Je algemene voorwaarden zijn van toepassing als je wederpartij ze heeft aanvaard (artikel 6:231 onder c BW). Verwijs er daarom vóór of bij het sluiten van de overeenkomst naar, bijvoorbeeld in je offerte. Geef je wederpartij ook een redelijke mogelijkheid om ze te lezen. Doe je dat niet, dan kan zij bedingen vernietigen (artikel 6:233 onder b en 6:234 BW), tenzij artikel 6:235 BW dat uitsluit.
Voor de toepasselijkheid van algemene voorwaarden zijn twee vragen van belang. Zijn de voorwaarden onderdeel van de overeenkomst geworden (tijdige verwijzing en aanvaarding)? En heb je je wederpartij een redelijke mogelijkheid gegeven om ze te lezen (informatieplicht)? Gaat het bij de eerste vraag mis, dan gelden je voorwaarden niet. Gaat het bij de tweede mis, dan kan je wederpartij bedingen vernietigen. Hieronder lees je per stap waar je op let.
Als advocaat contractenrecht bij MAAK Advocaten in Amsterdam beoordeel ik voor ondernemers welke algemene voorwaarden in een concreet geschil gelden.
Wat zijn algemene voorwaarden precies?
Artikel 6:231 onder a BW definieert algemene voorwaarden als één of meer bedingen die zijn opgesteld om in meerdere overeenkomsten te worden opgenomen. Het gaat hierbij uitdrukkelijk niet om bedingen die de kern van de prestaties aangeven, mits deze kernbedingen duidelijk en begrijpelijk zijn geformuleerd.
In de praktijk bevatten algemene voorwaarden standaardbepalingen over betalingsvoorwaarden, leveringstermijnen, risico-overgang, aansprakelijkheidsbeperkingen, garantieclaims en toepasselijk recht. Ook een arbitragebeding of forumkeuze wordt meestal in deze voorwaarden opgenomen. Ondernemers stellen deze bedingen op om efficiency te creëren: zonder algemene voorwaarden zou elke contractuele bepaling opnieuw moeten worden onderhandeld.
Hoe verklaar je algemene voorwaarden van toepassing?
Tijdige van toepassing verklaring is belangrijk
De eerste juridische vereiste betreft het tijdstip waarop algemene voorwaarden van toepassing worden verklaard. Volgens de normale regels van aanbod en aanvaarding (artikel 6:217 BW) moeten algemene voorwaarden deel uitmaken van het contractuele aanbod voordat de overeenkomst tot stand komt. Concreet betekent dit dat je je voorwaarden moet vermelden in offertes, opdrachtbevestigingen of andere documenten die aan de contractsluiting voorafgaan.
Een veelgemaakte fout betreft het pas achteraf van toepassing verklaren van algemene voorwaarden. Wanneer voorwaarden bijvoorbeeld alleen op facturen worden vermeld, vindt de van toepassing verklaring doorgaans te laat plaats. De facturatie volgt immers meestal na de totstandkoming van de overeenkomst. In dat geval kun je je in de regel niet op je algemene voorwaarden beroepen.
Neem daarom standaard een zinsnede op in al je commerciële documenten: “Op deze offerte zijn de algemene voorwaarden van [bedrijfsnaam] van toepassing, gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer [X].” Deze expliciete verwijzing creëert juridische duidelijkheid vanaf het eerste contactmoment.
Duidelijkheid bij meerdere sets voorwaarden
Hanteert je onderneming verschillende soorten algemene voorwaarden? Bijvoorbeeld aparte inkoopvoorwaarden, leveringsvoorwaarden en servicevoorwaarden? Dan moet je expliciet aangeven welke voorwaarden op welk deel van de overeenkomst van toepassing zijn. Onduidelijkheid hierover leidt tot rechtsonzekerheid en kan resulteren in het niet van toepassing zijn van alle voorwaarden.
Welke rol speelt aanvaarding door de wederpartij?
Snelle gebondenheid volgens artikel 6:232 BW
De tweede stap is de aanvaarding door de wederpartij. Algemene voorwaarden gelden alleen als je wederpartij ze heeft aanvaard, door ondertekening of op een andere manier (artikel 6:231 onder c BW). Daarvoor gelden de gewone regels van aanbod en aanvaarding. Mocht je er redelijkerwijs op vertrouwen dat je wederpartij met je voorwaarden instemde, dan kan zij zich niet beroepen op het ontbreken van haar wil (artikel 3:35 BW).
Je wederpartij hoeft de inhoud niet te kennen. Zij is ook gebonden als jij bij het sluiten van de overeenkomst begreep of moest begrijpen dat zij de inhoud niet kende (artikel 6:232 BW). Dit heet ook wel “snelle gebondenheid”. Een duidelijke verwijzing naar je voorwaarden in de offerte of overeenkomst is daarom in beginsel voldoende. Tegenover die snelle gebondenheid staat wel de informatieplicht.
Uitdrukkelijke versus stilzwijgende aanvaarding
Aanvaarding kan plaatsvinden op twee manieren:
Uitdrukkelijk: De wederpartij ondertekent de overeenkomst waarin wordt verwezen naar de algemene voorwaarden, of vinkt een checkbox aan bij online transacties. Deze expliciete wilsverklaring biedt de sterkste bewijspositie voor ondernemers.
Stilzwijgend: De wederpartij protesteert niet tegen de toepasselijkheid van de algemene voorwaarden en geeft uitvoering aan de overeenkomst. Bijvoorbeeld door betaling te verrichten of geleverde goederen in ontvangst te nemen. Ook zo’n stilzwijgende aanvaarding kan bindend zijn, als je er redelijkerwijs op mocht vertrouwen dat je wederpartij met je voorwaarden instemde.
Ter voorkoming van bewijsproblemen in geschillen valt het altijd aan te raden om overeenkomsten schriftelijk te laten ondertekenen. Een advocaat in Amsterdam zal bij contractadvies standaard adviseren om aantoonbare aanvaarding te organiseren.
Waarom is de informatieplicht zo belangrijk?
Hoofdregel: fysieke terhandstelling
Artikel 6:233 onder b en 6:234 BW stellen een informatieplicht tegenover de snelle gebondenheid aan algemene voorwaarden. Deze informatieplicht houdt in dat de gebruiker de wederpartij een redelijke mogelijkheid moet bieden om vóór of bij het sluiten van de overeenkomst van de algemene voorwaarden kennis te nemen.
De hoofdregel luidt dat algemene voorwaarden fysiek ter hand moeten worden gesteld. Dit kan door:
- Feitelijke overhandiging van een papieren exemplaar
- Toevoeging als bijlage bij een schriftelijke offerte of contract
- Elektronische toezending als pdf-bestand per e-mail (komt de overeenkomst niet langs elektronische weg tot stand, dan alleen met uitdrukkelijke instemming van de wederpartij; artikel 6:234 lid 3 BW)
Is terhandstelling redelijkerwijs niet mogelijk? Dan meld je vóór het sluiten van de overeenkomst dat de voorwaarden bij jou ter inzage liggen of zijn gedeponeerd bij een door jou opgegeven Kamer van Koophandel of griffie van een gerecht, en dat je ze op verzoek toezendt. Vraagt je wederpartij erom, stuur ze dan onverwijld en op jouw kosten. Doe je dat niet, dan zijn de bedingen ook om die reden vernietigbaar (artikel 6:234 lid 1 BW), tenzij toezending redelijkerwijs niet van je kan worden gevergd.
Elektronische overeenkomsten: specifieke eisen
Voor overeenkomsten die langs elektronische weg tot stand komen, gelden aangepaste regels. Je stelt de algemene voorwaarden dan vóór of bij het sluiten langs elektronische weg ter beschikking (artikel 6:234 lid 2 BW), op een wijze waarop de wederpartij ze kan opslaan en later kan raadplegen. Concreet betekent dit:
- Publicatie op een direct toegankelijke webpagina via een duidelijke hyperlink
- Mogelijkheid tot downloaden in pdf-formaat
- Geen beperkingen voor het printen of opslaan van de voorwaarden
Een verwijzing naar alleen de homepage van je website is riskant: je wederpartij moet de voorwaarden zonder zoeken kunnen vinden en opslaan. Laat de link daarom rechtstreeks naar de volledige tekst leiden. Is elektronische terbeschikkingstelling redelijkerwijs niet mogelijk, dan meld je vóór het sluiten waar de voorwaarden elektronisch te lezen zijn en dat je ze op verzoek toezendt (artikel 6:234 lid 2 BW).
Hoe werkt de lichtere informatieplicht voor dienstverrichters?
Artikel 6:234 lid 1 en 6:230c BW: vier manieren
Verricht je diensten die onder de Europese Dienstenrichtlijn vallen (artikel 6:230a en 6:230b BW), dan mag je je algemene voorwaarden ook verstrekken op een van de manieren uit artikel 6:230c BW (artikel 6:234 lid 1 BW). Je kiest zelf een van deze vier:
1: Je verstrekt de voorwaarden op eigen initiatief
2: De voorwaarden zijn gemakkelijk toegankelijk op de plaats waar je de dienst verricht of de overeenkomst sluit
3: De voorwaarden zijn gemakkelijk elektronisch toegankelijk op een adres dat je aan je wederpartij hebt meegedeeld
4: De voorwaarden staan in alle documenten die je aan je wederpartij geeft en waarin je de dienst in detail beschrijft
Vooral de tweede en derde methode bieden aanzienlijke verlichting ten opzichte van de gebruikelijke terhandstellingsplicht. Voor advocaten, consultants, IT-bedrijven en andere dienstverrichters in Amsterdam betekent dit dat zij in de regel kunnen volstaan met het meedelen van een URL waar de algemene voorwaarden staan, mits hun dienst onder de Dienstenrichtlijn valt.
Let op: je moet het webadres zelf aan je wederpartij meedelen; zij hoeft niet zelf te zoeken. Kies je voor de gewone elektronische route van artikel 6:234 lid 2 BW, dan moet je wederpartij de voorwaarden ook kunnen opslaan. Een downloadbare pdf is dus in beide gevallen verstandig.
Wie kan zich niet op de informatieplicht beroepen?
Uitzonderingen van artikel 6:235 BW
Sommige wederpartijen kunnen zich niet beroepen op schending van de informatieplicht, en ook niet op een onredelijk bezwarend beding (artikel 6:235 BW). Dit zijn:
Categorie 1: Rechtspersonen als bedoeld in artikel 2:360 BW (onder meer de BV, NV, coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij) die bij het sluiten van de overeenkomst laatstelijk hun jaarrekening openbaar hebben gemaakt, of waarvoor toen de groepsvrijstelling van artikel 2:403 lid 1 BW gold. Ook een kleine BV die haar jaarrekening deponeert, valt hieronder.
Categorie 2: Partijen bij wie op het moment van sluiten vijftig of meer personen werkzaam zijn, of voor wie uit de opgave in het handelsregister blijkt dat daar vijftig of meer personen werkzaam zijn (artikel 6:235 lid 1 onder b BW).
Categorie 3: Partijen die zelf meermalen dezelfde of nagenoeg dezelfde algemene voorwaarden in hun overeenkomsten gebruiken (artikel 6:235 lid 3 BW).
De gedachte achter deze uitzondering is dat deze partijen groot of ervaren genoeg zijn om zichzelf te beschermen. Voor hen acht de wetgever de bijzondere bescherming van de artikelen 6:233 en 6:234 BW niet nodig.
Voorbeeld (fictief): Je sluit een leveringsovereenkomst met een BV die haar jaarrekening openbaar heeft gemaakt en 120 mensen in dienst heeft. Je hebt je voorwaarden niet ter hand gesteld, maar wel in je offerte naar ze verwezen en de BV heeft de offerte aanvaard. De voorwaarden gelden dan, en de BV kan de bedingen niet vernietigen omdat je haar geen redelijke mogelijkheid tot kennisneming bood (artikel 6:235 lid 1 BW).
Wat gebeurt er bij niet-naleving van de informatieplicht?
Vernietigbaarheid van bedingen
Voldoe je niet aan de informatieplicht? Dan is elk beding in je algemene voorwaarden vernietigbaar (artikel 6:233 onder b BW). Je wederpartij kiest zelf welke bedingen zij vernietigt. Een vernietigd beding verliest zijn werking met terugwerkende kracht (artikel 3:53 lid 1 BW).
De vernietigingsbevoegdheid staat alleen open voor:
- Particulieren (consumenten)
- Andere wederpartijen die niet onder artikel 6:235 BW vallen, bijvoorbeeld een eenmanszaak of vof met minder dan vijftig werkzame personen die zelf geen (nagenoeg) gelijke voorwaarden gebruikt. Een BV die haar jaarrekening openbaar heeft gemaakt, kan geen beroep op vernietiging doen, ook als zij klein is.
Wederpartijen die onder artikel 6:235 BW vallen, kunnen geen beroep doen op vernietiging wegens schending van de informatieplicht. Wel kunnen zij zich in uitzonderlijke gevallen beroepen op de redelijkheid en billijkheid (artikel 6:248 lid 2 BW).
Juridische consequentie: Vernietigt je wederpartij een beding, dan geldt voor dat punt de wettelijke regeling van het Burgerlijk Wetboek. In de praktijk vernietigt een wederpartij juist de bedingen die haar het meest raken, zoals een aansprakelijkheidsbeperking, eigendomsvoorbehoud of arbitragebeding.
Hoe zorg je ervoor dat je algemene voorwaarden juridisch waterdicht zijn?
Praktische implementatietips
Tip 1: Stuur je algemene voorwaarden altijd mee met offertes, op papier of als pdf-bestand. Vermijd uitsluitend een verwijzing naar een website zonder de voorwaarden daadwerkelijk bij te voegen.
Tip 2: Plaats algemene voorwaarden op een direct vindbare locatie op je website, bij voorkeur in de footer met een duidelijke link “Algemene Voorwaarden”. Zorg dat de voorwaarden downloadbaar zijn als pdf.
Tip 3: Neem een standaard clausule op in al je commerciële documentatie: “Op deze overeenkomst zijn de algemene voorwaarden van [bedrijfsnaam] van toepassing, zoals gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer [depotnummer].”
Tip 4: Plaats bij online transacties een duidelijke checkbox met de tekst: “Ik verklaar de algemene voorwaarden te hebben gelezen en te aanvaarden” met daarachter een directe hyperlink naar de volledige tekst.
Tip 5: Bij fysieke overeenkomsten kun je de algemene voorwaarden op de achterzijde van het orderformulier of contract afdrukken, met een expliciete ondertekeningsregel voor akkoord.
Deponering: zinvol of niet?
Je kunt je algemene voorwaarden laten deponeren bij de Kamer van Koophandel of bij de griffie van een rechtbank (artikel 6:234 lid 1 BW). Daarvoor betaal je een vergoeding; controleer het actuele tarief bij de KVK of de rechtbank. Deponering is niet verplicht voor toepasselijkheid, maar biedt twee voordelen:
Bewijsvoordeel: Je kunt precies aantonen welke versie van je voorwaarden op het moment van contractsluiting gold. Dit voorkomt discussies over wijzigingen.
Verwijzingsmogelijkheid: Is terhandstelling redelijkerwijs niet mogelijk, dan kun je naar het depot verwijzen, mits je ook meldt dat je de voorwaarden op verzoek toezendt (artikel 6:234 lid 1 BW).
Wijzig je je voorwaarden en wil je naar het depot blijven verwijzen, deponeer dan ook de nieuwe versie. Houd bij welke versie op welk moment gold.
Welke algemene voorwaarden gelden bij conflicterende voorwaarden?
De battle of forms problematiek
In het zakelijk verkeer komt regelmatig voor dat beide partijen hun eigen algemene voorwaarden hanteren. De leverancier verwijst in zijn offerte naar zijn leveringsvoorwaarden, terwijl de afnemer in zijn bestelling verwijst naar zijn inkoopvoorwaarden. Deze situatie wordt de “battle of forms” genoemd.
De wet geeft hiervoor een regel in artikel 6:225 lid 3 BW, de zogenoemde first shot-regel:
Regel 1: Verwijzen aanbod en aanvaarding naar verschillende algemene voorwaarden, dan heeft de tweede verwijzing geen werking. In beginsel gelden dus de voorwaarden waarnaar als eerste is verwezen, meestal die in de offerte.
Regel 2: Dat is anders als de partij die als tweede verwijst daarbij de eerste voorwaarden uitdrukkelijk van de hand wijst. Haar antwoord geldt dan als een nieuw aanbod (artikel 6:225 lid 1 BW). Of er daarna een overeenkomst tot stand komt en met welke voorwaarden, hangt af van wat partijen vervolgens doen.
Regel 3: Gaat het om een internationale koop van roerende zaken, dan kan het Weens Koopverdrag (CISG) van toepassing zijn. Dat kent geen first shot-regel: een antwoord met wezenlijke wijzigingen is een tegenaanbod (artikel 19 CISG).
Om deze juridische onzekerheid te voorkomen, is het raadzaam om contractueel expliciet vast te leggen welke algemene voorwaarden van toepassing zijn. Bijvoorbeeld door een clausule op te nemen: “Partijen komen overeen dat uitsluitend de algemene voorwaarden van [leverancier] op deze overeenkomst van toepassing zijn. De toepasselijkheid van eventuele algemene voorwaarden van de afnemer wordt hierbij uitdrukkelijk uitgesloten.”
Wil je zekerheid over de toepasselijkheid van je algemene voorwaarden? Onze gespecialiseerde advocaten in Amsterdam analyseren je huidige contractdocumentatie en adviseren over optimalisatie van je van toepassing verklaringen en informatieverstrekkingsprocessen.
Wat is het verschil tussen aanvaarding en kennisneming?
Juridische scheiding tussen twee concepten
Een belangrijk onderscheid bestaat tussen aanvaarding van de toepasselijkheid van algemene voorwaarden en kennisneming van de inhoud ervan. Dit onderscheid wordt vaak verkeerd begrepen.
Aanvaarding betreft de vraag of de wederpartij ermee instemt dat algemene voorwaarden deel uitmaken van de overeenkomst. Hiervoor is niet vereist dat de wederpartij de inhoud kent. Een duidelijke verwijzing in de overeenkomst volstaat in beginsel.
Kennisneming betreft de vraag of de wederpartij de mogelijkheid heeft gehad om de specifieke inhoud van de voorwaarden te lezen. Dit is relevant voor de informatieplicht.
Volgens artikel 6:232 BW is de wederpartij aan de algemene voorwaarden gebonden, ook als jij bij het sluiten begreep of moest begrijpen dat zij de inhoud niet kende. Of de voorwaarden deel uitmaken van de overeenkomst, volgt uit de aanvaarding. Deze regel beschermt de verkeerszekerheid in het handelsverkeer.
Schending van de informatieplicht, dus het niet bieden van een redelijke mogelijkheid tot kennisneming, maakt de bedingen wel vernietigbaar (artikel 6:233 onder b BW). De voorwaarden zijn dus eerst bindend, maar je wederpartij kan bedingen alsnog vernietigen, tenzij zij onder artikel 6:235 BW valt.
Hoe toetst de rechter onredelijk bezwarende bedingen?
Bescherming van kleine wederpartijen
Naast de informatieplicht biedt de wet bescherming tegen onredelijk bezwarende bedingen in algemene voorwaarden. Deze bescherming geldt echter alleen voor:
- Particulieren (consumenten)
- Zakelijke wederpartijen die niet onder artikel 6:235 BW vallen: geen rechtspersoon die haar jaarrekening openbaar heeft gemaakt, minder dan vijftig werkzame personen en geen partij die zelf meermalen (nagenoeg) dezelfde voorwaarden gebruikt
Deze wederpartijen kunnen een beding vernietigen dat onredelijk bezwarend is, gelet op de aard en de overige inhoud van de overeenkomst, de wijze waarop de voorwaarden tot stand kwamen, de wederzijds kenbare belangen en de overige omstandigheden (artikel 6:233 onder a BW). Het betreft hier een afzonderlijke toets naast de toepasselijkheidsvereisten.
Zwarte lijst en grijze lijst
De wetgever heeft in de artikelen 6:236 en 6:237 BW twee lijsten opgenomen:
Zwarte lijst (artikel 6:236 BW): Bedingen die in een overeenkomst met een consument altijd als onredelijk bezwarend gelden. Zo’n beding is dus altijd vernietigbaar. Voorbeelden: een beding dat de bevoegdheid van de consument tot ontbinding uitsluit of beperkt (onder b), of dat de wettelijke verdeling van de bewijslast ten nadele van de consument wijzigt (onder k).
Grijze lijst (artikel 6:237 BW): Bedingen waarvan in een overeenkomst met een consument wordt vermoed dat ze onredelijk bezwarend zijn. De gebruiker moet dit vermoeden weerleggen. Voorbeelden: een beding dat de gebruiker toestaat een prestatie te leveren die wezenlijk afwijkt van wat is toegezegd, tenzij de consument dan mag ontbinden (onder c), of dat de consument bindt aan een langere opzegtermijn dan die van de gebruiker (onder l).
Ook bedingen die niet op deze lijsten voorkomen kunnen als onredelijk bezwarend worden vernietigd. De wederpartij moet dan wel aantonen dat het beding, gelet op de omstandigheden van artikel 6:233 onder a BW, onredelijk bezwarend is.
Wat betekent dit voor B2B-overeenkomsten?
Beperkte bescherming voor ondernemers
In zakelijke (B2B) overeenkomsten tussen twee ondernemingen biedt de specifieke regeling van algemene voorwaarden beperkte bescherming. De zwarte en grijze lijst gelden alleen voor consumenten. De open norm van artikel 6:233 onder a BW geldt wel voor zakelijke wederpartijen die niet onder artikel 6:235 BW vallen.
Voor alle zakelijke partijen geldt daarnaast de redelijkheid en billijkheid. Een beding is niet van toepassing voor zover dat in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn (artikel 6:248 lid 2 BW).
Die toets van artikel 6:248 lid 2 BW is terughoudend. De rechter neemt bij kleine ondernemers soms een zekere reflexwerking aan van de consumentenbescherming, maar dit blijft casuïstisch. Voor middelgrote en grote ondernemingen geldt dat zij geacht worden voor zichzelf op te komen.
Praktische consequentie: Als ondernemer in Amsterdam die zaken doet met andere bedrijven, moet je je contractdocumentatie dus zorgvuldig laten beoordelen. Laat je niet afschrikken door de algemene voorwaarden van je wederpartij, maar bestudeer deze grondig of laat ze toetsen door een gespecialiseerd advocaat voordat je een overeenkomst ondertekent.
Welke strategie hanteer je bij ongelijke machtsverhoudingen?
Onderhandelingsruimte benutten
In de praktijk bestaan soms aanzienlijke machtsverschillen tussen contractpartijen. Een grote afnemer kan eisen dat uitsluitend zijn inkoopvoorwaarden gelden, terwijl een kleine leverancier nauwelijks onderhandelingsruimte heeft.
In dergelijke situaties zijn de volgende strategieën mogelijk:
Strategie 1: Onderhandel over de meest bezwarende bepalingen. Vaak is een grote afnemer bereid om specifieke clausules aan te passen, bijvoorbeeld over aansprakelijkheid of betalingstermijnen.
Strategie 2: Neem afwijkende bepalingen op in de specifieke overeenkomst. Als de algemene voorwaarden te bezwarend zijn, kun je in de hoofdovereenkomst expliciet afwijken van specifieke clausules.
Strategie 3: Leg alle afspraken schriftelijk vast in de hoofdovereenkomst. Bij tegenstrijdigheden tussen de hoofdovereenkomst en algemene voorwaarden geldt meestal dat de hoofdovereenkomst prevaleert.
Strategie 4: Benader een brancheorganisatie. Voor veel sectoren bestaan modelvoorwaarden die een evenwichtige belangenafweging bevatten. Voorbeelden zijn de NLdigital Voorwaarden in de ICT-sector en de DNR2025 (opvolger van DNR 2011) voor de opdracht aan adviseurs zoals architecten en ingenieurs.
Neem contact op met ons advocatenkantoor in Amsterdam voor persoonlijk juridisch advies over je specifieke situatie. Wij beoordelen de algemene voorwaarden van je wederpartij en adviseren over onderhandelingsstrategieën die je belangen optimaal beschermen.
Hoe blijven je algemene voorwaarden actueel?
Regelmatige evaluatie en aanpassing
Wetgeving, rechtspraak en bedrijfsprocessen veranderen voortdurend. Algemene voorwaarden die tien jaar geleden zijn opgesteld, voldoen mogelijk niet meer aan de huidige juridische standaard. Daarom is regelmatige evaluatie noodzakelijk.
Aandachtspunten voor evaluatie:
- Nieuwe wetgeving die van invloed is op je sector (bijvoorbeeld AVG voor databescherming)
- Recente rechtspraak over de uitleg van specifieke clausules
- Veranderingen in je bedrijfsmodel of dienstverlening
- Aanpassingen in branchenormen of modelvoorwaarden
- Ervaring met geschillen waarbij bepaalde clausules onduidelijk bleken
Laat je algemene voorwaarden daarom periodiek beoordelen door een gespecialiseerde advocaat, bijvoorbeeld eens in de paar jaar. Bij ingrijpende wijzigingen in je onderneming of wetgeving is directe aanpassing noodzakelijk.
Overgangsregeling bij wijziging
Let op: als je je algemene voorwaarden wijzigt, gelden de nieuwe voorwaarden in beginsel alleen voor overeenkomsten die na de wijziging worden gesloten. Bestaande overeenkomsten blijven onder de oude voorwaarden vallen, tenzij je met je wederpartij expliciet afspreekt dat de nieuwe voorwaarden ook op bestaande overeenkomsten van toepassing worden.
Voor lopende relaties kun je een wijzigingsclausule opnemen in je algemene voorwaarden, waarin je je het recht voorbehoudt om de voorwaarden eenzijdig te wijzigen. Dergelijke clausules zijn echter juridisch gecompliceerd en kunnen als onredelijk bezwarend worden aangemerkt. Raadpleeg altijd een advocaat voordat je een wijzigingsclausule implementeert.
Wanneer zijn je algemene voorwaarden dus van toepassing?
Je algemene voorwaarden gelden als je wederpartij ze heeft aanvaard. Verwijs er daarom tijdig naar, vóór of bij het sluiten van de overeenkomst. Geef je wederpartij daarnaast een redelijke mogelijkheid om ze te lezen. Doe je dat niet, dan zijn de bedingen vernietigbaar, behalve tegenover de partijen van artikel 6:235 BW. Elk van deze stappen vraagt aandacht in je dagelijkse bedrijfsvoering.
Voor ondernemers betekent dit dat algemene voorwaarden pas juridische waarde hebben als zij correct worden geïmplementeerd in alle commerciële processen. Een goed opgestelde tekst is waardeloos zonder correcte toepassing. Omgekeerd biedt correcte toepassing van matige voorwaarden ook onvoldoende bescherming.
Sterke algemene voorwaarden en een correcte toepassing in je offertes, orderbevestigingen en webshop horen dus bij elkaar.
Veelgestelde vragen over de toepassing van algemene voorwaarden
Wanneer moet ik mijn algemene voorwaarden van toepassing verklaren?
Vóór of bij het sluiten van de overeenkomst, bijvoorbeeld in je offerte of orderbevestiging. Je wederpartij moet je voorwaarden aanvaarden (artikel 6:231 onder c BW). Een verwijzing die pas op de factuur staat, komt meestal te laat, omdat de overeenkomst dan al gesloten is. In dat geval kun je je in de regel niet op je voorwaarden beroepen.
Hoe voldoe ik aan de informatieplicht bij algemene voorwaarden?
Je geeft je wederpartij vóór of bij het sluiten de voorwaarden, op papier of als bijlage (artikel 6:234 lid 1 BW). Bij een overeenkomst langs elektronische weg stel je ze elektronisch beschikbaar, zodat je wederpartij ze kan opslaan (lid 2). Komt de overeenkomst niet elektronisch tot stand, dan mag dat alleen met haar uitdrukkelijke instemming (lid 3). Is terhandstelling redelijkerwijs niet mogelijk, dan meld je vooraf dat de voorwaarden bij jou ter inzage liggen of bij de KVK of een griffie zijn gedeponeerd, en dat je ze op verzoek toezendt.
Is mijn wederpartij gebonden als zij de voorwaarden niet heeft gelezen?
Ja, in beginsel wel. Een wederpartij is ook gebonden als jij begreep of moest begrijpen dat zij de inhoud niet kende (artikel 6:232 BW). Heb je haar geen redelijke mogelijkheid gegeven om de voorwaarden te lezen, dan kan zij de bedingen wel vernietigen (artikel 6:233 onder b BW), tenzij zij onder artikel 6:235 BW valt.
Welke algemene voorwaarden gelden als beide partijen naar hun eigen voorwaarden verwijzen?
In beginsel die waarnaar als eerste is verwezen. De tweede verwijzing heeft geen werking, tenzij de partij die haar doet de eerste voorwaarden uitdrukkelijk van de hand wijst (artikel 6:225 lid 3 BW). Bij internationale koop van roerende zaken kan het Weens Koopverdrag andere regels geven (artikel 19 CISG).
Hoe lang kan mijn wederpartij een beding in mijn algemene voorwaarden vernietigen?
De rechtsvordering tot vernietiging verjaart na drie jaar (artikel 3:52 lid 1 onder d BW). Bij algemene voorwaarden begint die termijn pas op de dag na die waarop jij je op het beding hebt beroepen (artikel 6:235 lid 4 BW). Wil je wederpartij zich verweren tegen een vordering die op het beding steunt, dan kan zij zich altijd op vernietiging beroepen (artikel 3:51 lid 3 BW).
Wanneer schakel je een advocaat in bij algemene voorwaarden?
Laat je algemene voorwaarden toetsen als je ze opstelt of wijzigt, als je wederpartij naar haar eigen voorwaarden verwijst, en zodra een afnemer een beding vernietigt of betwist dat je voorwaarden gelden. Dan hangt veel af van de vraag of je wederpartij ze heeft aanvaard en of je haar een redelijke mogelijkheid hebt gegeven ze te lezen.
Primaire bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 6: artikel 6:217, 6:225, 6:230a, 6:230b, 6:230c, 6:231, 6:232, 6:233, 6:234, 6:235, 6:236, 6:237 en 6:248
- Burgerlijk Wetboek Boek 3: artikel 3:35, 3:51, 3:52 en 3:53
- Burgerlijk Wetboek Boek 2: artikel 2:360 en 2:403
- Weens Koopverdrag (CISG): artikel 19