De PPWR, Verordening (EU) 2025/40 over verpakkingen en verpakkingsafval, is van toepassing sinds 12 augustus 2026. De FAQ van de Europese Commissie legt uit wie welke rol heeft, maar is niet bindend. Als advocaat productregelgeving bij MAAK Advocaten in Amsterdam help ik je vaststellen of jij fabrikant bent. Doe dat per verpakking, voordat je afnemer erom vraagt.
Meer lezen? Zie de EU-verpakkingsverordening: eisen, data en gevolgen, wettelijke eisen aan verpakkingen en onze legal update over de Verpakkingsverordening.
Wat is de FAQ van de Commissie bij de PPWR en kun je erop bouwen?
De FAQ is een toelichting van het directoraat-generaal Milieu van de Commissie. Het is een standpunt en niet juridisch bindend; de titelpagina zegt dat het alleen de opvattingen van de auteurs weergeeft (FAQ van de Commissie).
Dit is de tweede editie (maart 2026, bijgewerkt in augustus 2026). Bindend uitleggen doet het Hof van Justitie van de EU, bij vragen van nationale rechters (artikel 267 VWEU). Een uitspraak over de PPWR vonden wij niet.
Ben jij fabrikant, importeur of distributeur onder de PPWR?
Je bent fabrikant als je verpakking of een verpakt product onder je eigen naam of merk laat ontwerpen of maken, ook als een ander het fysiek maakt of vult (artikel 3 lid 1 punt 13 PPWR). Volgens de FAQ geldt dat ook als je een standaardverpakking kiest en niets laat aanpassen.
Een importeur of distributeur die onder eigen naam of merk in de handel brengt, of verpakking zo wijzigt dat de naleving in het gedrang kan komen, wordt eveneens fabrikant (artikel 21).
| Rol | Kernverplichting | Artikel |
|---|---|---|
| Fabrikant | conformiteitsbeoordeling, technische documentatie en verklaring vóór het in de handel brengen; identificatie, naam en adres; documenten binnen tien dagen aan de autoriteit | 15 en 39 |
| Leverancier | geeft de fabrikant alle informatie en documentatie die nodig is voor de conformiteit | 16 |
| Gemachtigde | werkt op grond van een schriftelijk mandaat; aanstellen is een mogelijkheid, geen plicht | 17 |
| Importeur | controleert vóór het in de handel brengen de beoordeling, het label, de documenten en de gegevens van de fabrikant; vermeldt eigen naam en adres | 18 |
| Distributeur | betracht de nodige zorgvuldigheid; controleert onder meer label en EPR-registratie van de producent, zodra dat label en dat register bestaan | 19 lid 1 en 2, 12 en 44 lid 1 |
| Fulfilmentdienstverlener | waarborgt dat opslag, verpakken en verzenden de conformiteit niet aantasten | 20 |
| Producent (EPR) | fabrikant, importeur of distributeur die voor het eerst in een lidstaat aanbiedt, of rechtstreeks aan eindgebruikers in een andere lidstaat; registratie en EPR | 3 lid 1 punt 15, 44 en 45 |
Of je fabrikant bent, hangt af van wat je laat maken, wat je wijzigt en wat in je contract staat.
Mijn eerste stap is praktisch: schrijf per verpakking op wat je onder je naam in de handel brengt en wie de gegevens heeft. Blijkt je fabrikant te zijn, dan is dat minder erg dan het klinkt. Je afnemer moet van jou krijgen wat hij nodig heeft, en jij van je leverancier.
Let op: jij laat dozen met je logo maken en je leverancier zegt dat de PPWR zijn zaak is. Dan ben jij in de regel fabrikant, en met de EU-conformiteitsverklaring neem je de verantwoordelijkheid voor de conformiteit op je (artikel 39 lid 4). Volgens de Commissie is die verantwoordelijkheid niet bij contract over te dragen. Laat een gespecialiseerde advocaat productregelgeving meekijken voordat je de verklaring ondertekent.
Weet je niet zeker of jij fabrikant bent? Laat het beoordelen door een advocaat product compliance in Amsterdam.
Wat geldt er sinds 12 augustus 2026 en wat komt later?
De verordening is van toepassing sinds 12 augustus 2026 (artikel 71). Volgens de FAQ moet de conformiteitsbeoordeling per die datum zijn gedaan, voor zover geen latere datum geldt.
| Moment | Datum | Artikel |
|---|---|---|
| Inwerkingtreding | 11 februari 2025 | 71, eerste alinea |
| Toepassing van de verordening | 12 augustus 2026 | 71, tweede alinea |
| PFAS-grenswaarden voor verpakking met voedselcontact | 12 augustus 2026 | 5 lid 5 |
| Sanctieregels van de lidstaten vastgesteld | uiterlijk 12 februari 2027 | 68 lid 1 |
| Geharmoniseerd sorteerlabel | 12 augustus 2028, of 24 maanden na de uitvoeringshandelingen als dat later is | 12 lid 1 |
| Recyclebaarheid, ontwerp voor materiaalrecycling (onderdeel a) | 1 januari 2030, of 24 maanden na de gedelegeerde handelingen als dat later is | 6 lid 2 en 4 |
| Recyclebaarheid op schaal en gescheiden inzameling (onderdeel b) | 1 januari 2035, of vijf jaar na de uitvoeringshandelingen als dat later is (voor het criterium recycling op schaal) | 6 lid 2 en 5 |
| Minimumgehalte gerecycled materiaal in kunststof | 1 januari 2030, of drie jaar na de uitvoeringshandeling als dat later is | 7 lid 1 en 8 |
| Maximaal 50 % lege ruimte (verzamel-, verzend- en e-commerceverpakking) | 1 januari 2030, of drie jaar na de uitvoeringshandelingen als dat later is | 24 lid 1 en 2 |
| Verboden verpakkingsformaten uit bijlage V | 1 januari 2030 | 25 lid 1 |
De uitvoeringshandelingen over labels (artikel 12 lid 6 en 7) en de gedelegeerde handelingen over recyclebaarheid (artikel 6 lid 4) vonden wij niet; volgens de pagina van de Commissie is het labelbesluit nog in voorbereiding. Controleer per onderwerp of ze zijn vastgesteld voordat je op een datum bouwt.
Mag voorraad van vóór 12 augustus 2026 blijven liggen?
Volgens de FAQ wel: verpakking die vóór 12 augustus 2026 in de handel is gebracht, mag op de markt blijven, ook als zij niet aan de PPWR voldoet. Al gemaakte verpakking die toen nog niet in de handel was, hoeft niet te worden vernietigd, omgemaakt of opnieuw geëtiketteerd, maar moet vóór het in de handel brengen wel naam, adres en een identificatie dragen, desnoods in een begeleidend document (FAQ, sectie X, vraag 5 en 7; artikel 15 lid 5 en 6).
Dat is een lezing van de Commissie, geen uitdrukkelijke overgangsregel. Artikel 70 regelt de intrekking van Richtlijn 94/62/EG, maar zegt niets over voorraad. Overweging 14 licht wel toe dat verpakking die al vóór de toepassingsdatum van de desbetreffende voorschriften in de handel is gebracht, niet aan die voorschriften hoeft te voldoen. Een overweging is geen artikel, maar het standpunt past erbij, bij artikel 71 en bij de definitie van in de handel brengen (artikel 3 lid 1 punt 10).
Let ook op artikel 15 lid 8: een fabrikant die reden heeft om aan te nemen dat verpakking die hij vanaf 11 februari 2025 in de handel bracht niet aan de toepasselijke eisen voldoet, moet direct corrigerende maatregelen nemen en de toezichthouder informeren. Welke eisen voor verpakking van vóór 12 augustus 2026 al toepasselijk zijn, zegt het artikel niet. Dat is onze eigen constatering; de FAQ koppelt het artikel niet aan voorraad.
Mijn advies: verkoop de voorraad door als je aantoonbaar kunt maken dat de partij vóór 12 augustus in de handel is gebracht, en bewaar de bewijsstukken. Vraagt een afnemer er commercieel om en zijn de kosten laag, dan voorzie ik oude voorraad liever toch van naam, adres en een identificatiemiddel. Nieuwe partijen moeten vanaf die datum compleet zijn.
Let op: een afnemer vraagt je schriftelijk te bevestigen dat jouw voorraad gewoon mag blijven liggen. Dat berust op een niet-bindend standpunt van de Commissie dat niet uit artikel 70 volgt, terwijl artikel 15 lid 8 de fabrikant bij een vermoeden van niet-conformiteit met de toepasselijke eisen tot corrigerende maatregelen verplicht. Laat een gespecialiseerde advocaat productregelgeving meekijken voordat je zo’n bevestiging of een vrijwaring geeft.
Hoe werkt de PPWR in Nederland?
De PPWR geldt in Nederland rechtstreeks (artikel 71, laatste alinea). Een Nederlandse uitvoeringswet of een wetsvoorstel voor de PPWR vonden wij niet. Nederland heeft volgens de pagina van de Commissie de ILT en Rijkswaterstaat gemeld als bevoegde autoriteit onder artikel 40 lid 3, dat gaat onder meer over de verplichtingen van hoofdstuk VIII, zoals registratie. Welke instantie op de conformiteit van verpakking toezicht houdt, is in onze bronnen niet vastgesteld.
Het nationale besluit over verpakkingen is het Besluit beheer verpakkingen 2014, een algemene maatregel van bestuur. De tekst die wij raadpleegden verwijst nog naar Richtlijn 94/62/EG en noemt de PPWR niet. Ook een buitenlandse webwinkel die rechtstreeks aan Nederlandse consumenten verkoopt, valt erin als producent of importeur (artikel 1 onder g).
De uitgebreide producentenverantwoordelijkheid loopt in Nederland via een algemeen verbindend verklaarde overeenkomst over een afvalbeheerbijdrage (artikel 15.36 Wet milieubeheer), voor verpakkingen van 1 januari 2023 tot en met 31 december 2027, met Stichting Afvalfonds Verpakkingen als een van de verzoekers (Staatscourant 2022, 35473). Wat daarna komt en hoe dat aansluit op de artikelen 44 en 45 PPWR, is niet vastgesteld.
Voor statiegeld is de ILT de aangewezen toezichthouder (Kamerstuk 28 694, nr. 163). Het kabinet wil het Besluit beheer verpakkingen daarvoor wijzigen, met beoogde ingang op 1 januari 2028 (Kamerstuk 28 694, nr. 162).
Lidstaten moeten uiterlijk 12 februari 2027 sanctieregels vaststellen (artikel 68 lid 1). Nederlandse regels daarvoor vonden wij niet. Bij formele tekortkomingen, zoals een ontbrekende conformiteitsverklaring, moet de lidstaat eerst eisen dat je de tekortkoming beëindigt. Pas als die voortduurt volgt een verbod of terugroeping (artikel 62 lid 1 en 2). De FAQ vraagt toezichthouders bedrijven eerst te ondersteunen (sectie XVI).
Wat doe je als je afnemer om een conformiteitsverklaring vraagt?
De EU-conformiteitsverklaring volgt op een conformiteitsbeoordeling en technische documentatie, die je als fabrikant vóór het in de handel brengen moet hebben (artikel 15 lid 2 en artikel 39). Je leverancier moet je de benodigde informatie geven (artikel 16 lid 1) en kan dat volgens de FAQ niet weigeren.
Een afnemer die om een verklaring vraagt, wil zeker weten dat zijn keten doorloopt. In de eerste week wil ik daarom drie dingen weten: wat hij precies vraagt, welke verpakkingen het betreft en wat je leverancier al heeft geleverd. Levert die niet, dan vraag ik schriftelijk om de stukken, met een redelijke termijn en een vast aanspreekpunt. Een leverancier die nu niet levert, kan morgen je belangrijkste partner zijn. Eerst zoek ik dus de afspraak, dan pas de sommatie.
Vraagt een toezichthouder om documenten? Fabrikant (artikel 15 lid 10) en importeur (artikel 18 lid 8) moeten op een gemotiveerd verzoek, en de gemachtigde (artikel 17 lid 2 onder d) op verzoek, de relevante documenten binnen tien dagen na ontvangst beschikbaar stellen.
Zo’n verzoek geeft onrust, maar is vaak goed op te lossen als je er snel bij bent. Ik zet de termijn meteen in de agenda, kijk wat je al hebt en wat ontbreekt, en stel het antwoord zo op dat het klopt met wat je later wilt herhalen. Welke Nederlandse instantie bevoegd is, zoek ik op voordat ik iets toezeg.
Let op: een toezichthouder vraagt om je technische documentatie en geeft je tien dagen (artikel 15 lid 10). Ontbreekt er iets, dan moet de lidstaat eerst eisen dat je dat herstelt, en bij voortduren volgt een verbod of terugroeping (artikel 62 lid 1 en 2). Wat je schriftelijk antwoordt, moet later standhouden. Laat een gespecialiseerde advocaat productregelgeving meekijken voordat je het antwoord verstuurt.
Wat kun je zelf regelen, en waar heb je een adviseur of keuringsinstantie voor?
Veel is praktisch werk voor jezelf, een adviseur of een laboratorium.
- vaststellen welke verpakkingen je onder je eigen naam of merk in de handel brengt en welke rol je hebt;
- een type-, partij- of serienummer, plus je naam en één postadres vastleggen (artikel 15 lid 5 en 6);
- documentatie bij je leveranciers opvragen (artikel 16 lid 1);
- technische documentatie en verklaring laten opstellen met een laboratorium of certificeringsregeling; PFAS in voedselcontactverpakking is meetwerk (artikel 5 lid 5);
- documentatie en verklaring bewaren: vijf jaar bij eenmalige, tien jaar bij herbruikbare verpakking (artikel 15 lid 3);
- als je producent bent: nagaan welke registratie in Nederland geldt; RVO verwijst naar Verpact, dat de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid regelt.
Daar heb je geen advocaat voor nodig. Het juridische deel begint waar iemand anders moet leveren, betalen of aansprakelijk is.
Wanneer schakel je een advocaat in?
Schakel een advocaat in zodra er een termijn loopt of iemand in je keten iets van je eist: een toezichthouder die documenten vraagt, een afnemer die een verklaring of vrijwaring wil, of een leverancier die niet levert.
| Situatie | Wat er op het spel staat | Waarom een advocaat | Wat wij doen |
|---|---|---|---|
| Je laat onder je merk produceren en weet niet of je fabrikant bent | de fabrikantplichten van artikel 15 en de verantwoordelijkheid via de verklaring (artikel 39 lid 4); rolverschuiving (artikel 21) | een adviseur zegt wat in het dossier moet; de advocaat legt vast wie levert, wie betaalt en wat er gebeurt als de leverancier tekortschiet | rol per verpakking vaststellen, contract met de leverancier doornemen |
| Je leverancier levert de documentatie niet | zonder documentatie kun je de verklaring niet onderbouwen (artikel 16 lid 1) | sommatie en afspraken zijn juridisch werk; de relatie moet blijven bestaan | stukken schriftelijk vragen (artikel 16 lid 1), termijn stellen, afspraak over leveringsroute |
| Een toezichthouder vraagt documenten of wil dat een tekortkoming stopt | tien dagen (artikel 15 lid 10); eerst eisen dat de tekortkoming stopt, daarna pas een verbod (artikel 62) | wat je schriftelijk zegt, moet later standhouden | stukken beoordelen, termijn veiligstellen, antwoord voorbereiden |
| Een afnemer legt PPWR-plichten contractueel bij jou | wie de rol draagt en wie de kosten en aansprakelijkheid (artikelen 15, 16, 18 en 19) | de rolverdeling en de vrijwaring bepalen wie uiteindelijk betaalt | algemene voorwaarden en inkoopcontract beoordelen |
| Geschil in de keten over een geweigerde of afgekeurde partij | wie de schade uiteindelijk draagt en of je verhaal hebt op de schakel ervoor (artikelen 15, 16 en 18) | procederen in eerste aanleg en hoger beroep | stukken en termijnen, sommatie, verweer of verhaal, kort geding |
Praktijkvoorbeeld: een webwinkel met een eigen koffiemerk
Stel: een webwinkel laat zijn koffie vullen en kiest een standaarddoos met zijn eigen logo. Een grote afnemer eist een EU-conformiteitsverklaring. De verpakkingsleverancier antwoordt dat de PPWR zijn zaak niet is. Dit is een illustratie, geen echte zaak.
De webwinkel is fabrikant: de doos draagt zijn naam of merk (artikel 3 lid 1 punt 13 onder a), en volgens de FAQ verandert een standaarddoos daar niets aan. De verantwoordelijkheid voor de verklaring ligt bij hem (artikel 39 lid 4), maar de leverancier moet hem de benodigde informatie geven (artikel 16 lid 1). De webwinkel vraagt de stukken schriftelijk op, regelt een vaste route voor documenten en laat het contract nalopen op wie bij een tekort opdraait.
Hoe werkt MAAK Advocaten in dit soort zaken?
Wij treden op voor fabrikanten, importeurs en distributeurs, en voor afnemers die PPWR-plichten in contracten leggen. We beginnen met de rol per verpakking, dan de documenten, dan het contract: wie levert, wie betaalt, wie is aansprakelijk. Is er al contact met een toezichthouder, dan zetten we eerst de termijn veilig.
In de eerste dagen beoordelen we de stukken, leggen we termijnen vast en nemen we contact op met de wederpartij of de toezichthouder. Lukken afspraken niet, dan procederen wij in eerste aanleg en hoger beroep, zo nodig in kort geding. Resultaten garanderen we niet. Ik ben zelf je aanspreekpunt.
Veelgestelde vragen over de PPWR-FAQ van de Commissie
Is de FAQ van de Commissie bij de PPWR juridisch bindend?
Nee. De FAQ geeft het standpunt van de Europese Commissie weer. Bindend uitleggen doet het Hof van Justitie van de EU, bij vragen van nationale rechters (artikel 267 VWEU). Gebruik de FAQ als richting, niet als zekerheid.
Sinds wanneer geldt de PPWR?
De PPWR is van toepassing sinds 12 augustus 2026 (artikel 71). Veel eisen gaan later in, zoals recyclebaarheid, gerecycled gehalte en lege ruimte op 1 januari 2030 of later (artikelen 6, 7 en 24). De PFAS-grenzen voor verpakking met voedselcontact gelden al sinds 12 augustus 2026 (artikel 5 lid 5).
Ben ik fabrikant als ik producten onder mijn eigen merk laat maken?
In de regel wel. Wie verpakking of een verpakt product onder eigen naam of merk laat ontwerpen of vervaardigen, is fabrikant, ook als een ander het maakt of vult (artikel 3 lid 1 punt 13 PPWR). Bij een microonderneming met een leverancier in dezelfde lidstaat is de leverancier fabrikant.
Moet ik een gemachtigde aanstellen onder de PPWR?
Voor de conformiteit hoeft dat niet: een fabrikant kan een gemachtigde aanstellen met een schriftelijk mandaat (artikel 17 lid 1), maar het opstellen van de technische documentatie en artikel 15 lid 1 vallen niet onder dat mandaat. Voor de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid ligt het anders: wie als producent rechtstreeks aan eindgebruikers in een andere lidstaat verkoopt (artikel 3 lid 1 punt 15 onder c en d), moet daar een gemachtigde benoemen (artikel 45 lid 3). De Commissie stelde in december 2025 voor die plicht bij rechtstreekse verkoop aan consumenten op te schorten; dat voorstel is nog in behandeling.
Wie houdt in Nederland toezicht op de PPWR?
De PPWR geldt in Nederland rechtstreeks. Een Nederlandse uitvoeringswet en een toezichthouder op de conformiteit van verpakking hebben wij niet gevonden. De ILT en Rijkswaterstaat zijn als bevoegde autoriteit gemeld (artikel 40 lid 3); voor statiegeld is de ILT de aangewezen toezichthouder. Lidstaten moeten uiterlijk 12 februari 2027 sanctieregels vaststellen (artikel 68 lid 1).
Wanneer heb ik een advocaat nodig bij de PPWR?
Zodra er een termijn loopt of iemand in je keten iets van je eist: een toezichthouder die documenten vraagt (tien dagen, artikel 15 lid 10), een afnemer die een verklaring of vrijwaring wil, of een leverancier die niet levert. Bij MAAK Advocaten beoordeelt een advocaat productregelgeving je rol en je contract.
Wettelijk kader en bronnen
- Verordening (EU) 2025/40 (PPWR), CELEX 32025R0040, PB L van 22 januari 2025 (Engelse tekst): artikelen 3, 4, 5, 6, 7, 12, 15 tot en met 21, 24, 25, 38, 39, 40, 44, 45, 62, 68, 70 en 71 en overweging 14
- Artikel 267 VWEU, CELEX 12016E267: prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie
- Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) – Frequently Asked Questions, tweede editie, Europese Commissie, DG Milieu (maart 2026, bijgewerkt in augustus 2026): secties II, X, XV en XVI; een standpunt van de Commissie, niet bindend
- Besluit beheer verpakkingen 2014 (Wet milieubeheer): artikel 1 onder g
- Artikel 15.36 Wet milieubeheer: algemeen verbindend verklaren van een overeenkomst over een afvalbeheerbijdrage
- Staatscourant 2022, 35473: algemeen verbindend verklaring van de overeenkomst afvalbeheerbijdrage verpakkingen, 1 januari 2023 tot en met 31 december 2027
- Statiegeld: Kamerstuk II 2025/26, 28 694, nr. 162 en nr. 163
- Europese Commissie: uitvoering van de PPWR: gemelde bevoegde autoriteiten (artikel 40 lid 3) en stand van de uitvoerings- en gedelegeerde handelingen; geen wettekst
- RVO: verpakkingseisen (PPWR): informatie voor ondernemers, geen wettekst
Krijg je van een afnemer of toezichthouder vragen over je verpakking, of weet je niet of jij fabrikant bent? Leg je situatie aan mij voor: bel 020 210 31 38 of stuur je vraag via de pagina advocaat product compliance in Amsterdam. — Martin Krüger
