Een internationaal handelsgeschil kun je vanuit Nederland oplossen door te onderhandelen, via mediation, met arbitrage of met een procedure bij de Nederlandse rechter, in het Engels ook bij de Netherlands Commercial Court (artikel 32a Rv). Procederen in Nederland kan als de Nederlandse rechter bevoegd is; arbitrage alleen als je dat met je wederpartij afspreekt (artikel 1020 Rv).
Deze pagina is voor ondernemers, exporteurs en inkopers met een conflict met een buitenlandse klant, leverancier of partner: een onbetaalde factuur, een gebrekkige levering of een contract dat niet wordt nagekomen. Je leest welke routes er zijn en wanneer je welke kiest. Welke rechter bevoegd is en welk recht geldt, lees je op onze pagina’s over de bevoegde rechter bij internationale geschillen en rechtskeuze in een contract.
Welke routes zijn er om een internationaal handelsgeschil op te lossen?
Je kiest uit onderhandelen, mediation of bindend advies, arbitrage, de Netherlands Commercial Court en de gewone Nederlandse rechter. Alleen arbitrage en de rechter leveren een uitspraak op die je kunt laten afdwingen; de andere routes eindigen in een overeenkomst.
Onderhandelen, mediation en bindend advies vragen medewerking van je wederpartij, arbitrage en de NCC een afspraak. Naar de gewone rechter kun je zonder afspraak, als die rechtsmacht heeft.
| Route | Wat is nodig? | Wie beslist? | Uitkomst en afdwingbaarheid |
|---|---|---|---|
| Onderhandelen en sommatie | Niets; voor verzuim naar Nederlands recht een schriftelijke ingebrekestelling met een redelijke termijn (art. 6:82 lid 1 BW) | Jullie samen | Vaststellingsovereenkomst (art. 7:900 lid 1 BW); geen vonnis |
| Mediation | Bereidheid van beide partijen, of een mediationclausule | Jullie samen, met hulp van een mediator | Overeenkomst; geen vonnis |
| Bindend advies | Afspraak dat een derde beslist (art. 7:900 lid 2 BW) | Een deskundige derde | Bindt als overeenkomst; geen vonnis |
| Arbitrage | Overeenkomst tot arbitrage (art. 1020 Rv), te bewijzen door een geschrift (art. 1021 Rv) | Een of meer arbiters | Arbitraal vonnis; erkenning in verdragsstaten volgens het Verdrag van New York (art. III en V) |
| Netherlands Commercial Court (NCC) | Internationaal geschil, rechtbank of hof Amsterdam bevoegd en een uitdrukkelijke, schriftelijke afspraak (art. 32a lid 1 Rv) | Rechters, in het Engels | Vonnis; in de EU uitvoerbaar zonder exequatur als het in Nederland uitvoerbaar is (art. 39 Brussel I bis) |
| Gewone Nederlandse rechter | Rechtsmacht van de Nederlandse rechter | Rechters, in het Nederlands | Vonnis; in de EU idem (art. 39 Brussel I bis) |
Wanneer begin je met onderhandelen of een sommatie?
Begin in de regel met een schriftelijke sommatie. Geldt Nederlands recht, dan treedt het verzuim in als je de wederpartij schriftelijk aanmaant met een redelijke termijn voor de nakoming en nakoming binnen die termijn uitblijft (artikel 6:82 lid 1 BW).
Geldt het Weens Koopverdrag, dan kun je een aanvullende termijn van redelijke duur stellen voor de nakoming: als koper op grond van artikel 47 CISG, als verkoper op grond van artikel 63 CISG. Leg in de brief precies vast wat je verwijt en wat je vraagt.
Komen jullie er samen uit, leg de afspraak dan vast. Naar Nederlands recht is dat een vaststellingsovereenkomst: partijen binden zich, ter beëindiging of ter voorkoming van onzekerheid of geschil, aan een vaststelling van wat tussen hen rechtens geldt (artikel 7:900 lid 1 BW). Zo’n overeenkomst is geen vonnis. Komt de wederpartij haar niet na, dan moet je alsnog naar de rechter of naar arbiters.
Wanneer kies je voor mediation of bindend advies?
Mediation past als je de handelsrelatie wilt behouden en beide partijen willen praten: een mediator beslist niet, maar helpt jullie zelf een oplossing te vinden. Bij bindend advies beslist een derde wel, omdat jullie dat afspreken (artikel 7:900 lid 2 BW).
Mediation is vrijwillig; niemand kan je wederpartij dwingen tot een akkoord. Staat er een mediationclausule in je contract, dan kan die je wel verplichten eerst mediation te proberen. Dat hangt af van de formulering, zie onze pagina over de vraag of een mediationclausule je verplicht tot mediation. Een geslaagde mediation leg je vast in een vaststellingsovereenkomst.
Bindend advies is geschikt voor technische vragen, bijvoorbeeld of geleverde machines aan de specificaties voldoen. Naar Nederlands recht is vernietiging alleen mogelijk als gebondenheid eraan, gelet op de inhoud of de manier van totstandkoming, in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn (artikel 7:904 lid 1 BW). Bindend advies is geen arbitrage (artikel 7:900 lid 4 BW): de uitkomst is een overeenkomst, geen arbitraal vonnis. Betaalt je wederpartij niet, dan heb je alsnog een vonnis nodig.
Wanneer kies je voor de Netherlands Commercial Court?
Kies voor de Netherlands Commercial Court (NCC) als je in het Engels wilt procederen bij een Nederlandse overheidsrechter. Dat kan alleen in een internationaal geschil waarvoor de rechtbank of het hof Amsterdam bevoegd is, en als jullie dat uitdrukkelijk zijn overeengekomen (artikel 32a lid 1 Rv).
Artikel 32a lid 1 Rv stelt deze voorwaarden:
- de rechtbank Amsterdam of het gerechtshof Amsterdam is bevoegd, bijvoorbeeld door een forumkeuze;
- het gaat om een internationaal geschil;
- het geschil gaat over een rechtsbetrekking die ter vrije bepaling van partijen staat;
- partijen zijn uitdrukkelijk overeengekomen bij de NCC in het Engels te procederen; die afspraak wordt bewezen door een geschrift, en een verwijzing naar algemene voorwaarden volstaat alleen als het specifieke beding door of namens de wederpartij uitdrukkelijk is aanvaard;
- de zaak hoort niet tot de bevoegdheid van de kantonrechter.
De afspraak kan gaan over een geschil dat al is ontstaan of nog zal ontstaan. De rechter doet uitspraak in het Engels, tenzij de procedure op verzoek van partijen in het Nederlands is gevoerd (artikel 32a lid 4 Rv). In spoedeisende zaken is de voorzieningenrechter van de rechtbank of het hof Amsterdam mede bevoegd om de zaak in het Engels te behandelen (artikel 32a lid 3 Rv). Bij het gerechtshof Amsterdam bestaat een vergelijkbare kamer: de Netherlands Commercial Court of Appeal.
Is een NCC-vonnis in Nederland uitvoerbaar, dan is het in de andere EU-lidstaten uitvoerbaar zonder verklaring van uitvoerbaarheid (artikel 39 Brussel I bis). Daar staat een hoger griffierecht tegenover dan bij de gewone rechtbank; zie de kosten hieronder.
Wanneer kies je voor arbitrage?
Kies voor arbitrage als je zelf de arbiters, de taal en de plaats wilt bepalen, of als je een uitspraak nodig hebt in een land buiten de EU dat partij is bij het Verdrag van New York. Arbitrage vereist een overeenkomst: vooraf een arbitraal beding of achteraf een compromis (artikel 1020 lid 1 en 2 Rv).
Je kunt een instituut met een eigen reglement kiezen, zoals het Nederlands Arbitrage Instituut (NAI) of de International Chamber of Commerce (ICC). Houd rekening met deze gevolgen. Tegen een arbitraal eindvonnis staan bij de rechter alleen vernietiging en herroeping open (artikel 1064 Rv); arbitraal hoger beroep bestaat alleen als jullie dat hebben afgesproken (artikel 1061b Rv). De wet kent geen algemene geheimhoudingsplicht; wel krijgen derden geen afschrift van een ter griffie nedergelegd vonnis (artikel 1058 lid 4 Rv). Begin je toch bij de Nederlandse rechter, dan verklaart die zich onbevoegd als de wederpartij zich vóór alle weren op de arbitrageovereenkomst beroept, tenzij die ongeldig is (artikel 1022 Rv; bij arbitrage buiten Nederland artikel 1074 Rv). Een kort geding of een maatregel tot bewaring van recht, zoals beslag, blijft wel mogelijk (artikel 1022a Rv; bij arbitrage buiten Nederland artikel 1074a Rv). Beroept de wederpartij zich daarbij vóór alle weren op de arbitrageovereenkomst, dan is de rechter bij arbitrage in Nederland alleen bevoegd als de gevraagde beslissing niet of niet tijdig in arbitrage kan worden verkregen (artikel 1022c Rv).
De Brussel I bis-verordening geldt niet voor arbitrage (artikel 1 lid 2 onder d). Over de grens telt daarom het Verdrag van New York van 1958: de verdragsstaten erkennen een arbitraal vonnis als bindend en leggen het ten uitvoer volgens hun eigen procesregels (artikel III). Weigeren kan alleen op de gronden van artikel V, zoals een ongeldige arbitrageovereenkomst of strijd met de openbare orde van dat land. Voor de tenuitvoerlegging in Nederland van een arbitraal vonnis uit een Nederlandse arbitrage heb je verlof van de voorzieningenrechter nodig (artikel 1062 lid 1 Rv). Een buitenlands arbitraal vonnis waarop een verdrag van toepassing is, laat je in Nederland erkennen en ten uitvoer leggen via het gerechtshof (artikel 1075 Rv). Meer lees je op onze pagina’s over internationale arbitrage in Nederland en hoe een arbitrageprocedure werkt.
Wanneer stap je naar de gewone Nederlandse rechter?
Naar de gewone rechter stap je als de Nederlandse rechter rechtsmacht heeft en er geen arbitrage- of NCC-afspraak is. De procedure is in het Nederlands; bij de rechtbank procedeer je in de regel via een advocaat (artikel 79 lid 2 Rv).
In kantonzaken mag je in persoon procederen (artikel 79 lid 1 Rv), en in kort geding mag de gedaagde dat ook (artikel 255 lid 1 Rv). Bij spoed kan de voorzieningenrechter in kort geding een onmiddellijke voorziening bij voorraad geven als dat gelet op de belangen van partijen vereist is (artikel 254 lid 1 Rv). Dat is een voorlopige beslissing; het geschil zelf kan daarna nog in een bodemprocedure worden beslist.
Hoe je een buitenlands bedrijf dagvaardt, welke termijnen gelden en welke Europese procedures er zijn voor kleine of onbetwiste vorderingen, lees je op onze hoofdpagina over procederen tegen een buitenlands bedrijf. Hoe je de dagvaarding en het vonnis over de grens laat betekenen, staat op de pagina over betekening en tenuitvoerlegging over de grens.
Wat kost elke route?
Wat een route kost, hangt vooral af van de omvang en het verloop van de zaak. Vast staan de griffierechten bij de rechter: bij de NCC is dat in 2026 € 19.518 in eerste aanleg en € 9.759 in kort geding (bijlage Wet griffierechten burgerlijke zaken).
Bij de Netherlands Commercial Court of Appeal is het griffierecht € 26.024, in kort geding € 13.012. Bij de gewone rechtbank betaalt een niet-natuurlijk persoon, zoals een bv, in 2026 bijvoorbeeld € 7.062 bij een vordering van meer dan € 100.000 tot en met € 1.000.000, en € 10.487 daarboven. Zie ook de NCC griffierechten en onze pagina over de griffierechten 2026. Wie bij de rechter verliest, wordt in de regel in de proceskosten veroordeeld (artikel 237 lid 1 Rv).
Bij arbitrage betaal je de arbiters en, bij een instituut, de administratiekosten volgens het reglement. Bij mediation en bindend advies betaal je het honorarium van de mediator of de adviseur. Daarnaast betaal je je eigen advocaat en eventuele vertalingen.
Hoe kies je de juiste route voor jouw geschil?
Begin bij je contract. Staat er een arbitrage-, NCC-, forum- of mediationclausule in, dan bepaalt die meestal de route. Weeg daarna je belang, de spoed, de relatie en het land waar je wederpartij vermogen heeft.
- Contract: een arbitrageovereenkomst sluit de gewone rechter uit als de wederpartij zich er vóór alle weren op beroept (artikel 1022 Rv), behalve in beginsel voor kort geding en beslag (artikel 1022a Rv); ook dan is de rechter bij een tijdig beroep op de arbitrageovereenkomst alleen bevoegd als de beslissing niet of niet tijdig in arbitrage kan worden verkregen (artikel 1022c Rv).
- Vermogen: zit je wederpartij in de EU, dan is een in Nederland uitvoerbaar vonnis daar uitvoerbaar zonder exequatur (artikel 39 Brussel I bis). Daarbuiten hangt het af van het recht en de verdragen van dat land; in een verdragsstaat van het Verdrag van New York kan een arbitraal vonnis de sterkere keuze zijn.
- Spoed: dreigt schade of verdwijnt vermogen, denk dan aan kort geding of conservatoir beslag.
- Relatie en taal: wil je blijven samenwerken, begin dan met onderhandelen of mediation; wil je in het Engels procederen, kies dan de NCC of arbitrage.
Praktijkvoorbeeld (fictief). Een Nederlandse machinebouwer levert aan een afnemer in Duitsland en aan een afnemer in een land buiten de EU dat partij is bij het Verdrag van New York. Beide houden een deel van de prijs in wegens gestelde gebreken. Het contract met de Duitse afnemer wijst de rechtbank Amsterdam aan en bevat een NCC-beding dat de afnemer uitdrukkelijk heeft aanvaard. Na een vergeefse sommatie procedeert de machinebouwer daar in het Engels bij de NCC; het vonnis kan hij in Duitsland laten uitvoeren zonder exequatur. Met de andere afnemer is arbitrage afgesproken. Daar start hij arbitrage; het arbitrale vonnis kan hij in dat land laten erkennen en ten uitvoer leggen onder het verdrag, tenzij een weigeringsgrond van artikel V zich voordoet.
Twijfel je welke route past bij jouw geschil met een buitenlandse partij? Laat je contract en je positie toetsen voordat je een sommatie verstuurt of een procedure start.
Veelgestelde vragen over een internationaal handelsgeschil
Kun je een zakelijk geschil oplossen zonder naar de rechter te gaan?
Ja. Je kunt onderhandelen, mediation proberen, bindend advies vragen of arbitrage afspreken. Voor arbitrage is een overeenkomst nodig (artikel 1020 Rv). Onderhandelen, mediation en bindend advies eindigen in een overeenkomst, zoals een vaststellingsovereenkomst (artikel 7:900 BW), niet in een vonnis. Zonder medewerking en zonder arbitrageafspraak blijft de rechter over.
Wat is de ICC en kun je ICC-arbitrage in Nederland voeren?
De ICC is de International Chamber of Commerce, een internationale organisatie van het bedrijfsleven met onder meer een eigen arbitragereglement. Spreek je ICC-arbitrage af met Amsterdam of een andere Nederlandse plaats van arbitrage, dan geldt naast dat reglement het Nederlandse arbitragerecht (artikel 1073 lid 1 Rv). Het reglement maakt deel uit van de arbitrageovereenkomst (artikel 1020 lid 6 Rv).
Kun je bij de NCC procederen als je contract geen NCC-beding bevat?
Ja, als je wederpartij en jij dat alsnog uitdrukkelijk afspreken. Artikel 32a lid 1 Rv laat een afspraak toe over een geschil dat al is ontstaan. Die afspraak moet blijken uit een geschrift. Daarnaast moet het geschil internationaal zijn, de rechtbank of het hof Amsterdam bevoegd zijn, het geschil ter vrije bepaling van partijen staan en het geen kantonzaak zijn.
Is een arbitrale uitspraak in het buitenland afdwingbaar?
In de landen die partij zijn bij het Verdrag van New York van 1958 wel: zij erkennen een arbitraal vonnis als bindend en leggen het ten uitvoer volgens hun eigen procesregels (artikel III). Weigeren kan alleen op de gronden van artikel V, bijvoorbeeld een ongeldige arbitrageovereenkomst of strijd met de openbare orde. De Brussel I bis-verordening geldt niet voor arbitrage.
Heb je een advocaat nodig bij een internationaal handelsgeschil?
Bij de rechtbank, ook bij de NCC, procedeer je in de regel via een advocaat (artikel 79 lid 2 Rv). In kantonzaken mag je in persoon procederen (artikel 79 lid 1 Rv) en in kort geding mag de gedaagde dat ook (artikel 255 lid 1 Rv). In arbitrage is een advocaat niet verplicht (artikel 1038 lid 1 Rv). Bij onderhandelen en mediation beslis je zelf.
Primaire bronnen
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (geldend vanaf 14 juli 2026): artikel 32a, 79, 237, 254, 255, 1020, 1021, 1022, 1022a, 1022c, 1038, 1058, 1061b, 1062, 1064, 1073, 1074, 1074a en 1075
- Burgerlijk Wetboek: artikel 6:82, 7:900 en 7:904
- Verdrag der Verenigde Naties inzake internationale koopovereenkomsten betreffende roerende zaken (Weens Koopverdrag): artikel 47 en 63
- Verdrag over de erkenning en tenuitvoerlegging van buitenlandse scheidsrechterlijke uitspraken (Verdrag van New York, 10 juni 1958): artikel III en V
- Verordening (EU) nr. 1215/2012 (Brussel I bis), artikel 1 en 39
- Wet griffierechten burgerlijke zaken (geldend vanaf 1 januari 2026), bijlage (tarieven) en artikel 9a
Wanneer schakel je juridische hulp in bij een internationaal handelsgeschil?
Schakel een advocaat in voordat je een sommatie verstuurt, een clausule inroept of een procedure start. Wie bij de verkeerde rechter begint of een arbitrageovereenkomst over het hoofd ziet, verliest tijd en geld. Onze advocaten voor handelsgeschillen in Amsterdam beoordelen je contract en je bewijs en kiezen met je de route, van sommatie tot procedure. Gaat het om arbitrage, lees dan ook over onze advocaten bij arbitragegeschillen.
Wat een concrete zaak kost, hangt af van de omvang, de complexiteit en het verloop. Wij maken vooraf een prijsafspraak.
