Een volmacht is de bevoegdheid die je een ander geeft om in jouw naam rechtshandelingen te verrichten, zoals het sluiten van contracten (artikel 3:60 lid 1 BW). Je verleent haar uitdrukkelijk of stilzwijgend (artikel 3:61 lid 1 BW). Handelt de gevolmachtigde binnen de grenzen van zijn bevoegdheid in jouw naam, dan ben jij gebonden (artikel 3:66 lid 1 BW). Anders alleen bij schijn van volmacht of bekrachtiging.
Rechtspersonen zoals vennootschappen kunnen deelnemen aan het rechtsverkeer, maar zijn voor het verrichten van feitelijke handelingen afhankelijk van natuurlijke personen. Daarom speelt vertegenwoordiging een belangrijke rol bij contractsluiting. De gevolmachtigde handelt in naam van de volmachtgever, waardoor de rechten en plichten uit de overeenkomst direct aan de volmachtgever toekomen. Deze constructie maakt het mogelijk dat ondernemingen efficiënt opereren zonder dat bestuurders persoonlijk bij elke transactie betrokken hoeven te zijn.
Hoe verleen je een rechtsgeldige volmacht?
Je verleent een rechtsgeldige volmacht door expliciet of stilzwijgend toestemming te geven aan een persoon om namens je rechtshandelingen te verrichten. Een schriftelijke volmacht verdient de voorkeur voor duidelijkheid, maar artikel 3:61 lid 1 BW erkent ook stilzwijgende volmachtverlening.
Een volmacht ontstaat door een wilsverklaring van de volmachtgever. Deze verklaring hoeft niet aan een specifieke vorm te voldoen, tenzij de wet dit voorschrijft. Bij belangrijke transacties is het verstandig de volmacht schriftelijk vast te leggen. Hierdoor voorkom je onduidelijkheid over de reikwijdte van de bevoegdheid. Bovendien kan een wederpartij die de gevolmachtigde direct om bewijs van de volmacht vraagt, zijn verklaringen als ongeldig van de hand wijzen als niet onverwijld een geschrift wordt overgelegd of de volmacht door jou wordt bevestigd (artikel 3:71 lid 1 BW). Dat bewijs kan de wederpartij niet verlangen als je de volmacht zelf aan haar hebt meegedeeld, als de volmacht op een door wet of gebruik bepaalde wijze is bekendgemaakt, of als zij voortvloeit uit een aanstelling die de wederpartij kent (artikel 3:71 lid 2 BW).
De Kamer van Koophandel vermeldt in het Handelsregister wie statutair vertegenwoordigingsbevoegd is binnen een organisatie. Bestuurders van rechtspersonen vertegenwoordigen doorgaans uit hoofde van hun functie de onderneming. Echter, werknemers, adviseurs of andere derden kunnen ook een volmacht verkrijgen voor specifieke handelingen. Denk bijvoorbeeld aan een executief manager zonder statutaire bestuursfunctie, of aan een werknemer die gemachtigd is leveringscontracten tot € 10.000 te ondertekenen.
Welke soorten volmachten bestaan er in het Nederlandse recht?
Het Nederlandse recht onderscheidt de algemene en de bijzondere volmacht. Een algemene volmacht omvat alle zaken en rechtshandelingen van de volmachtgever, behalve wat ondubbelzinnig is uitgesloten; daden van beschikking vallen er alleen onder als dat schriftelijk en ondubbelzinnig is bepaald (artikel 3:62 lid 1 BW). Een bijzondere volmacht geldt voor bepaalde handelingen of een bepaald doel. Is zij in algemene bewoordingen verleend, dan strekt zij zich alleen uit tot daden van beschikking als dat ondubbelzinnig is bepaald (artikel 3:62 lid 2 BW).
Een algemene volmacht geeft ruime bevoegdheden. De gevolmachtigde mag namens de volmachtgever contracten sluiten, betalingen verrichten en andere rechtshandelingen uitvoeren zonder verdere toestemming, met uitzondering van daden van beschikking (zoals de verkoop van een pand) als dat niet schriftelijk en ondubbelzinnig is bepaald. Deze constructie past bij situaties waarin iemand langdurig afwezig is of structureel vertrouwt op de gevolmachtigde. Een bijzondere volmacht beperkt de bevoegdheid daarentegen tot één specifieke rechtshandeling of een beperkte categorie handelingen. Bijvoorbeeld: een medewerker mag uitsluitend leveringscontracten tot € 5.000 ondertekenen, of een adviseur krijgt volmacht voor het kopen van een specifieke bedrijfsauto. Een volmacht voor een bepaald doel omvat alle daden van beheer en beschikking die dienstig kunnen zijn om dat doel te bereiken (artikel 3:62 lid 2 BW).
Naast deze hoofdvormen bestaan er variaties. Bovendien kunnen volmachten voorwaarden bevatten, zoals een maximumbedrag of een tijdslimiet. De volmachtgever bepaalt de grenzen, waardoor maatwerk mogelijk is. Een volmacht kan ook worden ingetrokken. Alleen voor zover zij strekt tot het verrichten van een rechtshandeling in het belang van de gevolmachtigde of van een derde, kan worden bepaald dat zij onherroepelijk is (artikel 3:74 lid 1 BW).
Wil je zekerheid over je juridische positie bij volmachtverlening? Onze gespecialiseerde advocaten in Amsterdam analyseren je situatie en adviseren over de beste strategie voor vertegenwoordiging binnen je organisatie.
Wanneer bindt een onbevoegde vertegenwoordiging de volmachtgever toch?
Een volmachtgever kan toch gebonden zijn aan een overeenkomst die een onbevoegde in zijn naam sluit. Dat is zo als de wederpartij op grond van een verklaring of gedraging van de volmachtgever heeft aangenomen, en redelijkerwijs mocht aannemen, dat een toereikende volmacht was verleend (artikel 3:61 lid 2 BW). Ook feiten en omstandigheden die voor risico van de volmachtgever komen, kunnen zo’n schijn opleveren (HR 19 februari 2010, ECLI:NL:HR:2010:BK7671, ING/Bera).
Het enkele optreden van de onbevoegde tussenpersoon volstaat niet. Er moeten ook feiten of omstandigheden zijn die de volmachtgever zelf betreffen en rechtvaardigen dat hij het risico van de onbevoegde vertegenwoordiging draagt (HR 3 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:142, r.o. 3.4.3). Een voorbeeld uit die zaak: de eigenaar van een vastgoedportefeuille had ermee ingestemd dat zijn advocaat in diens netwerk naar een koper zocht, en de advocaat beschikte over alle documenten die voor verkoop en levering nodig waren. Toen de advocaat een koop meldde, oordeelde het hof dat de schijn van volmacht aan de eigenaar kon worden toegerekend. De Hoge Raad liet dat oordeel in stand (r.o. 3.5.1-3.5.3).
In een andere zaak had een advocaat namens een cliënt een schikkingsovereenkomst en een akte van aandelenoverdracht ondertekend; de cliënt betwistte dat hij de advocaat had ingeschakeld of gevolmachtigd. Het hof vond de cliënt gebonden omdat de advocaat zich als diens gemachtigde had gepresenteerd. De Hoge Raad vernietigde dat oordeel: het hof had alleen feiten vastgesteld over het optreden van de advocaat zelf, en geen omstandigheden die voor risico van de cliënt kwamen. De zaak werd teruggewezen (HR 3 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:143, r.o. 4.2.3-4.3; Arubaans recht, gelijk aan artikel 3:61 lid 2 BW). De wederpartij moet dus concrete aanknopingspunten hebben die de volmachtgever betreffen, niet alleen het optreden van de onbevoegde tussenpersoon.
Hoe controleer je de vertegenwoordigingsbevoegdheid van je contractpartner?
Je controleert vertegenwoordigingsbevoegdheid door het Handelsregister van de Kamer van Koophandel te raadplegen en de statuten van de organisatie te bestuderen. Daarnaast vraag je bij twijfel om een schriftelijke volmacht die door een bevoegd persoon is ondertekend.
Het Handelsregister vermeldt de statutaire bestuurders en hun bevoegdheden. Je ziet bijvoorbeeld of een bestuurder zelfstandig bevoegd is of alleen samen met anderen mag handelen. Bij een nv en een bv vertegenwoordigt het bestuur de vennootschap, voor zover uit de wet niet anders voortvloeit, en komt die bevoegdheid ook aan iedere bestuurder toe; de statuten kunnen bepalen dat alleen bepaalde bestuurders bevoegd zijn of dat een bestuurder alleen samen met een ander mag handelen (artikel 2:130 BW voor de nv, artikel 2:240 BW voor de bv). Bij een vereniging en een stichting vertegenwoordigt het bestuur; individuele bestuurders zijn alleen bevoegd als de statuten dat bepalen (artikel 2:45 BW en artikel 2:292 BW). De bevoegdheid van het bestuur en van een bevoegde bestuurder is onbeperkt en onvoorwaardelijk, voor zover uit de wet niet anders voortvloeit (telkens lid 3).
Het Handelsregister kan verouderde informatie bevatten. Wie verplicht is gegevens op te geven, kan de onjuistheid of onvolledigheid van de inschrijving niet tegenwerpen aan derden die daarvan niet wisten (artikel 25 lid 3 Handelsregisterwet 2007). Toch is het bij belangrijke transacties verstandig rechtstreeks contact te zoeken met een statutair bevoegd bestuurder. Vraag om bevestiging van de volmacht en laat deze schriftelijk vastleggen. Een kopie van de volmacht kun je als bijlage aan je overeenkomst hechten. Zo voorkom je dat je later ontdekt dat je contractpartner onbevoegd handelde.
Ga daarnaast de reikwijdte van de bevoegdheid na. Een bevoegde bestuurder van een bv of nv kan de vennootschap in beginsel zonder bedragsgrens binden: zijn bevoegdheid is onbeperkt en onvoorwaardelijk, voor zover uit de wet niet anders voortvloeit (artikel 2:130 lid 3 en 2:240 lid 3 BW). Een interne beperking tot een bepaald bedrag werkt daarom niet tegenover jou. Wel kan de vennootschap een rechtshandeling vernietigen waardoor haar doel werd overschreden, als je dat wist of zonder eigen onderzoek moest weten (artikel 2:7 BW). Een gevolmachtigde, zoals een procuratiehouder of een werknemer, mag daarentegen alleen handelen binnen de grenzen van zijn volmacht, bijvoorbeeld tot een maximumbedrag. Door deze aspecten te verifiëren, verklein je het risico op geschillen over de geldigheid van de overeenkomst.
Wat zijn de gevolgen van onbevoegde vertegenwoordiging?
Bij onbevoegde vertegenwoordiging is de vermeende volmachtgever in beginsel niet gebonden aan de overeenkomst, tenzij er schijn van volmacht is of hij de overeenkomst bekrachtigt. Wie als gevolmachtigde handelt, staat tegenover de wederpartij in voor het bestaan en de omvang van de volmacht, tenzij de wederpartij weet of behoort te begrijpen dat een toereikende volmacht ontbreekt, of de gevolmachtigde de inhoud van de volmacht volledig heeft meegedeeld (artikel 3:70 BW).
Deze persoonlijke aansprakelijkheid brengt aanzienlijke risico’s met zich mee. Weigert de vermeende volmachtgever de overeenkomst na te komen en is hij niet gebonden, dan kan de wederpartij de onbevoegde vertegenwoordiger aanspreken tot schadevergoeding.
Werknemers die documenten ondertekenen namens hun werkgever, moeten daarom binnen hun volmacht blijven. Een werknemer die zonder toestemming een contract tekent omdat de directeur op vakantie is, loopt het risico dat de wederpartij hem aanspreakt op grond van artikel 3:70 BW, tenzij de werkgever toch gebonden is door schijn van volmacht of bekrachtiging. Tegenover zijn werkgever is een werknemer voor schade bij de uitvoering van zijn werk in beginsel alleen aansprakelijk bij opzet of bewuste roekeloosheid (artikel 7:661 lid 1 BW). Onbevoegd handelen kan wel arbeidsrechtelijke gevolgen hebben.
Kun je een overeenkomst die zonder volmacht is gesloten alsnog bekrachtigen?
Ja. Heeft iemand zonder bevoegdheid in jouw naam gehandeld, dan kun je die rechtshandeling bekrachtigen. Ze heeft dan hetzelfde gevolg als wanneer zij krachtens een volmacht was verricht (artikel 3:69 lid 1 BW).
Is voor de volmacht een bepaalde vorm vereist, dan geldt die vorm ook voor de bekrachtiging (artikel 3:69 lid 2 BW). Een bekrachtiging heeft geen gevolg als de wederpartij al heeft laten weten dat zij de handeling wegens het ontbreken van een volmacht als ongeldig beschouwt, tenzij zij bij het handelen begreep of redelijkerwijs moest begrijpen dat er geen toereikende volmacht was (lid 3). Een onmiddellijk belanghebbende, zoals de wederpartij, kan je een redelijke termijn stellen om te bekrachtigen, en hoeft geen genoegen te nemen met een gedeeltelijke of voorwaardelijke bekrachtiging (lid 4). Rechten die je vóór de bekrachtiging aan derden hebt verleend, blijven bestaan (lid 5).
Welke rol speelt de schijn van volmachtverlening in de praktijk?
De schijn van volmachtverlening speelt een grote rol wanneer onduidelijk is of de vertegenwoordiger bevoegd was. De wederpartij moet stellen en zo nodig bewijzen dat zij redelijkerwijs mocht aannemen dat een toereikende volmacht was verleend, op grond van verklaringen of gedragingen van de vermeende volmachtgever of van omstandigheden die voor zijn risico komen.
Of het vertrouwen gerechtvaardigd was, hangt af van alle omstandigheden en de verkeersopvattingen. Daarbij kunnen bijvoorbeeld meewegen: de aard van de partijen (een professionele partij kan meer onderzoek worden gevergd), de omvang en het ongebruikelijke karakter van de transactie, en de functie die de onbevoegde bekleedt. Een financieel directeur wekt eerder de schijn van bevoegdheid voor financiële transacties dan een magazijnmedewerker.
Tevens speelt de kennis van de wil van de vermeende volmachtgever een rol. Als de wederpartij wist dat de volmachtgever de transactie wilde aangaan, versterkt dit het gerechtvaardigd vertrouwen. Ook de frequentie van zakelijke contacten is relevant. Partijen die regelmatig met elkaar contracteren, mogen meer vertrouwen op gebruikelijke handelwijzen.
Een fictief voorbeeld: een groothandel doet al jaren zaken met de inkoopmanager van een retailketen. De manager heeft volmacht tot € 25.000, maar tekent een bestelling van € 35.000. Eerdere bestellingen van rond € 30.000 heeft de keten steeds zonder bezwaar betaald. Of de keten gebonden is, hangt dan af van de vraag of de groothandel, gelet op die eerdere gang van zaken, redelijkerwijs mocht aannemen dat de manager bevoegd was.
Hoe trek je een verleende volmacht in?
Je trekt een volmacht in door haar te herroepen; de volmacht eindigt dan (artikel 3:72 onder c BW). Informeer ook de partijen met wie de gevolmachtigde zaken doet. Tegenover een wederpartij die het einde van de volmacht niet kende, kun je je er namelijk alleen in bepaalde gevallen op beroepen (artikel 3:76 lid 1 BW).
Een volmacht eindigt ook door de dood, de ondercuratelestelling, het faillissement of de schuldsaneringsregeling van de volmachtgever, en, tenzij anders is bepaald, door dezelfde gebeurtenissen bij de gevolmachtigde (artikel 3:72 onder a en b BW). Na de dood of ondercuratelestelling van de volmachtgever blijft de gevolmachtigde nog bevoegd tot handelingen die nodig zijn voor het beheer van een onderneming en tot handelingen die niet zonder nadeel kunnen worden uitgesteld, tot uiterlijk een jaar daarna (artikel 3:73 BW). Tijdens het leven van beide partijen kan de volmachtgever de bevoegdheid intrekken, tenzij de volmacht rechtsgeldig onherroepelijk is gemaakt (artikel 3:74 lid 1 BW); ook dan kan de rechtbank zo’n bepaling wegens gewichtige redenen wijzigen of buiten werking stellen (artikel 3:74 lid 4 BW). Bijvoorbeeld: bij een kredietovereenkomst verleent een schuldenaar soms een onherroepelijke volmacht aan de schuldeiser om bij wanbetaling bepaalde handelingen te verrichten.
Bij herroeping licht je zowel de gevolmachtigde als relevante derden in. Tegenover een wederpartij die noch het einde van de volmacht, noch de oorzaak daarvan kende, kun je je op die oorzaak alleen beroepen als het einde of de oorzaak haar was meegedeeld of was bekendgemaakt op een wijze die het einde volgens wet of verkeersopvattingen tegenwerpbaar maakt, als de dood van de volmachtgever algemeen bekend was, als de aanstelling waaruit de volmacht voortvloeide voor derden kenbaar was beëindigd, of als de wederpartij alleen via de gevolmachtigde van de volmacht wist (artikel 3:76 lid 1 BW). Je kunt van de gevolmachtigde verlangen dat hij de geschriften waaruit de volmacht blijkt teruggeeft of laat aantekenen dat de volmacht is geëindigd (artikel 3:75 lid 1 BW).
Bovendien verdient het aanbeveling de intrekking te registreren bij de Kamer van Koophandel als de gevolmachtigde in het Handelsregister stond vermeld. Hierdoor voorkom je dat wederpartijen zich met succes beroepen op de verouderde informatie uit het register. Tevens kun je de intrekking schriftelijk bevestigen per aangetekende post, zodat je bewijs hebt van het moment waarop de herroeping effectief werd.
Neem contact op met ons advocatenkantoor in Amsterdam voor persoonlijk juridisch advies over volmachtverlening, vertegenwoordiging en contractsluiting binnen je specifieke situatie. Onze specialisten helpen je risico’s te minimaliseren en je juridische positie te optimaliseren.
Wat zijn de beste praktijken voor volmachtverlening in ondernemingen?
De beste praktijken omvatten schriftelijke vastlegging van volmachten, duidelijke bevoegdheidslimieten, regelmatige verificatie van vertegenwoordigingsbevoegdheden en training van medewerkers over de grenzen van hun bevoegdheid. Dit minimaliseert het risico op geschillen en onbevoegde vertegenwoordiging.
Een professionele organisatie stelt een volmachtregister op waarin alle verleende volmachten zijn opgenomen met hun reikwijdte en looptijd. Dit register wordt minimaal jaarlijks geactualiseerd. Daarnaast bevatten arbeidsovereenkomsten van medewerkers met volmacht een expliciete clausule over de aard en omvang van hun bevoegdheid. Bijvoorbeeld: “Medewerker X mag namens de onderneming leveringscontracten ondertekenen tot een maximale waarde van € 15.000 per transactie.”
Vervolgens werken ondernemingen vaak met een vier-ogenprincipe voor transacties boven een bepaald bedrag, bijvoorbeeld de handtekening van twee bevoegde personen bij contracten vanaf € 50.000. Let op: voor statutaire bestuurders werkt zo’n bedragsgrens alleen intern. De statuten kunnen wel bepalen dat een bestuurder alleen samen met een ander mag vertegenwoordigen (artikel 2:240 lid 2 BW), maar de bevoegdheid van een bevoegde bestuurder is verder onbeperkt en onvoorwaardelijk (artikel 2:240 lid 3 BW). Voor gevolmachtigden kun je een bedragsgrens wel in de volmacht opnemen.
Ondernemingen kunnen hun contractpartners ook uitnodigen om vertegenwoordigingsbevoegdheden te verifiëren. Een clausule in algemene voorwaarden kan bepalen: “Wederpartijen worden verzocht te verifiëren of de ondertekenaars bevoegd zijn door raadpleging van het Handelsregister.” Hoewel deze clausule de onderneming niet volledig ontslaat van aansprakelijkheid bij schijn van volmachtverlening, creëert zij wel een cultuur van zorgvuldigheid.
Welke specifieke aandachtspunten gelden bij volmachten voor advocaten?
Bij volmachten voor advocaten gelden bijzondere aandachtspunten, omdat advocaten regelmatig namens cliënten onderhandelen en schikken. Je bent alleen gebonden aan wat je advocaat binnen zijn volmacht in jouw naam afspreekt (artikel 3:66 lid 1 BW), of als er schijn van volmacht is die aan jou kan worden toegerekend, of als je de handeling bekrachtigt (artikel 3:69 lid 1 BW). Het optreden van de advocaat zelf is daarvoor niet genoeg (HR 3 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:143, r.o. 4.2.3).
In een procedure bij de kantonrechter hoeft een advocaat geen schriftelijke volmacht over te leggen (artikel 80 lid 2 en 3 Rv). Dat betekent niet dat hij ook bevoegd is om namens jou een schikking te sluiten of nieuwe contractuele verplichtingen aan te gaan. Daarvoor moet de volmacht zich ook tot die handelingen uitstrekken. Verklaringen of gedragingen van uitsluitend de advocaat zijn niet genoeg om een aan jou toerekenbare schijn van volmacht te wekken (HR 3 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:143, r.o. 4.2.3).
Toch kan een cliënt gebonden raken aan een door zijn advocaat gesloten overeenkomst als hij zelf omstandigheden schept die gerechtvaardigd vertrouwen wekken. Bijvoorbeeld: een cliënt laat zijn advocaat tijdens onderhandelingen de leiding nemen en corrigeert niet wanneer de advocaat vergaande toezeggingen doet. Zo’n passieve houding kan meewegen bij de vraag of de wederpartij redelijkerwijs mocht aannemen dat de advocaat bevoegd handelde.
Daarom adviseren juridische professionals om schriftelijke instructies te vragen voordat zij namens cliënten bindende verklaringen afleggen. Een e-mail waarin de cliënt expliciet toestemming geeft voor een specifieke schikking biedt bescherming tegen latere geschillen. Bovendien verdient het aanbeveling om na afloop van onderhandelingen een conceptovereenkomst ter goedkeuring aan de cliënt voor te leggen, voordat deze definitief wordt ondertekend.
Veelgestelde vragen over een volmacht voor het sluiten van een overeenkomst
Wat is een volmacht voor het sluiten van een overeenkomst?
Het is de bevoegdheid die je een ander geeft om in jouw naam een overeenkomst te sluiten (artikel 3:60 lid 1 BW). Sluit de gevolmachtigde de overeenkomst binnen zijn bevoegdheid in jouw naam, dan ben jij de contractspartij en gebonden (artikel 3:66 lid 1 BW).
Moet een volmacht om een overeenkomst te sluiten schriftelijk zijn?
In beginsel niet: een volmacht kan uitdrukkelijk of stilzwijgend worden verleend (artikel 3:61 lid 1 BW). Een algemene volmacht geldt alleen voor daden van beschikking als dat schriftelijk en ondubbelzinnig is bepaald (artikel 3:62 lid 1 BW). Schriftelijk is ook praktisch: de wederpartij kan in beginsel om bewijs van de volmacht vragen (artikel 3:71 BW).
Wat is schijn van volmacht?
Je bent toch gebonden als de wederpartij op grond van jouw verklaring of gedraging redelijkerwijs mocht aannemen dat er een toereikende volmacht was (artikel 3:61 lid 2 BW), of op grond van omstandigheden die voor jouw risico komen (HR 19 februari 2010, ECLI:NL:HR:2010:BK7671). Alleen het optreden van de onbevoegde zelf is niet genoeg (HR 3 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:143).
Kun je een overeenkomst die zonder volmacht is gesloten alsnog goedkeuren?
Ja, door bekrachtiging (artikel 3:69 lid 1 BW). Dat werkt niet meer als de wederpartij al heeft laten weten de handeling als ongeldig te beschouwen, tenzij zij bij het sluiten begreep of moest begrijpen dat een toereikende volmacht ontbrak (artikel 3:69 lid 3 BW). De wederpartij kan je een redelijke termijn stellen (lid 4).
Wie is aansprakelijk als iemand zonder volmacht een overeenkomst sluit?
Ben je niet gebonden, dan staat degene die als gevolmachtigde handelde tegenover de wederpartij in voor het bestaan en de omvang van de volmacht, tenzij de wederpartij wist of behoorde te begrijpen dat een toereikende volmacht ontbrak, of de inhoud van de volmacht volledig was meegedeeld (artikel 3:70 BW).
Primaire bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 3: artikel 3:60, 3:61, 3:62, 3:66, 3:69, 3:70, 3:71, 3:72, 3:73, 3:74, 3:75 en 3:76
- Burgerlijk Wetboek Boek 2: artikel 2:45, 2:130, 2:240 en 2:292
- Burgerlijk Wetboek Boek 7: artikel 7:661
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering: artikel 80
- Handelsregisterwet 2007: artikel 25
- HR 19 februari 2010, ECLI:NL:HR:2010:BK7671 (ING/Bera; risicobeginsel)
- HR 3 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:142 (verkoop vastgoedportefeuille via advocaat; cassatieberoep verworpen)
- HR 3 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:143 (schikkingsovereenkomst en akte van aandelenoverdracht door advocaat; vernietiging en terugwijzing)
