Je bent te goeder trouw als je een feit of recht niet kende en dat in de gegeven omstandigheden ook niet behoorde te kennen (artikel 3:11 BW). Dat is iets anders dan redelijkheid en billijkheid tussen contractspartijen (artikel 6:2 en 6:248 BW). Goede trouw beschermt je onder meer als je een roerende zaak koopt van iemand die er niet over mocht beschikken (artikel 3:86 BW). Ons team adviseert ook over schadevergoeding vorderen.
Artikel 3:11 BW zegt wat goede trouw is. Andere artikelen bepalen wanneer je goede trouw nodig hebt. De belangrijkste voorbeelden:
- Je koopt een roerende zaak van iemand die niet bevoegd was erover te beschikken. De overdracht is toch geldig als je niet om niet verkrijgt en te goeder trouw bent (artikel 3:86 lid 1 BW).
- Je verkrijgt een registergoed, zoals een huis, of een recht op naam van iemand die onbevoegd was omdat een eerdere overdracht ongeldig was. Ook dan beschermt goede trouw je, mits die eerdere ongeldigheid niet zelf het gevolg was van onbevoegdheid (artikel 3:88 lid 1 BW).
- Je bezit een goed zonder eigenaar te zijn. Na een onafgebroken bezit te goeder trouw van drie jaar (roerende zaken die geen registergoed zijn en rechten aan toonder of order) of tien jaar (andere goederen) word je door verjaring rechthebbende (artikel 3:99 lid 1 BW).
Een bezitter is te goeder trouw als hij zich als rechthebbende beschouwt en zich ook redelijkerwijs zo mocht beschouwen (artikel 3:118 lid 1 BW). Zijn goede trouw wordt vermoed; wie stelt dat die ontbreekt, moet dat bewijzen (artikel 3:118 lid 3 BW). Hoe ver je onderzoeksplicht gaat, hangt af van de omstandigheden. Heb je goede redenen om te twijfelen aan de bevoegdheid van de vervreemder, dan moet je nader onderzoek doen.
Wat betekent goede trouw volgens artikel 3:11 BW?
Artikel 3:11 BW geldt telkens als de wet goede trouw vereist voor een rechtsgevolg. Je goede trouw ontbreekt niet alleen als je de feiten of het recht kende, maar ook als je ze in de gegeven omstandigheden behoorde te kennen. Het gaat dus om wat je wist én om wat je had moeten weten. Kon je geen onderzoek doen, terwijl je wel goede reden tot twijfel had? Dan word je behandeld als iemand die de feiten behoorde te kennen.
Wat is het verschil tussen goede trouw en redelijkheid en billijkheid?
Goede trouw uit artikel 3:11 BW gaat over kennis: wist je iets, of had je het moeten weten? Dit heet ook wel subjectieve goede trouw. De norm voor het gedrag van partijen bij een overeenkomst heet in de wet redelijkheid en billijkheid, sinds Boek 6 BW op 1 januari 1992 in werking trad. In de praktijk spreekt men daarbij nog wel van objectieve goede trouw. Schuldeiser en schuldenaar moeten zich tegenover elkaar redelijk en billijk gedragen (artikel 6:2 lid 1 BW). Een overeenkomst heeft ook de gevolgen die uit de redelijkheid en billijkheid voortvloeien (artikel 6:248 lid 1 BW). Een afspraak of regel geldt niet voor zover toepassing in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is (artikel 6:2 lid 2 en 6:248 lid 2 BW).
Moet je onderzoek doen om te goeder trouw te zijn?
Een belangrijk aspect van goede trouw is de onderzoeksplicht:
- Iemand die zich beroept op goede trouw heeft een zekere onderzoeksplicht.
- De reikwijdte van deze plicht hangt af van de specifieke omstandigheden van het geval.
- Zelfs als onderzoek onmogelijk is, ontbreekt goede trouw als je goede reden tot twijfel had (artikel 3:11 BW).
Wanneer ben je niet te goeder trouw?
Een persoon wordt niet als te goeder trouw beschouwd in de volgende situaties:
- Wanneer hij op de hoogte was van de relevante feiten of het recht
- Wanneer hij niet op de hoogte was, maar dat in de gegeven omstandigheden wel behoorde te zijn, bijvoorbeeld omdat hij goede reden tot twijfel had en geen onderzoek deed.
Welke gevolgen heeft goede trouw?
Goede trouw kan belangrijke juridische gevolgen hebben:
- Bij de overdracht van een roerende zaak die geen registergoed is, kan goede trouw de onbevoegdheid van de vervreemder helen, als de overdracht niet om niet gebeurde (artikel 3:86 lid 1 BW). Is de zaak gestolen, dan kan de eigenaar haar nog drie jaar na de diefstal opeisen. Dat kan niet als je de zaak als consument kocht in de winkel van een bedrijf dat zulke zaken aan het publiek verkoopt (geen veiling), of als het om geld of toonder- of orderpapier gaat (artikel 3:86 lid 3 BW).
- Bij registergoederen wordt een beroep op goede trouw niet aanvaard als dit inhoudt dat men onbekend was met feiten die door raadpleging van de openbare registers gekend zouden zijn (artikel 3:23 BW).
Veelgestelde vragen over goede trouw
Word ik eigenaar als ik te goeder trouw een gestolen fiets koop?
Niet meteen. De eigenaar kan een gestolen zaak tot drie jaar na de diefstal opeisen. Dat kan niet als je de fiets als consument kocht van een bedrijf dat zulke zaken in een winkelruimte aan het publiek verkoopt, in de normale uitoefening van dat bedrijf (artikel 3:86 lid 3 BW).
Beschermt goede trouw mij als ik iets cadeau krijg?
Nee, niet op grond van artikel 3:86 BW. Die bescherming geldt alleen als de overdracht anders dan om niet gebeurt, dus als je ervoor betaalt of een andere tegenprestatie levert (artikel 3:86 lid 1 BW).
Wie moet bewijzen dat iemand niet te goeder trouw was?
Bij een bezitter wordt goede trouw vermoed. Wie stelt dat de goede trouw ontbreekt, moet dat bewijzen (artikel 3:118 lid 3 BW). Is een bezitter eenmaal te goeder trouw, dan wordt hij geacht dat te blijven (artikel 3:118 lid 2 BW).
Hoe lang duurt verkrijgende verjaring?
Een bezitter te goeder trouw wordt rechthebbende na een onafgebroken bezit van drie jaar bij roerende zaken die geen registergoed zijn en bij rechten aan toonder of order. Voor andere goederen, zoals een huis, is dat tien jaar (artikel 3:99 lid 1 BW).
Moet ik kunnen zeggen van wie ik een zaak heb gekocht?
Ja. Word je binnen drie jaar na je verkrijging gevraagd wie het goed aan je vervreemdde, dan moet je onverwijld de gegevens geven om die persoon terug te vinden. Doe je dat niet, dan verlies je de bescherming die artikel 3:86 BW een verkrijger te goeder trouw biedt (artikel 3:87 lid 1 BW). Voor geld geldt deze plicht niet.
Primaire bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 3: artikel 3:11, 3:23, 3:86, 3:87, 3:88, 3:99 en 3:118
- Burgerlijk Wetboek Boek 6: artikel 6:2 en 6:248
- Wetstechnische informatie Burgerlijk Wetboek Boek 6 (datum inwerkingtreding 1 januari 1992)
Wanneer schakel je een advocaat in bij een beroep op goede trouw?
MAAK Advocaten behartigt graag je belangen en onze advocaten hebben de kennis en ervaring die je zoekt. Door cliënten worden we aanbevolen vanwege onze daadkrachtige, to-the-point en praktische oplossingen. Voor al je vragen rondom goede trouw staan we je dan ook graag bij met advies en juridische ondersteuning. Onze ervaren advocaat commercial law, Remko Roosjen, sta je graag als eerste te woord en hij bespreekt met je de zaak en de uitdagingen die voorliggen.