Laat je een jacht bouwen bij een werf, dan is het bouwcontract in de regel een aanneming van werk. Leg vooraf specificatie, meerwerk, termijnen met zekerheid, eigendom van het casco, proefvaart en garantie vast. Als advocaat contractenrecht bij MAAK Advocaten in Amsterdam stel ik dat contract op of toets ik het, voor opdrachtgevers en werven.
Zie ook de yachting advocaat. Koop je een bestaand jacht, lees dan een jacht kopen volgens Nederlands recht.
Is een bouwcontract voor een jacht aanneming of koop?
Meestal aanneming van werk: de werf verbindt zich de boot te bouwen en op te leveren tegen een prijs. Laat je als particulier bouwen bij een professionele werf, dan geldt daarnaast het consumentenkooprecht.
Dat volgt uit artikel 7:750 BW. Voor de particuliere opdrachtgever bepaalt artikel 7:5 lid 4 BW dat een overeenkomst om een nog te bouwen roerende zaak te leveren “mede als een consumentenkoop” geldt. Bij strijd gaan de koopregels voor. Een schip is een roerende zaak, ook als het te boek staat (artikel 3:3 lid 2 BW).
Welke afspraken horen in het bouwcontract met de werf?
Een goed bouwcontract regelt zeven onderwerpen, van specificatie tot geschillenregeling. Voor elk onderwerp geeft de wet een terugvalregel. Die vul je beter zelf in, zodat je weet waar je aan toe bent.
| Onderwerp | Wat je vastlegt | Wettelijke terugvalregel |
|---|---|---|
| Specificatie | Bouwspecificatie en tekeningen als bijlage, met rangorde | Waarschuwingsplicht werf, art. 7:754 BW |
| Prijs en meerwerk | Vaste prijs, meerwerk alleen schriftelijk en vooraf geprijsd | Richtprijs max. 10% overschrijding, art. 7:752 BW; meerwerk, art. 7:755 BW |
| Termijnen en zekerheid | Betaling per mijlpaal, bankgarantie of rechten op het casco | Particulier max. de helft vooruit, tenzij het contract zelf anders bepaalt; art. 7:26 en 7:6 lid 2 BW |
| Eigendom casco | Teboekstelling in aanbouw, overdracht of hypotheek | Art. 8:194 en 8:784 BW |
| Opleverdatum | Fatale datum en vertragingsboete | Art. 6:83, 6:91 en 6:92 BW |
| Proefvaart en oplevering | Testprogramma, opleverlijst, voorbehoud | Art. 7:758 BW; particulier ook art. 7:23 BW |
| Garantie en geschillen | Garantietermijn, rechtskeuze, rechter of arbitrage | Art. 7:761 BW; art. 1020 Rv |
Wat leg je vast over prijs en meerwerk?
Kies een vaste aanneemsom en leg vast dat meerwerk alleen telt als het schriftelijk is opgedragen, met prijs en gevolg voor de opleverdatum. Bij een richtprijs mag de werf zonder waarschuwing tot 10% hoger uitkomen.
Die 10% staat in artikel 7:752 lid 2 BW. Voor meerwerk geldt artikel 7:755 BW: de werf kan alleen een hogere prijs vorderen als hij je tijdig heeft gewezen op de noodzaak van een prijsverhoging, tenzij je die zelf had moeten begrijpen. Ook bij een vaste prijs kan de werf de rechter vragen de prijs aan te passen bij kostenstijgingen waarmee hij geen rekening hoefde te houden. Dat kan alleen als hij je zo spoedig mogelijk heeft gewaarschuwd (artikel 7:753 BW). Spreek daarom af wie het risico van stijgende materiaalprijzen draagt.
Mijn eerste vraag is niet de prijs, maar wát er precies gebouwd wordt: specificatie en tekeningen worden bijlagen bij het contract. Daarna adviseer ik een vaste aanneemsom met een meerwerkregeling. Elke wijziging gaat op papier, met prijs en gevolg voor de opleverdatum, vóórdat de werf begint.
Onenigheid over extra kosten? Lees over een geschil over meerwerk met een aannemer.
Hoe zeker je de termijnbetalingen aan de werf?
Koppel elke termijn aan een zichtbare mijlpaal en zet er zekerheid tegenover: een bankgarantie of rechten op het casco. Als particulier hoef je zonder andere afspraak niet meer dan de helft vooruit te betalen; een hoger percentage in algemene voorwaarden is onredelijk bezwarend.
Die grens staat in artikel 7:26 lid 2 BW. Via artikel 7:5 lid 4 BW geldt ze ook als je een jacht laat bouwen. Het is geen dwingend recht: in het contract zelf kunnen partijen iets anders afspreken. Een afwijking in algemene voorwaarden geldt wel als onredelijk bezwarend (artikel 7:6 lid 2 BW). Haalt de werf een mijlpaal niet, dan mag je de bijbehorende termijn opschorten (artikel 6:262 BW).
Je betaalt veel voordat je boot er is. Ik koppel termijnen daarom aan mijlpalen, niet aan datums. Bij bouw in Nederland spreek ik af dat het casco als schip in aanbouw te boek wordt gesteld. Dan krijg je eigendom of een hypotheek op de boot zelf. Een bankgarantie is een goede aanvulling.
Twijfel je over het betaalschema van de werf? Laat het bouwcontract toetsen door een yachting advocaat voordat je tekent.
Van wie is het casco tijdens de bouw?
Dat regel je in het contract. De wet geeft geen pasklaar antwoord voor jachtbouw, maar een casco dat in Nederland in aanbouw is, kan te boek worden gesteld. Daarna gaat het eigendom alleen over bij notariële akte en inschrijving.
Volgens artikel 5:16 lid 2 BW wordt eigenaar wie “voor zichzelf een zaak vormt of doet vormen” uit materialen die hem niet toebehoren. Wie dat bij een bouwcontract is, hangt af van de afspraken.
Een zeeschip of binnenschip in aanbouw kan te boek worden gesteld als het in Nederland in aanbouw is (artikel 8:194 BW en artikel 8:784 BW); de eigenaar verzoekt dat. Het schip is dan een registergoed. Overdracht gaat bij notariële akte en inschrijving in de openbare registers van het Kadaster (artikel 3:89 lid 4 BW), en op het schip kan een hypotheek rusten (artikel 8:197 BW; artikel 24 Kadasterwet).
Wat gebeurt er met je jacht als de werf failliet gaat?
Dat hangt af van wat je vooraf hebt geregeld. Ben je eigenaar van het casco, dan kun je het in beginsel opeisen. Heb je een hypotheek, dan kun je die in beginsel uitoefenen alsof er geen faillissement is.
Een eigenaar kan zijn zaak opeisen van ieder die haar zonder recht houdt (artikel 5:2 BW). Een hypotheekhouder kan zijn recht uitoefenen “alsof er geen faillissement was” (artikel 57 Faillissementswet). De curator kan je wel een termijn stellen om te verkopen (artikel 58 Faillissementswet). Over het contract beslist de curator; je kunt hem een termijn stellen om te kiezen (artikel 37 Faillissementswet).
Je hebt al veel betaald en je boot ligt bij de werf. Eerst de feiten: hoe ver is de bouw, wat heb je betaald en wat staat op jouw naam? Betaal geen termijn voor een mijlpaal die niet is gehaald. Ik praat liever met de werf over een haalbaar schema dan dat ik direct escaleer.
Hoe leg je de opleverdatum en een vertragingsboete vast?
Spreek een fatale opleverdatum af met een vertragingsboete per week. Verstrijkt die datum, dan is de werf zonder ingebrekestelling in verzuim. Wordt vertraging al eerder waarschijnlijk, dan kan de rechter het contract ontbinden.
Verzuim zonder aanmaning volgt uit artikel 6:83 onder a BW; anders is een schriftelijke ingebrekestelling met een redelijke termijn nodig (artikel 6:82 BW). Een vertragingsboete is een boetebeding (artikel 6:91 BW). Zonder andere afspraak treedt de boete in de plaats van schadevergoeding (artikel 6:92 lid 2 BW). De rechter kan een boete matigen als de billijkheid dat klaarblijkelijk eist (artikel 6:94 BW). Ontbinding vóór de opleverdatum regelt artikel 7:756 lid 1 BW.
Loopt het toch uit de hand, lees dan over de kosten van een jachtbouwconflict.
Hoe regel je proefvaart, oplevering en garantie?
Leg een proefvaart met vooraf afgesproken testen vast, en een opleverlijst met hersteltermijnen. Na oplevering is de boot voor jouw risico. Als zakelijke opdrachtgever kun je de werf dan niet meer aanspreken op gebreken die je bij oplevering had moeten ontdekken.
Dat staat in artikel 7:758 lid 2 en 3 BW. Meldt de werf dat de boot klaar is en keur je niet binnen een redelijke termijn, dan geldt het werk als stilzwijgend aanvaard (lid 1). Laat je als particulier bouwen, dan gaan bij strijd de koopregels voor (artikel 7:5 lid 4 BW). Je kunt dan ook na oplevering een beroep doen op een gebrek, als je binnen twee maanden na ontdekking klaagt (artikel 7:23 lid 1 BW). Bij een gebrek krijgt de werf in beginsel eerst de gelegenheid het te herstellen (artikel 7:759 BW). Zakelijk klaag je binnen bekwame tijd (artikel 6:89 BW). Een vordering wegens een gebrek verjaart twee jaar na je protest, en in elk geval tien jaar na oplevering; de wet noemt twintig jaar alleen voor bouwwerken (artikel 7:761 BW).
Bij oplevering gaat de verantwoordelijkheid voor de boot naar jou over. Laat een eigen surveyor meevaren en zet alles wat je vindt op de opleverlijst, met een hersteltermijn. Teken nooit “akkoord” zonder voorbehoud als er nog punten openstaan.
Komen gebreken pas later boven, lees dan je rechten bij gebreken aan een jacht.
Welk recht en welke rechter gelden bij een opdrachtgever uit het buitenland?
Leg het toepasselijk recht en de bevoegde rechter of arbitrage uitdrukkelijk vast. Partijen mogen het recht kiezen, maar een particuliere opdrachtgever houdt in beginsel de dwingende bescherming van zijn eigen land als de werf zich op dat land richt.
Het contract wordt beheerst door het gekozen recht (artikel 3 lid 1 Rome I). Een particulier verliest daardoor niet de dwingende bescherming van zijn eigen land als de werf zich op dat land richt (artikel 6 lid 1 en 2 Rome I). Een schriftelijke forumkeuze voor de rechter van een EU-lidstaat is in beginsel exclusief (artikel 25 Brussel I-bis). Tegenover een particulier uit een andere lidstaat werkt een vooraf gemaakte forumkeuze in de regel niet: de werf kan hem alleen in zijn eigen land dagvaarden (artikel 17 tot en met 19 en 25 lid 4 Brussel I-bis). Arbitrage spreek je vooraf af in een arbitraal beding, of na een geschil in een compromis (artikel 1020 Rv); bewijs gaat met een geschrift (artikel 1021 Rv). Staat arbitrage in de algemene voorwaarden tegenover een particulier, dan krijgt hij een maand om toch de rechter te kiezen (artikel 6:236 onder n BW).
Praktijkvoorbeeld: een motorjacht in aanbouw
Stel: een Duitse ondernemer laat via zijn GmbH een motorjacht bouwen bij een Nederlandse werf. Het contract van de werf noemt alleen termijnen per datum en zegt niets over het casco. Dit is een illustratie, geen echte zaak.
Bij de toets worden de termijnen mijlpalen. Het casco wordt als schip in aanbouw te boek gesteld, met een hypotheek voor de opdrachtgever, en er komt een fatale opleverdatum met vertragingsboete. Nederlands recht en de Nederlandse rechter worden schriftelijk gekozen.
Wanneer schakel je een advocaat in?
Het liefst vóór je tekent, bij het eerste contractvoorstel van de werf. En zodra een mijlpaal uitblijft, er onverwacht meerwerk wordt gerekend of de werf financieel wankelt.
Een bouwcontract dat klopt, voorkomt de meeste geschillen. Als advocaat contractenrecht bij MAAK Advocaten lees ik het contract van de werf, of stel ik het op. Ik richt me op de punten die later beslissen: specificatie, meerwerk, zekerheid, eigendom van het casco, oplevering en geschillen.
Ben je de werf, maak de afspraken dan controleerbaar: een meerwerkformulier dat de klant tekent voordat je begint, en een betaalschema dat meeloopt met de bouw. Zie je een fout in het ontwerp van de klant, meld het dan direct schriftelijk (artikel 7:754 BW).
Hoe werkt MAAK Advocaten bij een bouwcontract voor een jacht?
We beginnen bij je doel: een boot die op tijd en volgens specificatie wordt opgeleverd. Of als werf: binnen budget bouwen. Daarna werken we in vier stappen.
- Contract, specificatie en betaalschema lezen en de risico’s benoemen.
- Ontbrekende clausules voorstellen: meerwerk, zekerheid, teboekstelling in aanbouw, oplevering, rechtskeuze.
- Onderhandelen met de werf of de opdrachtgever.
- Bij een geschil: onderhandelen, en zo nodig procederen in eerste aanleg en hoger beroep, of arbitrage als die is afgesproken.
Jij kunt je richten op je boot; de juridische kant nemen wij over.
Veelgestelde vragen
Is een bouwcontract voor een jacht een koopovereenkomst?
Meestal is het een aanneming van werk (artikel 7:750 BW). Laat een particulier bouwen bij een professionele werf, dan is het daarnaast consumentenkoop (artikel 7:5 lid 4 BW).
Hoeveel mag een werf vooruit laten betalen?
Een particulier hoeft zonder andere afspraak niet meer dan de helft van de prijs vooruit te betalen (artikel 7:26 lid 2 BW). Wijkt de werf daarvan af in zijn algemene voorwaarden, dan geldt dat als onredelijk bezwarend (artikel 7:6 lid 2 BW).
Kan ik een jacht in aanbouw bij de werf al op mijn naam zetten?
Een casco dat in Nederland in aanbouw is, kan als schip in aanbouw te boek worden gesteld (artikel 8:194 en 8:784 BW). Daarna kan het eigendom bij notariële akte en inschrijving aan jou overgaan, of kan er een hypotheek voor jou op worden gevestigd.
Wanneer mag de werf meerwerk in rekening brengen?
Bij wijzigingen die jij wenst alleen als de werf je tijdig op de prijsverhoging heeft gewezen, tenzij je die zelf had moeten begrijpen (artikel 7:755 BW). Bij onvoorziene kostenstijging kan de werf de rechter om aanpassing vragen, maar alleen na een tijdige waarschuwing (artikel 7:753 BW).
Wanneer schakel je een advocaat in als je een boot laat bouwen?
Bij voorkeur vóór de handtekening, als het contractvoorstel van de werf er ligt. Bij MAAK Advocaten toetsen we specificatie, meerwerk, termijnen, zekerheid, oplevering en de geschillenregeling, zodat de afspraken staan voordat de bouw begint.
Primaire bronnen
- Artikel 7:750, 7:752, 7:753, 7:754, 7:755, 7:756, 7:758, 7:759 en 7:761: aanneming van werk
- Artikel 7:5, 7:6, 7:23 en 7:26 BW: consumentenkoop
- Artikel 6:82, 6:83, 6:89, 6:91, 6:92, 6:94, 6:236 en 6:262 BW: verzuim, klachtplicht, boete, algemene voorwaarden, opschorting
- Artikel 3:3, 3:89 BW, 5:2 en 5:16 BW: eigendom en levering
- Artikel 8:194, 8:197 en 8:784 BW: schip in aanbouw, teboekstelling en hypotheek
- Artikel 24 Kadasterwet: hypotheek op een schip in aanbouw
- Artikel 37, 57 en 58 Faillissementswet: wederkerige overeenkomst en hypotheekhouder in faillissement
- Artikel 1020 en artikel 1021 Rv: arbitrage
- Verordening (EG) nr. 593/2008 (Rome I): artikel 3 en 6
- Verordening (EU) nr. 1215/2012 (Brussel I-bis): artikel 17, 18, 19 en 25
Laat je een jacht bouwen, of wil je als werf je bouwcontract op orde? Leg je situatie aan mij voor: bel 020 210 31 38 of stuur je vraag via de pagina yachting advocaat. — Remko Roosjen
