Een kort geding start je met een conceptdagvaarding die je advocaat indient bij de voorzieningenrechter, gevolgd door betekening door de deurwaarder en een zitting binnen enkele weken. Ondernemers die een betaling, een verbod of opheffing van beslag niet kunnen afwachten, lopen dit traject door. Hieronder staan de zes stappen, de kosten en de termijnen.
Wil je eerst weten wat de procedure inhoudt en wat de voorzieningenrechter toetst, lees dan onze uitleg over het kort geding als spoedprocedure. Ons team adviseert daarnaast over gestegen gasprijzen als onvoorziene omstandigheid in kort geding.
Wat is een kort geding precies?
Een kort geding is een spoedprocedure waarbij de voorzieningenrechter of kantonrechter binnen enkele weken een voorlopige beslissing neemt. Deze procedure past uitstekend bij situaties waarin wachten onacceptabele schade veroorzaakt. Bijvoorbeeld: je werkgever stopt abrupt je salaris, een concurrent overtreedt zijn concurrentiebeding, of een huurder weigert toegang tot je pand.
Let op: De rechter geeft in kort geding nooit een definitief oordeel. Bijgevolg kan hij geen overeenkomsten ontbinden of vernietigen, die bevoegdheid behoudt hij voor een bodemprocedure. Wel kan de rechter binnen 14 dagen na de zitting een voorlopige voorziening treffen die je acute probleem oplost. Om dezelfde reden krijg je in kort geding ook geen verklaring voor recht: een beslissing bij voorraad brengt geen nadeel toe aan de zaak ten principale, dus de bodemrechter is er niet aan gebonden (artikel 257 Rv).
Kort geding onderscheidt zich van een reguliere procedure doordat je een spoedeisend belang moet aantonen. Dit betekent: je lijdt concrete schade als je moet wachten op een bodemprocedure die 6 tot 12 maanden duurt.
Wanneer start je een kort geding?
Wanneer is je belang spoedeisend genoeg?
Je start een kort geding uitsluitend als sprake is van een spoedeisend belang. Dit houdt in: wachten op een reguliere procedure veroorzaakt onherstelbare of onevenredige schade. De voorzieningenrechter is alleen bevoegd in spoedeisende zaken waarin een onmiddellijke voorziening nodig is (artikel 254 lid 1 Rv).
Concrete voorbeelden uit de praktijk:
- Je leverancier levert niet, waardoor je productie stilligt (dagelijkse omzetderving € 15.000)
- Een online publicatie schaadt je reputatie en bereikt binnen 48 uur 50.000 mensen
- Je verhuurder weigert toegang, terwijl je morgen een belangrijke klantpresentatie heeft
Daarentegen wijst de rechter je verzoek af als het geschil al maanden speelt en je pas nu actie onderneemt. Tevens geldt: zuiver financiële claims zonder acute dreiging leveren zelden een spoedeisend belang op.
Een geldvordering kun je wel in kort geding instellen, maar de rechter is terughoudend. Hij onderzoekt of de vordering voldoende aannemelijk is en of er een spoedeisend belang is, en weegt het risico mee dat het bedrag niet kan worden terugbetaald als de bodemrechter later anders oordeelt (HR 28 mei 2004, ECLI:NL:HR:2004:AP0263). Voor een gewone incasso zonder spoed is een kort geding dus niet bedoeld.
Welke zaken behandelt de kortgedingrechter?
De kortgedingrechter behandelt allerlei geschillen waarin een voorlopige beslissing nodig is. De kantonrechter behandelt onder meer zaken tot € 25.000 en arbeids- en huurzaken (artikel 93 Rv):
Bij de kantonrechter (zonder advocaatplicht):
- Arbeidsconflicten: loondisputen, non-concurrentiebedingen, schorsing
- Huurgeschillen: toegang, onderhoud, huurprijs
- Consumentengeschillen: gebrekkige producten, misleiding
Bij de voorzieningenrechter (advocaat verplicht voor de eiser):
- Handelszaken boven € 25.000
- Intellectuele eigendomsrechten
- Aansprakelijkheidskwesties
- Publicatieverboden
Met name in Amsterdam ziet de rechtbank veel kort gedingen over vastgoedgeschillen, arbeidsconflicten en handelsgeschillen.
Stap 1: Zoek een gespecialiseerde advocaat
Wanneer is een advocaat verplicht?
Voor kort gedingen bij de voorzieningenrechter (handelszaken, familiezaken) geldt voor de eiser een advocaatplicht. Bij de kantonrechter mag je ook zelf procederen of een gemachtigde inschakelen (artikel 79 Rv). Echter, de complexiteit van de procedure rechtvaardigt vrijwel altijd professionele bijstand.
Als gedaagde mag je in kort geding ook zelf verschijnen, maar je kunt je niet laten vertegenwoordigen door een gemachtigde die geen advocaat is (artikel 255 lid 1 Rv). Wil je bij de voorzieningenrechter een tegenvordering (eis in reconventie) instellen, dan heb je wel een advocaat nodig (Landelijk procesreglement kort gedingen rechtbanken, artikel 6.1).
Een ervaren advocaat kort geding in Amsterdam kent de jurisprudentie, anticipeert op verweer en formuleert juridisch waterdichte vorderingen. Namelijk: één gemiste formaliteit kan je hele zaak kosten. Bovendien beschikt een specialist over procesrechtelijke kennis die belangrijk is voor succes.
Selecteer je advocaat op basis van:
- Specialisatie in je rechtsgebied (arbeidsrecht, contractenrecht, vastgoedrecht)
- Aantoonbare ervaring met kort gedingen (minimaal 20 procedures per jaar)
- Bereikbaarheid en responsiviteit (spoed vereist snelle actie)
- Transparante kostenstructuur
Stap 2: Dien de aanvraag in bij de rechtbank
Wat staat er in de conceptdagvaarding?
Je advocaat stelt een conceptdagvaarding op die aan strikte wettelijke eisen voldoet. Dit document bevat:
Formele vereisten:
- Volledige gegevens eisende en gedaagde partij (naam, adres, vestigingsplaats)
- Exacte omschrijving eis en juridische grondslag
- Onderbouwing spoedeisend belang met concrete feiten
- Overzicht producties (genummerde bewijsstukken)
- Vermelding verhinderdata (6 weken vooruit)
Inhoudelijke elementen:
- Feitelijke beschrijving conflict met tijdlijn
- Juridische kwalificatie (welk recht/artikel van toepassing)
- Bewijsmiddelen: contracten, correspondentie, foto’s, getuigenverklaringen
- Concrete vordering (“gedaagde wordt veroordeeld om…”)
Daarnaast voeg je een aanvraagformulier bij waarin je aangeeft waarom verkorting van de dagvaardingstermijn noodzakelijk is. Daarvoor gebruik je het landelijke formulier ‘Aanvraag kort geding’; bij de kantonrechter is dat ‘Aanvraag kort geding bij de kantonrechter’ (artikel 2.1 van het procesreglement).
De wet bepaalt wat de dagvaarding in elk geval vermeldt, onder meer je naam (als natuurlijk persoon ook je voornamen) en woonplaats, de voornamen, de naam en het kantooradres van de deurwaarder, de naam en de woonplaats van de wederpartij, de eis en de gronden daarvan, de rechter die de zaak behandelt met het adres van de zittingsplaats, en de naam en het kantooradres van je advocaat (artikel 45 lid 3 en artikel 111 lid 2 Rv). Ook vermeld je de verweren die de wederpartij al heeft gevoerd, en de bewijsmiddelen en getuigen waarover je beschikt (artikel 111 lid 3 Rv).
Hoe dien je de dagvaarding in?
Digitaal procederen via ‘Mijn Rechtspraak’:
- Log in met advocatenpas of eHerkenning
- Upload aanvraag en conceptdagvaarding als PDF/A (maximaal 25 MB per bestand)
- Ontvang automatisch indieningsnummer en tijdstip
- Geen papieren kopie meer nodig
Niet-digitaal procederen:
- Verzend per post naar griffie rechtbank
- Afgeven aan Centrale Balie vestigingsadres
- Via Veilig Mailen met papieren nazending binnen 24 uur
In Amsterdam dien je digitaal in via Mijn Rechtspraak. Actuele contactgegevens van het team kort geding vind je op rechtspraak.nl.
Wanneer bepaalt de rechtbank de zittingsdatum?
De rechtbank bepaalt zo spoedig mogelijk na ontvangst van de aanvraag dag en tijdstip voor de mondelinge behandeling (artikel 4.1 van het procesreglement). Hierbij houdt de rechter zoveel mogelijk rekening met je opgegeven verhinderdata. Echter, bij extreme spoed of veel verhinderdata kan de rechter daaraan voorbijgaan.
Standaard termijnen:
- Regulier kort geding: 2-3 weken na aanvraag
- Spoedeisend: 1-2 weken na aanvraag
- Superspoed: 24-48 uur na aanvraag (zelfs dezelfde dag mogelijk)
Je ontvangt telefonisch of per e-mail bericht over de zittingsdatum. Direct daarna deel je deze datum mee aan gedaagde, dit is je verantwoordelijkheid.
Stap 3: Betekening dagvaarding door deurwaarder
Welke dagvaardingstermijn geldt?
Na dagbepaling laat je de dagvaarding betekenen door een gerechtsdeurwaarder. De gewone dagvaardingstermijn is ten minste een week (artikel 114 Rv). In kort geding bepaalt de voorzieningenrechter de dag en het uur van de zitting en kan hij daaraan voorwaarden verbinden (artikel 254 lid 2 Rv).
Voorbeeld: Zitting op vrijdag 15 maart betekent uiterlijk betekenen op donderdag 7 maart (excl. weekend). Echter, de rechter verleent vaak verkorting tot 3, 2 of zelfs 1 dag bij spoedeisende omstandigheden.
Wanneer kun je de dagvaardingstermijn verkorten?
Is de zitting zo snel gepland dat de gewone termijn niet haalbaar is, dan verkort de voorzieningenrechter de termijn op verzoek van de eiser; die beslissing staat aan het hoofd van de dagvaarding (artikel 117 Rv). De rechter vermeldt daarbij het uiterste tijdstip voor betekening. Volgens het Landelijk procesreglement kort gedingen rechtbanken geldt de dagbepaling in dat geval zelf al als beslissing tot verkorting; de dagvaarding moet dan uiterlijk op het bepaalde tijdstip zijn betekend (artikel 4.3 en 5.2).
Doorslaggevende aandachtspunten:
- Informeer gedaagde onmiddellijk telefonisch over zittingsdatum
- Stuur conceptdagvaarding per e-mail vooraf toe
- Zorg dat deurwaarder ruim voor deadline kan betekenen
- Plan buffer voor betekeningsproblemen (gedaagde onvindbaar)
Wat is vrijwillige verschijning?
Gedaagde kan instemmen met vrijwillige verschijning, waardoor deurwaardersbetekening overbodig wordt. Dit bespaart tijd (24-48 uur) en kosten (€ 125-250 exclusief BTW). Echter, leg deze afspraak schriftelijk vast en stuur de definitieve dagvaarding per aangetekende post. Vrijwillige verschijning is geregeld in artikel 255 lid 2 Rv; ook dan kan de gedaagde zich niet laten vertegenwoordigen door een gemachtigde die geen advocaat is.
Let op: Bij verstek moet je het betekende exploot kunnen overleggen. Zonder geldig bewijs van betekening wijst de rechter je vordering af, zelfs als gedaagde niet verschijnt.
Stap 4: Indiening processtukken en producties
Welke termijnen en formaliteiten gelden?
Je dient uiterlijk 3 werkdagen voor de zitting een afschrift van de betekende dagvaarding met producties in bij de rechtbank. Bij digitaal procederen upload je alle stukken in Mijn Rechtspraak. Gedaagde kan tot 24 uur voor de zitting verweer voeren of tegeneis instellen.
Een schriftelijk verweer is niet verplicht. Als gedaagde kun je je verweer ook pas op de zitting mondeling voeren, eventueel met spreekaantekeningen (Landelijk procesreglement kort gedingen rechtbanken, artikel 10.9). Het voordeel is dat de eiser je verweer dan nog niet kent; het nadeel is dat de rechter je verhaal ook pas op de zitting voor het eerst hoort.
Organisatie bewijsstukken:
- Nummer alle producties doorlopend (verkorte partijnaam + volgnummer)
- Gebruik tabbladen bij papieren indiening
- Bij digitaal procederen: voorloopnullen gebruiken (eiseres001contract, eiseres002email)
- Verwijs in dagvaarding expliciet naar relevante passages per productie
- Voeg productielijst bij met korte inhoudsbeschrijving
Stukken die binnen 24 uur voor de zitting binnenkomen, laat de rechter in beginsel buiten beschouwing. Uitzondering: zeer spoedeisende ontwikkelingen die je eisnood vergroten.
Hoe ga je om met buitenlandse stukken?
Stukken in het Engels worden in de praktijk vaak zonder vertaling geaccepteerd. De rechter kan wel een vertaling verlangen, zeker als de wederpartij de taal onvoldoende beheerst. Voor andere talen laat je een beëdigd vertaler een vertaling maken en voeg je het origineel bij.
Stap 5: De mondelinge behandeling (zitting)
Hoe bereid je je voor op de zitting?
De zitting vindt plaats op het door de rechtbank bepaalde tijdstip. Hoeveel tijd wordt gereserveerd, verschilt per rechtbank: bijvoorbeeld 60 minuten bij de rechtbank Amsterdam en 90 minuten voor handelszaken bij de rechtbank Limburg (Landelijk procesreglement kort gedingen rechtbanken, artikel 10.7 en bijlage III). Bij complexe zaken verzoek je bij aanvraag om langere zittingsduur, motiveer dit goed.
Wie moet verschijnen:
- Eisende partij: altijd via advocaat (handelszaken/familiezaken)
- Gedaagde partij: bij advocaat of in persoon
- Rechtspersonen: vertegenwoordigd door bestuurder met recente KVK-uittreksel
- Niet-Nederlandstaligen: eigen tolk meenemen (kosten voor eigen rekening)
Verschijning is niet verplicht. Echter, je afwezigheid leidt vrijwel altijd tot afwijzing van je vordering. De rechter baseert zijn oordeel namelijk sterk op de mondelinge toelichting en je reactie op zijn vragen.
Hoe verloopt de zitting?
Standaard procesgang:
- Uitroepen zaak door griffier
- Eisende partij licht vordering toe (eerste termijn)
- Gedaagde partij voert verweer (eerste termijn)
- Repliek eisende partij (tweede termijn)
- Dupliek gedaagde partij (tweede termijn)
- Vragen rechter aan beide partijen
- Sluiting mondelinge behandeling
Tijdens de zitting onderzoekt de rechter mogelijkheden voor schikking. Hij geeft vaak een voorlopig oordeel: hoe hij juridisch tegen de zaak aankijkt. Dit biedt partijen kans tot onderhandeling ‘op de gang’. Bereik je een vergelijk, dan legt de rechter dit vast in een proces-verbaal met bindende werking. De wet geeft de rechter die ruimte: hij kan op de mondelinge behandeling een schikking beproeven (artikel 87 lid 2 onder c Rv).
Waarom tellen pleitnotities en proceshouding?
Je mag een pleitnotitie voordragen en overleggen. Houd deze beknopt (maximaal 3-4 pagina’s A4) en focus op juridische kernargumenten. De rechter waardeert concrete toezeggingen: “Mijn cliënt betaalt binnen 14 dagen € 10.000 als voorschot.”
Effectieve proceshouding:
- Beantwoord vragen van de rechter direct en volledig
- Erken zwakke punten in je positie (toont betrouwbaarheid)
- Vermijd emotionele uitbarstingen of persoonlijke aanvallen
- Formuleer heldere alternatieven voor schikking
- Toon bereidheid tot constructieve oplossing
Aanhouding van de zitting is mogelijk als nieuwe feiten aan het licht komen of als partijen schikkingsonderhandelingen willen voortzetten. De rechter bepaalt dan een nieuwe datum, meestal binnen 2-3 weken.
Stap 6: Uitspraak en vervolgstappen
Wanneer volgt het vonnis?
De rechter doet meestal binnen 14 dagen na de zitting uitspraak. Bij superspoedeisende zaken kan hij ook mondeling op de zitting beslissen, gevolgd door schriftelijke uitwerking binnen 2 weken. Sommige rechtbanken hanteren vaste uitspraaktijdstippen (Amsterdam: wisselend, Rotterdam: 14:00 uur).
Volgens het Landelijk procesreglement kort gedingen rechtbanken is de uitspraaktermijn in beginsel twee weken na de zitting; in bijzonder spoedeisende gevallen kan de rechter mondeling of met een verkort vonnis uitspraak doen (artikel 12.2 en 12.4). De voorzieningenrechter kan zijn vonnis ook ambtshalve uitvoerbaar bij voorraad verklaren (artikel 258 Rv), zodat het meteen kan worden uitgevoerd. Hij kan daaraan de voorwaarde verbinden dat eerst zekerheid wordt gesteld (artikel 233 lid 3 Rv).
Het vonnis bevat:
- Beslissing per gevorderd punt (toegewezen/afgewezen)
- Juridische motivering met wetsartikelen en jurisprudentie
- Kostenveroordeling (indien van toepassing)
- Uitvoerbaarverklaring bij voorraad
Kosten worden vergoed volgens vastgesteld liquidatietarief:
- Een vast bedrag per proceshandeling volgens het liquidatietarief van de rechtspraak, niet je werkelijke advocaatkosten
- Bij de kantonrechter een lager tarief
- Plus deurwaarderskosten (€ 125-250) en griffierecht
Waarom is het vonnis voorlopig?
Het kortgedingvonnis is een voorlopig oordeel. Dit betekent: een bodemrechter kan later tot ander oordeel komen na volledig onderzoek. Echter, partijen leggen zich vaak neer bij het voorlopige vonnis omdat:
- Een bodemprocedure 6-12 maanden duurt en € 5.000-15.000 kost
- De bodemrechter in de praktijk vaak tot een vergelijkbaar oordeel komt
- Het vonnis uitvoerbaar is bij voorraad (directe executie mogelijk)
- Verder procederen de relatie definitief verstoort
Veel kortgedingvonnissen fungeren in de praktijk als eindvonnis. Partijen accepteren de beslissing en gaan over tot uitvoering.
Hoe stel je hoger beroep of verzet in?
Hoger beroep staat open binnen vier weken na de uitspraak (artikel 339 lid 2 Rv), tenzij de vordering niet meer dan € 1.750 beloopt (artikel 332 Rv). Je dagvaardt de wederpartij voor het gerechtshof (Amsterdam, Den Haag, ‘s-Hertogenbosch of Arnhem-Leeuwarden). Ook in hoger beroep wordt een kort geding met voorrang behandeld.
Verzet kan de gedaagde instellen als hij bij verstek is veroordeeld. Dat moet binnen vier weken nadat het vonnis aan hem in persoon is betekend of nadat uit zijn handelen blijkt dat hij het vonnis kent (artikel 143 lid 2 Rv). De zaak wordt dan alsnog inhoudelijk behandeld.
Cassatie bij de Hoge Raad is mogelijk binnen acht weken na de uitspraak van het hof (artikel 402 lid 2 Rv). De Hoge Raad toetst alleen rechtsvragen, geen feitelijke waarderingen.
Wat kost een kort geding?
Hoeveel griffierecht betaal je?
Het griffierecht voor kort geding bedraagt:
Eisende partij (altijd verschuldigd):
- Rechtbank: hetzelfde griffierecht als in een gewone procedure, afhankelijk van de waarde van de vordering; bij een vordering van onbepaalde waarde in 2026 € 735 (rechtspersonen) of € 341 (natuurlijke personen); bij een geldvordering van niet meer dan € 100.000 is dat € 3.083 respectievelijk € 1.414
- Kantonrechter: in 2026 € 139 (rechtspersonen) of € 93 (natuurlijke personen) bij een vordering van onbepaalde waarde of tot € 500; bij hogere vorderingen meer (tabel Wet griffierechten burgerlijke zaken)
Gedaagde partij (bij verschijnen):
- Rechtbank: het gewone griffierecht, net als de eiser (artikel 3 lid 1 Wgbz)
- Kantonzaken: geen griffierecht voor de gedaagde (artikel 4 lid 1 onder b Wgbz)
Bij onvermogen (toevoeging gesubsidieerde rechtsbijstand) betaal je in 2026 € 93. Dien je voorlopige toevoeging of inkomensverklaring in op de zitting. De definitieve toevoeging lever je binnen 4 weken na uitspraak in, anders vordert de rechtbank het volledige tarief alsnog.
Wat kosten de werkzaamheden van je advocaat?
Advocaatkosten variëren sterk per kantoor en zaakscomplexiteit:
Indicatieve tarieven Amsterdam:
- Middelgroot kantoor: € 2.500-4.500 (all-in eerste aanleg)
- Boutique kantoor specialist: € 3.500-6.000
- Groot kantoor (A-locatie): € 5.000-10.000+
Dit omvat conceptdagvaarding, correspondentie, zittingsvoorbereiding en zittingsbijwonering. Vraag vooraf een budgetindicatie en laat dit schriftelijk vastleggen. Veel advocaten werken met vaste pakketten voor kort gedingen.
Wat rekent de deurwaarder?
Een deurwaarder rekent voor betekening van de dagvaarding:
- Basisbedrag: € 89,10 (wettelijk tarief exploitkosten)
- Plus € 88 (betekening natuurlijk persoon) of € 165 (rechtspersoon)
- BTW 21%: totaal circa € 125-250
Bij moeilijke betekening (meerdere pogingen, onderzoek woonadres) stijgen de kosten naar € 350-500. Bespreek vooraf een maximumbedrag.
Wat betaal je in totaal?
Minimaal totaalplaatje kort geding:
- Griffierecht: € 735 (griffierecht 2026 voor rechtspersonen bij een vordering van onbepaalde waarde)
- Advocaat: € 2.500 – € 5.000
- Deurwaarder: € 150
- Totaal: circa € 3.000-7.500
Reëel scenario bij gemiddelde complexiteit:
- Griffierecht: € 735
- Advocaat: € 4.000 – € 8.000
- Deurwaarder: € 200
- Extra expertises/onderzoek: € 500
- Totaal: circa € 5.000-12.500
De verliezende partij vergoedt slechts het liquidatietarief, niet je werkelijke advocaatkosten. Het verschil betaal je dus zelf. Overweeg een rechtsbijstandverzekering (dekt vaak 100% kosten tot € 50.000).
Wanneer kies je voor mediation of een schikking?
Wanneer is mediation effectiever?
De rechter stimuleert actief mediation als je conflict gevoelige relaties raakt (aandeelhouders, familie, langdurige zakenrelatie). Mediation biedt voordelen die een vonnis niet biedt:
- Behoud zakelijke relatie door gezamenlijke oplossing
- Maatwerk-afspraken (rechter kan alleen toewijzen wat je vordert)
- Vertrouwelijkheid (geen openbaar vonnis)
- Snelheid (1-3 sessies binnen 4 weken)
- Lagere kosten (€ 1.500-3.000 totaal)
Veel mediations eindigen in een akkoord. Lukt mediation niet, dan start je alsnog het kort geding, je verliest slechts 2-3 weken.
Hoe schik je tijdens de procedure?
Op de zitting krijg je vaak ‘kantelkansen’ voor schikking. De rechter signaleert: “Je kansen liggen rond 50/50, overweeg je een vergelijk?” Dit voorlopige oordeel helpt partijen hun positie reëel inschatten.
Succesvolle schikkingstactieken:
- Formuleer concrete toezeggingen (“€ 15.000 binnen 30 dagen”)
- Bied niet-geldelijke compensatie (publicatie rectificatie, handelsnaamwijziging)
- Vraag aanhouding voor overleg (rechter geeft meestal 2-3 weken)
- Leg schikking direct vast in proces-verbaal (voorkomt latere discussie)
Een schikking op de zitting bespaart je de vonniskosten en biedt vaak een uitkomst waar beide partijen mee kunnen leven. Bovendien voorkom je hoger beroep en jarenlange juridische strijd.
Welke fouten moet je vermijden?
Welke procedurele valkuilen zijn er?
Te laat bewijs indienen: Producties binnen 24 uur voor zitting laat de rechter buiten beschouwing. Je verliest doorslaggevend bewijs omdat je de termijn miste.
Onvolledige dagvaarding: Vergeten het spoedeisend belang te onderbouwen leidt tot niet-ontvankelijkheid. De rechter wijst je vordering af zonder inhoudelijk oordeel.
Verkeerde rechtbank: Een Amsterdamse onderneming dagvaardt Rotterdamse gedaagde in Amsterdam. De rechter verklaart zich onbevoegd, je begint opnieuw met 3 weken vertraging.
Ontoereikende producties: Je verwijst in dagvaarding naar “e-mail d.d. 12 maart” maar voegt deze niet bij als productie. De rechter gaat uit van je stelling als onbewezen.
Eiswijziging op zitting: Je vordert in dagvaarding € 50.000, maar verhoogt dit op de zitting naar € 75.000. De rechter wijst de verhoging af wegens strijd met goede procesorde.
Welke strategische missers komen voor?
Onderschatting gedaagde: Je verwacht verstek maar gedaagde verschijnt met sterke advocaat en vernietigend verweer. Je voorbereiding schoot tekort.
Emotionele escalatie: Je beschuldigt gedaagde op zitting van fraude zonder hard bewijs. Dit ondermijnt je credibiliteit bij de rechter.
Gebrek aan schikkingsbereidheid: Je wijst elk compromis af. De rechter wijst je vordering grotendeels af en oordeelt dat je onredelijk procederend gedrag vertoonde.
Onvoldoende spoedeisendheid: Je dagvaardt voor een geschil dat al 8 maanden speelt. De rechter oordeelt dat geen sprake is van spoedeisend belang.
Welk procesreglement geldt?
Wat regelt het landelijk procesreglement?
Alle rechtbanken in Nederland hanteren sinds 1 januari 2024 een geharmoniseerd procesreglement. Dit reglement bevat gedetailleerde voorschriften over:
- Aanvraagprocedure en dagbepaling (hoofdstuk 2 en 4)
- Digitaal procederen via Mijn Rechtspraak (hoofdstuk 1 en 3)
- Betekeningstermijnen en verkorting (hoofdstuk 4 en 5)
- Zittingsgang en zittingsduur (hoofdstuk 10)
- Uitspraaktermijnen en aanhouding (hoofdstuk 12)
Het volledige reglement vind je op rechtspraak.nl onder ‘Landelijke regelingen Civiel recht’. Bestudeer vooral hoofdstuk 1 (algemene bepalingen) en hoofdstuk 10 (mondelinge behandeling) grondig.
Welke regels gelden bij de rechtbank Amsterdam?
Bereikbaarheid Team Kort Geding:
- Contactgegevens: zie rechtspraak.nl (rechtbank Amsterdam, team kort geding)
- Spoed buiten kantooruren: zie de spoedregeling op rechtspraak.nl
- Stukken: digitaal via Mijn Rechtspraak
Standaard zittingsduur: 60 minuten (bijlage III van het procesreglement). Bij complexe zaken verzoek je gemotiveerd om meer tijd (artikel 10.7).
Uitspraaktijdstippen: Wisselend per rechter, meestal 14:00 uur. Informeer telefonisch of via Mijn Rechtspraak.
Openbaarheid: de zitting is in beginsel openbaar; journalisten kunnen aanwezig zijn.
Hoe procedeer je digitaal?
Steeds meer kort gedingen verlopen volledig digitaal. Digitaal procederen betekent:
- Alle communicatie verloopt via Mijn Rechtspraak
- Geen papieren afschriften meer nodig
- Automatische notificaties bij nieuwe processtukken
- 24/7 toegang tot digitaal dossier
- Geen aangetekende verzendingen
Toegang verkrijgen: Log in met advocatenpas, eHerkenning of DigiD (afhankelijk van je hoedanigheid). Bij technische problemen op de laatste dag van een termijn is overschrijding verschoonbaar.
Wanneer start je beter geen kort geding?
Wanneer werkt een kort geding tegen je?
Geen spoedeisend belang aantoonbaar: Je geschil speelt al 6 maanden en je kunt nog wel 3 maanden wachten. De rechter verklaart je niet-ontvankelijk en je verspilt € 3.000-5.000.
Complex bewijsonderzoek noodzakelijk: Je wilt fraude aantonen maar heeft getuigenverhoren en boekenonderzoek nodig. Kort geding biedt onvoldoende tijd voor grondig onderzoek. Vindt de voorzieningenrechter de zaak daardoor niet geschikt voor kort geding, dan weigert hij de voorziening (artikel 256 Rv).
Definitief rechtsoordeel vereist: Je wilt een contract laten ontbinden of nietig laten verklaren. Dit kan uitsluitend in een bodemprocedure, niet in kort geding.
Slechte proceskansen: Drie advocaten adviseren afwijzing, maar je wilt “toch proberen”. Dit kost geld en verslechtert je positie voor een eventuele bodemprocedure. Het antwoord daarop staat in Hoe werkt een civiel kort geding.
Strategische escalatie ongewenst: Je hebt morgen weer overleg met de tegenpartij. Een kort geding nu vernietigt definitief de onderhandelingssfeer.
Welke alternatieven heb je?
Gewone procedure bij onbetwiste vordering: bij een onbetwiste geldvordering verschijnt de gedaagde vaak niet. Een gewone dagvaardingsprocedure eindigt dan snel met een verstekvonnis en is vaak goedkoper dan een kort geding.
Arbitrage: Bij internationale geschillen of specialistische materie (bouw, IT) werkt arbitrage vaak sneller en effectiever dan een kort geding.
Bindend advies: Partijen wijzen samen een deskundige aan die bindend beslist. Dit kost € 2.000-5.000 en levert binnen 4-6 weken een uitspraak.
Geschillencommissie: Voor consumentengeschillen (bijvoorbeeld webwinkels, telecombedrijven) bieden branchecommissies een goedkope en snelle oplossing (€ 75-150).
Executie op grond van een notariële akte: een notariële akte is zelf een executoriale titel. Na betekening kan de deurwaarder direct overgaan tot executie, zonder rechter (artikel 430 Rv).
Wanneer ben je klaar voor een kort geding?
Wat regel je voordat je de advocaat belt?
✓ Spoedeisend belang objectief aantoonbaar: Concrete schade binnen 4 weken als rechter niet ingrijpt
✓ Bewijsmateriaal compleet: Contracten, correspondentie, foto’s, getuigenverklaringen gereed
✓ Tegenpartij duidelijk geïdentificeerd: Correcte naam, adres, KVK-nummer (bij bedrijven)
✓ Budget beschikbaar: is er budget voor complete procedure eerste aanleg?
✓ Relatie definitief verstoord: Je accepteert dat verder samenwerken onmogelijk wordt
✓ Alternatieven overwogen: Mediation, bindend advies, onderhandeling tevergeefs geprobeerd
✓ Duidelijk einddoel: Je weet precies wat je van de rechter wilt (handelen, nalaten, betalen)
✓ Realistische verwachting: Je begrijpt dat vonnis voorlopig is en hoger beroep mogelijk
Welke rode vlaggen vragen nader onderzoek?
⚠ Verjaring dreigt: een contractuele vordering verjaart in de regel na 5 jaar (artikel 3:307 BW), de koopprijs bij een consumentenkoop na 2 jaar (artikel 7:28 BW)
⚠ Bevoegdheidsvraag onduidelijk: Internationale aspecten of meerdere vestigingsplaatsen
⚠ Eerdere procedures lopend: Aandeelhouderconflict met parallelle geschillen bij Ondernemingskamer
⚠ Onvoldoende liquiditeit gedaagde: Zelfs bij winst wordt executie problematisch
⚠ Complexe rechtsvragen: Prejudiciële vragen aan Hoge Raad of Europese Hof noodzakelijk
Welke vervolgstappen volgen na het kort geding?
Wat doe je als je het vonnis wint?
Directe executie bij voorraad: Het vonnis is uitvoerbaar ondanks mogelijk hoger beroep. Je schakelt binnen 2 dagen een deurwaarder in voor:
- Loonbeslag, waarbij de schuldenaar een persoonlijk berekende beslagvrije voet houdt (artikel 475d Rv)
- Bankbeslag (volledige saldi, ook spaarrekeningen)
- Beslag onder derden (debiteuren, huurpenningen)
- Conservatoir beslag omzetten in executoriaal beslag
De deurwaarder betekent eerst het vonnis aan de gedaagde (artikel 430 lid 3 Rv). Bij beslag op roerende zaken gaat daar een bevel aan vooraf om binnen twee dagen te betalen; pas daarna volgt het beslag (artikel 439 Rv).
Dwangsom incasseren: bevat het vonnis een dwangsom (bijvoorbeeld € 500 per dag dat een verbod wordt overtreden), dan kan die pas worden verbeurd nadat het vonnis is betekend (artikel 611a lid 3 Rv). Verbeurde dwangsommen laat je innen op grond van het vonnis zelf, zonder nieuwe procedure (artikel 611c Rv). Let op: bij een veroordeling tot betaling van een geldsom kan geen dwangsom worden opgelegd (artikel 611a lid 1 Rv).
Wat doe je als je het vonnis verliest?
Analyseer met je advocaat:
- Waarom wees de rechter je vordering af?
- Welk bewijs/argument had je moeten aanvoeren?
- Zijn er nieuwe feiten/bewijs beschikbaar voor bodemprocedure?
- Rechtvaardigen je proceskansen (>60%) een bodemprocedure?
Hoger beroep overwegen: Alleen zinvol bij juridisch onjuiste uitleg of verkeerde feitenvaststelling. Zuivere belangenafweging door de rechter is vrijwel nooit succesvol aan te vechten. Let op; de termijn voor een hoger beroep in kort geding bedraagt slechts 4 weken.
Bodemprocedure starten: Hier krijg je 6-12 maanden voor volledig onderzoek. Getuigenverhoren, deskundigenrapporten en uitgebreid debat zijn mogelijk. De bodemrechter is niet gebonden aan het voorlopige kortgedingvonnis.
Wat onthoud je van deze stappen?
Een kort geding start je door systematisch deze stappen te doorlopen: specialistische advocaat inschakelen, gedegen aanvraag indienen, dagvaarding tijdig betekenen en sterk verschijnen op de zitting. Echter, het succes hangt wezenlijk af van correcte procesvoering en realistische inschatting van je positie.
Daarom geldt: investeer in voorbereiding, anticipeer op verweer en toon schikkingsbereidheid waar mogelijk. Een kort geding is een krachtig instrument voor wie acute rechtsbescherming nodig heeft, maar alleen als je de procedureregels beheerst en strategisch opereert.
Samengevat:
- Spoedeisend belang is absolute voorwaarde (concrete schade binnen weken)
- Advocaat verplicht voor de eiser bij de voorzieningenrechter, sterk aanbevolen bij kantonrechter
- Kosten bedragen realistisch € 3.000-7.500 eerste aanleg bij eenvoudige zaken (ex kosten derden)
- Uitspraak volgt binnen 14 dagen, vonnis is voorlopig maar vaak definitief geaccepteerd
- een groot deel van de voorlopige vonnissen wordt later door de bodemrechter bevestigd
Veelgestelde vragen over het starten van een kort geding
Hoe snel heb je een uitspraak in kort geding?
De voorzieningenrechter bepaalt bij spoed zelf de dag en het uur van de zitting, desnoods op zondag (artikel 254 lid 2 Rv). De uitspraak volgt in de praktijk meestal binnen twee weken na de zitting; bij uiterste spoed beslist de rechter soms direct.
Wat kost het griffierecht in een kort geding?
Hetzelfde als in een gewone procedure, afhankelijk van de waarde van de vordering. Bij de rechtbank is dat in 2026 bij een vordering van onbepaalde waarde € 735 voor rechtspersonen en € 341 voor natuurlijke personen. Bij de kantonrechter betaalt de gedaagde geen griffierecht (artikel 4 lid 1 onder b Wgbz).
Heb je een advocaat nodig voor een kort geding?
Als eiser bij de voorzieningenrechter van de rechtbank wel; alleen in zaken voor de kantonrechter mag je zelf procederen (artikel 79 Rv). Als gedaagde mag je in kort geding ook bij de rechtbank zelf verschijnen, maar niet via een gemachtigde die geen advocaat is (artikel 255 lid 1 Rv). Kantonzaken zijn onder meer vorderingen tot € 25.000 en arbeids- en huurzaken (artikel 93 Rv).
Binnen welke termijn moet je in hoger beroep tegen een kortgedingvonnis?
Binnen vier weken na de uitspraak (artikel 339 lid 2 Rv). Voor cassatie geldt daarna een termijn van acht weken (artikel 402 lid 2 Rv). Hoger beroep is niet mogelijk als de vordering niet meer dan € 1.750 beloopt (artikel 332 Rv).
Kan de rechter in kort geding een dwangsom opleggen?
Ja, bij een veroordeling tot iets anders dan betaling van geld, zoals een verbod of een afgifte (artikel 611a lid 1 Rv). De dwangsom kan pas worden verbeurd na betekening van het vonnis (artikel 611a lid 3 Rv) en wordt geïnd op grond van het vonnis zelf (artikel 611c Rv).
Primaire bronnen
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering: artikel 45, 79, 87, 93, 111, 114, 117, 143, 233, 254, 255, 256, 257, 258, 332, 339, 402, 430, 439, 475d, 611a en 611c
- Wet griffierechten burgerlijke zaken, artikel 3 en 4 en tabel 2026
- Landelijk procesreglement kort gedingen rechtbanken (versie 1 juli 2025), artikel 4.3, 5.2, 6.1, 10.7, 10.9, 12.2, 12.4 en bijlage III
- HR 28 mei 2004, ECLI:NL:HR:2004:AP0263 (geldvordering in kort geding)
- Burgerlijk Wetboek: artikel 3:307 en 7:28
Wanneer schakel je een kort geding advocaat in?
Wil je weten of je zaak zich leent voor een kort geding? Onze kort geding advocaat toetst je dossier vooraf op spoedeisend belang en bewijspositie. Vorder je betaling, weeg dan ook het restitutierisico mee; dat is namelijk vaak de reden dat een geldvordering strandt.
Twijfel je of kort geding de juiste oplossing biedt? Bespreek je situatie met een gespecialiseerde advocaat in Amsterdam. Hij analyseert binnen één gesprek je proceskansen, schetst alternatieven en begeleidt je bij noodzaak door de gehele procedure, van aanvraag tot executie.
