Bij een beslaglegging zet een deurwaarder goederen van een schuldenaar vast, zodat die er niet meer vrij over kan beschikken. Voor executoriaal beslag heeft de schuldeiser een executoriale titel nodig, zoals een vonnis (artikel 430 Rv). Conservatoir beslag leg je vóór of tijdens een procedure, met verlof van de voorzieningenrechter (artikel 700 Rv). In deze blog bespreekt onze advocaat procesrecht de belangrijkste beslagen.
Wat moet je weten over beslag leggen?
Wat is een beslaglegging? Dat is een vraag die bij ons advocatenkantoor in Amsterdam vaak terugkomt, zeker als het om complexe beslagen gaat. De wet onderscheidt twee soorten beslag: het conservatoir en het executoriaal beslag. Het grootste verschil zit in het moment waarop je beslag legt. Executoriaal beslag leg je als je al een executoriale titel hebt, meestal na een procedure. Conservatoir beslag leg je vóórdat er een vonnis is: voorafgaand aan of tijdens de procedure (artikel 700 lid 3 Rv). Beide beslagen worden gelegd door een gerechtsdeurwaarder.
Wat is executoriaal beslag?
“Executoriaal” komt van executeren: ten uitvoer leggen. Voor executoriaal beslag heb je een executoriale titel nodig. Meestal is dat een vonnis waarin de schuldenaar tot betaling is veroordeeld, maar ook bijvoorbeeld een notariële akte kan een executoriale titel zijn (artikel 430 lid 1 Rv). De deurwaarder moet de titel eerst aan de schuldenaar betekenen (artikel 430 lid 3 Rv). Bij beslag op roerende zaken gaat daar een bevel aan vooraf om binnen twee dagen te betalen (artikel 439 lid 1 Rv). Betaalt de schuldenaar dan nog niet, dan kan de deurwaarder beslag leggen op zijn goederen en die laten verkopen.
Wat is conservatoir beslag?
Conservatoir beslag heet ook wel bewarend beslag, naar het woord ‘conserveren’: bewaren. Het beslag zet goederen vast totdat de rechter over je vordering heeft beslist. Zo voorkom je dat de schuldenaar zijn goederen laat verdwijnen, waardoor je je niet meer kunt verhalen. Daarom komt het beslag meestal als een verrassing. Je legt het vóór of tijdens de procedure. Een vonnis heb je dus nog niet nodig, wel verlof van de voorzieningenrechter. Daarvoor gelden onder meer deze eisen (artikel 700 Rv en artikel 711 Rv):
- Je vraagt het verlof met een verzoekschrift waarin je de aard van het beslag en van je recht vermeldt en, bij een geldvordering, het bedrag of het maximumbedrag daarvan (artikel 700 lid 2 Rv). Het verzoekschrift wordt in de regel ondertekend door een advocaat (artikel 278 lid 3 Rv).
- Tenzij op het tijdstip van het verlof reeds een eis in de hoofdzaak is ingesteld, wordt het verlof verleend onder de voorwaarde dat het instellen daarvan geschiedt binnen een door de voorzieningenrechter daartoe te bepalen termijn van ten minste acht dagen na het beslag (artikel 700 lid 3 Rv).
- Wil je voor een geldvordering beslag leggen op roerende zaken die geen registergoederen zijn, op rechten aan toonder of order of op onroerende zaken, dan moet je aantonen dat er gegronde vrees voor verduistering bestaat (artikel 711 lid 1 Rv en artikel 725 Rv).
i. De aard van het te leggen beslag
In het verzoekschrift geef je aan welk soort beslag je wilt leggen. Dat hangt af van het recht dat je inroept. Heb je een geldvordering, dan gaat het om verhaalsbeslag: je wilt je op de goederen verhalen. Heb je recht op afgifte van een roerende zaak of levering van een goed, dan kun je beslag tot afgifte of levering leggen (artikel 730 Rv).
ii. Eis in de hoofdzaak
Loopt er nog geen procedure over je vordering (de hoofdzaak), dan moet je die beginnen binnen de termijn die de voorzieningenrechter in het verlof bepaalt. Die termijn is ten minste acht dagen na het beslag. De rechter kan de termijn verlengen als je dat vraagt voordat hij verstrijkt. Begin je de hoofdzaak te laat, dan vervalt het beslag (artikel 700 lid 3 Rv). Win je de procedure, dan kan het conservatoir beslag overgaan in een executoriaal beslag (zie hieronder).
iii. Vrees voor verduistering
Vrees voor verduistering betekent dat er een gegronde reden is om aan te nemen dat de schuldenaar de goederen aan je verhaal zal onttrekken, bijvoorbeeld door roerende zaken weg te halen of te verkopen. Je moet die vrees in het verzoekschrift aantonen (artikel 711 lid 1 Rv). De eis geldt niet voor alle beslagen. Bij conservatoir beslag onder een derde, zoals een bank of werkgever, stelt de wet die eis niet (artikel 718 Rv). Ook de houder van een geprotesteerde wissel of cheque hoeft geen vrees voor verduistering aan te tonen (artikel 711 lid 2 Rv).
Wanneer wordt conservatoir beslag executoriaal?
Krijg je in de hoofdzaak een executoriale titel en is die vatbaar voor tenuitvoerlegging, dan gaat het conservatoir beslag over in een executoriaal beslag. Daarvoor moet de titel wel aan de beslagene worden betekend en, bij beslag onder een derde, ook aan die derde. Een nieuw beslag is dan niet nodig en de beslagen goederen kunnen bijvoorbeeld worden verkocht. Wordt je eis afgewezen en staat die afwijzing vast, dan vervalt het beslag van rechtswege (artikel 704 Rv).
Wat is derdenbeslag?
Bij derdenbeslag leg je beslag op vorderingen die de schuldenaar op een ander heeft, of op zijn roerende zaken die een ander onder zich heeft (artikel 475 lid 1 Rv). De derde, bijvoorbeeld een bank of werkgever, mag dan niet meer aan de schuldenaar betalen. Derdenbeslag kan executoriaal (artikel 475 Rv) en conservatoir (artikel 718 Rv). Bekende vormen zijn bankbeslag en loonbeslag.
Hoe werkt bankbeslag?
Bij bankbeslag leg je beslag op het tegoed van de schuldenaar bij zijn bank. Het beslag treft in de regel het saldo op het moment van beslag; wat daarna binnenkomt, valt daar meestal niet onder. De schuldenaar kan de rekening daarna dus weer gebruiken. Is de schuldenaar een natuurlijk persoon, dan blijft een beslagvrij bedrag buiten het beslag (artikel 475a lid 5 Rv). Meer hierover lees je op onze pagina over beslag op een bankrekening.
Hoe werkt loonbeslag?
Bij loonbeslag leg je beslag onder de werkgever of uitkeringsinstantie van de schuldenaar. Die mag het beslagen deel van het loon of de uitkering dan niet meer aan de schuldenaar uitbetalen. Het beslag is alleen geldig voor zover de betaling de beslagvrije voet overtreft (artikel 475b lid 1 Rv). Een beslagvrije voet geldt onder meer voor loon, uitkeringen en pensioen (artikel 475c Rv). De hoogte verschilt per persoon en wordt berekend op basis van het belastbaar inkomen van de schuldenaar en eventueel zijn echtgenoot (artikel 475d Rv). Wil je conservatoir loonbeslag leggen, dan geeft de rechter pas verlof nadat de schuldenaar is gehoord of de kans daarop niet heeft benut (artikel 720 Rv).
Mag je beslag gebruiken als pressiemiddel?
Beslag zet druk op de schuldenaar om te betalen. Toch zijn er grenzen aan beslag dat vooral als drukmiddel dient. Je mag geen zaken in beslag nemen als redelijkerwijs voorzienbaar is dat de opbrengst lager zal zijn dan de kosten van het beslag en de executie (artikel 441 lid 3 Rv). Onze advocaten behandelen ook Beslag leggen.
Dat verbod geldt niet als je aannemelijk maakt dat de schuldenaar door het beslag en de executie niet op onevenredig zware wijze in zijn belangen wordt getroffen (artikel 441 lid 3 Rv). Daarnaast mag je je beslagbevoegdheid niet misbruiken (artikel 3:13 BW). Volgens de Beslagsyllabus van de rechtbanken mag beslag ook niet enkel als pressiemiddel worden gebruikt (versie augustus 2026, onderdeel A). Is een conservatoir beslag onnodig, dan kan de voorzieningenrechter het in kort geding opheffen (artikel 705 lid 2 Rv).
Veelgestelde vragen over beslaglegging
Wat is het verschil tussen conservatoir en executoriaal beslag?
Conservatoir beslag is bewarend: je legt het vóór of tijdens een procedure, met verlof van de voorzieningenrechter (artikel 700 Rv). Executoriaal beslag leg je met een executoriale titel, zoals een vonnis, om je vordering daadwerkelijk te verhalen (artikel 430 Rv).
Heb je een advocaat nodig voor conservatoir beslag?
In de regel wel. Het verzoekschrift om verlof wordt ondertekend door een advocaat, tenzij een bijzondere wettelijke bepaling iets anders zegt (artikel 278 lid 3 Rv). Zo kan een deurwaarder bijvoorbeeld zelf om verlenging van de termijn voor de hoofdzaak vragen (artikel 710a Rv). Het beslag zelf legt een deurwaarder.
Binnen welke termijn moet je na conservatoir beslag een procedure beginnen?
Binnen de termijn die de voorzieningenrechter in het verlof bepaalt, van ten minste acht dagen na het beslag. Loopt er al een procedure, dan geldt die eis niet. Begin je te laat, dan vervalt het beslag (artikel 700 lid 3 Rv).
Wat gebeurt er met het beslag als je de procedure verliest?
Wordt je eis in de hoofdzaak afgewezen en staat die afwijzing vast, dan vervalt het beslag van rechtswege (artikel 704 lid 2 Rv). Blijkt je vordering achteraf geheel ongegrond, dan ben je naar vaste rechtspraak aansprakelijk voor de schade die het beslag heeft veroorzaakt (HR 15 juli 2022, ECLI:NL:HR:2022:1110).
Hoe kun je een beslag laten opheffen?
Je vraagt opheffing in kort geding bij de voorzieningenrechter die het verlof gaf. De rechter heft het beslag onder meer op bij een vormfout op straffe van nietigheid, als summierlijk blijkt dat de vordering ondeugdelijk of het beslag onnodig is, of als voor de geldvordering voldoende zekerheid wordt gesteld (artikel 705 Rv).
Primaire bronnen
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering: artikel 278, 430, 439, 441, 475, 475a, 475b, 475c, 475d, 700, 704, 705, 710a, 711, 718, 720, 725 en 730
- Burgerlijk Wetboek Boek 3: artikel 3:13
- HR 15 juli 2022, ECLI:NL:HR:2022:1110 (risicoaansprakelijkheid beslaglegger, r.o. 3.2)
Advocaat beslag leggen
Onze advocaten in Amsterdam hebben veel ervaring met zaken over beslag. Zo kunnen wij conservatoir beslag voor je leggen, bewijsbeslag voor je leggen of een kort geding voeren om het bij je gelegde beslag op te heffen. Wil je (vrijblijvend) advies inwinnen over een te starten procedure, of het leggen en opheffen van beslag? Neem gerust contact op met onze advocaten in Amsterdam.