Typegoedkeuring voertuigen: wat betekent dat voor jou?

Gepubliceerd

Typegoedkeuring voertuigen is in de EU geregeld in Verordening (EU) 2018/858: het voertuigtype is goedgekeurd, maar jouw plichten als importeur of dealer lopen daarna door, ook bij een recall. Bij MAAK Advocaten N.V. in Amsterdam stellen wij met importeurs en dealers vast welke rol ze in de keten hebben en wat ze daarom moeten controleren en melden.

De regels staan in Verordening (EU) 2018/858, die sinds 1 september 2020 geldt. Zie ook ons overzicht van product compliance en productregelgeving en CE-markering.

Wat is typegoedkeuring en wie is wie in de keten?

EU-typegoedkeuring is de procedure waarbij een goedkeuringsinstantie certificeert dat een voertuigtype aan de toepasselijke bestuursrechtelijke bepalingen en technische voorschriften van de verordening voldoet (artikel 3 punt 2). De fabrikant is jegens de goedkeuringsinstantie verantwoordelijk voor alle aspecten van de goedkeuringsprocedure en voor de overeenstemming van de productie (artikel 13 lid 2). Importeur en distributeur hebben daarnaast eigen plichten (artikel 16 tot en met 19).

Een importeur is een in de Unie gevestigde persoon die een in een derde land geproduceerd voertuig in de handel brengt (artikel 3 punt 42). Een distributeur is de handelaar of andere persoon in de keten, niet zijnde fabrikant of importeur, die het voertuig op de markt aanbiedt (punt 43). Een bedrijf buiten de EU is dus geen importeur: een fabrikant buiten de Unie wijst één in de Unie gevestigde vertegenwoordiger aan voor de typegoedkeuring en één voor het markttoezicht, die dezelfde mag zijn (artikel 13 lid 4).

In Nederland worden voertuigen slechts op de markt aangeboden of in de handel gebracht nadat ze zijn goedgekeurd, of nadat een ontheffing, vrijstelling of vergunning is verleend (artikel 21 lid 1 Wegenverkeerswet 1994, WVW). De RDW (Dienst Wegverkeer, artikel 4a lid 1 WVW) verricht de taken die een EU-verordening bij de goedkeuring van motorvoertuigen aan de goedkeuringsinstantie geeft (artikel 4b lid 1 onder a WVW).

Dit artikel gaat over de ketenplichten bij motorvoertuigen en aanhangwagens. De technische eisen, de technische diensten en tweewielers, driewielers en landbouwvoertuigen vallen erbuiten.

Wat controleer je als importeur of dealer voordat je een voertuig verkoopt?

Een importeur verifieert vóór het in de handel brengen dat een geldig EU-typegoedkeuringscertificaat voorhanden is en dat het voertuig vergezeld gaat van het certificaat van overeenstemming (artikel 16 lid 2). Een distributeur controleert plaat of typegoedkeuringsmerk, documenten en instructies (artikel 18 lid 1).

PartijControle vóór verkoopBij non-conformiteitArtikel
ImporteurGeldig EU-typegoedkeuringscertificaat; typegoedkeuringsmerk op systemen en onderdelen; certificaat van overeenstemming bij het voertuig; naam en contactadresNiet in de handel brengen, in gebruik nemen of registreren voordat het conform is16 lid 2, 3 en 5
DistributeurVoorgeschreven plaat of typegoedkeuringsmerk, voorgeschreven documenten, instructies en veiligheidsinformatie in de officiële taal van de lidstaatFabrikant, importeur en goedkeuringsinstantie informeren; niet aanbieden voordat het conform is18 lid 1; 19 lid 1

Een importeur houdt bovendien een register bij van klachten en terugroepingen en houdt zijn distributeurs op de hoogte (artikel 16 lid 7). Of de stukken kloppen bij het voertuig dat voor je staat, beoordelen homologatiedeskundigen en de goedkeuringsinstantie. Wat je doet als ze niet kloppen en wat je leverancier je dan moet leveren, is juridisch werk.

Drie dingen, in deze volgorde. Eerst het EU-typegoedkeuringscertificaat en het certificaat van overeenstemming voor ieder voertuig vastleggen, vóór je het in de handel brengt. Daarna met de leverancier afspreken wie bij klachten en recalls wat doet en binnen welke termijn. Als derde vastleggen wie in jouw keten de contactpersoon is voor de RDW of de markttoezichthouder. Eerst de rol en het contract, daarna de technische toets: een technisch perfecte toets helpt niet als niemand in de keten weet wie meldt of terugroept en wie de kosten draagt.

Let op: Er staat een importvoertuig op de vloer en niemand heeft het certificaat van overeenstemming gezien. Een importeur verifieert de stukken vóór het in de handel brengen (artikel 16 lid 2) en brengt een niet-conform voertuig niet in de handel, neemt het niet in gebruik en laat het niet registreren (artikel 16 lid 3). Laat een advocaat product law de stukken zien voordat je zo’n voertuig verkoopt.

Wanneer word je als importeur of dealer zelf fabrikant?

Je geldt als fabrikant als je een voertuig of onderdeel onder je eigen naam of handelsmerk op de markt aanbiedt, of het zo wijzigt dat de conformiteit in het gedrang kan komen (artikel 20 onder a). Dan gelden voor jou de plichten van een fabrikant uit de artikelen 8, 13 en 14, zoals het nemen van corrigerende maatregelen bij non-conformiteit (artikel 14).

Datzelfde geldt bij een systeem, onderdeel of technische eenheid op basis van een VN-typegoedkeuring van een fabrikant buiten de Unie, als in de Unie geen vertegenwoordiger van die fabrikant te identificeren is (artikel 20 onder b). Of jouw situatie daaronder valt, hangt af van wat je aan het voertuig verandert, onder welke naam je verkoopt en wat in je contract met de leverancier staat.

Wie moet een voertuig terugroepen: fabrikant, importeur of dealer?

In de eerste plaats de fabrikant: bij non-conformiteit neemt hij onmiddellijk corrigerende maatregelen om het voertuig conform te maken, uit de handel te nemen of terug te roepen, naargelang het geval (artikel 14 lid 1). Een importeur doet dat onder toezicht van de fabrikant (artikel 17 lid 1).

De fabrikant informeert ook onmiddellijk de goedkeuringsinstantie die de typegoedkeuring verleende (artikel 14 lid 1). Een termijn in dagen of uren noemt het artikel niet: het woord is onmiddellijk. De importeur neemt bij non-conformiteit van een voertuig dat hij in de handel bracht zelf onmiddellijk de nodige corrigerende maatregelen, onder toezicht van de fabrikant: conform maken, uit de handel nemen of terugroepen, naargelang het geval; hij informeert ook de fabrikant en de goedkeuringsinstantie (artikel 17 lid 1).

PartijBij non-conformiteitBij een ernstig risico
FabrikantCorrigerende maatregelen; goedkeuringsinstantie informeren (artikel 14 lid 1)Onmiddellijk gedetailleerde informatie aan goedkeurings- en markttoezichtautoriteiten (artikel 14 lid 2)
ImporteurCorrigerende maatregelen onder toezicht van de fabrikant; fabrikant en goedkeuringsinstantie informeren (artikel 17 lid 1)Fabrikant, goedkeurings- en markttoezichtautoriteiten onmiddellijk informeren (artikel 17 lid 2; artikel 16 lid 4)
DistributeurFabrikant, importeur en goedkeuringsinstantie informeren; niet aanbieden voordat het conform is (artikel 19 lid 1 en 2)Onmiddellijk informeren: fabrikant, importeur, goedkeurings- en markttoezichtautoriteiten (artikel 19 lid 3)

Typegoedkeuring is geen vrijbrief. Lidstaten mogen conforme voertuigen in beginsel niet weren, behalve in de gevallen van hoofdstuk XI (artikel 6 lid 5). Bij non-conformiteit eist de markttoezichtautoriteit alle passende corrigerende maatregelen binnen een redelijke termijn, bij een ernstig risico onverwijld (artikel 52 lid 1 en 2). De marktdeelnemers zorgen ervoor dat ze worden genomen voor alle voertuigen die zij in de Unie in de handel hebben gebracht, hebben geregistreerd of in gebruik hebben genomen (artikel 52 lid 2).

Bij mij komt dit meestal als de vraag: “Mag ik dit voertuig nog verkopen, en wat moet ik nu doen?” Dat komt van een dealer of importeur op het moment dat er al een voertuig op de vloer staat of een klant vraagt. Mijn eerste stap is niet de techniek, die beoordelen jouw specialisten of de fabrikant, maar vaststellen welke rol je hebt in de keten: importeur, distributeur, of door onder eigen naam te verkopen zelfs fabrikant. Die rol bepaalt wat je moet controleren en melden.

Staat er een recall op voorraad die jij hebt geleverd of nog hebt staan? Leg je situatie aan ons voor via onze pagina over product compliance. Voor de recall van andere producten: zie terugroepactie van een onveilig product en product recall.

Let op: De fabrikant of een afnemer meldt een non-conformiteit in voertuigen die je al hebt geleverd. Een distributeur biedt ze niet meer aan voordat ze conform zijn en informeert fabrikant, importeur en goedkeuringsinstantie (artikel 19 lid 1 en 2). Wat je meldt en wanneer, bepaalt later je positie. Laat een advocaat product law je melding lezen voordat je die verstuurt.

Wie betaalt de kosten als een voertuig wordt teruggeroepen?

De verordening regelt de kosten op één punt: een corrigerende maatregel die op grond van artikel 53 gerechtvaardigd wordt geacht of aan een uitvoeringshandeling van de Commissie is onderworpen, is kosteloos voor houders van registraties (artikel 53 lid 8). Wie de kosten daarnaast onderling draagt, regel je in het contract.

Heeft een houder van een registratie al op eigen kosten laten repareren voordat de maatregel is vastgesteld, dan vergoedt de fabrikant dat tot het bedrag van de kosten van de reparaties die de maatregel vereist (artikel 53 lid 8). Dat geldt dus alleen binnen die procedure, niet voor elke recall van een fabrikant.

Wat het meeste verschil maakt, zijn afspraken over wie jou direct informeert bij een klacht of non-conformiteit, wie het voertuig terugroept of herstelt, binnen welke termijn, en wie de kosten van herstel, vervangend vervoer en voorraad draagt. Een strakke garantie van de fabrikant dat elk voertuig altijd voldoet, tekent hij wel, maar die is bij een recall zelden iets waard. Een werkafspraak over informatie, termijn en kosten, met de garantie beperkt tot wat de fabrikant kan weten, werkt beter.

Wat doe je als de RDW of een markttoezichthouder om gegevens vraagt?

Marktdeelnemers geven op verzoek van een goedkeurings- of markttoezichtautoriteit door van wie ze een voertuig kregen en aan wie ze leverden, gedurende tien jaar na het in de handel brengen van een voertuig en vijf jaar bij systemen, onderdelen, technische eenheden, voertuigdelen en uitrustingsstukken (artikel 21). Een importeur levert op een gemotiveerd verzoek documentatie in een taal die de autoriteit gemakkelijk begrijpt (artikel 17 lid 4).

In Nederland is het marktdeelnemers verboden in strijd te handelen met de bij ministeriële regeling genoemde artikelen van een EU-verordening over de goedkeuring van motorvoertuigen (artikel 29 WVW). Welke artikelen dat zijn, staat in die regeling; die behandelt dit artikel niet. Ook het achterhouden van gegevens of technische specificaties die tot weigering of intrekking van de goedkeuring of tot terugroeping kunnen leiden, staat in dat artikel (artikel 29 lid 3 onder c WVW; zie ook artikel 84 lid 2 onder c van de verordening).

Eerst rustig lezen wat precies wordt gevraagd, door wie, en welk voertuig of welke partij het betreft. Dan de stukken bij elkaar: certificaat, certificaat van overeenstemming, contract met de leverancier, gegevens over leveranciers en afnemers. Ik reageer namens het bedrijf met de stukken die er zijn en zeg erbij wat we nog uitzoeken. Een late, onvolledige reactie kost vaak meer dan een eerlijke reactie met een duidelijke planning. Als er een maatregel wordt aangekondigd, bereiden we samen de zienswijze voor.

Let op: De RDW of een markttoezichtautoriteit vraagt om je leveranciers en afnemers of om documentatie over een voertuig. Het verzoek rust op artikel 21 of artikel 17 lid 4, en je antwoord legt vast wat je wist en deed. Een maatregel kan volgen (artikel 52). Vraag een advocaat product law om je antwoord te lezen voordat het de deur uitgaat.

Praktijkvoorbeeld: een importeur van bedrijfswagens

Stel: een Nederlands bedrijf importeert bedrijfswagens van een fabrikant buiten de EU. Bij binnenkomst blijkt een certificaat van overeenstemming te ontbreken (artikel 16 lid 2). Het bedrijf verkoopt niet, legt de stukken vast en bespreekt met de leverancier wie wat levert en wie de kosten draagt.

Een fictief voorbeeld, geen zaak uit onze praktijk.

Wanneer schakel je een advocaat in bij typegoedkeuring en recall?

Zodra het gaat om je rol in de keten, een contract of een toezichthouder: je verkoopt onder eigen naam, een recall raakt je voorraad, of de RDW of een markttoezichtautoriteit vraagt om gegevens (artikel 20; artikel 19; artikel 21).

Technische eisen, certificaten en tests zijn werk voor een homologatieadviseur of de technische dienst. Een advocaat heb je nodig op het moment dat het over rol, contract of toezichthouder gaat. Wacht daar niet mee tot er een brief ligt.

Hoe werkt MAAK Advocaten bij typegoedkeuring en recall?

Wij treden op voor importeurs en dealers bij het contract met de fabrikant of leverancier, bij de melding en afstemming bij een recall, bij het contact met de toezichthouder en bij zienswijze, bezwaar en beroep. Technische homologatie hoort niet bij onze rol.

Veelgestelde vragen over typegoedkeuring van voertuigen

Wie moet een voertuig terugroepen?

In de eerste plaats de fabrikant: bij non-conformiteit neemt hij onmiddellijk corrigerende maatregelen om het voertuig conform te maken, uit de handel te nemen of terug te roepen (artikel 14 lid 1 Verordening 2018/858). Een importeur doet dat onder toezicht van de fabrikant (artikel 17 lid 1).

Wat controleert een importeur van voertuigen voordat hij verkoopt?

Dat een geldig EU-typegoedkeuringscertificaat voorhanden is en dat het voertuig vergezeld gaat van het certificaat van overeenstemming (artikel 16 lid 2). Een non-conform voertuig mag hij niet in de handel brengen, in gebruik nemen of registreren voordat het conform is (artikel 16 lid 3).

Wanneer word je als dealer fabrikant?

Als je een voertuig onder je eigen naam of handelsmerk op de markt aanbiedt, of het zo wijzigt dat de conformiteit in het gedrang kan komen (artikel 20 onder a). Dan gelden de plichten van een fabrikant.

Wie betaalt de kosten als een voertuig wordt teruggeroepen?

De verordening regelt de kosten op één punt: een corrigerende maatregel die op grond van artikel 53 gerechtvaardigd wordt geacht of aan een uitvoeringshandeling van de Commissie is onderworpen, is kosteloos voor houders van registraties (artikel 53 lid 8). Wie de kosten daarnaast onderling draagt, regel je in het contract.

Wanneer schakel je een advocaat in bij typegoedkeuring en recall?

Zodra het gaat om je rol in de keten, een contract met je fabrikant of leverancier of een verzoek van een toezichthouder. Laat een advocaat product law meekijken voordat je een melding doet of antwoordt. Bij MAAK Advocaten in Amsterdam beoordelen wij de afspraken en begeleiden wij het contact met de toezichthouder.

Primaire bronnen

Raakt een importvoertuig, een recall of een vraag van de toezichthouder jouw bedrijf? Leg je situatie aan ons voor via onze pagina over product compliance, het liefst met het certificaat, het certificaat van overeenstemming en je contract met de leverancier.

Blijf op de hoogte van onze nieuwsberichten en events
Over welke onderwerpen wil je updates ontvangen?
Wie ben je?
In welke branche of sector ben je actief? (optioneel)

Waar ben je naar op zoek?