
Getuigenverklaringen: objectieve bevestiging
Getuigen die je situatie kunnen bevestigen, versterken je geloofwaardigheid aanzienlijk. Familie, vrienden of professionele hulpverleners kunnen verklaren over je mentale toestand, de druk die uitgeoefend werd, of de afhankelijkheidsrelatie. Nederlandse rechtbanken hechten bijzonder veel waarde aan neutrale getuigen zoals artsen, notarissen of accountants.
Bovendien kunnen getuigenverklaringen over het gedrag van de wederpartij doorslaggevend zijn. Een collega die aanwezig was bij agressieve onderhandelingen, of een buurman die de afhankelijkheidsrelatie kent, levert belangrijk bewijs.
Financieel nadeel: geen vereiste, wel belangrijk
Benadeling is juridisch geen vereiste (HR 27 januari 2017, ECLI:NL:HR:2017:95 (S’Energy/Delta)). In de praktijk speelt aanzienlijk financieel nadeel wel een grote rol. Hoe groter het nadeel, hoe eerder de vraag rijst of de wederpartij zich van het sluiten van de overeenkomst had moeten onthouden.
Daarnaast creëert financiële benadeling een logische verbinding tussen alle elementen. Als je je woning verkoopt voor € 250.000 terwijl de marktwaarde € 425.000 bedraagt, rijst onmiddellijk de vraag waarom je daarmee akkoord ging. Dit nadeel van € 175.000 onderstreept de invloed van bijzondere omstandigheden.
Welke stappen doorloop je bij vernietiging van de overeenkomst?
Je vernietigt de overeenkomst met een buitengerechtelijke verklaring aan de wederpartij of via de rechter (artikel 3:49 BW). Begin meestal met een brief. Is de overeenkomst al uitgevoerd met een akte van levering of een inschrijving van een registergoed, zoals een woning, dan werkt die brief alleen als alle partijen in de vernietiging berusten (artikel 3:50 lid 2 BW). Anders heb je de rechter nodig.
Deze gefaseerde aanpak bespaart tijd en kosten. Soms accepteert de wederpartij de buitengerechtelijke vernietiging, waarmee een kostbare rechtszaak vermeden wordt. Nederlandse advocaten raden echter aan altijd juridische bijstand in te schakelen, zelfs bij buitengerechtelijke vernietiging.
Buitengerechtelijke vernietigingsverklaring opstellen
De wet schrijft voor de vernietigingsverklaring geen vorm voor (artikel 3:37 lid 1 BW). De verklaring moet wel de wederpartij bereiken (artikel 3:37 lid 3 BW) en gericht zijn aan alle partijen bij de overeenkomst (artikel 3:50 lid 1 BW). Verstuur de brief daarom bij voorkeur aangetekend met ontvangstbevestiging. Dan kun je bewijzen dat de verklaring is aangekomen.
Vervolgens moet de brief inhoudelijk compleet zijn. Noem expliciet de overeenkomst die je vernietigt, vermeld artikel 3:44 lid 4 BW als juridische grondslag, en beschrijf bondig maar krachtig de bijzondere omstandigheden en het misbruik. Juridische sjablonen helpen, maar maatwerk per situatie blijft belangrijk.
Daarnaast stel je direct de consequenties vast: alles moet worden teruggedraaid naar de situatie vóór het contract. Vermeld concrete bedragen die terugbetaald moeten worden en zaken die geretourneerd moeten worden. Dit voorkomt onduidelijkheid en vertragende discussies.
Gerechtelijke procedure bij een rechtbank in Nederland
Weigert de wederpartij je buitengerechtelijke vernietiging, dan vorder je via een dagvaarding vernietiging bij de rechtbank. De rechter toetst vervolgens of aan alle vier de cumulatieve vereisten is voldaan.
Ook hier ligt de bewijslast in beginsel bij jou. Presenteer systematisch alle verzamelde bewijsstukken: documenten, getuigenverklaringen en deskundigenrapporten. Nederlandse rechters waarderen een gestructureerde bewijsvoering met heldere juridische argumentatie.
Bovendien kunnen tussentijdse voorlopige voorzieningen noodzakelijk zijn. Wanneer de wederpartij bijvoorbeeld dreigt bezittingen te vervreemden, vraag je conservatoir beslag aan. Dit beschermt je positie tijdens de procedure en verhoogt de kans dat je daadwerkelijk gecompenseerd wordt.
Strikte verjaringstermijn: drie jaar vanaf einde invloed
Let op verjaringstermijnen: je hebt slechts drie jaar om te handelen vanaf het moment dat de invloed van de bijzondere omstandigheden ophoudt (artikel 3:52 lid 1 onder b BW). Deze termijn begint dus niet bij het sluiten van de overeenkomst, maar pas wanneer je weer vrijelijk kunt beslissen. Bij een afhankelijkheidsrelatie start de termijn bijvoorbeeld pas na beëindiging van die relatie.
Na de verjaring kun je de overeenkomst ook niet meer met een buitengerechtelijke verklaring vernietigen (artikel 3:52 lid 2 BW). Wel kun je je dan nog op de vernietigingsgrond beroepen als verweer tegen een vordering die op de overeenkomst steunt (artikel 3:51 lid 3 BW). Stilzitten brengt dus aanzienlijke risico’s met zich mee. Zodra je vermoedt dat misbruik heeft plaatsgevonden, schakel dan direct juridische hulp in.
Wil je zekerheid over je juridische positie na het tekenen van een contract onder druk? Onze gespecialiseerde advocaten in Amsterdam analyseren je situatie en adviseren over de haalbaarheid van een beroep op misbruik van omstandigheden volgens artikel 3:44 lid 4 BW.
Wat zijn de juridische gevolgen van succesvolle vernietiging?
Vernietiging werkt terug tot het moment waarop de overeenkomst is gesloten (artikel 3:53 lid 1 BW). Wat partijen al hebben gepresteerd, is dan zonder rechtsgrond verricht en moet worden teruggegeven als onverschuldigd betaald (artikel 6:203 BW).
Deze terugwerkende kracht vormt het fundamentele uitgangspunt van vernietiging in het Nederlandse contractenrecht. De rechter herstelt de situatie naar het moment vóór ondertekening, alsof de transactie nooit plaatsvond. Dit principe beschermt de benadeelde partij optimaal.
Restitutie: alles moet terug naar de oorsprong
De restitutieverplichting houdt in dat ontvangen goederen, geld of diensten moeten worden teruggedraaid. Verkocht je je woning? Dan ontbreekt na de vernietiging een geldige titel voor de levering (artikel 3:84 lid 1 BW); de inschrijving in de openbare registers moet dan worden hersteld. Betaalde je een som geld? Dan moet de wederpartij een gelijk bedrag terugbetalen (artikel 6:203 lid 2 BW). Ontving zij het geld te kwader trouw, dan is zij zonder ingebrekestelling in verzuim (artikel 6:205 BW) en kan wettelijke rente vanaf de ontvangst verschuldigd zijn.
Daarnaast geldt restitutie voor beide partijen. Ook jij moet prestaties van de wederpartij terugbetalen of teruggeven. Nederlandse rechtbanken streven naar volledige zuivering van de rechtsbetrekking. Dit voorkomt dat één partij ongerechtvaardigd verrijkt achterblijft.
Echter, wanneer fysieke teruggave onmogelijk is, treedt waardevergoeding in werking. Stel dat een schilder onder de vernietigde overeenkomst je huis verfde. De verf verwijderen is onpraktisch. Je betaalt dan, voor zover dat redelijk is, de waarde van het schilderwerk op het moment dat je het ontving, niet de mogelijk te hoge contractprijs (artikel 6:210 lid 2 BW). Zijn de gevolgen moeilijk terug te draaien, dan kan de rechter op verzoek aan de vernietiging geheel of gedeeltelijk haar werking ontzeggen en een partij een geldbedrag laten betalen (artikel 3:53 lid 2 BW).
Schadevergoeding: aanvullende compensatie
Naast restitutie kun je schadevergoeding vorderen wanneer de wederpartij verwijtbaar handelde. Bij misbruik van omstandigheden kan dat het geval zijn: het bewust uitbuiten van iemands kwetsbaarheid kan een onrechtmatige daad opleveren (artikel 6:162 BW).
Vervolgens omvat schade alle aantoonbare nadelen: advocaatkosten, gederfd vermogen, gemiste kansen en zelfs immateriële schade bij ernstige inbreuken.
Bovendien stapelt schadevergoeding op restitutie. Je krijgt dus zowel je geld terug als compensatie voor alle bijkomende schade die het misbruik veroorzaakte. Dit versterkt de afschrikwekkende werking en beschermt toekomstige slachtoffers.
Nadeel opheffen: alternatief voor vernietiging
De wederpartij kan vernietiging voorkomen door tijdig een wijziging van de gevolgen van de overeenkomst voor te stellen die het nadeel op afdoende wijze opheft. Je bevoegdheid om te vernietigen vervalt dan (artikel 3:54 lid 1 BW). Verkocht je je auto voor € 5.000 onder de marktwaarde? Dan kan de koper dat bedrag alsnog aanbieden.
Het voorstel moet tijdig komen en het nadeel afdoende opheffen. Doet het dat niet, dan blijft je bevoegdheid om te vernietigen bestaan. Daarnaast kan de rechter op verlangen van een van de partijen de gevolgen van de overeenkomst wijzigen in plaats van haar te vernietigen (artikel 3:54 lid 2 BW).
Hoe verhoudt misbruik van omstandigheden zich tot andere wilsgebreken?
Misbruik van omstandigheden onderscheidt zich van dwaling, bedrog en bedreiging doordat de wederpartij het sluiten bevordert terwijl zij weet of moet begrijpen dat jij door bijzondere omstandigheden wordt bewogen, zonder dat sprake hoeft te zijn van misleiding of intimidatie.
Het Nederlandse Burgerlijk Wetboek kent vier wilsgebreken die overeenkomsten vernietigbaar maken: bedreiging, bedrog, misbruik van omstandigheden en dwaling. Elk wilsgebrek heeft specifieke voorwaarden en beschermt tegen verschillende vormen van onbehoorlijke contractsluiting. Juridische adviseurs analyseren altijd welk wilsgebrek het beste past bij je situatie.
Dwaling: verkeerde voorstelling zonder opzet
Bij dwaling sluit je een overeenkomst op basis van onjuiste informatie of een verkeerde veronderstelling. Het belangrijke verschil met misbruik: de wederpartij hoeft geen kwade bedoelingen te hebben. Soms vergissen beide partijen zich, of wist de wederpartij zelf het niet beter.
Daarnaast vereist dwaling volgens artikel 6:228 BW dat zonder de onjuiste voorstelling het contract niet gesloten zou zijn. De dwaling moet dus causaal zijn. Nederlandse rechtbanken toetsen streng: verschoonbaarheid speelt mee. Té grote zorgeloosheid of onnozelheid kan een beroep op dwaling blokkeren.
Bedrog: opzettelijke misleiding
Bedrog houdt in dat de wederpartij je bewust misleidt door onjuiste mededelingen, het verzwijgen van verplichte informatie, of andere kunstgrepen. Hier zit wél opzet in, in tegenstelling tot dwaling. Denk aan een autoverkoper die de kilometerstand terugdraait of een serieus motordefect verzwijgt.
Echter, algemene aanprijzingen zoals “beste product op de markt” leveren op zichzelf geen bedrog op, ook al zijn ze onwaar (artikel 3:44 lid 3 BW). De misleiding moet specifiek en gericht zijn. Bovendien is bij bedrog, anders dan bij misbruik, je kwetsbare positie niet per se relevant. De onjuiste voorstelling staat centraal.
Bedreiging: onrechtmatige druk
Bedreiging ontstaat wanneer iemand je tot een contract dwingt door onrechtmatig te dreigen met nadeel aan persoon of goed. De bedreiging moet zodanig zijn dat een redelijk oordelend mens hierdoor beïnvloed kan worden (artikel 3:44 lid 2 BW). Dit wilsgebrek komt minder vaak voor in zakelijke contracten.
Tevens geldt dat de dreiging onrechtmatig moet zijn. Dreigen met rechtmatige acties, zoals het indienen van een welgefundeerde vordering, levert geen bedreiging op.
Praktijkvoorbeelden: wanneer slaagt een beroep op misbruik?
Een beroep slaagt vooral bij duidelijk aantoonbare kwetsbaarheid, aanzienlijke benadeling en bewijs dat de wederpartij daarvan wist of het moest begrijpen en de overeenkomst toch bevorderde.
Hieronder staan drie fictieve voorbeelden. Ze laten zien hoe de wettelijke criteria in concrete situaties uitpakken; het zijn geen echte uitspraken.
Casus 1: De afhankelijke oudere en de buurman
Mevrouw De Wit, 85 jaar en recent weduwe, verkeert in emotionele rouw en financiële onzekerheid. Voor haar dagelijkse boodschappen en administratie is zij volledig afhankelijk van buurman Jansen. Hij suggereert dat haar grote woning te belastend wordt en biedt € 250.000, terwijl de WOZ-waarde € 400.000 bedraagt en een taxateur € 425.000 vaststelt.
Mevrouw De Wit, overweldigd door verdriet en de druk van onderhoud, tekent. Later realiseert zij de enorme benadeling van € 175.000. Aan alle vier de vereisten lijkt voldaan: bijzondere omstandigheden (afhankelijkheid en een abnormale geestestoestand door rouw), Jansen wist dat, hij bevorderde de koop toch, en zonder die omstandigheden had zij niet zo verkocht.
In zo’n situatie ligt vernietiging van de koopovereenkomst voor de hand. Is de woning al geleverd of de koop ingeschreven in de openbare registers, dan is een uitspraak van de rechter nodig als Jansen niet in de vernietiging berust (artikel 3:50 lid 2 BW). Naast teruggave van haar woning kan mevrouw De Wit schadevergoeding vorderen als Jansen onrechtmatig heeft gehandeld.
Casus 2: De werknemer onder acute druk
Werknemer Peters krijgt tijdens een plotseling gesprek te horen dat zijn functioneren “dramatisch” is. De werkgever schetst een doemscenario: langdurige ontslagprocedure, geen vergoeding, imagoschade. Als alternatief presenteert hij een beëindigingsovereenkomst met een vergoeding ver onder de transitievergoeding van € 12.000. Peters moet “nu beslissen”.
Geïntimideerd en bang tekent Peters ter plekke. Pas later ontdekt hij dat zijn functioneren nooit officieel is besproken, er geen dossier bestond, en de werkgever hem bewust onder druk zette. Een arbeidsrechtadvocaat stelt vast dat de werkgever zich niet als goed werkgever heeft gedragen (artikel 7:611 BW).
Peters kan de beëindigingsovereenkomst eerst binnen veertien dagen zonder opgaaf van redenen schriftelijk ontbinden; noemde de werkgever dat recht niet in de overeenkomst, dan heeft hij drie weken (artikel 7:670b lid 2 en 3 BW). Is die termijn voorbij, dan kan hij de overeenkomst nog vernietigen wegens misbruik van omstandigheden. Slaagt dat, dan is de beëindiging vernietigd en loopt zijn arbeidsovereenkomst in beginsel door.
Casus 3: De ondernemer in cashflownood
Een ondernemer uit Amsterdam heeft acute liquiditeitsproblemen door late betalingen van grote klanten. Een leverancier weet dit en dreigt met leveringsstop, waardoor de ondernemer zijn belangrijkste contract verliest. De leverancier eist vervolgens een prijsverhoging van 40% en afname van minimaal € 100.000 per jaar.
Zonder alternatieven en onder enorme tijdsdruk tekent de ondernemer. Binnen 6 maanden herstelt zijn cashflow en realiseert hij dat de nieuwe voorwaarden volstrekt onredelijk zijn. Via een gespecialiseerde contractenrechtadvocaat vordert hij vernietiging wegens misbruik van zijn financiële noodtoestand.
In zo’n geval kan de ondernemer vernietiging vorderen. De rechter kan op verlangen van een van de partijen ook de voorwaarden aanpassen in plaats van de overeenkomst te vernietigen (artikel 3:54 lid 2 BW). Ook zakelijke partijen kunnen zich dus op misbruik van omstandigheden beroepen.
Neem contact op met ons advocatenkantoor in Amsterdam voor persoonlijk juridisch advies over je specifieke situatie. Wij beoordelen je zaak kosteloos en adviseren over de beste juridische strategie bij vermoeden van misbruik van omstandigheden.
Veelgestelde vragen over misbruik van omstandigheden
Kan ik een arbeidsovereenkomst vernietigen wegens misbruik van omstandigheden?
Jazeker, arbeidsovereenkomsten en beëindigingsovereenkomsten zijn vernietigbaar bij misbruik. Daarbij kan ook een rol spelen dat de werkgever zich als goed werkgever moet gedragen (artikel 7:611 BW). Uitoefenen van oneigenlijke druk, ontbreken van bedenktijd, of dreigen met ontslag tijdens ziekte kan misbruik opleveren.
Daarnaast kent het arbeidsrecht een eigen bescherming. Een beëindigingsovereenkomst is alleen geldig als zij schriftelijk is aangegaan, en je kunt haar binnen veertien dagen zonder opgaaf van redenen schriftelijk ontbinden. Noemt de werkgever dat recht niet in de overeenkomst, dan is die termijn drie weken (artikel 7:670b lid 1 tot en met 3 BW).
Wat is het verschil met een vernietiging wegens bedrog?
Het doorslaggevende verschil ligt in de intentie en focus. Bij bedrog misleidt de wederpartij je opzettelijk door onjuiste informatie of verzwijging. Je kwetsbare positie speelt geen rol. Bij misbruik van omstandigheden exploiteert de wederpartij juist je kwetsbaarheid, zonder dat misleiding noodzakelijk is.
Bovendien kunnen beide wilsgebreken naast elkaar bestaan. Een verkoper die zowel een defect verzwijgt (bedrog) als bewust je financiële noodtoestand misbruikt om een te lage prijs af te dwingen (misbruik), creëert dubbele gronden voor vernietiging. Juridische adviseurs kiezen strategisch welk wilsgebrek de beste kansen biedt.
Hoe lang duurt een procedure tot vernietiging gemiddeld?
Een buitengerechtelijke vernietiging werkt zodra je verklaring de wederpartij heeft bereikt (artikel 3:37 lid 3 BW), behalve bij een geleverd registergoed zonder berusting van alle partijen (artikel 3:50 lid 2 BW). Betwist de wederpartij de vernietiging, dan beslist de rechter. Hoe lang dat duurt, hangt af van de zaak en de rechtbank.
Daarna zijn hoger beroep en cassatie mogelijk, waardoor een zaak jaren kan duren. Wacht in elk geval niet te lang: je rechtsvordering verjaart drie jaar nadat de invloed van de omstandigheden heeft opgehouden te werken (artikel 3:52 lid 1 onder b BW). Snelle juridische actie en sterke bewijsvoering helpen.
Moet de wederpartij opzettelijk hebben gehandeld?
Nee, opzet is geen vereiste. Artikel 3:44 lid 4 BW spreekt over “weten of moeten begrijpen”. De wederpartij maakt misbruik als zij redelijkerwijs had moeten begrijpen dat je door bijzondere omstandigheden tot het contract werd bewogen, en het sluiten toch bevorderde, terwijl die wetenschap haar daarvan had moeten weerhouden.
Echter, evident misbruik met bewuste opzet versterkt je zaak aanzienlijk. Rechtbanken veroordelen flagrant gedrag strenger en kennen sneller schadevergoeding toe. Bovendien opent bewust misbruik de deur naar strafrechtelijke aansprakelijkheid bij zeer ernstige gevallen van oplichting of afpersing.
Kan ik een notariële akte laten vernietigen?
Jazeker, ook notariële akten zijn vernietigbaar bij wilsgebreken. Het feit dat een notaris de akte heeft gepasseerd, betekent niet dat de inhoud onaantastbaar is. De notaris toetst de wilsovereenstemming, maar kan verborgen misbruik vaak niet detecteren.
De notaris behartigt de belangen van alle partijen op onpartijdige wijze en met de grootst mogelijke zorgvuldigheid (artikel 17 lid 1 Wet op het notarisambt). Voor het verlijden licht hij de inhoud van de akte toe en wijst hij zo nodig op de gevolgen die voor partijen uit de akte voortvloeien (artikel 43 lid 1 Wet op het notarisambt). Schiet hij daarin tekort, dan kan hij daarnaast aansprakelijk zijn. Nederlandse advocaten adviseren altijd juridisch onderzoek vóór ondertekening van belangrijke notariële akten, juist om later misbruikdiscussies te voorkomen.
Primaire bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 3: artikel 3:37, 3:44, 3:49, 3:50, 3:51, 3:52, 3:53, 3:54 en 3:84
- Burgerlijk Wetboek Boek 6: artikel 6:162, 6:203, 6:205, 6:210 en 6:228
- Burgerlijk Wetboek Boek 7: artikel 7:611 en 7:670b
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering: artikel 150
- HR 27 januari 2017, ECLI:NL:HR:2017:95 (S’Energy/Delta)
