NVWA: 19 van 30 onderzochte speelgoedartikelen van webshops buiten de EU onveilig. Deze regels gelden voor importeurs, webshops en platforms

Gepubliceerd

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) maakte op 16 november 2026 bekend dat 19 van de 30 onderzochte speelgoedartikelen van webshops buiten de EU een verstikkingsrisico opleveren. De producten kwamen van Temu, AliExpress, Wish en Shein. Voor ondernemingen die speelgoed op de Nederlandse of Europese markt brengen is dit daarom een goed moment om de eigen positie te toetsen: wie is waarvoor verantwoordelijk, en wat verandert er de komende jaren?

In het kort

  • Speelgoed mag in Nederland alleen worden verhandeld als het voldoet aan het Warenwetbesluit speelgoed 2011, dat rechtstreeks verwijst naar de Europese Speelgoedrichtlijn.
  • Voor speelgoed van buiten de EU moet een in de EU gevestigde marktdeelnemer aanspreekbaar zijn: de importeur, een gemachtigde of, als die ontbreken, de fulfilmentdienstverlener.
  • Speelgoed dat door functie, afmetingen en kenmerken voor peuters is bedoeld, blijft onder de strenge eisen vallen, ook met de waarschuwing ‘niet geschikt voor kinderen onder 3 jaar’.
  • Een advocaat productveiligheid wordt ingeschakeld zodra een toezichthouder, de douane, een platform of een benadeelde de onderneming aanspreekt; de termijnen zijn kort.

Kernpunten

  • De NVWA onderzocht 30 stuks speelgoed voor kinderen onder de 3 jaar. Bij 19 producten (63%) kwamen kleine onderdelen los, waren koorden te lang of zaten er kleine balletjes of figuren bij.
  • Speelgoed mag in Nederland alleen worden verhandeld als het voldoet aan het Warenwetbesluit speelgoed 2011, dat rechtstreeks verwijst naar de Europese Speelgoedrichtlijn.
  • Voor speelgoed van buiten de EU moet een in de EU gevestigde marktdeelnemer aanspreekbaar zijn: de importeur, een gemachtigde of, als die ontbreken, de fulfilmentdienstverlener.
  • Onlinemarktplaatsen moeten een bevel van een toezichthouder over een gevaarlijk product binnen twee werkdagen uitvoeren.
  • De nieuwe Speelgoedverordening geldt vanaf 1 augustus 2030 en voert een digitaal productpaspoort in. De nieuwe richtlijn productaansprakelijkheid moet uiterlijk 9 december 2026 zijn omgezet.

Wat heeft de NVWA vastgesteld?

De NVWA stelde bij 19 van de 30 onderzochte speelgoedartikelen van webshops buiten de EU een verstikkingsgevaar vast. De platforms moesten de onveilige producten offline halen en de resultaten zijn gedeeld met de Europese Commissie.

Inspecteurs kochten het speelgoed op Temu, AliExpress, Wish en Shein. Het ging om speelgoed voor kinderen onder de 3 jaar, bijvoorbeeld houten speelgoed, magneetspeelgoed en speelsets met figuren. Volgens het nieuwsbericht van de NVWA kwamen bij laboratoriumonderzoek kleine onderdelen los, waren koorden te lang of waren kleine balletjes of speelfiguren aanwezig. Deze producten mogen volgens de toezichthouder niet in de EU worden verkocht.

De NVWA is tevens open over de grenzen van haar toezicht. Zij schrijft dat zij ‘niet effectief’ kan optreden tegen aanbieders van buiten de EU. Platforms zijn namelijk vaak alleen tussenpersoon voor lastig traceerbare aanbieders, en informatie over de fabrikant ontbreekt vaak op het product. De NOS meldt daarnaast, op basis van de NVWA-resultaten, dat twaalf producten de waarschuwing ‘niet geschikt voor kinderen onder de 3 jaar’ droegen terwijl zij voor jonge kinderen waren bedoeld. Bij drie producten zijn volgens de NOS te sterke magneten gevonden.

Welke regels gelden nu voor speelgoed in Nederland?

Speelgoed mag in Nederland alleen worden vervaardigd of verhandeld als het voldoet aan het Warenwetbesluit speelgoed 2011. Dat besluit zet de Europese Speelgoedrichtlijn 2009/48/EG om en verwijst rechtstreeks naar de artikelen en bijlagen van die richtlijn.

Conform artikel 2 lid 1 van het Warenwetbesluit speelgoed 2011 is het verboden speelgoed te vervaardigen of te verhandelen dat niet aan de voorschriften voldoet. Ook het binnen Nederlands grondgebied brengen van speelgoed in strijd met het besluit is verboden. Instructies, veiligheidsinformatie en waarschuwingen moeten bovendien in ieder geval in het Nederlands zijn gesteld.

De inhoudelijke eisen staan in de Speelgoedrichtlijn. Speelgoed mag namelijk de veiligheid of gezondheid van gebruikers niet in gevaar brengen bij bedoeld of voorzienbaar gebruik, waarbij het gedrag van kinderen meetelt (artikel 10 lid 2). Voor speelgoed dat kennelijk is bestemd voor kinderen jonger dan 36 maanden geldt een strenge norm. Het speelgoed en alle losse of afneembare onderdelen moeten zo groot zijn dat een kind ze niet kan inslikken of inademen (bijlage II, deel I, punt 4, onder d). Speelgoed mag evenmin een risico op verwurging opleveren. Juist op deze punten ging het in het NVWA-onderzoek mis.

Daarnaast gelden procedurele verplichtingen. De fabrikant voert bijvoorbeeld een veiligheidsbeoordeling uit, doorloopt een conformiteitsbeoordeling, stelt een EG-verklaring van overeenstemming op en brengt de CE-markering aan. Hij bewaart de technische documentatie tien jaar.

Wie is verantwoordelijk: fabrikant, importeur, distributeur of platform?

Elke schakel in de keten heeft eigen wettelijke plichten. De fabrikant draagt de zwaarste last, maar de importeur mag alleen conform speelgoed in de handel brengen en de distributeur controleert de CE-markering en documenten voordat hij verkoopt.

RolKernverplichtingGrondslag
FabrikantVeilig ontwerp, technische documentatie, conformiteitsbeoordeling, CE-markering, naam en adres op het productart. 4 Speelgoedrichtlijn
ImporteurAlleen conform speelgoed in de handel brengen, het werk van de fabrikant controleren, eigen naam en adres vermeldenart. 6 Speelgoedrichtlijn
DistributeurZorgvuldig handelen en CE-markering, documenten en taal van de instructies verifiërenart. 7 Speelgoedrichtlijn
Importeur of distributeur met eigen merkGeldt als fabrikant, met alle fabrikantenplichtenart. 8 Speelgoedrichtlijn
FulfilmentdienstverlenerAanspreekpunt in de EU als fabrikant, importeur en gemachtigde daar ontbrekenart. 4 lid 2 onder d Markttoezichtverordening
OnlinemarktplaatsContactpunt, snelle verwijdering, gegevens van fabrikant en verantwoordelijke persoon in de advertentieart. 22 Verordening algemene productveiligheid

Voor speelgoed van buiten de EU is echter één regel in de praktijk beslissend. Volgens artikel 4 van de Markttoezichtverordening mag speelgoed alleen in de handel komen als een in de Unie gevestigde marktdeelnemer de documentatie beschikbaar houdt, de toezichthouder informeert bij risico’s en meewerkt aan corrigerende maatregelen. Naam en contactgegevens van die partij staan op het product, de verpakking, het pakket of een begeleidend document. Stellen de controlerende autoriteiten bij invoer vast dat die gegevens ontbreken, dan schorten zij de vrijgave voor het vrije verkeer op (artikel 26 lid 1 onder d).

Een aanbod via internet geldt bovendien als ‘op de markt aanbieden’ zodra de aanbieder zijn activiteiten op een lidstaat richt (artikel 6). Dit wijst erop dat het knelpunt dat de NVWA beschrijft de handhaafbaarheid betreft, en niet de vraag of de regels gelden.

Waarom mag de waarschuwing ‘niet geschikt voor kinderen onder 3 jaar’ niet altijd?

Een leeftijdswaarschuwing mag niet in strijd zijn met het beoogde gebruik van het speelgoed. Speelgoed dat door functie, afmetingen en kenmerken voor peuters is bedoeld, blijft onder de strenge eisen vallen, ook als het etiket iets anders zegt.

Artikel 11 lid 1 van de Speelgoedrichtlijn bepaalt dat speelgoed een specifieke waarschuwing uit bijlage V niet mag dragen als die waarschuwing botst met het beoogde gebruik. De waarschuwing dat speelgoed niet geschikt is voor kinderen jonger dan 36 maanden is bedoeld voor speelgoed dat voor die groep gevaarlijk kan zijn. Het is dus geen middel om de eisen voor peuterspeelgoed te ontlopen. De NVWA vermoedt volgens de NOS dat aanbieders met de waarschuwing aanvullende testen willen vermijden. Voor importeurs en webshops is dit met name een aandachtspunt bij de inkoop: de leeftijdsaanduiding van de leverancier is niet beslissend.

Wat moeten onlinemarktplaatsen doen?

Onlinemarktplaatsen hebben een contactpunt voor toezichthouders, registreren zich bij het Safety Gate-portaal en voeren een verwijderingsbevel over een gevaarlijk product binnen twee werkdagen uit. Meldingen over productveiligheid behandelen zij binnen drie werkdagen.

Deze plichten staan in artikel 22 van de Verordening algemene productveiligheid. Het hoofdstuk over onlinemarktplaatsen geldt ook voor producten waarvoor specifieke harmonisatiewetgeving bestaat, zoals speelgoed (artikel 2 lid 1). Platforms richten hun interface bovendien zo in dat handelaren per product de fabrikant, de in de EU gevestigde verantwoordelijke persoon, de productidentificatie en de waarschuwingen kunnen vermelden. Handelaren die vaak niet-conforme producten aanbieden, worden na een waarschuwing tijdelijk geschorst. Bij een terugroepactie informeert het platform de kopers rechtstreeks.

Voor verkopers op een platform betekent dit bijgevolg dat een aanbod binnen enkele dagen offline kan gaan en dat herhaalde overtredingen tot schorsing van het account leiden.

Wat verandert er met de nieuwe Speelgoedverordening?

Verordening (EU) 2025/2509 vervangt de Speelgoedrichtlijn met ingang van 1 augustus 2030. Zij voert een digitaal productpaspoort in en merkt aanbiedingen van niet-conform speelgoed op onlinemarktplaatsen aan als illegale inhoud in de zin van de Digital Services Act.

De Speelgoedverordening is op 12 december 2025 gepubliceerd. Fabrikanten stellen vóór het in de handel brengen een digitaal productpaspoort op dat tien jaar beschikbaar blijft (artikel 19). Onlinemarktplaatsen richten hun interface zo in dat marktdeelnemers de CE-markering, de waarschuwingen en de link naar het productpaspoort kunnen tonen (artikel 14 lid 3). Speelgoed dat vóór 1 augustus 2030 conform de richtlijn in de handel is gebracht, mag daarna nog worden aangeboden (artikel 57 lid 1).

DatumWat gebeurt er?
1 januari 2026Artikelen 28 tot en met 44 en 49 tot en met 55 van de Speelgoedverordening zijn van toepassing
9 december 2026Uiterste omzettingsdatum van de nieuwe richtlijn productaansprakelijkheid
1 augustus 2028Lidstaten melden hun sanctieregels voor de Speelgoedverordening aan de Commissie
1 augustus 2030Speelgoedverordening volledig van toepassing, Speelgoedrichtlijn ingetrokken
1 februari 2031Certificaten van EG-typeonderzoek onder de richtlijn verliezen uiterlijk hun geldigheid

Wie is aansprakelijk bij schade door onveilig speelgoed?

Onder de nieuwe richtlijn productaansprakelijkheid is bij een fabrikant buiten de EU ook de importeur aansprakelijk, evenals de gemachtigde en, als die ontbreken, de fulfilmentdienstverlener. Een distributeur kan aansprakelijk worden als hij zijn leverancier niet binnen een maand noemt.

Richtlijn (EU) 2024/2853 moet uiterlijk op 9 december 2026 in nationaal recht zijn omgezet (artikel 22). De oude richtlijn blijft gelden voor producten die vóór die datum in de handel zijn gebracht (artikel 21). Artikel 8 wijst de aansprakelijke marktdeelnemers aan. Kan geen in de EU gevestigde partij worden geïdentificeerd, dan is elke distributeur aansprakelijk die op verzoek van de benadeelde niet binnen een maand een in de EU gevestigde marktdeelnemer of zijn eigen leverancier noemt. Dezelfde regel geldt onder voorwaarden voor onlineplatforms waarop consumenten overeenkomsten op afstand sluiten.

Aansprakelijkheid tegenover de benadeelde kan niet contractueel worden beperkt of uitgesloten (artikel 15). Wie de schade heeft vergoed, heeft echter een regresrecht op andere aansprakelijke marktdeelnemers (artikel 14). De verjaringstermijn is drie jaar en de vervaltermijn in beginsel tien jaar. Importeurs die speelgoed van fabrikanten buiten de EU betrekken, doen er daarom goed aan regres, vrijwaring en toegang tot de technische documentatie in hun inkoopcontracten vast te leggen.

Wat betekent dit voor uw onderneming?

Voor ondernemingen in de speelgoedketen komen toezicht en aansprakelijkheid samen op drie punten: traceerbaarheid, documentatie en leeftijdsclassificatie. Welke plichten voor u gelden, hangt af van de rol die uw organisatie juridisch vervult.

  • Importeurs van speelgoed van fabrikanten buiten de EU controleren vóór het in de handel brengen of de conformiteitsbeoordeling is uitgevoerd en de technische documentatie bestaat (artikel 6 lid 2 Speelgoedrichtlijn).
  • Webshops en retailers met een eigen merk gelden als fabrikant en dragen daarmee alle fabrikantenplichten (artikel 8 Speelgoedrichtlijn).
  • Fulfilmentdienstverleners worden aanspreekpunt, en onder de nieuwe richtlijn aansprakelijke partij, als voor het product geen importeur of gemachtigde in de EU bestaat.
  • Verkopers op onlinemarktplaatsen vermelden per product de fabrikant en de in de EU gevestigde verantwoordelijke persoon.
  • Fabrikanten buiten de EU die zich op Nederlandse consumenten richten, hebben een in de EU gevestigde marktdeelnemer nodig voordat hun speelgoed in de handel mag komen.

Een voorbeeld ter illustratie. Een Nederlandse webshop koopt houten dierentreinen in bij een fabrikant in Azië en verkoopt ze onder eigen merknaam. Op de doos staat de waarschuwing dat het speelgoed niet geschikt is voor kinderen onder 3 jaar. De trein is echter door vorm en afmetingen kennelijk voor peuters bedoeld. In die situatie geldt de webshop als fabrikant, botst de waarschuwing met het beoogde gebruik en gelden de eisen voor loskomende onderdelen onverkort. Laat bij een test een wieltje los, dan is uiteindelijk de webshop de partij die de toezichthouder kan aanspreken.

Wilt u weten welke rol uw organisatie juridisch vervult en welke documenten u moet kunnen overleggen? Neem contact op met onze gespecialiseerde advocaten in Amsterdam voor juridisch advies over productveiligheid.

Wanneer schakelt u een advocaat productveiligheid in?

U schakelt een advocaat productveiligheid in zodra een toezichthouder, de douane, een platform of een benadeelde uw onderneming aanspreekt op de veiligheid van een product. De termijnen zijn namelijk kort.

  1. De NVWA kondigt een maatregel of besluit aan. U heeft het recht te worden gehoord binnen een termijn van ten minste tien werkdagen, tenzij spoed dat verhindert (artikel 18 lid 3 Markttoezichtverordening).
  2. De douane houdt een zending speelgoed tegen omdat documenten, markering of contactgegevens ontbreken.
  3. Een platform verwijdert uw aanbod of schorst uw account na een bevel of melding over productveiligheid.
  4. U ontdekt zelf een veiligheidsrisico. Fabrikanten en importeurs nemen dan onmiddellijk corrigerende maatregelen en informeren de bevoegde autoriteiten.
  5. Een afnemer of consument stelt u aansprakelijk, of u wilt verhaal nemen op uw leverancier.
  6. U sluit of herziet contracten met fabrikanten, distributeurs, agenten of fulfilmentpartijen.

MAAK Advocaten in Amsterdam adviseert fabrikanten, importeurs, distributeurs, webshops en platforms over productveiligheid, CE-markering, terugroepacties, NVWA-handhaving en productaansprakelijkheid naar Nederlands recht. Onze advocaten procederen daarover tevens bij de Nederlandse rechtbanken, en onze specialisten in contractenrecht beoordelen inkoop-, distributie- en fulfilmentcontracten.

Heeft u een brief van de NVWA ontvangen, of wilt u uw assortiment en contracten laten toetsen? Neem vandaag nog contact op met Max Schwillens.

Bronnen

  1. NVWA, nieuwsbericht van 16 november 2026, ‘NVWA: ruim de helft van onderzocht speelgoed van buitenlandse webshops niet veilig’: “Bij 19 producten kwamen tijdens laboratoriumonderzoek kleine onderdelen los, waren koorden te lang of waren kleine balletjes of speelfiguren aanwezig.” En: “De NVWA kan niet effectief optreden tegen aanbieders van buiten de EU.”
  2. NOS, 16 november 2026, ‘NVWA ziet ernstige veiligheidsrisico’s bij speelgoed van webshops buiten EU’ (nieuwsbericht; bron voor de aantallen waarschuwingen en magneten).
  3. Warenwetbesluit speelgoed 2011, tekst geldend vanaf 19 februari 2016, art. 2 lid 1 en 3, art. 3 lid 2, art. 5 lid 2 en art. 7 lid 2: “Het is verboden speelgoed te vervaardigen of te verhandelen dat niet voldoet aan de bij dit besluit gestelde voorschriften.”
  4. Richtlijn 2009/48/EG betreffende de veiligheid van speelgoed, geconsolideerde versie van 29 augustus 2026 (Engelse taalversie), art. 4, 6, 7, 8, 10, 11 lid 1, 16, 18 en 19, bijlage II, deel I, punt 4, en bijlage V, deel B, punt 1: “Importers shall place only compliant toys on the Community market.” Bijlage II: “must be of such dimensions as to prevent their being swallowed or inhaled”. Art. 11 lid 1: “where that warning conflicts with the intended use of the toy”.
  5. Verordening (EU) 2019/1020 betreffende markttoezicht en conformiteit van producten, geconsolideerde versie van 12 augustus 2026 (Engelse taalversie), art. 4, 6, 18 lid 3 en 26 lid 1 onder d: “may be placed on the market only if there is an economic operator established in the Union”.
  6. Verordening (EU) 2023/988 inzake algemene productveiligheid (Engelse taalversie), art. 2 lid 1 en art. 22 lid 1, 4, 8, 9, 11 en 12: “within two working days from receipt of the order”.
  7. Verordening (EU) 2025/2509 van 26 november 2025 betreffende de veiligheid van speelgoed, PbEU L, 2025/2509, 12.12.2025 (Engelse taalversie), art. 14, 19, 55, 56, 57 en 59: “It shall apply from 1 August 2030.”
  8. Richtlijn (EU) 2024/2853 inzake aansprakelijkheid voor producten met gebreken (Engelse taalversie), art. 8, 14, 15, 16, 17, 21 en 22: “the importer of the defective product or component”.
Blijf op de hoogte van onze nieuwsberichten en events
Over welke onderwerpen wil je updates ontvangen?
Wie ben je?
In welke branche of sector ben je actief? (optioneel)

Waar ben je naar op zoek?