Deze wetgevingskalender productrecht zet de nieuwe EU-regels voor producten van 2026 tot en met 2028 op een rij, voor jou als fabrikant, importeur of groothandel die budget, ketenpartners en contracten moet plannen. Per datum zie je welke regel gaat gelden en voor wie. Bij MAAK Advocaten in Amsterdam laten bedrijven hun planning en leveringscontracten tegen deze datums toetsen.
Waarom beslist het moment “in de handel gebracht”?
Bij veel nieuwe regels telt niet wanneer je een model ontwerpt, maar wanneer je product in de handel komt; bij de nieuwe productaansprakelijkheid is dat zelfs per exemplaar. Daarnaast bepaalt je rol in de keten welke plichten je hebt: fabrikant, importeur, distributeur of gemachtigde.
Drie voorbeelden uit de kalender. De nieuwe productaansprakelijkheid geldt voor producten die vanaf 9 december 2026 in de handel worden gebracht of in gebruik gesteld; voor producten die vóór die datum in de handel zijn gebracht, blijft de oude richtlijn 85/374/EEG gelden. Er lopen dus twee regimes naast elkaar. De ontwerpplicht van de Data Act geldt voor producten die na 12 september 2026 in de handel worden gebracht; bestaande producten vallen erbuiten. En onder de Cyber Resilience Act vallen producten die vóór 11 december 2027 in de handel zijn gebracht, alleen onder de volledige regels als ze ingrijpend worden gewijzigd.
Hoe de regels in samenhang werken, lees je in het overzicht van het productrecht. Deze kalender geeft alleen de datums; de inhoud staat in de verdiepingen per regel.
De datum die ik in de praktijk het vaakst over het hoofd zie gaan, is de datum waarop het concrete exemplaar in de handel komt. Bij de nieuwe productaansprakelijkheid telt niet wanneer het model is ontworpen, maar wanneer dít product vanaf 9 december 2026 in de handel komt. Ik adviseer klanten om per productlijn een eenvoudige lijst te maken: wat gaat vóór die datum de deur uit, wat erna.
Let op: Verkoop je vanaf 9 december 2026 nog een bestaand model uit voorraad, dan valt elk exemplaar dat vanaf die datum in de handel komt onder de nieuwe productaansprakelijkheid (artikel 2 lid 1 Richtlijn 2024/2853), ook al is het model ouder. Dat verschuift het risico in je keten. Laat een advocaat die gespecialiseerd is in productrecht meekijken voordat je de leveringsvoorwaarden voor 2027 met je afnemers vastlegt.
Welke EU-regels gelden in 2026?
In 2026 gelden al de PPWR, de Cyberbeveiligingswet (NIS2), de CRA-meldplicht en de ontwerpplicht van de Data Act. Vóór het jaareinde volgen nog de aanvullende AI-verboden van 2 december, de nieuwe productaansprakelijkheid op 9 december en de EUDR op 30 december.
| Datum | Regel | Wat geldt | Voor wie |
|---|---|---|---|
| 19 juli 2026 | ESPR | vernietigingsverbod onverkochte kleding en schoeisel | grote ondernemingen |
| 2 augustus 2026 | AI-verordening | algemene toepassing, o.a. transparantie (art. 50) | aanbieders en gebruiksverantwoordelijken |
| 12 augustus 2026 | PPWR | verordening van toepassing | producenten, importeurs en distributeurs van verpakkingen |
| 15 augustus 2026 | Cyberbeveiligingswet (NIS2) | wet en Cyberbeveiligingsbesluit in werking | essentiële en belangrijke entiteiten; leveranciers die zelf geen entiteit zijn: via het contract |
| 11 september 2026 | Cyber Resilience Act | meldplicht actief misbruikte kwetsbaarheden en ernstige incidenten, ook voor oudere producten | fabrikanten van producten met digitale elementen |
| 12 september 2026 | Data Act | ontwerpplicht (art. 3 lid 1) voor producten die na 12 september 2026 in de handel worden gebracht | fabrikanten van verbonden producten |
| 10 november 2026 | Wetsvoorstel 36 906 | aangenomen door de Eerste Kamer; inwerkingtreding bij koninklijk besluit, nog niet bekendgemaakt | fabrikanten, importeurs |
| 2 december 2026 | AI-verordening | aanvullende verboden praktijken (art. 5); art. 50 lid 2 voor bestaande generatieve systemen | aanbieders |
| 9 december 2026 | Productaansprakelijkheidsrichtlijn | nieuwe regels voor producten die vanaf 9 december 2026 in de handel worden gebracht of in gebruik gesteld | fabrikanten, importeurs, gemachtigden, fulfilmentdienstverleners |
| 30 december 2026 | EUDR | ontbossingsplichten van toepassing | marktdeelnemers en handelaren in koffie, cacao, hout, rubber, soja, palmolie en vee |
Welke rij voor jou telt, hangt af van wat je maakt of invoert en van je rol in de keten. Lees meer over de nieuwe productaansprakelijkheidsrichtlijn, de Cyber Resilience Act, de ontwerpplicht van de Data Act, NIS2 voor leveranciers, de verpakkingsverordening PPWR, de plichten onder de AI-verordening en de EUDR.
Twee punten vragen in Nederland aandacht. De Nederlandse implementatie van de productaansprakelijkheidsrichtlijn (wetsvoorstel 36 906) is aangenomen door de Eerste Kamer op 10 november 2026; de inwerkingtreding volgt bij koninklijk besluit, nog niet bekendgemaakt. En de Cyberbeveiligingswet richt zich op de essentiële en belangrijke entiteit zelf. Ben je als leverancier zelf geen entiteit, dan krijg je ermee te maken via het contract met je afnemer; een middelgrote of grotere fabrikant van bijvoorbeeld machines of elektrische apparatuur kan wel zelf een belangrijke entiteit zijn.
Let op: Ga je ervan uit dat de Cyber Resilience Act pas in december 2027 telt? De meldplicht voor actief misbruikte kwetsbaarheden en ernstige incidenten geldt sinds 11 september 2026, ook voor producten die je al eerder in de handel hebt gebracht (artikel 14 en artikel 69 lid 3 CRA). Leg je meldroute en de afspraken met je softwareleveranciers pas vast nadat een advocaat die gespecialiseerd is in productrecht heeft meegekeken.
Welke EU-regels gaan in 2027 gelden?
2027 is het drukste jaar: de Machineverordening op 20 januari, het batterijpaspoort op 18 februari, de volledige Cyber Resilience Act op 11 december en het dwangarbeidverbod op 14 december 2027. Daarnaast lopen CBAM, EUDR, AI-verordening en Data Act verder.
| Datum | Regel | Wat gaat gelden | Voor wie |
|---|---|---|---|
| 1 januari 2027 | CBAM | kwartaalplicht: certificaten aan het eind van elk kwartaal | toegelaten CBAM-aangevers |
| 20 januari 2027 | Machineverordening | algemene toepassing; Machinerichtlijn ingetrokken; Warenwetbesluit machines 2026 in werking | fabrikanten, importeurs en distributeurs van machines |
| 1 februari 2027 | CBAM | verkoop van certificaten op het centrale platform | aangevers |
| 18 februari 2027 | Batterijenverordening | batterijpaspoort (LMT-, industriële > 2 kWh en EV-batterijen); QR-code op alle batterijen | fabrikanten en marktdeelnemers |
| 2 maart 2027 | ESPR | format openbaarmaking onverkochte producten | grote ondernemingen |
| 30 juni 2027 | EUDR | de EUDR-plichten van 30 december 2026 voor marktdeelnemers die op 31 december 2024 als micro- of kleine onderneming gevestigd waren (niet voor producten uit de bijlage bij Vo 995/2010) | micro- en kleine marktdeelnemers |
| 2 augustus 2027 | AI-verordening | regels voor bestaande AI-modellen voor algemene doeleinden | aanbieders van die modellen |
| 18 augustus 2027 | Batterijenverordening | zorgvuldigheidsplicht in de keten | marktdeelnemers |
| 12 september 2027 | Data Act | regels over oneerlijke contractvoorwaarden ook voor bepaalde oude overeenkomsten | partijen bij datacontracten |
| 21 september 2027 | Douanewetboek (Vo 2026/2108) | toepassing, met uitzonderingen | importeurs, aangevers |
| 30 september 2027 | CBAM | eerste jaarlijkse aangifte en inlevering van certificaten (over 2026) | aangevers |
| 2 december 2027 | AI-verordening | hoog-risicosystemen uit bijlage III | aanbieders, gebruiksverantwoordelijken |
| 11 december 2027 | Cyber Resilience Act | volledige toepassing: essentiële eisen, CE-markering, conformiteitsbeoordeling | fabrikanten, importeurs, distributeurs |
| 14 december 2027 | Dwangarbeidverordening | verbod op producten gemaakt met dwangarbeid | iedere marktdeelnemer die producten in de handel brengt, aanbiedt of uitvoert |
| 30 december 2027 | EUDR | latere toepassing voor afzonderlijke posten van bijlage I | marktdeelnemers |
Voor machines is 20 januari 2027 de kerndatum: lees over de invoering van de Machineverordening en over conformiteitsbeoordeling. Voer je goederen in die onder de koolstofheffing vallen, dan lees je meer over CBAM. Werk je met batterijen, dan staat het paspoort uitgelegd bij de nieuwe batterijenverordening. Het verbod uit de dwangarbeidverordening geldt pas vanaf 14 december 2027, maar raakt dan iedere marktdeelnemer, ongeacht zijn plaats in de keten.
Of je als importeur of distributeur onder de CRA of de Machineverordening ook fabrikantenplichten krijgt, hangt af van wat je aan het product verandert en onder welke naam je het verkoopt. Dat beoordelen wij per dossier, omdat het antwoord in je contracten en je productdossier zit.
Let op: Heb je goederen op voorraad die je vanaf 14 december 2027 nog wilt verkopen? Vanaf die datum geldt het dwangarbeidverbod (artikel 39 Verordening 2024/3015), en volgens de richtsnoeren van de Commissie ook voor voorraad. Een product dat eronder valt, kun je niet meer in de handel brengen, aanbieden of uitvoeren. Teken je inkoopcontracten die over die datum heen lopen, laat dan eerst een advocaat die gespecialiseerd is in productrecht meekijken.
Wil je weten welke van deze datums voor jouw producten tellen? Leg je productlijnen en je rol in de keten voor via de pagina advocaat product compliance in Amsterdam.
Welke EU-regels gaan in 2028 gelden?
In 2028 volgen vooral vervolgstappen: oude typeonderzoekcertificaten blijven voor de CRA-eisen geldig tot en met 11 juni 2028, het douanewetboek krijgt een EU Customs Data Hub en de AI-regels voor hoog risico onder bijlage I gaan gelden.
| Datum | Regel | Wat gaat gelden | Voor wie |
|---|---|---|---|
| 11 juni 2028 | Cyber Resilience Act | bestaande EU-typeonderzoekcertificaten onder andere harmonisatiewetgeving blijven voor de CRA-eisen geldig tot en met deze datum | fabrikanten |
| 1 juli 2028 | Douanewetboek (Vo 2026/2108) | EU Customs Data Hub en regels voor e-commerce | importeurs, platforms |
| 2 augustus 2028 | AI-verordening | hoog-risicosystemen uit bijlage I, afdeling A | aanbieders |
| 2 augustus 2028 | Machineverordening | gedelegeerde handelingen over de AI-eisen in bijlage III gelden vanaf deze datum; ze zijn nog niet vastgesteld | fabrikanten van machines |
Daarna staat er nog een aantal datums vast. Op 12 februari 2029 gaat één bepaling van de PPWR gelden. Op 31 december 2029 eindigt onder de EUDR de overgang voor hout dat vóór 29 juni 2023 is geproduceerd. En vanaf 19 juli 2030 gelden het vernietigingsverbod en de openbaarmaking onder de ESPR ook voor middelgrote ondernemingen.
Of een certificaat dat je nu hebt na 11 juni 2028 nog volstaat voor de CRA-eisen, hangt af van de regeling waaronder het is afgegeven.
Wat geldt nu al?
Een deel van het productrecht geldt al en krijgt geen nieuwe datum. De GPSR geldt sinds 13 december 2024, zonder nieuwe toepassingsdatum. Wie op die regels nog niet is ingericht, loopt nu al achter.
Ook deze regels gelden al:
- de markttoezichtverordening sinds 16 juli 2021;
- de conflictmineralenverordening sinds 1 januari 2021;
- de digitaledienstenverordening sinds 17 februari 2024;
- de batterijenverordening in het algemeen sinds 18 februari 2024;
- de algemene toepassing van de Data Act sinds 12 september 2025;
- de definitieve periode van CBAM sinds 1 januari 2026.
Kijk eerst naar wat al geldt: de CRA-meldplicht sinds 11 september 2026 en de GPSR sinds 13 december 2024. Kijk daarna naar je contracten. Een leveringscontract dat je nu sluit, loopt vaak nog als de Machineverordening of de CRA volledig geldt.
Wat staat nog niet vast?
Een aantal datums is nog niet vastgesteld. Plan daar niet op een gok, maar volg de publicaties en reken pas met een datum als de handeling is gepubliceerd.
- ESPR-eisen per productgroep: nog niet vastgesteld. Het werkplan van de Commissie noemt alleen indicatieve jaren.
- PPWR: latere eisen volgen gefaseerd; de verdieping over de PPWR houdt die bij.
- Batterijenverordening: de uitvoeringshandeling over toegang tot het batterijpaspoort bij een gerechtvaardigd belang is nog niet vastgesteld.
- Machineverordening: de gedelegeerde handelingen over de AI-eisen in bijlage III zijn nog niet vastgesteld.
- Nederlandse implementatie productaansprakelijkheid: aangenomen door de Eerste Kamer op 10 november 2026; inwerkingtreding bij koninklijk besluit, nog niet bekendgemaakt.
Wat je in de tussentijd kunt doen, is je toeleveranciers alvast vragen welke productgegevens ze kunnen aanleveren. Breng je LMT-batterijen, industriële batterijen boven 2 kWh of batterijen voor elektrische voertuigen in de handel, dan heb je vanaf 18 februari 2027 een batterijpaspoort nodig; onder de ESPR hangt het af van de handeling die per productgroep nog moet worden vastgesteld.
Waar begin je als er tien regels tegelijk aankomen?
Begin bij je product en je rol in de keten, niet bij de regel. Bepaal per productlijn welke regels gelden en of je fabrikant, importeur of distributeur bent. Pas daarna plan je.
Ik begin niet met een projectteam per regel, maar bij het product en de rol: fabrikant, importeur of distributeur. Voor veel bedrijven valt dan de helft van de regels af en blijven er twee of drie datums over die echt tellen.
Waar het van afhangt: of een regel voor jou geldt, volgt uit je productcategorie, je plaats in de keten en de datum waarop je exemplaren in de handel komen. Een verkeerde inschatting van je rol verschuift aansprakelijkheid en contractrisico naar jou.
Praktijkvoorbeeld: een nieuw apparaat met app in 2027
Stel: een Nederlandse fabrikant van elektrische huishoudapparaten met een app-koppeling lanceert in 2027 een nieuw model. Het oude model blijft nog een tijd uit voorraad leverbaar.
Voor het nieuwe model gelden meerdere datums tegelijk. Is het een verbonden product en komt het na 12 september 2026 in de handel, dan geldt de ontwerpplicht van de Data Act. Het valt onder de nieuwe productaansprakelijkheid, omdat het vanaf 9 december 2026 in de handel komt. De CRA-meldplicht geldt al sinds 11 september 2026, en komt het product vanaf 11 december 2027 in de handel, dan moet het aan de volledige CRA voldoen.
Voor het oude model ligt het anders. Exemplaren die vóór 9 december 2026 in de handel zijn gebracht, blijven onder de oude richtlijn vallen; exemplaren die de fabrikant vanaf 9 december 2026 uit voorraad in de handel brengt, vallen onder de nieuwe. De fabrikant maakt daarom per productlijn een lijst met wat vóór en na de kerndatums wordt geleverd, en legt in de contracten met zijn softwareleverancier en zijn afnemers vast wie welke informatie aanlevert.
Wanneer schakel je een advocaat in?
Schakel een advocaat in zodra een afnemer of toezichthouder om verklaringen, garanties of documentatie vraagt met het oog op een van deze datums, of als je twijfelt welke rol je in de keten hebt. Een korte toets vooraf is goedkoper dan herstel achteraf.
Dat geldt vooral bij een productlancering vanaf 9 december 2026 of vanaf 20 januari 2027, bij een leveringscontract dat over 11 december 2027 heen loopt, en bij de jaarplanning en het budget voor 2027.
Hoe werkt MAAK Advocaten bij je planning?
We beginnen bij je productlijnen en je rol in de keten en bepalen welke datums voor jou tellen. Daarna toetsen we je leverings- en inkoopcontracten aan die datums en zetten we de afspraken met leveranciers en afnemers recht.
Waar een afnemer of toezichthouder vragen stelt, beoordelen we eerst de stukken en de termijnen. Ontstaat er een geschil in de keten, dan procederen we voor de civiele rechter.
Veelgestelde vragen over de wetgevingskalender productrecht
Welke EU-regels gaan in 2027 gelden?
De belangrijkste zijn de Machineverordening (20 januari 2027), het batterijpaspoort (18 februari 2027), de volledige Cyber Resilience Act (11 december 2027) en het verbod uit de dwangarbeidverordening (14 december 2027). Daarnaast lopen CBAM, EUDR, de AI-verordening en de Data Act in 2027 verder.
Wanneer geldt de nieuwe productaansprakelijkheid?
Richtlijn 2024/2853 geldt voor producten die vanaf 9 december 2026 in de handel worden gebracht of in gebruik gesteld. Voor producten die vóór die datum in de handel zijn gebracht, blijft de oude richtlijn 85/374/EEG gelden. De Nederlandse implementatie is aangenomen door de Eerste Kamer op 10 november 2026; inwerkingtreding bij koninklijk besluit, nog niet bekendgemaakt.
Geldt de Cyber Resilience Act al?
Gedeeltelijk. De meldplicht voor fabrikanten (artikel 14) geldt sinds 11 september 2026, ook voor producten die al eerder in de handel zijn gebracht. De rest van de verordening, met de essentiële eisen, CE-markering en conformiteitsbeoordeling, geldt vanaf 11 december 2027.
Wat staat nog niet vast?
De ESPR-eisen per productgroep zijn nog niet vastgesteld; het werkplan noemt alleen indicatieve jaren. De latere PPWR-eisen volgen gefaseerd. Ook de datum van inwerkingtreding van de Nederlandse implementatie van de productaansprakelijkheidsrichtlijn ligt nog niet vast: die volgt bij koninklijk besluit.
Wanneer heb je een advocaat nodig bij deze datums?
Zodra een afnemer of toezichthouder verklaringen, garanties of documentatie vraagt, of als je twijfelt of je fabrikant, importeur of distributeur bent. Of een regel voor jou geldt, hangt af van je rol en de datum waarop je exemplaren in de handel komen. Bij MAAK Advocaten in Amsterdam toetsen wij dat per productlijn.
Primaire bronnen
- Richtlijn (EU) 2024/2853 (productaansprakelijkheid): artikel 2 lid 1, artikel 21 en artikel 22 lid 1
- Wetsvoorstel 36 906 (implementatie richtlijn productaansprakelijkheid), stand Eerste Kamer
- Verordening (EU) 2024/2847 (Cyber Resilience Act): artikelen 14, 69 en 71
- Verordening (EU) 2023/2854 (Data Act): artikel 3 lid 1 en artikel 50
- Richtlijn (EU) 2022/2555 (NIS2)
- Verordening (EU) 2025/40 (verpakkingen, PPWR): artikel 71
- Verordening (EU) 2024/1689 (AI-verordening): artikelen 111 en 113
- Verordening (EU) 2024/1781 (ESPR): artikelen 24 en 25
- Verordening (EU) 2023/1115 (EUDR, geconsolideerd): artikelen 37 en 38
- Verordening (EU) 2023/956 (CBAM, geconsolideerd): artikelen 20, 22 en 36
- Verordening (EU) 2023/1230 (Machineverordening): artikel 54
- Verordening (EU) 2023/1542 (batterijen): artikelen 13, 77 en 96
- Verordening (EU) 2024/3015 (dwangarbeid): artikel 39
- Verordening (EU) 2026/2108 (douanewetboek): artikelen 284, 285 en 287
- Verordening (EU) 2023/988 (GPSR): artikel 52
- Verordening (EU) 2019/1020 (markttoezicht): artikel 44
- Verordening (EU) 2017/821 (conflictmineralen): artikel 20 lid 3
Plan je een productlancering of een nieuw leveringscontract rond een van deze datums? Leg je situatie aan mij voor: bel 020 210 31 38 of stuur je vraag via de pagina advocaat product compliance in Amsterdam. — Martin Krüger
