Je stuit de verjaring van een vordering met een schriftelijke aanmaning of mededeling waarin je je recht op nakoming ondubbelzinnig voorbehoudt (art. 3:317 lid 1 BW), met een eis of andere daad van rechtsvervolging (art. 3:316 BW), of doordat de schuldenaar je vordering erkent (art. 3:318 BW). Daarna begint in de regel een nieuwe verjaringstermijn (art. 3:319 BW).
Wat is de definitie van verjaring?
Verjaring betekent dat je een vordering na verloop van tijd niet meer via de rechter kunt afdwingen. Een vordering tot betaling van een factuur of declaratie verjaart in de regel vijf jaar na de dag waarop zij opeisbaar werd (art. 3:307 lid 1 BW). De vordering verdwijnt daarmee niet vanzelf. De rechter past verjaring niet uit zichzelf toe; de schuldenaar moet zich erop beroepen (art. 3:322 lid 1 BW). Doet hij dat, dan blijft er een verbintenis over die niet meer afdwingbaar is (art. 6:3 BW). Van een schuldenaar mag niet worden verwacht dat hij onbeperkt in onzekerheid blijft. Daarom kun je de verjaring stuiten: daarna begint een nieuwe termijn te lopen. Een brief is daarvoor niet de enige manier.
Hoe stuit je de verjaring van een vordering?
De regels voor stuiting staan in artikel 3:316 tot en met 3:318 BW. Ze gelden als Nederlands recht op je vordering van toepassing is. Geldt voor de overeenkomst een ander recht, laat dan nagaan welke regels daar gelden. Wacht in elk geval niet tot het einde van de termijn: een stuiting die te laat komt, helpt niet meer.
Er zijn kort gezegd drie hoofdwegen:
Stuiten verjaring door een daad van rechtsvervolging
Ten eerste kan de verjaring worden gestuit door het instellen van een eis en door iedere andere daad van rechtsvervolging die in de vereiste vorm gebeurt (art. 3:316 lid 1 BW). Het gewone voorbeeld is een dagvaarding in een bodemprocedure. Het initiatief hoeft niet bij jou te liggen: word je zelf gedagvaard, dan stuit ook een tegeneis (eis in reconventie) de verjaring. Of het opstarten van een kort geding of een beslag als zo’n daad geldt, hangt af van de omstandigheden. Stuur dan voor de zekerheid ook een stuitingsbrief. Let op: wordt je eis niet toegewezen, dan is de verjaring alleen gestuit als je binnen zes maanden na het einde van die procedure een nieuwe eis instelt die wel wordt toegewezen. Trek je een daad van rechtsvervolging in, dan stuit zij de verjaring niet (art. 3:316 lid 2 BW). Verklaart de rechter of een scheidsgerecht zich op een van de in de wet genoemde gronden onbevoegd, dan stuit de eis de verjaring wel (art. 3:316 lid 4 BW). Ook een handeling om een bindend advies te krijgen stuit de verjaring, mits je daarvan met bekwame spoed mededeling doet aan de wederpartij en zij tot een bindend advies leidt; leidt zij daar niet toe, dan geldt dezelfde zesmaandenregel (art. 3:316 lid 3 BW).
Stuiten verjaring door erkenning
Ten tweede wordt de verjaring gestuit als de schuldenaar je recht erkent (art. 3:318 BW). De stuiting werkt tegen degene die erkent: de schuldenaar zelf, of iemand die hem (bevoegd) vertegenwoordigt. De wet schrijft geen vorm voor; een erkenning kan ook in gedragingen besloten liggen (art. 3:37 lid 1 BW). Of een gedraging een erkenning is, hangt af van de omstandigheden. Het helpt je bewijs als de erkenning op schrift staat en duidelijk noemt om welke vordering het gaat.
Stuiten verjaring door schriftelijke aanmaning of mededeling
Ten derde wordt de verjaring van een vordering tot nakoming gestuit door een schriftelijke aanmaning of door een schriftelijke mededeling waarin je je recht op nakoming ondubbelzinnig voorbehoudt (art. 3:317 lid 1 BW). Volgens de Hoge Raad gaat het erom dat de schuldenaar een voldoende duidelijke waarschuwing krijgt dat hij rekening moet blijven houden met je aanspraak (HR 28 maart 2014, ECLI:NL:HR:2014:766, r.o. 3.6.2). Dat kan ook bij een vordering tot schadevergoeding (r.o. 3.8 van dat arrest). Voor andere rechtsvorderingen, zoals een vordering tot ontbinding, is een schriftelijke aanmaning alleen genoeg als je binnen zes maanden ook een stuitingshandeling van art. 3:316 BW verricht, bijvoorbeeld een dagvaarding (art. 3:317 lid 2 BW).
Een stuitingsbrief werkt pas als hij de schuldenaar heeft bereikt. Bereikt hij hem niet of niet op tijd door zijn eigen handeling, door personen voor wie hij aansprakelijk is of door andere omstandigheden die zijn persoon betreffen en rechtvaardigen dat hij het nadeel draagt, dan heeft de brief toch werking (art. 3:37 lid 3 BW). Betwist de schuldenaar de ontvangst, dan moet jij in beginsel stellen en zo nodig bewijzen dat je de brief hebt verzonden naar een adres waar je hem redelijkerwijs kon bereiken, en dat de brief daar is aangekomen. De rechtbank Rotterdam paste die regel toe op brieven van een bank aan een adres op Mallorca waar de schuldenaar niet bleek te verblijven en die retour kwamen: die brieven stuitten de verjaring niet. Voor een niet-aangetekende brief kreeg de bank een bewijsopdracht (Rb. Rotterdam 24 juli 2019, ECLI:NL:RBROT:2019:6408, r.o. 4.6-4.9). Verstuur een stuitingsbrief daarom zo dat je verzending en ontvangst kunt aantonen. Ook kan discussie ontstaan over de vraag of degene die de brief schreef daartoe bevoegd was, of de handeling nadien is bekrachtigd.
Wat gebeurt er na de stuiting van de verjaring?
Na een stuiting begint met de aanvang van de volgende dag een nieuwe verjaringstermijn te lopen (art. 3:319 lid 1 BW). De nieuwe termijn is even lang als de oorspronkelijke, maar niet langer dan vijf jaar. De verjaring treedt in geen geval eerder in dan wanneer de oorspronkelijke termijn zonder stuiting zou zijn verstreken (art. 3:319 lid 2 BW).
Dat geldt niet als je de verjaring stuit door een eis die wordt toegewezen. Dan krijg je een vonnis. De bevoegdheid om een vonnis ten uitvoer te leggen, verjaart in beginsel na twintig jaar (art. 3:324 lid 1 BW). Voor wat volgens het vonnis per jaar of kortere termijn moet worden betaald, zoals rente, geldt vijf jaar (art. 3:324 lid 3 BW).
De wet beperkt niet hoe vaak je de verjaring stuit. Zet de nieuwe einddatum na elke stuiting in je agenda en stuit opnieuw ruim voor die datum.
Veelgestelde vragen over het stuiten van de verjaring
Hoe stuit je de verjaring van een vordering?
Met een schriftelijke aanmaning of mededeling waarin je je recht op nakoming ondubbelzinnig voorbehoudt (artikel 3:317 lid 1 BW), met een eis bij de rechter of een andere daad van rechtsvervolging (artikel 3:316 BW), of doordat de schuldenaar je vordering erkent (artikel 3:318 BW). In de praktijk is een stuitingsbrief de eenvoudigste weg.
Moet een stuitingsbrief aangetekend worden verstuurd?
Nee, de wet schrijft dat niet voor. De brief werkt wel pas als hij de schuldenaar heeft bereikt (artikel 3:37 lid 3 BW). Betwist de schuldenaar de ontvangst, dan moet jij in beginsel bewijzen dat je de brief naar het juiste adres hebt gestuurd en dat hij daar is aangekomen. Aangetekend en per e-mail versturen maakt dat bewijs eenvoudiger.
Hoe lang is de nieuwe verjaringstermijn na stuiting?
Even lang als de oorspronkelijke termijn, maar niet langer dan vijf jaar. De nieuwe termijn begint op de dag na de stuiting, en de verjaring treedt nooit eerder in dan bij de oorspronkelijke termijn (artikel 3:319 BW). Na een toegewezen eis geldt in plaats daarvan de termijn voor de tenuitvoerlegging van het vonnis (artikel 3:324 BW).
Stuit een betaling of erkenning door de schuldenaar de verjaring?
Erkenning van je recht door de schuldenaar stuit de verjaring tegen hem (artikel 3:318 BW). De wet eist geen bepaalde vorm, dus een erkenning kan ook uit gedragingen blijken (artikel 3:37 lid 1 BW). Of een betaling of een verzoek om uitstel een erkenning is, hangt af van de omstandigheden. Twijfel je, stuur dan zelf een stuitingsbrief.
Wat als mijn vordering al verjaard is?
Dan kan de schuldenaar zich op verjaring beroepen. De rechter doet dat niet uit zichzelf (artikel 3:322 lid 1 BW). Beroept de schuldenaar zich erop, dan blijft er een niet-afdwingbare verbintenis over (artikel 6:3 BW). Had je al de bevoegdheid om je vordering te verrekenen met een schuld aan de schuldenaar, dan eindigt die bevoegdheid niet door de verjaring (artikel 6:131 lid 1 BW).
Primaire bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 3: artikelen 3:37, 3:307, 3:316, 3:317, 3:318, 3:319, 3:322, 3:324
- Burgerlijk Wetboek Boek 6: artikelen 6:3 en 6:131
- HR 28 maart 2014, ECLI:NL:HR:2014:766 (r.o. 3.6.2 en 3.8)
- Rb. Rotterdam 24 juli 2019, ECLI:NL:RBROT:2019:6408 (r.o. 4.6-4.9)
Advocaat nodig voor het stuiten van een vordering?
Wil je advies inwinnen over verjaring en stuiting van een rechtsvordering? Neem je dan contact op met onze advocaat contractenrecht, Remko Roosjen. Remko is als ervaren advocaat gespecialiseerd in stuiting en kan je informeren over je positie en je belangen behartigen bij een (potentieel) geschil.