Verwijzen koper en verkoper elk naar hun eigen algemene voorwaarden, dan ontstaat een battle of forms. Naar Nederlands recht gelden in beginsel de eerst genoemde voorwaarden, tenzij de wederpartij die uitdrukkelijk van de hand wijst. Fabrikanten, importeurs en distributeurs verliezen hier ongemerkt hun exoneratie. Laat je inkoopproces toetsen.
Wiens voorwaarden gelden bij een battle of forms?
In een eerdere bijdrage spraken maakindustrie advocaten Martin Krüger en Remko Roosjen over het belang van een goede set algemene voorwaarden en het feit dat het ‘hebben’ van algemene voorwaarden alleen in de regel onvoldoende is. MAAK Advocaten heeft in deze vorige blog daarbij de handelsrelatie tussen twee Nederlandse bedrijven (B2B) in beeld gebracht. De advocaten van MAAK Advocaten onderstreepten daarbij het belang dat, willen je algemene voorwaarden van toepassing zijn, de voorwaarden tenminste 1x aan je contractspartij moeten worden verstrekt. Dat doe je uiterlijk tijdens het sluiten van de overeenkomst. Een enkele verwijzing is onvoldoende en levert (wanneer er een geschil ontstaat) een voedingsbodem aan ongewenste discussies op. Als maakindustrie advocaten adviseren en procederen Martin Krüger en Remko Roosjen van MAAK Advocaten over de toepasselijkheid van deze algemene voorwaarden, ook in internationale zaken. Een goede set algemene voorwaarden is prachtig, maar indien ze onverkort terzijde kunnen worden gesteld, heb je er als ondernemer niets aan.
Algemene voorwaarden: snel (exclusief) van toepassing in nederland
Als ondernemer binnen de maakindustrie sluit je vaker koopovereenkomsten. Door je vervaardigde producten worden verkocht of je koopt producten in bij je handelspartner. Dat kan variëren van complexe machines tot kleinschaligere roerende zaken. Ook wanneer je over de grens contracteert, zorg je er natuurlijk voor dat je handelspartner je algemene voorwaarden ontvangt. Je stuurt niet alleen een verwijzing (onder aan een offerte, factuur of briefpapier), je zorgt ook dat deze tenminste 1 x ter hand zijn gesteld. In de Nederlandse wetgeving is een afdeling opgenomen dat specifiek ziet op het thema algemene voorwaarden. Helaas kun je daar bij internationale overeenkomsten daar niet op terugvallen. Dat is zelfs zo indien je met je handelspartner overeenkomt dat je overeenkomst wordt beheerst door Nederlands recht.
Battle of forms: welke algemene voorwaarden gaan voor?
Inkoopvoorwaarden en verkoopvoorwaarden zijn vaker tegenstrijdig. Welke gelden en het ‘spel’ daaromtrent’ noemen wij de ‘battle of forms’. Stel dat je Nederlandse vennootschap “Maakindustrie BV” een koopovereenkomst sluit met de Duitse vennootschap “Müller GmbH” en je beide je algemene voorwaarden van toepassing heeft verklaard. Maakindustrie BV hanteert verkoopvoorwaarden. Muller GmbH maakt gebruik van (grotendeels) tegenstrijdige inkoopvoorwaarden. De algemene voorwaarden zijn over en weer op een juiste wijze aan elkaar verstrekt. Partijen beogen de verkoop van een machine, te leveren in Duitsland. Welke voorwaarden zijn van toepassing? (in dit voorbeeld wordt uitgegaan van een bevoegde Nederlandse rechter). Welke rol speelt internationale/uniforme regelgeving hierbij? We geven hierna meer tekst en uitleg over de battle of forms.
Moet ik het weens koopverdrag van toepassing verklaren?
Zowel Nederland als Duitsland zijn aangesloten bij het zogenoemde Weens Koopverdrag. Het Weens Koopverdrag is (behoudens uitsluiting) van toepassing wanneer je internationale koopovereenkomsten sluit met betrekking tot roerende zaken. De meeste landen zijn aangesloten bij het Weens Koopverdrag. Indien partijen het Weens Koopverdrag niet hebben uitgesloten, is het Weens Koopverdrag van toepassing op zowel de algemene voorwaarden als de toepasselijkheid daarvan. Het vormt daarmee een aanvulling op het Nederlands recht en wordt met voorrang gebruikt boven nationale regels.
Hoe zit het dan bij een battle of forms? Is het verdrag toepasselijk, dan is het van belang dat (anders dan bij nationale overeenkomsten) de zogenoemde ‘first shot rule’ niet geldt. In onze eerdere bijdrage spraken we hier al over.
Voor je is van belang dat onder het Weens Koopverdrag niet de first shot rule geldt bij de toepassing van algemene voorwaarden (‘wie het eerst komt, het eerst maalt’), maar de zogenoemde ‘knock out rule’ in de rechtspraak als vertrekpunt is aangenomen. Dat betekent niets anders dan dat tegenstrijdig bepalingen tegen elkaar worden weggestreept en het restant overblijft. Voor mogelijke leemtes wordt teruggevallen op het toepasselijke recht, zoals dat op basis van de IPR-regels (Internationaal Privaat Recht) komt vast te staan.
Tip: laat je door maakindustrie advocaten adviseren over je positie bij internationaal zakendoen. Niet alleen de inhoud van algemene voorwaarden is van belang. Ook de wijze waarop je de hierin opgenomen rechten succesvol effectueert is minstens zo belangrijk.
Algemene voorwaarden en het weens koopverdrag
Anders dan bij nationale overeenkomsten, moet je er rekening mee houden dat het Weens Koopverdrag mogelijk invloed heeft op je internationale koopovereenkomst. Het Weens Koopverdrag is van toepassing indien het niet expliciet wordt uitgesloten. Indien partijen samen onmiskenbaar aangeven dat het Weens Koopverdrag moet worden uitgesloten, dan geldt het Weens Koopverdrag niet.
Is het Weens Koopverdrag van toepassing, dan kunnen zowel je eigen algemene voorwaarden als die van je contractspartij in bepaalde mate van toepassing zijn. In de regel wordt al hetgeen wat tegenstrijdig is tegen elkaar weggestreept. Je zorgvuldig opgestelde en van toepassing verklaarde algemene voorwaarden zullen dan niet veel meer waard zijn, indien je contractpartij tegenstrijdige bedingen heeft opgenomen (in bijvoorbeeld zijn inkoopvoorwaarden). Het moge duidelijk zijn dat inkoop- en verkoopvoorwaarden vaak enorm verschillen. Als teruggevallen moet worden op het geldende recht, kan dat bijvoorbeeld zomaar betekenen dat je aansprakelijkheid niet afdoende is beperkt, dan wel andere garanties niet langer gelden.
Tip: laat je algemene voorwaarden jaarlijks controleren door maakindustrie advocaten. Stuur je bestaande relaties ook alle updates toe van je algemene voorwaarden en inventariseer je bestaande contracten op regelmatige basis.
Advocaat gespecialiseerd in algemene voorwaarden
Als maakindustrie advocaten adviseren en procederen Martin Krüger en Remko Roosjen van MAAK Advocaten vaak over de toepasselijkheid van algemene voorwaarden en begeleiden we ondernemingen bij het opstellen van een goede set voorwaarden. Dit doen wij ook in grensoverschrijdende handelszaken. We weten waar het over gaat bij een ‘battle of forms’ en kunnen je daarover op maat van advies voorzien. Een advocaat gespecialiseerd in algemene voorwaarden helpt je graag bij een battle of forms discussie. Neem contact op met Remko Roosjen of met een van onze andere advocaten in Amsterdam.
