Europese regelgeving tegen greenwashing

Gepubliceerd · bijgewerkt

Blog delen

WhatsAppLinkedIn

De Europese regels tegen greenwashing staan in Richtlijn (EU) 2024/825. Die verbiedt in de hele EU vanaf 27 september 2026 onder meer vage milieuclaims zonder bewezen voortreffelijke prestaties, klimaatclaims op basis van CO2-compensatie en eigen duurzaamheidslabels. In Nederland gelden de verboden al sinds 16 juli 2026. Laat je claims, labels en productinformatie toetsen voordat de ACM dat doet.

Deze pagina is voor merkeigenaren, fabrikanten, importeurs, retailers en webshops die in Nederland en andere EU-landen aan consumenten verkopen. Je leest welke Europese regels er zijn, wat Richtlijn (EU) 2024/825 precies verbiedt, vanaf wanneer, hoe het staat met de richtlijn groene claims en hoe de ACM handhaaft. Hoe je een concrete claim formuleert, lees je op onze pagina over duurzaamheidsclaims en het voorkomen van greenwashing.

Welke Europese regels gelden tegen greenwashing?

Het fundament is de richtlijn oneerlijke handelspraktijken, die sinds de wijziging door Richtlijn (EU) 2024/825 specifieke regels voor milieuclaims bevat. De richtlijn groene claims, die vooraf geverifieerde onderbouwing zou eisen, is nog een voorstel. In Nederland staan de regels in de artikelen 6:193a-6:193j BW.

InstrumentStatusWat het regelt
Richtlijn oneerlijke handelspraktijken (2005/29/EG)Geldend; in Nederland artikelen 6:193a-6:193j BWVerbod op misleidende en agressieve handelspraktijken tegenover consumenten
Richtlijn (EU) 2024/825 (“consumenten in de groene transitie”)Vastgesteld 28 februari 2024; toepassing 27 september 2026; in Nederland in werking 16 juli 2026Definities van milieuclaims en keurmerken, nieuwe verboden, regels voor duurzaamheid en repareerbaarheid
Voorstel richtlijn groene claims (COM(2023) 166)Voorstel; onderhandelingen staan stilVoorafgaande onderbouwing en verificatie van expliciete milieuclaims

Deze regels gelden voor handelspraktijken van handelaren tegenover consumenten. Over de verplichte verslaggeving over duurzaamheid lees je meer op onze pagina over ESG-regelgeving.

Wat verbiedt Richtlijn (EU) 2024/825?

De richtlijn voegt aan de zwarte lijst vijf praktijken toe over milieuclaims, keurmerken en wettelijke eisen, plus zeven over software-updates, levensduur en reparatie. Die praktijken zijn onder alle omstandigheden misleidend; in Nederland staan ze in artikel 6:193g BW.

Verboden praktijk (bijlage I richtlijn 2005/29/EG, zoals gewijzigd)Punt bijlage IArtikel 6:193g BW
Een duurzaamheidskeurmerk dat niet op een certificeringsregeling is gebaseerd en niet door de overheid is ingesteld2aonder ab
Een generieke milieuclaim zonder aantoonbare erkende voortreffelijke milieuprestaties die relevant zijn voor de claim4aonder ac
Een milieuclaim over het hele product of bedrijf die maar op één aspect slaat4bonder ad
Op basis van compensatie van broeikasgassen beweren dat een product een neutraal, verminderd of positief effect heeft4conder ae
Wettelijke eisen voor alle producten in de categorie presenteren als bijzonder kenmerk van je aanbod10aonder af
Verzwijgen dat een software-update de werking negatief beïnvloedt; een update onnodig noodzakelijk noemen23d en 23eonder ag en ah
Reclame voor een product met een bewust ingebouwde beperking van de levensduur; valse claims over levensduur of repareerbaarheid23f-23honder ai-ak
Consumenten aanzetten tot te vroeg vervangen van verbruiksgoederen; misleiden over onderdelen van derden23i en 23jonder al en am

Daarnaast is een claim over toekomstige milieuprestaties, zoals “in 2040 klimaatneutraal”, misleidend als die de consument kan beïnvloeden zonder duidelijke, objectieve, openbare en controleerbare toezeggingen in een gedetailleerd en realistisch uitvoeringsplan met meetbare en tijdgebonden doelen, dat regelmatig door een onafhankelijke externe deskundige wordt gecontroleerd die zijn bevindingen openbaar maakt (artikel 6 lid 2 onder d van de richtlijn; artikel 6:193c BW). Het adverteren met voordelen die irrelevant zijn en niet uit een kenmerk van het product volgen, is ook misleidend (artikel 6 lid 2 onder e). Bied je een dienst aan die producten vergelijkt op milieu- of sociale kenmerken, dan gelden de vergelijkingsmethode, de vergeleken producten en leveranciers en de manier waarop je de gegevens actueel houdt als essentiële informatie (artikel 7 lid 7 van de richtlijn oneerlijke handelspraktijken, zoals gewijzigd).

Vanaf wanneer gelden de nieuwe regels?

De lidstaten moesten de richtlijn uiterlijk 27 maart 2026 omzetten en de regels vanaf 27 september 2026 toepassen (artikel 4 Richtlijn (EU) 2024/825). Nederland zette haar om met een wijziging van Boek 6 BW, die op 16 juli 2026 in werking trad.

MomentDatumBron
Richtlijn (EU) 2024/825 vastgesteld28 februari 2024slotformule van de richtlijn
Uiterste datum omzetting27 maart 2026artikel 4 lid 1
Nederlandse implementatiewet in werking (artikelen 6:193a, 6:193c en 6:193g BW)16 juli 2026Stb. 2026, 152; inwerkingtreding bij Stb. 2026, 204
Toepassing in alle lidstaten27 september 2026artikel 4 lid 1

Er is geen overgangsregeling voor bestaande verpakkingen, labels of merknamen. Een merk- of productnaam kan zelf een milieuclaim zijn (artikel 6:193a lid 1 onder q BW). Verkoop je in meerdere lidstaten, dan gelden daar dezelfde verboden, omdat de richtlijn de zwarte lijst voor alle lidstaten vastlegt; de handhaving en de sancties regelt elke lidstaat zelf.

Wat is de stand van de richtlijn groene claims?

De richtlijn groene claims is een voorstel van de Europese Commissie uit maart 2023 (COM(2023) 166). In juni 2026 meldde de Commissie dat de onderhandelingen stilliggen en dat zij in 2026 geen akkoord verwacht. Een Europese plicht tot voorafgaande verificatie bestaat dus niet.

De Commissie schreef dat in haar ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2 voor 2026 (COM(2026) 460, punt 3.4). Dat betekent niet dat je claims zonder onderbouwing kunt gebruiken. Onder de regels van 2024/825 moet je een generieke claim kunnen onderbouwen met erkende voortreffelijke milieuprestaties, en moet je elke claim kunnen onderbouwen als de ACM of een rechter erom vraagt. Wacht dus niet op de richtlijn groene claims.

Hoe handhaaft de ACM de regels tegen greenwashing?

De ACM houdt toezicht en kan een last onder dwangsom of een bestuurlijke boete opleggen (artikelen 2.2 en 2.9 Whc). Voor praktijken van de zwarte lijst is de boete ten hoogste 900.000 euro of, als dat meer is, 10 procent van de omzet.

Dat maximum volgt uit artikel 2.15 lid 2 Wet handhaving consumentenbescherming, voor overtredingen van artikel 6:193g BW. Bij een gecoördineerde Europese actie gelden aparte maxima (lid 3). Naast de ACM kunnen ook consumentenorganisaties en concurrenten naar de rechter stappen; hoe je optreedt tegen greenwashing door een ander bedrijf, lees je op onze pagina over greenwashing door je concurrent. Tegen een besluit van de ACM staat bezwaar en daarna beroep open.

Twijfel je of je claims, labels of productnamen na 16 juli 2026 nog kunnen? Laat de advocaten greenwashing van MAAK je communicatie toetsen en, waar nodig, herformuleren.

Hoe bereid je je bedrijf voor?

Inventariseer al je milieuclaims, schrap of specificeer generieke claims, stop met klimaatclaims op basis van compensatie, controleer je keurmerken en leg vast hoe je elke claim onderbouwt. Leg in contracten vast wie de onderbouwing levert.

  1. Breng alle uitingen in kaart: verpakking, website, reclame, social media, productnamen en merknamen (artikel 6:193a lid 1 onder q BW).
  2. Toets ze aan de zwarte lijst (artikel 6:193g onder ab-am BW): generieke claims, claims over het hele product, compensatieclaims, eigen labels, levensduur- en reparatieclaims.
  3. Onderbouw toekomstclaims met een openbaar uitvoeringsplan en onafhankelijke controle (artikel 6:193c BW).
  4. Leg de onderbouwing vast, zodat je die kunt overleggen als de ACM of een rechter erom vraagt.
  5. Regel de keten: neem in inkoopcontracten op dat de leverancier juiste milieu- en duurzaamheidsinformatie levert en je vrijwaart als die niet klopt.

Wanneer schakel je een advocaat in?

Een duurzaamheidsadviseur meet je milieuprestaties. Een advocaat beoordeelt of je formulering juridisch houdbaar is, regelt de afspraken in de keten en staat je bij als de ACM, een concurrent of een belangenorganisatie je aanspreekt.

SituatieWat er juridisch op het spel staatWat MAAK doet
Je lanceert een product of campagne met milieuclaimsEen praktijk van de zwarte lijst (artikel 6:193g BW)Claims toetsen en herformuleren
Je merknaam of productnaam bevat een milieuclaimDe naam kan zelf een verboden generieke claim zijnRisico beoordelen; alternatieven en overgang plannen
De ACM stelt vragen of kondigt een maatregel aanLast onder dwangsom of boete tot 10 procent van de omzet (artikel 2.15 Whc)Reactie, zienswijze, bezwaar en beroep
Een concurrent of stichting stuurt een sommatieOnrechtmatige daad, verbod, rectificatieVerweer of tegenactie, eventueel kort geding

Praktijkvoorbeeld: een elektronicamerk met reparatieclaims

Een merk van kleine huishoudapparaten adverteerde met “gebouwd om lang mee te gaan, eenvoudig te repareren” en een eigen groen schildje “duurzame keuze”. Onderdelen waren alleen via het merk zelf verkrijgbaar en de software meldde fouten bij onderdelen van derden.

Dit voorbeeld is geanonimiseerd en vereenvoudigd. Het eigen schildje viel onder het verbod op keurmerken zonder certificeringsregeling (artikel 6:193g onder ab BW). “Eenvoudig te repareren” was niet houdbaar zolang reparatie in de praktijk niet mogelijk was (onder ak), en ten onrechte suggereren dat onderdelen van derden de werking aantasten is ook verboden (onder am). Het merk verving het schildje door concrete informatie over de beschikbaarheid van onderdelen, paste de reparatieclaim aan en legde met zijn leveranciers vast welke informatie over levensduur en onderdelen zij aanleveren.

Veelgestelde vragen over Europese regels tegen greenwashing

Vanaf wanneer gelden de Europese regels tegen greenwashing?

Richtlijn (EU) 2024/825 moet in alle lidstaten vanaf 27 september 2026 worden toegepast (artikel 4). In Nederland gelden de nieuwe verboden in Boek 6 BW al sinds 16 juli 2026.

Wat is het verschil tussen Richtlijn 2024/825 en de richtlijn groene claims?

Richtlijn 2024/825 is vastgesteld en geldt; zij verbiedt onder meer generieke milieuclaims, compensatieclaims en eigen keurmerken. De richtlijn groene claims, met voorafgaande verificatie, is een voorstel (COM(2023) 166) waarover de onderhandelingen in juni 2026 stillagen.

Mag ik nog “klimaatneutraal” zeggen als ik CO2 compenseer?

Nee. Beweren dat een product dankzij compensatie van broeikasgasemissies een neutraal, verminderd of positief effect heeft, is verboden (artikel 6:193g onder ae BW).

Welke boete kan de ACM opleggen voor greenwashing?

Voor de praktijken van artikel 6:193g BW ten hoogste 900.000 euro of, als dat meer is, 10 procent van de omzet van de overtreder (artikel 2.15 lid 2 Wet handhaving consumentenbescherming).

Wanneer schakel ik een advocaat in voor milieuclaims?

Voordat je een campagne, verpakking of nieuwe merknaam met milieuclaims lanceert, als je leverancier de onderbouwing levert, en zodra de ACM, een concurrent of een belangenorganisatie je aanspreekt.

Primaire bronnen

Blijf op de hoogte van onze nieuwsberichten en events
Over welke onderwerpen wil je updates ontvangen?
Wie ben je?
In welke branche of sector ben je actief? (optioneel)

Waar ben je naar op zoek?