Maatregelen van de NVWA kunnen je product uit de handel halen of je bedrijf stilleggen: verkoopverbod, inbeslagname, vernietiging, openbaarmaking van inspectieresultaten, verscherpt toezicht of intrekking van een erkenning. Bij MAAK Advocaten in Amsterdam staan wij fabrikanten, importeurs en distributeurs bij in zienswijze, bezwaar en voorlopige voorziening. Hier lees je per maatregel wat je doet en wanneer je een advocaat inschakelt.
Een boete heeft een eigen route, zie een boete van de NVWA betwisten; voor een herstelsanctie met een geldsom zie de last onder dwangsom van de NVWA. Het bredere kader vind je bij productrecht.
Welke regels gelden voor jouw product?
Welke maatregel de NVWA kan nemen, hangt af van het regime waaronder je product valt: de Warenwet, voor CE-producten aangevuld met de markttoezichtverordening, de algemene productveiligheidsverordening (GPSR), of de verordening officiële controles voor levensmiddelen en diervoeder.
De bevoegdheid ligt bij de minister; de NVWA besluit namens de minister. Voor GPSR-producten (Verordening (EU) 2023/988) geldt artikel 32h Warenwet in plaats van artikel 21 (lid 4).
| Producten | Maatregelen onder meer | Grondslag |
|---|---|---|
| Waren onder de Warenwet, ook levensmiddelen | verkoopverbod, inbeslagname, vernietiging | art. 32k–32n Warenwet |
| Non-food buiten de GPSR; technische producten | last om de verhandeling te staken, buitengebruikstelling | art. 21 en 30 Warenwet |
| CE-producten | eerst eigen corrigerende maatregelen, daarna verbod of terugroeping | art. 16 Vo 2019/1020 |
| GPSR-producten | last tot uit de handel nemen of terugroepen | art. 32h Warenwet |
| Levensmiddelen, diervoeder, dieren | verbod, vernietiging, verscherpt toezicht, intrekking erkenning | art. 138 Vo 2017/625 |
Wanneer mag de NVWA een verkoopverbod opleggen?
De NVWA kan namens de minister de verhandeling van een product tijdelijk verbieden als er gerede aanwijzingen zijn dat het gevaar oplevert voor de veiligheid of gezondheid van de mens. Het verbod duurt tot het onderzoek naar die waren is afgerond.
Dat staat in artikel 32k Warenwet, lid 1. Andere routes:
- Voor non-food waren buiten de GPSR kan de NVWA een last geven om de verhandeling te staken of de waar terug te nemen. Niet uitvoeren is een misdrijf (artikel 21 Warenwet, leden 2 en 3).
- Voor GPSR-producten kan de NVWA een zelfstandige last geven om een gevaarlijk product uit de handel te nemen of terug te roepen, als je zelf geen passende maatregelen neemt; niet uitvoeren is een misdrijf (artikel 32h Warenwet).
- Voor CE-producten moet je eerst zelf binnen een gestelde termijn corrigerende maatregelen nemen. Doe je dat niet of blijft het risico, dan volgt een verbod, uit de handel nemen of terugroeping (artikel 16 Verordening (EU) 2019/1020, leden 2 en 5).
- Stelt de NVWA bij levensmiddelen of diervoeder niet-naleving vast, dan kan zij het in de handel brengen beperken of verbieden (artikel 138 leden 1 en 2 onder d Verordening (EU) 2017/625).
Bij CE-producten krijg je vooraf de gelegenheid om te worden gehoord, met een passende termijn van ten minste tien werkdagen. Bij urgentie krijg je die gelegenheid zo spoedig mogelijk daarna en wordt de maatregel onverwijld heroverwogen (artikel 18 lid 3 Verordening (EU) 2019/1020). Moet je producten terughalen bij afnemers, lees dan wat je doet bij een terugroepactie.
Mijn advies voor de dag zelf: respecteer het verbod meteen. Zet de partij apart, markeer hem en blokkeer hem in je systemen, zodat er niets per ongeluk de deur uit gaat. Vraag daarna precies welke producten en batches eronder vallen en waarom. Vraag om een tweede monster en om de uitslag van het onderzoek. Informeer je afnemers zakelijk, zonder schuld te erkennen.
Het tweede monster vraag je bij de monsterneming: de toezichthouder neemt het op jouw verzoek indien mogelijk. De uitslag krijg je op verzoek zo spoedig mogelijk (artikel 5:18 Awb, leden 3 en 6). Zie ook wat je doet bij een NVWA-inspectie.
Wat doe je als de NVWA producten in beslag neemt of wil vernietigen?
De NVWA kan namens de minister inbeslagneming gelasten van waren waarvan er gerede aanwijzingen zijn dat ze gevaar opleveren voor mensen, en de vernietiging van waren die gevaarlijk zijn gebleken. De kosten van opslag en vernietiging zijn voor de overtreder.
De grondslag is artikel 32l Warenwet: de minister wijst de opslaglocatie aan en stelt de voorwaarden. Vernietiging volgt uit artikel 32m en vraagt dat de waren “gevaarlijk gebleken” zijn. De minister kan de kosten bij dwangbevel invorderen (artikel 32n).
Andere maatregelen die je voorraad of installaties raken:
- Voer je een last onder bestuursdwang (artikel 32 Warenwet) niet op tijd uit, of is er spoed (artikel 5:31 Awb), dan kan de NVWA zelf zaken meevoeren en opslaan. Je krijgt een afschrift van het proces-verbaal; teruggave kan wachten tot je de kosten hebt betaald (artikel 5:29).
- Een technisch voortbrengsel kan buiten gebruik worden gesteld en verzegeld bij gevaar of als keuring of documenten ontbreken. Toch gebruiken is een misdrijf; opheffing volgt als het gevaar weg is, de maatregel ongegrond bleek of keuring en documenten in orde zijn (artikel 30 Warenwet).
Bij levensmiddelen kan de NVWA na vastgestelde niet-naleving verwijdering en vernietiging bevelen, of een ander gebruik toestaan. De exploitant draagt alle kosten (artikel 138 leden 2 onder g en 4 Verordening (EU) 2017/625).
Leg eerst vast wat er is meegenomen en waar het ligt, en bewaar zelf een referentiemonster als dat kan. Daarna toets ik of vaststaat dat het product gevaarlijk is, en stel ik een alternatief voor: het product conform maken, terugsturen naar de leverancier of een ander gebruik. Is het risico evident, dan is snel meewerken verstandig en richten we ons op de kosten.
Ligt er een verkoopverbod, beslag of vernietigingsbesluit? Laat de grondslag toetsen voordat de schade oploopt: bekijk hoe we werken als advocaat bij een NVWA-zaak of bel 020 210 31 38.
Mag de NVWA inspectieresultaten openbaar maken?
Op grond van de Gezondheidswet publiceert de NVWA inspectieresultaten alleen actief als die informatie bij algemene maatregel van bestuur is aangewezen; het besluit neemt de minister. Nu gaat het om visafslagen, horeca, ambacht, retail en instellingen, en projectmatige onderzoeken naar de veiligheid van non-food waren.
Een publicatieplicht voor alle boetes en lasten volgt daar niet uit. Grondslag: artikel 44 Gezondheidswet.
Wat is aangewezen, staat in de bijlage bij het Besluit openbaarmaking toezicht- en uitvoeringsgegevens Gezondheidswet en Jeugdwet. Bij horeca, ambacht, retail en instellingen, zoals restaurants, supermarkten en bakkers, publiceert de NVWA op haar website je bedrijfsnaam, het adres, de datum, de gecontroleerde onderwerpen en een nalevingscategorie; dat blijft staan tot een nieuwe vergelijkbare controle, hooguit twee jaar. Bij productveiligheid gaat het onder meer om de kenmerken van de waren en het oordeel in een risicocategorie, tien jaar lang.
Ook via een Woo-verzoek, of bij een verbod of terugroeping van een CE-product (artikel 16 lid 5 Verordening (EU) 2019/1020), kan informatie openbaar worden.
Voor jou tellen vooral deze regels (artikel 44a Gezondheidswet):
- Er wordt niet gepubliceerd binnen twee weken na bekendmaking van het openbaarmakingsbesluit (lid 1). Voor een last op grond van artikel 32 Warenwet, een buitengebruikstelling of een kennisgeving van intensivering van toezicht geldt die wachttijd niet, als zulke informatie wordt aangewezen (lid 6).
- Een verzoek om een voorlopige voorziening schort het openbaarmakingsbesluit op tot de voorzieningenrechter uitspraak doet (lid 5).
- Je kunt tot zes weken na bekendmaking van het besluit schriftelijk reageren, in hooguit vijftig woorden; persoonsgegevens, gegevens van derden en reclame worden niet geplaatst (artikel 4 van het Besluit).
- Wordt het openbaarmakingsbesluit of het besluit waarover is gepubliceerd ingetrokken of door de bestuursrechter vernietigd, en is dat onherroepelijk, dan gaat de informatie van de website (artikel 5 van het Besluit).
Je hebt weinig tijd. Bevat het rapport feitelijke fouten of is de schade groot, dan maak ik binnen die twee weken bezwaar en vraag ik een voorlopige voorziening, zodat de publicatie wacht. Lees het rapport intussen op fouten. Schrijf je reactie van vijftig woorden voor je klanten, niet voor de inspecteur. Zonder fouten en met beperkte schade volstaat een sterke reactie.
Wat doe je onder verscherpt toezicht van de NVWA?
Verscherpt toezicht komt bij levensmiddelen en diervoeder uit de verordening officiële controles: de NVWA onderwerpt je activiteiten aan meer of systematischere officiële controles, of verplicht je je eigen controles vaker uit te voeren. Wanneer het eindigt, staat niet in de verordening.
De grondslag is artikel 138 lid 2 onder e en f Verordening (EU) 2017/625. Die maatregelen volgen op vastgestelde niet-naleving, met oog voor de aard ervan en je nalevingsverleden (lid 1). De verantwoordelijke exploitant draagt de kosten (lid 4).
Op een Wob-verzoek mocht de minister rapporten over horecabedrijven onder verscherpt toezicht met bedrijfsnamen openbaar maken, oordeelde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Wel moest kenbaar worden gemaakt sinds wanneer een bedrijf niet meer onder verscherpt toezicht stond (ABRvS 8 februari 2023, ECLI:NL:RVS:2023:488, r.o. 7–9).
Behandel verscherpt toezicht als een project met een einddatum. Maak een herstelplan met per bevinding wat je doet, wie verantwoordelijk is en wanneer het klaar is, en stuur dat naar de NVWA. Zorg dat elke herinspectie een schoon resultaat oplevert. Worden rapporten via een Woo-verzoek openbaar, zorg dan dat erbij staat dat je er weer uit bent.
Wat doe je als de NVWA je erkenning wil schorsen of intrekken?
Stelt de NVWA bij levensmiddelen of diervoeder niet-naleving vast, dan kan zij de schorsing of intrekking van de registratie of erkenning van je bedrijf of inrichting gebieden. Bezwaar schort zo’n besluit niet op; gaat het om de continuïteit, vraag dan direct een voorlopige voorziening.
De grondslag is artikel 138 leden 1 en 2 onder j Verordening (EU) 2017/625. Volgens lid 3 krijg je een schriftelijke kennisgeving met de redenen en informatie over beroep en termijnen.
Steunt het besluit op gegevens die je niet zelf hebt verstrekt, dan krijg je vooraf de gelegenheid voor een zienswijze (artikel 4:8 Awb).
Mijn prioriteit is dan continuïteit. Laat tegelijk zien dat de oorzaak is weggenomen: herstelmaatregelen, extra eigen controles, een externe audit. Vaak is een tijdelijke schorsing met concrete voorwaarden bespreekbaar in plaats van intrekking. Dat gesprek voer je het best vóór het besluit, in je zienswijze.
Hoe maak je bezwaar tegen een maatregel van de NVWA?
Tegen een besluit van de NVWA (namens de minister) maak je binnen zes weken bezwaar. Dat schort de maatregel niet op; daarvoor vraag je een voorlopige voorziening. Bij openbaarmaking op grond van de Gezondheidswet houdt het verzoek de publicatie tegen tot de uitspraak.
De termijn staat in artikel 6:7 Awb, het ontbreken van schorsende werking in artikel 6:16. Een voorlopige voorziening kan alleen als je bezwaar of beroep hebt ingesteld en onverwijlde spoed dat vereist (artikel 8:81 Awb).
Bij Warenwet-besluiten volgt beroep bij de rechtbank Rotterdam en hoger beroep bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven. In de andere gevallen ga je naar de bestuursrechter.
Praktijkvoorbeeld: een groothandel in waterkokers
Stel: tijdens een projectmatig onderzoek van de NVWA krijgt een groothandel in elektrische huishoudapparaten een tijdelijk verkoopverbod op één type waterkoker, totdat het onderzoek is afgerond. Dit is een voorbeeld, geen echte zaak.
De groothandel vraagt bij de monsterneming een tweede monster (artikel 5:18 Awb), blokkeert de voorraad en vraagt het verbod te beperken tot de onderzochte batch. Als de uitkomst er is, kondigt de NVWA aan die te publiceren. Binnen twee weken maakt hij bezwaar en vraagt hij een voorlopige voorziening, zodat de publicatie wacht (artikel 44a Gezondheidswet). Ook levert hij een reactie van vijftig woorden.
Wanneer schakel je een advocaat in?
Schakel een advocaat in zodra er ter plaatse een maatregel is genomen of een brief met een voornemen binnenkomt. De termijnen zijn kort: zes weken voor bezwaar (artikel 6:7 Awb), en bij openbaarmaking in de regel twee weken.
Bij MAAK Advocaten beoordeel ik eerst de grondslag van de maatregel. Daarna schrijven we de zienswijze of het bezwaar en vragen we zo nodig een voorlopige voorziening. Ondertussen helpen we je met de communicatie naar afnemers.
| Situatie | Wat op het spel staat |
|---|---|
| Verkoopverbod | omzet zolang het onderzoek loopt |
| Inbeslagname of vernietiging | voorraad en kosten |
| Openbaarmaking | reputatie, tot twee of tien jaar online |
| Verscherpt toezicht | kosten en openbaarheid via de Woo |
| Intrekking erkenning | bedrijf ligt (deels) stil, bezwaar schorst niet |
Hoe pakken wij een maatregel van de NVWA aan?
Wij staan fabrikanten, importeurs, distributeurs en levensmiddelenbedrijven bij tegenover de NVWA: bij de zienswijze, in bezwaar, bij de voorzieningenrechter (artikel 8:81 Awb) en, bij besluiten op grond van de Warenwet, bij de rechtbank Rotterdam en in hoger beroep bij het CBb.
In de eerste dagen lezen we het besluit en het rapport en zetten we de termijnen op een rij. Daarna vragen we de uitslag op, stellen we een alternatief voor vernietiging voor, dienen we bezwaar en een verzoek om voorlopige voorziening in, of schrijven we het herstelplan. Waar de kosten van afhangen: het aantal stappen, de spoed en of er een zitting komt.
Veelgestelde vragen over maatregelen van de NVWA
Mag je nog verkopen tijdens een tijdelijk verkoopverbod van de NVWA?
Nee. Een tijdelijk verkoopverbod op grond van artikel 32k Warenwet geldt totdat het onderzoek naar de waren is afgerond. Vraag om de uitslag zodra die er is (artikel 5:18 lid 6 Awb).
Wie betaalt de opslag en vernietiging van producten die de NVWA in beslag neemt?
De overtreder (artikel 32n Warenwet); de minister kan de kosten bij dwangbevel invorderen. Onder de Warenwet mag vernietiging alleen bij waren die gevaarlijk zijn gebleken (artikel 32m), dus toets eerst of dat vaststaat.
Publiceert de NVWA alle boetes en inspectieresultaten?
Nee. Actieve openbaarmaking op grond van artikel 44 Gezondheidswet kan alleen voor informatie die bij algemene maatregel van bestuur is aangewezen. Voor de NVWA zijn dat nu controles bij visafslagen en bij horeca, ambacht, retail en instellingen, en projectmatige onderzoeken naar de veiligheid van non-food waren. Ook een Woo-verzoek kan tot openbaarheid leiden.
Schort bezwaar een maatregel van de NVWA op?
Nee. Bezwaar en beroep hebben geen schorsende werking (artikel 6:16 Awb). Vraag de voorzieningenrechter om een voorlopige voorziening (artikel 8:81 Awb). Bij een openbaarmakingsbesluit op grond van artikel 44 Gezondheidswet schort alleen al dat verzoek de publicatie op, tot de voorzieningenrechter uitspraak doet (artikel 44a lid 5).
Wanneer schakel je een advocaat in bij een maatregel van de NVWA?
Zodra er ter plaatse een maatregel is genomen of een brief met een voornemen binnenkomt. De bezwaartermijn is zes weken. Bij openbaarmaking heb je in de regel twee weken om publicatie te laten tegenhouden (artikel 44a Gezondheidswet); voor een last op grond van artikel 32 Warenwet geldt die wachttijd niet, als zulke informatie is aangewezen.
Primaire bronnen
- Warenwet: artikelen 21, 30, 32, 32h, 32k, 32l, 32m en 32n
- Algemene wet bestuursrecht: artikelen 4:8, 5:18, 5:29, 5:31, 6:7, 6:16 en 8:81
- Gezondheidswet: artikelen 44 en 44a
- Besluit openbaarmaking toezicht- en uitvoeringsgegevens Gezondheidswet en Jeugdwet: artikelen 4 en 5 en de bijlage
- Verordening (EU) 2019/1020 (markttoezicht): artikelen 16 en 18
- Verordening (EU) 2017/625 (officiële controles): artikel 138
- ABRvS 8 februari 2023, ECLI:NL:RVS:2023:488, r.o. 7–9
Laatst gecontroleerd op 9 november 2026
Heeft de NVWA een verkoopverbod, beslag, publicatie of intrekking aangekondigd? Leg je situatie aan mij voor: bel 020 210 31 38 of stuur je vraag via de pagina advocaat NVWA. — Martin Krüger
