Maakt een concurrent duurzaamheidsclaims die niet kloppen, dan kun je hem sommeren, een verbod en rectificatie vorderen en schadevergoeding eisen (artikelen 6:194-6:196 BW). De concurrent moet dan zelf bewijzen dat zijn claim juist is (artikel 6:195 BW). Daarnaast kun je de ACM of de Reclame Code Commissie inschakelen. Laat beoordelen welke route bij jouw situatie past.
Deze pagina is voor fabrikanten, merkeigenaren, importeurs en retailers die marktaandeel verliezen aan een concurrent met “groene” beloften die niet te onderbouwen zijn. Je leest wanneer een milieuclaim onrechtmatig is, welke stappen je kunt zetten, wat je moet bewijzen en hoe je voorkomt dat de discussie zich tegen je eigen claims keert. Hoe je je eigen claims toetst, lees je op onze pagina over duurzaamheidsclaims en greenwashing.
Wanneer is een duurzaamheidsclaim van een concurrent onrechtmatig?
Als de mededeling in een of meer opzichten misleidend is, bijvoorbeeld over de aard, samenstelling of eigenschappen van het product. Wie zo’n mededeling openbaar maakt, handelt onrechtmatig jegens een ander die een bedrijf uitoefent (artikel 6:194 BW).
Ook het weglaten van essentiële informatie kan misleidend zijn (artikel 6:194 leden 2 en 3 BW). Voor reclame tegenover consumenten gelden daarnaast de regels over oneerlijke handelspraktijken. Sinds 16 juli 2026 noemt artikel 6:193g BW onder meer generieke milieuclaims zonder aantoonbare erkende voortreffelijke milieuprestaties, claims over het hele product terwijl alleen een onderdeel beter is, klimaatclaims op basis van compensatie en zelfbedachte duurzaamheidskeurmerken als altijd misleidend (Stb. 2026, 152, ter omzetting van Richtlijn (EU) 2024/825). Die lijst is in een zaak tussen concurrenten een sterke maatstaf voor wat “misleidend” is.
| Claim van de concurrent | Waarom dat juridisch kwetsbaar is | Bron |
|---|---|---|
| “Duurzaam”, “groen” of “milieuvriendelijk” zonder onderbouwing | Generieke milieuclaim zonder aantoonbare erkende voortreffelijke prestaties | artikel 6:193g BW; artikel 6:194 BW |
| “Klimaatneutraal” door CO2-compensatie | Altijd misleidend tegenover consumenten | artikel 6:193g BW |
| Eigen keurmerk zonder certificering | Duurzaamheidskeurmerk dat niet op een certificeringsregeling berust of niet door de overheid is ingesteld | artikel 6:193g BW |
| Cijfers over CO2-reductie of gerecycled materiaal die niet kloppen | Misleidend over samenstelling of eigenschappen | artikel 6:194 lid 1 onder a BW |
| Vergelijking met jouw product op milieuprestaties | Ongeoorloofde vergelijkende reclame als niet aan de voorwaarden is voldaan | artikel 6:194a BW |
Welke juridische stappen kun je zetten?
Drie routes naast elkaar: een sommatie, een procedure bij de burgerlijke rechter (kort geding of bodemprocedure) en een melding bij de ACM of een klacht bij de Reclame Code Commissie. Welke je kiest, hangt af van spoed, bewijs en het doel dat je wilt bereiken.
- Leg de uitingen vast: schermafbeeldingen met datum, verpakkingen, advertenties en de plaatsen waar ze verschijnen.
- Stuur een sommatiebrief waarin je de misleidende onderdelen benoemt, onderbouwing vraagt en een termijn stelt om de uitingen te staken en te rectificeren.
- Reageert de concurrent niet of onvoldoende en is er spoed, vorder dan in kort geding een verbod en eventueel rectificatie (artikel 254 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering; artikel 6:196 BW).
- Wil je schade vergoed krijgen, start dan een bodemprocedure; de concurrent is voor de schade aansprakelijk tenzij hij bewijst dat de mededeling hem niet kan worden toegerekend (artikel 6:195 lid 2 BW).
- Meld de praktijk bij de ACM als consumenten worden misleid, of dien een klacht in bij de Reclame Code Commissie als het om reclame gaat.
Een rectificatie is een correctie die de concurrent op een door de rechter aangegeven wijze openbaar moet maken (artikel 6:196 lid 1 BW). Dat is in greenwashingzaken vaak waardevoller dan geld, omdat het de markt laat zien dat de claim niet klopte.
Wie moet wat bewijzen?
De concurrent die de inhoud van de mededeling bepaalde, moet de juistheid en volledigheid van de feiten in zijn claim bewijzen (artikel 6:195 lid 1 BW). Jij moet wel stellen wat er misleidend is en welke schade je lijdt of dreigt te lijden.
Die omkering van de bewijslast is het belangrijkste wapen in deze zaken. Een concurrent die “50 procent minder CO2” claimt, moet de berekening en de vergelijkingsbasis kunnen laten zien. Kan hij dat niet, dan is de claim in de regel niet houdbaar. Voor schadevergoeding geldt bovendien dat hij aansprakelijk is, tenzij hij bewijst dat de onjuiste mededeling niet aan zijn schuld te wijten is en ook niet op andere grond voor zijn rekening komt (artikel 6:195 lid 2 BW).
Twijfel je of een claim van je concurrent juridisch aan te pakken is, of welke route het snelst resultaat geeft? Laat de advocaten greenwashing van MAAK de uitingen en je bewijs beoordelen.
Wat doet de ACM en wat doet de Reclame Code Commissie?
De ACM handhaaft de consumentenregels publiekrechtelijk en kan een last onder dwangsom of een boete opleggen (artikelen 2.2 en 2.9 Wet handhaving consumentenbescherming). De Reclame Code Commissie oordeelt over reclame op basis van de Nederlandse Reclame Code; dat is zelfregulering.
Een melding bij de ACM levert jou zelf geen verbod of schadevergoeding op: de ACM bepaalt zelf of en hoe zij optreedt. Voor praktijken van de zwarte lijst kan de ACM een boete opleggen van ten hoogste 900.000 euro of, als dat meer is, 10 procent van de omzet (artikel 2.15 lid 2 Whc). Een uitspraak van de Reclame Code Commissie is geen rechterlijke uitspraak, maar is snel en openbaar. Wil je een afdwingbaar verbod met een dwangsom, dan is de burgerlijke rechter de route. Meer over de Europese regels en de handhaving lees je op onze pagina over Europese regelgeving tegen greenwashing.
| Route | Wat het oplevert | Wanneer geschikt |
|---|---|---|
| Sommatiebrief | Snelle aanpassing zonder procedure, als de concurrent meewerkt | Altijd als eerste stap |
| Kort geding | Voorlopig verbod en eventueel rectificatie, vaak binnen weken | Bij spoed en duidelijk bewijs |
| Bodemprocedure | Definitief oordeel, schadevergoeding (artikel 6:195 lid 2 BW) | Als schade moet worden vergoed of de zaak complex is |
| Melding bij de ACM | Mogelijk publiek optreden, geen vergoeding voor jou | Bij brede misleiding van consumenten |
| Klacht bij de Reclame Code Commissie | Openbaar oordeel over de reclame-uiting | Bij reclame-uitingen, als snelheid en publiciteit tellen |
Hoe voorkom je dat het tegen je eigen claims keert?
Laat eerst je eigen claims toetsen voordat je een concurrent aanspreekt. Een concurrent die wordt gesommeerd, kijkt vaak terug naar jouw verpakkingen en reclame.
Dezelfde regels gelden voor jou: je moet je eigen milieuclaims kunnen onderbouwen als de ACM, een rechter of je concurrent erom vraagt. Verwijder of herformuleer zwakke claims dus vóór je de sommatie verstuurt. Dat versterkt ook je geloofwaardigheid tegenover de rechter.
Wanneer schakel je een advocaat in?
Een duurzaamheidsadviseur kan berekenen of een claim technisch klopt. Een advocaat zet je in als je de concurrent wilt dwingen te stoppen: sommatie, kort geding, rectificatie en schadevergoeding zijn juridisch werk met eigen eisen aan bewijs en termijnen.
| Situatie | Wat er juridisch op het spel staat | Wat MAAK doet |
|---|---|---|
| Een concurrent wint klanten met claims die je niet kunt narekenen | Onrechtmatige misleidende mededeling (artikel 6:194 BW) | Uitingen beoordelen, bewijs vastleggen, sommatie |
| De concurrent weigert te stoppen | Verbod en rectificatie (artikel 6:196 BW) | Kort geding voorbereiden en voeren |
| Je hebt omzet verloren | Schadevergoeding en bewijslast (artikel 6:195 lid 2 BW) | Schade onderbouwen, bodemprocedure |
| De concurrent stelt dat jouw eigen claims misleidend zijn | Tegenvordering of reputatieschade | Eigen claims toetsen en verweer voeren |
Praktijkvoorbeeld: een fabrikant van verf
Stel: een concurrent zet op zijn verfblikken “100% klimaatneutraal” en “het groenste merk van Nederland”, en een grote bouwmarkt kiest daardoor voor zijn assortiment.
“Klimaatneutraal” op basis van compensatie is tegenover consumenten altijd misleidend (artikel 6:193g BW) en “het groenste merk” is een generieke claim die de concurrent moet kunnen bewijzen (artikel 6:195 lid 1 BW). De fabrikant laat eerst zijn eigen etiketten toetsen, legt de uitingen van de concurrent vast en stuurt een sommatie met een termijn van een week. Als de concurrent weigert, volgt een kort geding met een vordering tot verbod en rectificatie in de folder van de bouwmarkt. Over een schadevergoeding voor het verloren assortiment kan daarna worden onderhandeld.
Veelgestelde vragen over greenwashing door een concurrent
Kan ik een concurrent aanspreken op misleidende duurzaamheidsclaims?
Ja. Een misleidende mededeling over producten is onrechtmatig jegens een ander die een bedrijf uitoefent (artikel 6:194 BW). Je kunt een verbod, rectificatie en schadevergoeding vorderen (artikelen 6:195 en 6:196 BW).
Moet ik bewijzen dat de claim van mijn concurrent onjuist is?
Nee, de concurrent die de claim bepaalde, moet de juistheid en volledigheid van de feiten bewijzen (artikel 6:195 lid 1 BW). Jij maakt aannemelijk welke claim is gedaan en welke schade dreigt.
Kan de ACM mijn concurrent een boete geven?
Ja, bij misleiding van consumenten kan de ACM een last onder dwangsom of boete opleggen, voor de zwarte lijst tot 900.000 euro of 10 procent van de omzet (artikel 2.15 lid 2 Whc). Jij krijgt daarmee geen vergoeding.
Hoe snel kan ik een verbod krijgen?
In kort geding kan de voorzieningenrechter bij spoedeisend belang een voorlopig verbod geven (artikel 254 Rv). Een bodemprocedure duurt langer, maar geeft een definitief oordeel en ruimte voor schadevergoeding.
Wanneer schakel ik een advocaat in bij greenwashing door een concurrent?
Zodra je een sommatie wilt sturen of een procedure overweegt, en voordat je zelf publiek reageert. Laat dan ook je eigen claims toetsen.
Primaire bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikelen 194, 194a, 195 en 196 (misleidende en vergelijkende reclame)
- Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikelen 193a, 193c en 193g (oneerlijke handelspraktijken, geldend sinds 16 juli 2026); Stb. 2026, 152
- Richtlijn (EU) 2024/825 (consumenten in de groene transitie)
- Wet handhaving consumentenbescherming, artikelen 2.2, 2.9 en 2.15
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, artikel 254 (kort geding)