Een managementovereenkomst laten opstellen legt vast welke managementtaken je verricht en welke fee daartegenover staat. Daarbij regel je ook wie waarvoor aansprakelijk is en hoe partijen uit elkaar gaan. DGA’s, statutair bestuurders en holdings lopen daarbij één hoofdrisico. Namelijk een overeenkomst die feitelijk als arbeidsovereenkomst wordt aangemerkt.
Een managementovereenkomst wordt gesloten tussen de bestuurder (manager, directeur) en de werkmaatschappij (dat is doorgaans de BV en NV waarin de activiteiten worden uitgevoerd). De managementovereenkomst wordt gekwalificeerd als een overeenkomst van opdracht en onze advocaten ondernemingsrecht stellen deze regelmatig op als een structuur wordt opgezet voor een nieuw bedrijfscluster.
Wat is een managementovereenkomst?
Een managementovereenkomst is een overeenkomst van opdracht tussen een onderneming en een natuurlijk persoon of ander bedrijf dat managementtaken uitvoert. Het is geen arbeidsovereenkomst, maar een overeenkomst waarbij de manager (opdrachtnemer) zich verbindt om tegen een vergoeding (managementfee) managementwerkzaamheden te verrichten voor de onderneming (opdrachtgever).
Welke kenmerken heeft een managementovereenkomst?
- De manager is geen werknemer maar een zelfstandige opdrachtnemer.
- Er is geen sprake van een gezagsverhouding tussen de onderneming en de manager.
- De manager factureert de onderneming voor de verrichte werkzaamheden en brengt btw in rekening.
- Het arbeidsrecht (zoals ontslagbescherming, doorbetaling bij ziekte, arbeidstijden, verlof) is niet van toepassing.
- De onderneming betaalt alleen voor daadwerkelijk gewerkte uren.
Wanneer gebruik je een managementovereenkomst?
- Een DGA (directeur-grootaandeelhouder) sluit een overeenkomst tussen de onderneming en zichzelf als natuurlijk persoon.
- Een statutair bestuurder sluit een overeenkomst met de onderneming.
- Een natuurlijk persoon is bestuurder bij meerdere ondernemingen.
- Een werkmaatschappij is bestuurder bij verschillende ondernemingen.
Het is belangrijk dat een managementovereenkomst goed wordt opgesteld, waarbij rekening wordt gehouden met arbeidsrechtelijke en fiscale aspecten. Maatwerk is belangrijk gezien de grote belangen en complexiteit.
Wanneer geldt je managementovereenkomst toch als arbeidsovereenkomst?
Artikel 7:610 lid 1 BW noemt drie elementen: arbeid, loon en gezag. Zijn die alle drie aanwezig, dan geldt je managementovereenkomst als arbeidsovereenkomst. Het etiket op het contract is daarbij niet doorslaggevend. De Hoge Raad oordeelde namelijk dat de partijbedoeling geen rol speelt bij de kwalificatie. Bepalend zijn de rechten en plichten die partijen zijn overeengekomen (ECLI:NL:HR:2020:1746).
In het Deliveroo-arrest werkte de Hoge Raad dat verder uit. Alle omstandigheden van het geval worden namelijk in onderling verband gewogen. Daarbij tellen onder meer de aard van het werk en de inbedding in je organisatie. Ook wegen de vrijheid om zich te laten vervangen en het commerciële risico mee (ECLI:NL:HR:2023:443). Daarnaast geldt het rechtsvermoeden van artikel 7:610a BW. Werkt iemand drie maanden lang wekelijks tegen beloning? Dan wordt vermoed dat dit op basis van een arbeidsovereenkomst gebeurt. Hetzelfde geldt bij ten minste twintig uur per maand. Je wederpartij mag dat vermoeden weerleggen. De bewijslast verschuift daarmee echter wel naar je.
De gevolgen zijn ingrijpend. Wordt de overeenkomst achteraf als arbeidsovereenkomst aangemerkt, dan gelden ontslagbescherming, loondoorbetaling bij ziekte en vakantierechten alsnog. Bovendien kan de Belastingdienst loonheffingen naheffen. Laat je managementovereenkomst daarom toetsen vóórdat de samenwerking start. Achteraf repareren lukt namelijk zelden. Onze advocaten contractenrecht beoordelen je concept op deze punten.
Welke aansprakelijkheid loop je als bestuurder?
Als bestuurder ben je tegenover de vennootschap aansprakelijk voor onbehoorlijke taakvervulling (artikel 2:9 BW). Dat geldt echter alleen wanneer je een ernstig verwijt treft. Tegenover derden loopt de aansprakelijkheid via artikel 6:162 BW. Bijvoorbeeld wanneer je verplichtingen aangaat terwijl je weet dat de vennootschap die niet kan nakomen. Bij faillissement komt daar artikel 2:248 BW bij. Was het bestuur kennelijk onbehoorlijk en vormde dat een belangrijke oorzaak van het faillissement? Dan is het bestuur hoofdelijk aansprakelijk voor het tekort. Die bepaling kijkt overigens terug over de drie jaar vóór het faillissement.
In de managementovereenkomst leg je daarom je bevoegdheden vast. Ook regel je welke besluiten goedkeuring van de algemene vergadering vergen. Tevens leg je vast of de vennootschap je vrijwaart en verzekert. Wij bespreken die verdeling verder bij bestuurdersaansprakelijkheid en in ons overzicht advocaat ondernemingsrecht.
Hoe laat je een managementovereenkomst opstellen?
Bij het opstellen van een managementovereenkomst houden we rekening met uiteenlopende zaken. Hoe zit het met aansprakelijkheid en de verplichtingen die tegenover de werkmaatschappij bestaan. Een sterke component bij de managementovereenkomst zijn ook de fiscale zaken. Onze advocaten ondernemingsrecht werken hiervoor altijd samen met de huisaccountant van ondernemingen, of met onze eigen zakelijke relaties. Belangrijk is dat de managementovereenkomst eerst gesloten wordt, voordat er feitelijk al uitvoering wordt gegeven aan de (beoogde) afspraken.
Hoe zeg je een managementovereenkomst op?
Het opzeggen van een managementovereenkomst kan natuurlijk wanneer alle partijen het daarmee eens zijn (wederzijds goedvinden). Neem daarom ook een opzegbeding op in de overeenkomst zelf. Formuleer dat beding zo duidelijk mogelijk. Daarmee voorkom je later discussie over de uitleg ervan.
Let bij het opzeggen bovendien op één punt. Is de betrokkene ook statutair directeur of bestuurder? Dan is een ontslagbesluit van de algemene vergadering nodig. Artikel 2:244 lid 1 BW bepaalt namelijk dat het orgaan dat de bestuurder benoemt, hem te allen tijde kan schorsen en ontslaan. Zeg je alleen de managementovereenkomst op, dan blijft de bestuurder statutair in functie. Inclusief alle bevoegdheden en aansprakelijkheden die daarbij horen.
Wanneer schakel je een advocaat in?
Sta je op het punt een bestuurder aan te stellen? Wil je je bestaande managementovereenkomst laten toetsen op het kwalificatierisico, of loopt de samenwerking juist ten einde? Leg je concept of je dossier aan ons voor. Wij beoordelen vervolgens de fee-structuur, de aansprakelijkheidsverdeling en het opzegbeding. Waar nodig zetten wij bovendien het vennootschapsrechtelijke traject parallel in gang.
