In de EU geldt geen algemeen PFAS-verbod: er gelden verboden en beperkingen per stof of toepassing. Een beperking van alle PFAS is volgens de laatst gelezen bronnen (stand 12 november 2026) een voorstel dat in behandeling is. Als advocaat product law bij MAAK Advocaten N.V. in Amsterdam leg ik uit wat er al wel geldt, wat je van leveranciers kunt vragen en wanneer je daar een advocaat bij nodig hebt.
Het gaat om PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen), voor zover ze vallen onder Verordening (EU) 2019/1021 over persistente organische verontreinigende stoffen (de POP-verordening) en in bijlage XVII bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 over registratie, evaluatie, autorisatie en beperking van chemische stoffen (REACH). Zie ook ons overzicht van product compliance en productgerelateerde milieuwetgeving.
Geldt er een PFAS-verbod in de EU?
In de EU geldt geen verbod op alle PFAS. Verboden en beperkingen gelden per stof of toepassing: de POP-verordening verbiedt PFOS, PFOA en PFHxS, en REACH beperkt onder meer PFCA’s, PFHxA en PFAS in blusschuim (artikel 67 lid 1 REACH, bijlage XVII).
PFOS is perfluoroctaansulfonzuur, PFOA is perfluoroctaanzuur en PFHxS is perfluorhexaansulfonzuur. PFCA’s zijn perfluorcarbonzuren en PFHxA is undecafluorhexaanzuur.
Een beperking van alle PFAS is een voorstel. Vijf nationale autoriteiten (Denemarken, Duitsland, Nederland, Zweden en Noorwegen) dienden in januari 2023 een dossier in bij het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA). Volgens de Commissie zou de beoordeling door de wetenschappelijke comités van ECHA in 2026 worden afgerond (COM(2025) 530, juli 2025). Een werkdocument van de diensten van de Commissie van 16 juli 2026 noemt een Commissievoorstel dat in 2026–2027 wordt verwacht (SWD(2026) 400).
Volgens de laatst gelezen bronnen (stand 12 november 2026) is er geen Commissievoorstel en geen vastgestelde akte. De procedure voor een nieuwe beperking staat in de artikelen 69 tot en met 73 REACH. Wat een besluit over alle PFAS zou bevatten en wanneer het komt, staat niet vast.
Wat verbiedt de POP-verordening voor PFOS, PFOA en PFHxS?
De POP-verordening verbiedt het vervaardigen, het in de handel brengen en het gebruik van stoffen uit bijlage I, als zodanig, in mengsels en als bestanddeel van voorwerpen (artikel 3 lid 1). Bij PFAS zijn dat PFOS, PFOA en PFHxS, met hun zouten en aanverwante verbindingen.
Het verbod noemt geen rol: het geldt voor ieder die de handeling verricht. Onopzettelijke sporenverontreiniging valt buiten het verbod tot de grens uit de vermelding in bijlage I, bij PFOA en zouten daarvan bijvoorbeeld 0,025 mg/kg (artikel 4 lid 1 onder b).
Voorwerpen die al in gebruik waren vóór of op de datum waarop de POP-verordening of Verordening (EG) nr. 850/2004 van toepassing werd op die stof, vallen er ook buiten (artikel 4 lid 2); de vroegste van die twee data geldt. Of jouw product daaronder valt, hangt af van het moment waarop het voorwerp in gebruik kwam.
Welke REACH-beperkingen gelden voor PFAS?
Bijlage XVII bij REACH bevat onder meer drie beperkingen die PFAS raken: vermelding 68 (C9–C14-PFCA’s), vermelding 79 (PFHxA) en vermelding 82 (PFAS in blusschuim). Wie een stof, mengsel of voorwerp vervaardigt, in de handel brengt of gebruikt, moet voldoen aan de voorwaarden (artikel 67 lid 1).
De grenzen zijn uitgedrukt in ppb (parts per billion, deeltjes per miljard) of in mg/l.
| Vermelding | Stoffen en toepassing | Grens | Vanaf wanneer |
|---|---|---|---|
| 68 | C9–C14-PFCA’s, zouten en aanverwante stoffen | 25 ppb; 260 ppb (aanverwante stoffen) | 25 februari 2023 |
| 79 lid 4 | PFHxA in blusschuim voor opleiding en tests en voor openbare brandweerdiensten | 25 ppb; 1.000 ppb (aanverwante stoffen) | 10 april 2026 |
| 79 lid 1 | PFHxA in kleding en accessoires (textiel, leder, bont, huiden), schoeisel en mengsels voor het grote publiek, in papier en karton voor contact met levensmiddelen en in cosmetica | idem, gemeten in homogeen materiaal | 10 oktober 2026 |
| 79 leden 2 en 5 | PFHxA in overig textiel, leder, bont en huiden voor het grote publiek (lid 2); in blusschuim voor de burgerluchtvaart (lid 5) | idem (lid 2: gemeten in homogeen materiaal) | 10 oktober 2027 (lid 2); 10 oktober 2029 (lid 5) |
| 82 | PFAS (som van alle PFAS) in blusschuim | 1 mg/l | verbod vanaf 23 oktober 2030 (lid 1); afwijkingen in de leden 4 tot en met 6; gebruiks- en etiketteringsplichten sinds 23 oktober 2026 (leden 7 tot en met 10) |
Voorwerpen en mengsels die vóór 10 oktober 2026 in de handel zijn gebracht, vallen niet onder lid 1 van vermelding 79 (lid 7). Voor lid 2 geldt dat voor voorwerpen van vóór 10 oktober 2027 (lid 8). Er zijn uitzonderingen, zoals voor bepaalde persoonlijke beschermingsmiddelen, medische hulpmiddelen en bouwtextiel (lid 3).
Vermelding 79 kwam via Verordening (EU) 2024/2462 (PFHxA) en vermelding 82 via Verordening (EU) 2025/1988 (blusschuim). Zie ook REACH-verplichtingen voor producten.
Wie moet aan het PFAS-verbod voldoen: jij, je leverancier of je afnemer?
Ieder die de verboden handeling verricht. De POP-verordening en artikel 67 lid 1 REACH richten zich niet tot “de producent”, maar tot wie vervaardigt, in de handel brengt of gebruikt; invoer geldt als in de handel brengen (artikel 3 punt 12 REACH).
In de handel brengen is het aan een derde leveren of beschikbaar stellen. Importeur in de zin van REACH is alleen wie in de Gemeenschap is gevestigd (artikel 3 punt 11); een bedrijf buiten de EU is dat niet. Koop je in Azië en voer je zelf in, dan brengt jouw bedrijf in de handel.
Gebruik je zelf een verboden stof in je productie, dan val je onder het gebruiksverbod (artikel 67 lid 1 REACH; artikel 3 lid 1 POP-verordening). Gebruik omvat onder meer verwerken, mengen en het vervaardigen van een voorwerp (artikel 3 punt 24 REACH). Je rol hangt af van wat je met het product doet; wie het risico uiteindelijk draagt, hangt ook af van de afspraken in je keten.
Als advocaat product law bij MAAK Advocaten is dit de vraag waarmee bedrijven bij mij komen: “Onze afnemer wil een PFAS-verklaring van ons, wat tekenen we?” Meestal komt die vraag van een afnemer of van een inspecteur, op het moment dat er al een partij of een leveringsovereenkomst ligt. Mijn eerste stap is niet het lab, maar de keten in beeld brengen: wie levert welk onderdeel of materiaal, van wie heb je al een verklaring of specificatie en wie brengt in de handel. Dat gebeurt in een uur, en daarna weet je waar het risico zit en welke vraag je aan je eigen leverancier moet stellen.
Heeft je afnemer een PFAS-verklaring of vrijwaring gevraagd? Leg je situatie aan mij voor via de pagina advocaat product compliance in Amsterdam.
Is een PFAS-verklaring van je leverancier verplicht?
Niet op grond van de POP-verordening of bijlage XVII. In de POP-verordening staat geen plicht tot een leveranciersverklaring, etiket of veiligheidsinformatieblad (artikelen 3 en 4); de verordening zelf vraagt geen verklaring, maar het risico ligt bij wie in de handel brengt.
Een verklaring van je leverancier is dus een contractueel middel om het risico te verleggen. Ook bijlage XVII vraagt er geen; alleen voor blusschuim schrijft vermelding 82 een waarschuwingsetiket voor (leden 8 tot en met 10). Hoe ver een verklaring gaat, bepaalt de formulering.
Materiaalgegevens opvragen, specificaties nalopen en laten testen is technisch en organisatorisch werk; dat doe je met je kwaliteitsafdeling, je inkoop of een testlab. Een advocaat heb je nodig op het moment dat het over risico, contract of toezichthouder gaat. Wacht daar niet mee tot er een brief ligt.
Mijn advies: leg bij je leverancier vier punten vast. Hij informeert je over de samenstelling, laat je meteen weten als die verandert, doet dat binnen een afgesproken termijn, en er is afgesproken wie de kosten van een afgekeurde partij of terugname draagt. Een strakke garantie dat zijn product “PFAS-vrij” is, is in een discussie zelden iets waard. Een werkafspraak over informatie, melding en kosten, met de garantie beperkt tot wat hij kan weten, houdt de relatie werkbaar en geeft jou wat je nodig hebt.
Let op: Je afnemer eist in zijn inkoopvoorwaarden een “geen PFAS”-garantie met vrijwaring, maar je leverancier kan niet verder bevestigen dan zijn specificatie. Het verbod geldt al voor wie in de handel brengt (artikel 3 lid 1 POP; artikel 67 lid 1 REACH); je handtekening voegt een contractueel risico tegenover je afnemer toe. Laat een gespecialiseerde advocaat product law in Nederland meekijken voordat je tekent.
Hoe controleert Nederland het PFAS-verbod en de POP-verordening?
In Nederland is het verboden te handelen in strijd met artikel 67 lid 1 REACH. Dat staat in artikel 9.3.3 lid 1 van de Wet milieubeheer (Wm). Hetzelfde geldt voor artikel 3 leden 1 en 2 van de POP-verordening (artikel 4 lid 1 Uitvoeringsregeling POP).
Voor de POP-verordening is de Minister van Infrastructuur en Waterstaat de bevoegde instantie (artikel 3 van de Uitvoeringsregeling). De bestuursrechtelijke handhaving van REACH ligt bij “Onze Minister” (artikel 18.2b van de Wm). Waar regels bij of krachtens de Warenwet zijn gesteld, gaan die voor (artikel 9.3.3 lid 5 Wm). Welke route voor jouw product geldt, beoordelen wij per dossier.
Voor consumentenproducten heeft de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) een interventiebeleid, met onder meer een bestraffende sanctie (proces-verbaal). Afhankelijk van het product kan meer dan één toezichthouder in beeld komen, zoals de NVWA of de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Zie ook handhaving van de REACH-verordening.
Wat doe je als de NVWA of de ILT om een verklaring of de samenstelling vraagt?
Lees eerst rustig wat wordt gevraagd, door wie en over welke partij en welk product. Zet daarna de stukken bij elkaar en reageer met wat er is. Tegen een besluit staat bezwaar open, in de regel binnen zes weken (artikel 6:7 Algemene wet bestuursrecht (Awb)).
Ik zet eerst de stukken bij elkaar: de verklaring van je leverancier, de specificatie, de leveringsdata en de afspraken met je afnemer. Daarna reageer ik namens het bedrijf met de stukken die er zijn en zeg ik erbij wat we nog uitzoeken. Een late, onvolledige reactie kost vaak meer dan een eerlijke reactie met een duidelijke planning. Komt er een maatregel, dan bereiden we samen de zienswijze voor.
Let op: De NVWA of de ILT vraagt om een verklaring of de samenstelling van een partij. De bestuursrechtelijke handhaving ligt bij de Minister (artikel 18.2b Wm) en tegen een besluit loopt in de regel een bezwaartermijn van zes weken (artikel 6:7 Awb). Laat een gespecialiseerde advocaat product law in Nederland je reactie lezen voordat je die verstuurt.
Wat doe je met PFHxA-voorraad van vóór 10 oktober 2026?
Stel eerst vast welke partijen wanneer aan wie zijn geleverd. Voorwerpen en mengsels die vóór 10 oktober 2026 in de handel zijn gebracht, vallen niet onder lid 1 van vermelding 79 (bijlage XVII, vermelding 79 lid 7).
Daarna beslis je per partij of je ze laat staan, verkoopt of terugneemt. Ik zou geen “oude voorraad” in een contract zetten zonder datum en partij. Zo voorkom je dat je gezonde voorraad afboekt, en je hebt een dossier als de toezichthouder vraagt.
Let op: Je wilt voorraad van vóór 10 oktober 2026 in een contract of tegenover een afnemer als “oud” aanmerken. Of een partij onder de uitzondering valt, hangt af van het moment waarop zij in de handel is gebracht (vermelding 79 lid 7). Laat een gespecialiseerde advocaat product law in Nederland meekijken voordat je een partij met datum en afnemer vastlegt.
Praktijkvoorbeeld: een importeur van schoenen
Stel: een Nederlands bedrijf voert schoenen in uit Azië en levert ze aan een retailer. Schoeisel voor het grote publiek valt sinds 10 oktober 2026 onder vermelding 79 lid 1; invoer is in de handel brengen (artikel 3 punt 12 REACH).
De retailer vraagt een PFAS-verklaring en vrijwaring. Het bedrijf legt per zending vast wanneer die is ingevoerd en geleverd, en laat zijn garantie niet verder gaan dan wat zijn leverancier kan weten.
Een fictief voorbeeld, geen zaak uit onze praktijk.
Wanneer schakel je een advocaat in bij een PFAS-vraag?
Zodra het gaat om risico, contract of toezichthouder: je afnemer vraagt een garantie of vrijwaring, een inspecteur stelt vragen, je leverancier weigert een verklaring of je moet beslissen over voorraad (artikel 3 POP; artikel 67 lid 1 REACH).
| Situatie | Wat er op het spel staat | Waarom een advocaat | Wat wij in de eerste dagen doen |
|---|---|---|---|
| Je afnemer eist een PFAS-garantie of vrijwaring | Het verbod geldt voor ieder die de handeling verricht; de garantie voegt een contractueel risico tegenover je afnemer toe | Een lab stelt vast wat erin zit; de advocaat bepaalt wat je tekent en wat je op je leverancier kunt verhalen | Garantie en vrijwaring toetsen, het verhaal op je leverancier regelen |
| Een inspecteur vraagt om een verklaring of de samenstelling | Handhaving (artikel 18.2b Wm; artikel 9.3.3 lid 1 Wm of de Warenwet-route volgens lid 5) | Bestuursrechtelijke handhaving ligt bij de Minister (artikel 18.2b Wm); tegen een besluit kan bezwaar worden gemaakt | Stukken beoordelen, contact met de toezichthouder, zienswijze of bezwaar voorbereiden |
| Je leverancier weigert een verklaring of valt weg | Contractuele gevolgen en je eigen verbod om in de handel te brengen | Het gaat om wie het risico draagt | Contract beoordelen, afspraken over informatie en termijnen vastleggen |
Hoe werkt MAAK Advocaten bij PFAS en andere chemische restricties?
Wij treden op voor fabrikanten, inkopers en importeurs bij het contract met de leverancier, bij het contact met de toezichthouder over een maatregel (artikel 18.2b Wm) en bij bezwaar en beroep. Testen en materiaalanalyse horen niet bij onze rol.
In de eerste dagen brengen wij de keten in beeld en beoordelen wij de stukken.
Veelgestelde vragen over het PFAS-verbod
Wat is de stand van het brede PFAS-voorstel?
Een akte voor alle PFAS is er niet. Volgens de laatst gelezen bronnen (stand 12 november 2026) is een brede beperking van alle PFAS een voorstel van vijf nationale autoriteiten uit januari 2023, dat bij het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) in behandeling is. Een werkdocument van de diensten van de Commissie van 16 juli 2026 noemt een Commissievoorstel dat in 2026–2027 wordt verwacht.
Wie moet aan het PFAS-verbod voldoen?
Ieder die een verboden of beperkte stof vervaardigt, in de handel brengt of gebruikt (artikel 3 lid 1 POP-verordening; artikel 67 lid 1 REACH). Invoer geldt als in de handel brengen (artikel 3 punt 12 REACH); een bedrijf buiten de EU is geen importeur in de zin van REACH (artikel 3 punt 11).
Is een PFAS-verklaring van je leverancier verplicht?
Niet op grond van de POP-verordening of bijlage XVII. Een verklaring is een contractueel middel om het risico te verleggen; het risico ligt bij wie in de handel brengt.
Wie handhaaft het PFAS-verbod in Nederland?
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat is de bevoegde instantie voor de POP-verordening (artikel 3 Uitvoeringsregeling POP); de bestuursrechtelijke handhaving van REACH ligt bij “Onze Minister” (artikel 18.2b Wet milieubeheer). Voor consumentenproducten werkt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) met een interventiebeleid. Afhankelijk van het product kan meer dan één toezichthouder in beeld komen, zoals de NVWA of de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).
Wanneer schakel je een advocaat in bij een PFAS-vraag?
Zodra je afnemer een garantie of vrijwaring vraagt, een inspecteur vragen stelt, je leverancier een verklaring weigert of je beslist over voorraad van vóór een datum. Laat een gespecialiseerde advocaat product law in Nederland meekijken voordat je tekent of antwoordt. Bij MAAK Advocaten in Amsterdam toetsen wij de afspraken en begeleiden wij het contact met de toezichthouder.
Primaire bronnen
- Verordening (EU) 2019/1021 (POP-verordening), geconsolideerde versie van 30 september 2026 (niet-bindend): artikelen 3 en 4 en bijlage I.
- Verordening (EG) nr. 1907/2006 (REACH), geconsolideerde versie van 11 mei 2026 (niet-bindend): artikelen 3, 67 tot en met 73 en bijlage XVII, vermeldingen 68, 79 en 82.
- Verordening (EU) 2024/2462 (vermelding 79, PFHxA).
- Verordening (EU) 2025/1988 (vermelding 82, PFAS in blusschuim).
- COM(2025) 530 (Europees Actieplan voor de chemische industrie) en SWD(2026) 400 (stand van het brede PFAS-voorstel).
- Wet milieubeheer, artikelen 9.3.3 en 18.2b.
- Uitvoeringsregeling EU-verordening persistente organische verontreinigende stoffen, artikelen 3 en 4.
- Specifiek interventiebeleid chemische stoffen in consumentenproducten (NVWA).
Vraagt je afnemer een PFAS-verklaring, of stelt een toezichthouder vragen over een partij? Leg je situatie aan mij voor via de pagina advocaat product compliance in Amsterdam, het liefst met de verklaring, de specificatie en je afspraken met leverancier en afnemer. — Martin Krüger
