De RED-richtlijn radioapparatuur (Richtlijn 2014/53/EU, kortweg RED) bepaalt wat je als fabrikant, importeur of distributeur van wifi- en bluetoothproducten moet regelen voordat zo’n product op de markt komt. Voor internetverbonden apparatuur gelden sinds 1 augustus 2025 ook cybersecurity-eisen. Bij MAAK Advocaten N.V. in Amsterdam helpen wij je met wat blijft gelden en wanneer een advocaat product law moet meekijken.
In het kort
- De RED-richtlijn radioapparatuur (Richtlijn 2014/53/EU) legt fabrikanten, importeurs en distributeurs plichten op; in Nederland staan ze in de Telecommunicatiewet.
- De cybersecurity-eisen van artikel 3 lid 3 onder d, e en f RED gelden voor de categorieën van Verordening 2022/30, die vervalt zodra de CRA van toepassing wordt.
- Of je fabrikant wordt, hangt af van onder wiens merk je verkoopt en wat je wijzigt (artikel 14 RED); voor de CRA beoordeel je dat per product.
- Laat een gespecialiseerde advocaat product law meekijken voordat je stukken aan de toezichthouder aanlevert, plichten doorlegt of onder eigen merk verkoopt.
De Cyber Resilience Act (CRA) zelf behandelen we in ons artikel over de Cyber Resilience Act, CE-markering in het algemeen bij juridisch advies over CE-markering. Over de EU-gemachtigde en het op de Europese markt brengen van een product lees je meer in onze artikelen daarover. Een overzicht staat bij cybersecurity-wetgeving voor digitale producten en product compliance.
Voor wie geldt de RED-richtlijn, en wanneer word je fabrikant?
De RED geldt voor radioapparatuur: een elektrisch of elektronisch product dat doelbewust radiogolven uitzendt of ontvangt voor radiocommunicatie of radiodeterminatie (artikel 2 lid 1 punt 1 RED). Een product met een wifi- of bluetoothmodule valt daar in de regel onder.
Uitzonderingen staan in artikel 1 lid 2 en 3. In Nederland rusten de plichten per rol op de artikelen 10.3 tot en met 10.7 van de Telecommunicatiewet (Tw), die naar de richtlijn verwijzen.
| Rol | Kernverplichting | Artikel RED |
|---|---|---|
| Fabrikant | ontwerp volgens artikel 3, technische documentatie, conformiteitsbeoordeling, EU-conformiteitsverklaring en CE-markering | 10 |
| Gemachtigde (optioneel) | verklaring en documentatie beschikbaar houden, informatie geven, meewerken | 11 |
| Importeur | alleen conforme apparatuur in de handel brengen; vooraf documentatie, CE-markering en instructies nagaan | 12 |
| Distributeur | zorgvuldigheid betrachten; CE-markering, documenten en instructies controleren | 13 |
Een gemachtigde is dus niet verplicht. Volgens artikel 4 van Verordening (EU) 2019/1020 mag een product alleen in de handel komen als een in de Unie gevestigde marktdeelnemer de taken uit dat artikel vervult.
Een importeur of distributeur geldt zelf als fabrikant als hij radioapparatuur onder eigen naam of merk in de handel brengt, of apparatuur zo wijzigt dat de conformiteit in het gedrang kan komen (artikel 14 RED; artikel 10.7 Tw). Of je daardoor fabrikant wordt, hangt af van onder wiens naam of merk je het product verkoopt en van wat je eraan wijzigt. Wat er in je contract met de leverancier staat, bepaalt daarnaast wie het dossier houdt en wie de kosten draagt.
Welke cybersecurity-eisen gelden nu voor wifi- en bluetoothproducten?
Artikel 3 lid 3 onder d, e en f RED vraagt bescherming van het netwerk, van persoonsgegevens en privacy en tegen fraude. Voor de categorieën uit Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/30 gelden die eisen sinds 1 augustus 2025.
- Netwerk (onder d): alle internetverbonden radioapparatuur, ook als zij via andere apparatuur communiceert (artikel 1 lid 1).
- Persoonsgegevens en privacy (onder e): internetverbonden apparatuur, apparatuur die uitsluitend voor kinderzorg is bedoeld, speelgoed met radiofunctie en draagbare apparatuur, als zij persoonsgegevens, verkeersgegevens of locatiegegevens kan verwerken (artikel 1 lid 2).
- Fraude (onder f): internetverbonden apparatuur waarmee de houder of gebruiker geld, monetaire waarde of virtuele valuta kan overmaken (artikel 1 lid 3).
Voor onder meer medische hulpmiddelen gelden de eisen niet (artikel 2).
Wie een geharmoniseerde norm toepast, wordt vermoed conform te zijn met de eisen die de norm bestrijkt (artikel 16 RED). EN 18031-1, -2 en -3 zijn bij Uitvoeringsbesluit (EU) 2025/138 met beperkingen in de lijst van geharmoniseerde normen opgenomen; welke beperking jouw product raakt, lees je in dat besluit.
Wat gebeurt er op 11 december 2027 met de cybersecurity-eisen?
Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/339 trekt Verordening 2022/30 in met ingang van 11 december 2027, de datum waarop de CRA van toepassing wordt. Tot en met 10 december 2027 gelden de eisen van 2022/30 dus nog.
| Datum | Wat | Bron |
|---|---|---|
| 1 augustus 2025 | eisen van artikel 3 lid 3 onder d, e en f RED van toepassing (oorspronkelijk 1 augustus 2024, later uitgesteld) | 2022/30 artikel 3; 2023/2444 artikel 1 |
| 11 september 2026 | meldplicht voor actief uitgebuite kwetsbaarheden en ernstige incidenten bij producten met digitale elementen die onder de CRA vallen, ook als je ze vóór 11 december 2027 in de handel hebt gebracht | CRA artikel 14, 69 lid 3 en 71 lid 2 |
| 11 december 2027 | Verordening 2022/30 ingetrokken; CRA van toepassing | 2026/339 artikel 1; CRA artikel 71 lid 2 |
Gedelegeerde Verordening 2026/339 licht toe (overweging 3 tot en met 5) dat de CRA-vereisten alle elementen van de eisen d, e en f omvatten.
Radioapparatuur staat niet in de uitsluitingen van artikel 2 lid 2 tot en met 4 CRA. Of jouw product een product met digitale elementen is, beoordeel je per product. De CRA geldt voor producten met een directe of indirecte gegevensverbinding met een apparaat of netwerk (artikel 2 lid 1), en een fysieke verbinding omvat verbindingen via radiogolven (artikel 3 punt 9).
Voor producten die je vóór 11 december 2027 in de handel brengt, gelden de overige CRA-eisen alleen bij een ingrijpende wijziging (artikel 69 lid 2). De overige RED-eisen blijven gelden, en bij meerdere handelingen stel je één EU-conformiteitsverklaring op (artikel 18 lid 3 RED; artikel 28 lid 3 CRA).
Wat nog niet vaststaat: de CRA licht toe (overweging 30) dat de Commissie in de overgangsperiode richtsnoeren zou moeten geven aan fabrikanten die onder beide regimes vallen. Of die er al zijn, is niet vastgesteld.
Mijn advies is de documentatie die je nu opstelt zo in te richten dat ze later meebeweegt: versiebeheer, vastgelegde onderdelen en updates, vastgelegde verantwoordelijkheden, in plaats van twee losse stapels. Verkoop je het product ook na de overgangsdatum, of vraagt je afnemer nu al CRA-garanties? Richt de documentatie dan nu al zo in. Loopt het product binnen een jaar uit, dan kun je de documentatie eerst voor de RED opstellen; welke CRA-plichten dan nog gelden, bijvoorbeeld de meldplicht van artikel 14 CRA, beoordeel je per product.
Hoe werkt de RED-richtlijn in Nederland?
De RED is in Nederland omgezet in hoofdstuk 10 van de Telecommunicatiewet en het Besluit radioapparaten 2016. Artikel 10.1 Tw verbiedt niet-conforme radioapparaten in de handel te brengen, aan te bieden of in gebruik te nemen. Artikel 3a van het Besluit verbiedt te handelen in strijd met een op grond van de RED vastgestelde bindende EU-rechtshandeling. Voor instructies en veiligheidsinformatie schrijft artikel 10.2 Tw Nederlands of Engels voor.
Het toezicht ligt bij de Minister, via aangewezen ambtenaren (artikel 15.1 lid 1 onder h Tw). Volgens de Aanwijzing handhaving Telecommunicatiewet van het Openbaar Ministerie is dat de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI). De toezichthouder kan een last onder bestuursdwang opleggen (artikel 15.2 Tw) en, als de technische documentatie niet aan artikel 21 RED voldoet, het radioapparaat laten onderzoeken op kosten van de fabrikant of importeur (artikel 15.2 lid 1 onder b Tw). Na een beoordeling kan de Minister corrigerende maatregelen, uit de handel nemen of terugroepen verlangen (artikel 14 Besluit); dat geldt voor de eisen van artikel 3 lid 1 en 2 van het Besluit en voor de gevallen van artikel 43 RED.
Is er een risico dat snel ingrijpen vraagt en zijn er geen andere doeltreffende middelen, dan kan de Minister volgens artikel 15.7c Tw een zelfstandige last opleggen om inhoud te verwijderen, de toegang tot een online interface te beperken of een waarschuwing te tonen, met voorafgaande machtiging van de rechter-commissaris.
Wat doe je als een afnemer of de RDI om je RED-documentatie vraagt?
Laat eerst schriftelijk vastleggen welk product, welke documenten en welke termijn de afnemer of de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) bedoelt, en zoek dan uit wat je al hebt. Als advocaat product law bij MAAK Advocaten begin ik niet bij het testrapport maar bij de vraag: wat vraagt de afnemer of de toezichthouder precies, en voor welk product? Een afnemer die je bestelling vasthoudt tot hij je papieren heeft, kost je elke dag omzet.
Doe dezelfde dag twee dingen:
- Zoek bij je team en je leverancier uit welke documenten er al zijn en welke versie van het product ze beschrijven.
- Leg vast of het product radioapparatuur is en welke onderdelen (wifi, bluetooth, mobiel) dat maken.
Denk aan de EU-conformiteitsverklaring en de technische documentatie (artikel 10 lid 3 en artikel 21 RED). Is de verklaring niet of niet correct opgesteld, of is de technische documentatie niet beschikbaar of onvolledig, dan is dat een formele non-conformiteit (artikel 43 lid 1 onder d, e en f RED). Vraagt de toezichthouder, dan lees ik eerst wat precies gevraagd wordt. Daarna bepalen we met jou wat je kunt aantonen en wat nog ontbreekt. Het contact met de toezichthouder neem ik voor mijn rekening, zodat jij je op je bedrijf kunt richten.
Wat kun je zelf regelen, en waar heb je een testlab of adviseur voor?
Testen, technische documentatie, de EU-conformiteitsverklaring en de cybersecurity-beoordeling laat je doen door een testlab of een gespecialiseerde adviseur. Dat is technisch en administratief werk. Een advocaat kijkt mee zodra de vraag juridisch wordt.
In de afspraken met je leverancier, importeur of afnemer maken vier dingen het meeste verschil: wie het dossier houdt, binnen welke termijn een vraag wordt beantwoord, wie de kosten van een aanpassing of terugroepactie draagt (de plicht om corrigerende maatregelen te nemen staat in artikel 10 lid 11 RED; wie het betaalt, leg je contractueel vast) en wat er gebeurt als de leverancier niet meewerkt. Ik adviseer bij voorkeur dat de leverancier of fabrikant het technische dossier houdt, omdat daar de kennis zit. Is hij traag of onduidelijk, houd dan zelf een kopie. Als importeur kun je niet blind op zijn papieren varen: jij moet vóór het in de handel brengen waarborgen dat de fabrikant de conformiteitsbeoordeling heeft uitgevoerd en de technische documentatie heeft opgesteld (artikel 12 lid 2 RED) en houdt de EU-conformiteitsverklaring tien jaar beschikbaar (artikel 12 lid 8).
Wanneer schakel je een advocaat in?
Zodra de vraag verandert van “wat moet er technisch” naar “van wie is de verantwoordelijkheid en wat doe ik tegenover de toezichthouder, de afnemer of de leverancier”. Dat is het moment voor een advocaat product law.
Verkoop je via een importeur of distributeur in meerdere landen, of krijg je RED- en CRA-plichten doorgelegd, dan raad ik aan de advocaat eerder mee te laten lezen: een korte beoordeling van je rolverdeling en je belangrijkste contracten in de eerste week voorkomt vaak een brief die je later liever niet had verstuurd. Verkoop je één eigen product in één markt, dan kun je wachten tot er een vraag van een toezichthouder of afnemer komt.
| Situatie | Wat op het spel staat | Waarom een advocaat | Wat wij doen |
|---|---|---|---|
| De RDI vraagt documentatie of kondigt een maatregel aan | last onder bestuursdwang, uit de handel nemen, terugroepen (artikel 15.2 Tw; artikel 14 Besluit) | wat je aanlevert is juridisch werk met termijnen; een testlab bewijst techniek, geen verweer | stukken lezen, termijn veiligstellen, reactie voorbereiden, contact met de RDI |
| Een afnemer legt RED- en CRA-plichten contractueel door | wie de rol, de kosten, de meldplicht (artikel 14 CRA) en de aansprakelijkheid draagt | een adviseur zegt wat technisch moet; wij leggen vast wie het doet en wie aansprakelijk is | contract lezen, rolverdeling voorstellen, onderhandelen |
| Eigen merk, firmwarewijziging of extra radiomodule | de rol van fabrikant met alle bijbehorende plichten (artikel 14 RED; artikel 10.7 Tw) | de gevolgen voor aansprakelijkheid en contracten zijn juridisch | rol vaststellen, afspraken met de leverancier aanpassen |
| Een importeur krijgt een partij zonder bruikbare documentatie | eigen plichten van de importeur (artikel 12 lid 1 en 2 RED); toezicht op formele non-conformiteit (artikel 43 RED) | wat je met de partij en de leverancier doet, is juridisch | documentatie toetsen, leverancier aanspreken, partij vasthouden of niet in de handel brengen |
Hoe werkt MAAK Advocaten bij de RED-richtlijn?
Wij treden op voor fabrikanten, importeurs en distributeurs van wifi- en bluetoothproducten, tegenover de toezichthouder, afnemers en leveranciers: rol en plichten vaststellen, contracten, contact met de RDI, zienswijze en bezwaar en, waar nodig, procederen in eerste aanleg en hoger beroep. In de eerste dagen beoordelen we de vraag en de stukken, zetten we termijnen veilig en bepalen we met je de route. Het testen en certificeren van het product laat je doen door een testlab of adviseur. Meer over onze werkwijze staat op de pagina over een advocaat voor elektrische en elektronische apparatuur.
Veelgestelde vragen over de RED-richtlijn
Wat gebeurt er op 11 december 2027 met de cybersecurity-eisen van de RED?
Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/339 trekt Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/30 in met ingang van 11 december 2027, de datum waarop de CRA van toepassing wordt. Tot en met 10 december 2027 gelden de eisen van artikel 3 lid 3 onder d, e en f RED voor de categorieën van 2022/30.
Geldt de RED voor elk product met wifi of bluetooth?
Elk elektrisch of elektronisch product dat doelbewust radiogolven uitzendt of ontvangt voor radiocommunicatie of radiodeterminatie is radioapparatuur (artikel 2 lid 1 punt 1 RED). De cybersecurity-eisen gelden alleen voor de categorieën van Verordening 2022/30, zoals internetverbonden apparatuur.
Moet ik een gemachtigde aanstellen?
De RED maakt de gemachtigde optioneel (artikel 11 lid 1). Een product mag wel alleen in de handel komen als een in de Unie gevestigde marktdeelnemer de taken van artikel 4 lid 3 van Verordening (EU) 2019/1020 vervult: een gevestigde fabrikant, een importeur, een gemachtigde of, als geen van hen in de Unie is gevestigd, een fulfilmentdienstverlener.
Wie houdt in Nederland toezicht op radioapparatuur?
Het toezicht ligt bij de Minister, via aangewezen ambtenaren (artikel 15.1 lid 1 onder h Telecommunicatiewet). Volgens de Aanwijzing handhaving Telecommunicatiewet van het Openbaar Ministerie is dat de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur. Maatregelen zijn onder meer een last onder bestuursdwang (artikel 15.2 Tw).
Wanneer moet ik een advocaat inschakelen bij de RED?
Zodra de vraag over verantwoordelijkheid gaat in plaats van techniek: de RDI vraagt documentatie, een afnemer legt RED- en CRA-plichten contractueel door, je wordt door eigen merk of een firmwarewijziging fabrikant of er ligt een claim. Laat in die gevallen een gespecialiseerde advocaat product law meekijken. Bij MAAK Advocaten in Amsterdam lezen wij de stukken en bepalen we de route.
Primaire bronnen
- Richtlijn 2014/53/EU (radioapparatuur, RED): artikel 1, 2, 3, 10 tot en met 14, 16 tot en met 18, 21 en 43.
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/30: artikel 1 tot en met 3.
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/2444: artikel 1.
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/339: artikel 1 en overweging 3 tot en met 5.
- Verordening (EU) 2024/2847 (Verordening cyberweerbaarheid, CRA): artikel 2, 3, 14, 28, 69 en 71, en overweging 30.
- Uitvoeringsbesluit (EU) 2025/138 (geharmoniseerde normen EN 18031).
- Verordening (EU) 2019/1020 (markttoezicht): artikel 4.
- Telecommunicatiewet: artikel 10.1 tot en met 10.7, 10.11c, 10.11d, 15.1, 15.2 en 15.7c.
- Besluit radioapparaten 2016: artikel 3a en 14.
- Aanwijzing handhaving Telecommunicatiewet (Openbaar Ministerie).
- Algemene wet bestuursrecht: artikel 6:7.
Vraagt een afnemer om je RED-documentatie, of heeft de RDI contact met je opgenomen? Leg je situatie aan mij voor via de pagina advocaat product law, het liefst met de vraag van de afnemer of de toezichthouder, de conformiteitsverklaring en de contracten met je leverancier. — Martin Krüger